Aanpak binnenstad_Binnenstadsenquête 2021.pdf
Tekst van het document
BinnenstadsEnquête 2021 Onderzoek, Informatie en Statistiek
1
In opdracht van stadsdeel Centrum Projectnummer: 21180 Auteur: Lieselotte Bicknese E-mailadres: l.bicknese@amsterdam.nl Bezoekadres: Weesperstraat 113-117 Telefoon: 020 251 0333 Postbus 658, 1000 AR Amsterdam data.amsterdam.nl Amsterdam, november 2021
2
Inhoud
Samenvatting
4
Inleiding
6
1.1 Onderzoeksvraag 1.2 Werkwijze en respons 1.3 Leeswijzer
2 Ambities en prioriteiten Aanpak Binnenstad 2.1 Amsterdammers zien het belang van de aanpak 2.2 Huidige situatie: druk, meer ruimte voor wonen en bewoners nodig 2.3 Verbetering verwacht op het gebied van groen en reuring en drukte 2.4 Centrumbewoners over de Aanpak Binnenstad 2.5 Verschillen tussen groepen respondenten
3 Prioriteiten binnenstad volgens Amsterdammers 3.1 Toerisme als eerste aanpakken
4 De binnenstad bezoeken 4.1 Ruim helft Amsterdammers kwam vóór corona wekelijks in de binnenstad 4.2 Winkelen, werk en studie de belangrijkste bezoekmotieven voor Amsterdammers 4.3 Een op de drie gaat graag naar de binnenstad, en eveneens een op de drie niet 4.4 Amsterdammers komen graag voor winkels, schoonheid, uitgaan, sfeer en wonen 4.5 Amsterdammers missen in binnenstad groen, ruimte, winkels en bewoners
5 Overlast in de binnenstad 5.1 Ruim tweederde van Amsterdammers heeft overlast ervaren in de binnenstad 5.2 Sinds zomer 2021 is de binnenstad volgens 22% te druk 5.3 Zeven op de tien hebben laatste jaar (plekken in) de binnenstad vermeden
6 7 8
9 9 10 10 10 12
14 14
16 16 16 18 19 21
24 24 25 26
6 Het karakter van de binnenstad in 1 woord
28
7 Veranderingen in de binnenstad
29
7.1 Toerisme meest opvallende verandering in binnenstad van afgelopen jaren
29
Bijlage 1 Samenstelling respons
31
Bijlage 2 Tabellen naar groepen respondenten
33
Ondernemers en bewoners Leeftijdsgroepen De 10 wijken in de binnenstad De stadsdelen
33 34 35 38
3
Samenvatting
OIS heeft in opdracht van stadsdeel Centrum een online enquête uitgevoerd onder Amsterdammers en ondernemers in de binnenstad over de 6 prioriteiten van de Aanpak Binnenstad, namelijk: Meer verblijfsruimte en groen Bevorderen van meer en divers woningaanbod Versterken van de culturele verscheidenheid en buurtidentiteiten Een waardevolle bezoekerseconomie Functiemenging en diversiteit Beheer en handhaving De vragenlijst is ingevuld door 5.880 personen, waaronder 2.373 centrumbewoners (39%), 373 ondernemers in de binnenstad (6%) en 3.119 overige Amsterdammers (54%). Meerderheid vindt de prioriteiten van de Aanpak Binnenstad (zeer) belangrijk Alle prioriteiten van de Aanpak Binnenstad worden door de meerderheid van de Amsterdammers (zeer) belangrijk gevonden. Het meeste belang hecht men aan de ambities met betrekking tot de aantrekkelijkheid van de verblijfsruimte en beheer en handhaving (83% tot 90%). De ambities met betrekking tot cultuur vindt men het minst vaak (zeer) belangrijk (54% tot 67%). Wanneer de open vraag wordt gesteld wat de gemeente als eerste aan moet pakken in de binnenstad valt het woord toerisme het vaakst. Wanneer de respondenten hun open antwoord indelen naar de thema’s van de Aanpak Binnenstad is de top 3: 1. Wonen /leefbaarheid (33%) 2. Aantrekkelijke openbare ruime (24%) 3. Thuis voelen / mijn stad (19%).
Huidige situatie binnenstad: druk, meer ruimte voor wonen en bewoners nodig Uit de gegeven rapportcijfers voor 20 stellingen over de Aanpak Binnenstad blijkt dat Amsterdammers het er gemiddeld genomen mee eens zijn dat er meer woningen in de binnenstad moeten komen en dat meer wonen de leefbaarheid verbetert (beide 7,6). Ook vindt men dat reuring en drukte bij de binnenstad horen (7,1) en dat de binnenstad mooi is (7,0). Ambities die nu (nog) een onvoldoende krijgen, zijn een positieve bijdrage van bezoekers aan de binnenstad (5,3), het winkelaanbod (5,1), de hoeveelheid groen (5,0), de mate van overlast (4,8), functiemenging (4,7) en de beschikbaarheid van openbare ruimte voor bewoners (4,6). De meeste respondenten verwachten komende twee jaar weinig verandering Voor alle prioriteiten geldt dat de grootste groep respondenten verwacht dat de situatie de komende twee jaar niet zal veranderen. Het meest positief is men over de ontwikkelingen op het gebied van groen en de reuring en drukte die bij de binnenstad horen (22% en 20% verwacht verbetering). Meer dan een derde van de Amsterdammers verwacht achteruitgang als het gaat om de aantrekkelijkheid van de verblijfsruimte, de functiemenging en overlast in de binnenstad en de positieve bijdrage van bezoekers.
Amsterdammers verdeeld over de vraag of ze graag naar de binnenstad gaan Ruim de helft van de respondenten die niet in Centrum wonen (53%) zegt dat ze vóór corona minstens een keer per week naar de binnenstad gingen. Tijdens de lockdowns daalde dit naar 34%. Bijna een kwart van de bezoekers uit andere stadsdelen (24%) voelt zich thuis in de binnenstad en 44% geeft hiervoor een onvoldoende. De belangrijkste bezoekmotieven zijn winkelen (25%), werk/studie (23%) en uitgaan (14%). 4
Amsterdammers, inclusief centrumbewoners, zijn verdeeld over de stelling of zij graag naar de binnenstad gaan: 33% geeft een onvoldoende, 34% een 6 of 7 en 32% een 8 of hoger. De thema’s van de Aanpak Binnenstad die het vaakst worden genoemd als reden om graag naar de binnenstad te gaan zijn: 1. Thuis voelen / mijn stad (31%) 2. Aantrekkelijke openbare ruimte / mensen ontmoeten / culturele aanbod (alle drie 14%). De thema’s die in de binnenstad het meest worden gemist, zijn: 1. Wonen / leefbaarheid (26%) 2. Thuis voelen / mijn stad (24%) 3. Aantrekkelijke openbare ruimte (23%). Vóór corona was de binnenstad volgens 78% van Amsterdammers te druk, nu volgens 22% Voor de coronapandemie vond 78% van de Amsterdammers de binnenstad te druk. Tijdens de lockdowns daalde dit naar 2%. Sinds de zomer van 2021 vindt 22% de binnenstad te druk. Het afgelopen jaar heeft 71% wel eens (bepaalde plekken in) de binnenstad vermeden. In de meeste gevallen vanwege drukte (62%). Het gaat dan met name om de Kalverstraat en andere winkelgebieden. Een kwart mijdt bepaalde plekken als het donker is. Dan gaat het vooral om de wallen, steegjes, parken etc. Een groep van 12% noemt andere redenen om de stad te mijden, zoals corona, wegopbrekingen en demonstraties. Van de respondenten kan 67% een voorbeeld geven van overlast die ze het afgelopen jaar in de binnenstad hebben ervaren.
De bronnen van overlast die het meest worden genoemd zijn: 1. Toeristen (26%) 2. Verkeer (13%) 3. Rommel op straat (9%). Toerisme de meest opvallende verandering in de binnenstad van de afgelopen jaren De opvallendste veranderingen in de binnenstad van de afgelopen jaren zijn volgens de respondenten het toegenomen toerisme, corona, verkeer, expats , afval, werkzaamheden, de kades, het opgeknapte Rokin en Leidseplein en de woningmarkt. Vertaald naar de ambities van de Aanpak Binnenstad zijn de top 3 veranderingen in de binnenstad te vinden bij de thema’s: 1. Thuis voelen (27%) 2. Wonen / leefbaarheid (26%) 3. Aantrekkelijke openbare ruimte (20%). Groepen respondenten die negatiever of positiever zijn dan gemiddeld
oud
jong
ondernemers
overige stadsdelen
centrum
oud
toekomstverwachting
jong
ondernemers
overige stadsdelen
centrum
oud
jong
ondernemers
huidige situatie
overige stadsdelen
centrum
belang
verblijfsruimte en groen wonen cultuur bezoekerseconomie functiemenging beheer en handhaving
5
Inleiding
1.1 Onderzoeksvraag De ambitie van de Aanpak Binnenstad, die mei 2020 werd gelanceerd, luidt in het kort als volgt: De Amsterdamse binnenstad moet weer een plek worden waar alle Amsterdammers graag komen en bewoners zich thuis voelen. Als centrum van de hoofdstad van ons land vervult het voor alle Nederlanders een plek van samenkomst en betekenis, onder meer vanwege de vele culturele, maatschappelijke, economische en historische functies. Bezoekers uit binnen- en buitenland blijven we verwelkomen als open en internationale binnenstad, wanneer zij komen voor het unieke karakter van Amsterdam en er van toegevoegde waarde zijn. Het bijbehorende Uitvoeringsprogramma schetst het toekomstperspectief van een gewenste binnenstad. De aanpak kent 4 opgaven, 6 prioriteiten en 88 maatregelen.
6
Voor het monitoren van het programma worden drie producten opgesteld: 1. BinnenstadsEnquête: enquête onder Amsterdammers van alle stadsdelen en ondernemers in stadsdeel Centrum naar de beleving van de binnenstad op de punten van de 6 prioriteiten 2. BinnenstadsCijfers: een beschrijving van de ontwikkeling van de binnenstad op basis van bestaande statistieken en onderzoeksresulataten 3. Voortgangsrapportage: de resultaten van de 88 maatregelen. De afdeling Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) van de gemeente Amsterdam heeft in opdracht van stadsdeel Centrum de BinnenstadsEnquête uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek moeten inzicht geven in de beleving van de binnenstad door bewoners en ondernemers van de binnenstad en de bewoners van de overige stadsdelen in Amsterdam. Er wordt specifiek gevraagd naar de 6 prioriteiten van de Aanpak Binnenstad: Functiemenging en diversiteit Beheer en handhaving Een waardevolle bezoekerseconomie Bevorderen van een meer en divers woningaanbod Meer verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte Versterken culturele verscheidenheid en buurtidentiteiten.
1.2 Werkwijze en respons Vragenlijst Het projectteam Aanpak Binnenstad, stadsdeel Centrum, en OIS hebben in overleg een vragenlijst opgesteld met de volgende structuur: A. Algemeen beeld en verwachte ontwikkelingen aan de hand van stellingen: Het einddoel van de Aanpak Binnenstad is beschreven in 20 positief geformuleerde stellingen. De respondenten wordt gevraagd om de stelling: te beoordelen (in hoeverre bent u het met de stelling eens?) vertrouwen aan te geven (zal uw oordeel stijgen, gelijk blijven, dalen) te prioriteren (hoe belangrijk is het voor u) B. Verdiepende vragen: Met een aantal (semi) open vragen kunnen de respondenten hun oordeel in eigen woorden beschrijven. Dataverzameling en respons De vragenlijst is opengesteld via een open link op de website van OIS. Amsterdammers en ondernemers in de binnenstad zijn op verschillende manieren door stadsdeel Centrum uitgenodigd om de online vragenlijst in te vullen. De vragenlijst was bereikbaar tussen 13 september en 4 oktober 2021. Het merendeel van de respondenten (68%) is via de social mediacampagne bij de vragenlijst terecht gekomen, 23% ontving de link via een van de communicatiekanalen van de gemeente en 7% op een andere manier (zie tabel op de volgende pagina).
De vragenlijst is ingevuld door 5.880 personen, waarvan 2.373 inwoners van stadsdeel Centrum (39%), 373 ondernemers in de binnenstad (6%) en 3.119 bewoners van een van de andere stadsdelen in Amsterdam (54%). De achtergrondkenmerken van de respondenten staan beschreven in bijlage 1.
7
Hoe bent u bij deze vragenlijst terecht gekomen? bewoners
ondernemers
binnenstad
bewoners overige
binnenstad
stadsdelen
totaal
aantal
%
aantal
%
aantal
%
aantal
%
1.217
51
163
44
2.329
75
3.709
63
81
3
6
2
109
4
196
3
44
2
9
2
54
2
107
2
Snapchat
2
-
-
-
5
-
7
-
digitale nieuwsbrief gemeente
209
9
27
7
249
8
485
8
uitnodigingsmail stadsdeel
308
13
50
13
62
2
420
7
gemeentekrant
197
8
15
4
27
1
239
4
website gemeente
55
2
12
3
78
3
145
3
website stadsdeel
30
1
5
1
19
1
54
1
buren, vrienden
47
2
16
4
28
1
91
2
ondernemersvereniging
5
-
26
7
2
-
33
1
via werk
5
-
14
4
10
-
29
1
Huis van de Buurt
4
-
-
-
-
-
4
-
krant
22
1
1
-
3
-
26
-
AT5
8
-
5
1
11
-
24
-
anders
71
3
14
4
59
2
144
3
weet ik niet meer
68
3
10
3
74
2
152
3
373 100
3.119
100
5.865
100
totaal
2.373 100
1.3 Leeswijzer Deze rapportage beschrijft de resultaten van de BinnenstadsEnquête 2021. Aan het onderzoek hebben relatief veel inwoners van stadsdeel Centrum meegedaan (40% terwijl zij 11% van de Amsterdamse bevolking uitmaken). De totaalcijfers over Amsterdam zijn daarom gewogen naar stadsdeel. Dat wil zeggen dat de antwoorden van centrumbewoners minder sterk worden meegeteld in het totaalcijfer, waardoor de resultaten op dit punt representatief zijn voor Amsterdam. Wanneer gekeken wordt naar verschillen tussen groepen Amsterdammers en tussen stadsdelen wordt de dataset niet gewogen en tellen alle respondenten even zwaar mee. Bij elke vraag is gekeken naar verschillen tussen de volgende groepen respondenten. Bewoners stadsdeel Centrum en bewoners ander stadsdelen Ondernemers en bewoners van Amsterdam Leeftijd Respondenten die wel of niet graag naar de binnenstad gaan Vanwege het grote aantal respondenten zijn vrijwel alle verschillen in de rapportage significant. Relevante verschillen zijn in de tabellen met kleur aangegeven of worden genoemd in de tekst.
8
2 Ambities en prioriteiten Aanpak Binnenstad
De respondenten hebben vragen beantwoord over 20 stellingen die de 6 prioriteiten van de Aanpak Binnenstad beschrijven.
2.1 Amsterdammers zien het belang van de aanpak Alle prioriteiten van de Aanpak Binnenstad worden door de meerderheid van de respondenten (zeer) belangrijk gevonden. Het meest belang hecht men aan de ambities met betrekking tot de aantrekkelijkheid van de verblijfsruimte en beheer en handhaving (83% tot 90%). De ambities met betrekking tot cultuur vindt men het minst vaak (zeer) belangrijk (54% tot 67%). Het oordeel van Amsterdammers met betrekking tot stellingen over de ambitie van de Aanpak Binnenstad, 2021: *Hoe belangrijk is het thema van de stelling voor u? *In hoeverre bent u het eens met de stelling? (1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens) *Wat zijn uw verwachtingen voor de toekomst? (2 jaar) % (zeer) belangrijk
rapportcijfer
zal
blijft
zal
weet
stelling
verbeteren
gelijk
verslechteren
niet
90
ik zie op straat hoe mooi de binnenstad is
7,0
11
61
17
11
89
ik voel me veilig in de binnenstad
6,8
5
64
22
10
84
ik kom graag in de binnenstad
6,1
9
41
40
10
83
ik voel me thuis in de binnenstad
5,8
6
52
34
8
83
in de binnenstad is de mate van overlast acceptabel
4,8
17
37
33
14
82
bezoekers uit binnen- en buitenland leveren een positieve bijdrage aan de binnenstad de binnenstad is voldoende groen
5,3
15
40
35
10
5,0
22
44
24
11
4,7
7
40
38
15
80
in de binnenstad is een goede mix van woningen, kantoren, winkels, horeca en cultuur het is goed als er meer woningen in de binnenstad komen
7,6
16
47
20
17
80
meer wonen verbetert de leefbaarheid in de binnenstad
7,6
15
50
16
19
77
bezoekers uit binnen- en buitenland zijn welkom
6,8
13
55
23
9
77
de horeca in de binnenstad is aantrekkelijk
5,9
9
55
24
12
76
handhaving zorgt voor een leefbare binnenstad
6,3
10
48
21
20
76
er is voldoende openbare ruimte voor bewoners
4,6
8
40
33
19
70
reuring en drukte horen bij de binnenstad
7,1
20
49
23
8
69
ik spreek graag af in de binnenstad
5,8
7
58
29
7
69
de winkels in de binnenstad zijn aantrekkelijk
5,1
7
44
38
11
67
het culturele aanbod in de binnenstad is vernieuwend
6,1
13
52
13
22
65
ik ga graag uit in de binnenstad
5,7
7
61
22
10
54
ik bezoek evenementen in de binnenstad
5,5
11
60
17
12
81 81
De resultaten zijn gewogen naar stadsdeel. Betekenis kleuren: Prioriteiten: verblijfsruimte / beheer en handhaving / respectvolle bezoekerseconomie / cultuur / functiemenging / wonen Rapportcijfer: rood: 5,4 of lager, groen: 7 of hoger Ontwikkeling: groen: >=20% verwacht verbetering, oranje: >=33% verwacht verslechtering
9
2.2 Huidige situatie: druk, meer ruimte voor wonen en bewoners nodig De respondenten hebben met een rapportcijfer aangegeven in hoeverre men het eens is met de stellingen en daarmee de mate waarin de prioriteit op dit moment al bereikt is. Gemiddeld genomen is men het er het meest mee eens dat er meer woningen in de binnenstad moeten komen en dat meer wonen de leefbaarheid verbetert (beide 7,6). Ook onderschrijft men dat reuring en drukte bij de binnenstad horen (7,1) en dat de binnenstad mooi is (7,0). Ambities die nu (nog) een onvoldoende krijgen zijn: een positieve bijdrage van bezoekers aan de binnenstad (5,3) een aantrekkelijk winkelaanbod (5,1) voldoende groen (5,0) een acceptabele mate van overlast (4,8) functiemenging (goede mix van woningen, kantoren, winkels, horeca en cultuur (4,7) voldoende openbare ruimte voor bewoners (4,6).
2.3 Verbetering verwacht op het gebied van groen en reuring en drukte Voor alle ambities en prioriteiten geldt dat de grootste groep respondenten verwacht dat de situatie de komende twee jaar niet zal veranderen. Op het gebied van groen en de reuring en drukte die bij de binnenstad horen verwacht men het vaakst verbetering de komende periode (22% en 20%). Meer dan een derde van de Amsterdammers heeft geen vertrouwen in de ontwikkelingen rondom de aantrekkelijkheid van de verblijfsruimte, de functiemenging en overlast in de binnenstad en de positieve bijdrage van bezoekers.
2.4 Centrumbewoners over de Aanpak Binnenstad Bewoners stadsdeel Centrum en bewoners van de andere stadsdelen Bewoners van stadsdeel Centrum zijn over het algemeen positiever over hoe de binnenstad er nu voor staat dan de bewoners van de overige stadsdelen. Inwoners van stadsdeel West geven vaak de laagste rapportcijfers aan de binnenstad. De verschillen tussen centrumbewoners en die van andere stadsdelen zijn het grootst als het gaat om de aantrekkelijkheid van verblijfsruimte. Centrumbewoners: voelen zich meer thuis in de binnenstad (6,7 versus 5,6) komen vaker graag in de binnenstad (6,5 versus 6,0) en spreken er ook vaker graag af (6,5 versus 5,7). Wel vinden centrumbewoners de mate van overlast in de binnenstad minder acceptabel (4,6 versus 4,9). Bewoners van stadsdeel Centrum zijn minder optimistisch over de toekomst van de binnenstad dan de overige Amsterdammers. De verschillen zijn het grootst als het gaat om: graag in de binnenstad komen (47% verwacht achteruitgang versus 39% van overige Amsterdammers) thuisvoelen in de binnenstad (42% versus 34%) de mate van overlast (40% versus 32%) en de aantrekkelijkheid van de winkels (46% versus 38%). Men verwacht daarentegen vaker dat het groen in de binnenstad toeneemt (30% versus 21%). Centrumbewoners vinden de prioriteiten van de Aanpak Binnenstad vaker (zeer) belangrijk dan de overige Amsterdammers.
Daarvan vinden de inwoners van stadsdeel Zuidoost de prioriteiten over het algemeen het minst belangrijk. 10
De verschillen tussen centrumbewoners en bewoners van andere stadsdelen zijn het grootst bij: thuisvoelen in de binnenstad (95% (zeer) belangrijk versus 81%) de mate van overlast (93% versus 82%) voldoende openbare ruimte voor bewoners (91% versus 75%) handhaving zorgt voor een leefbare binnenstad (86% versus 75%) reuring en drukte horen bij de binnenstad (81% versus 69%). Het oordeel van bewoners van stadsdeel Centrum en de overige stadsdelen over de stellingen over de ambitie van de Aanpak Binnenstad, 2021: *Hoe belangrijk is het thema van de stelling voor u? *In hoeverre bent u het eens met de stelling? (1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens) *Wat zijn uw verwachtingen voor de toekomst? (2 jaar) % (heel)
rapportcijfer
zal
zal
stelling
verbeteren
verslechteren
Centrum
overig
Centrum
overig
Centrum
overig
6,5
6,0
8
9
47
39
95
83 ik kom graag in de binnenstad 81 ik voel me thuis in de binnenstad
6,7
5,6
5
6
42
34
94
90 ik zie op straat hoe mooi de binnenstad is
7,1
7,0
10
11
21
17
93
82 in de binnenstad is de mate van overlast acceptabel
4,6
4,9
18
17
40
32
92
88 ik voel me veilig in de binnenstad 75 er is voldoende openbare ruimte voor bewoners
7,0
6,9
4
5
27
21
4,8
4,5
9
8
36
33
in de binnenstad is een goede mix van woningen, kantoren, 81 winkels, horeca en cultuur bezoekers uit binnen- en buitenland leveren een positieve 82 bijdrage aan de binnenstad 80 de binnenstad is voldoende groen
5,0
4,6
7
7
43
37
5,3
5,3
16
15
38
34
5,3
5,0
30
21
21
24
6,2
6,3
11
10
27
20
85
75 handhaving zorgt voor een leefbare binnenstad 80 meer wonen verbetert de leefbaarheid in de binnenstad
7,8
7,6
15
15
17
16
84
80 het is goed als er meer woningen in de binnenstad komen
7,8
7,6
16
16
21
20
81
69 reuring en drukte horen bij de binnenstad 77 bezoekers uit binnen- en buitenland zijn welkom
6,8
7,1
22
19
30
23
6,7
6,8
15
13
27
22
6,2
5,9
10
9
25
24
77
77 de horeca in de binnenstad is aantrekkelijk 68 ik spreek graag af in de binnenstad
6,5
5,7
6
7
31
29
76
68 de winkels in de binnenstad zijn aantrekkelijk
5,2
5,0
8
6
46
38
70
6,2
5,7
8
7
22
23
68
64 ik ga graag uit in de binnenstad 68 het culturele aanbod in de binnenstad is vernieuwend
6,3
6,1
13
12
15
13
56
64 ik bezoek evenementen in de binnenstad
5,6
5,4
9
12
17
17
95
91 89 87 86 86
81 80
overig
Centrum
belangrijk
Kleuren: Ambities: aantrekkelijke verblijfsruimte / beheer en handhaving / respectvolle bezoekerseconomie / cultuur / functiemenging / wonen Rapportcijfer: rood: 5,4 of lager, groen: 7 of hoger Ontwikkeling: groen: >=20% verwacht verbetering, oranje: >=33% verwacht verslechtering
De bewoners van de verschillende wijken binnen stadsdeel Centrum denken over het algemeen redelijk hetzelfde over het belang van de ambities en prioriteiten van de Aanpak Binnenstad en hoe de situatie op dit moment is in de binnenstad. De volgende punten vallen op: Bewoners van Burgwallen Oude Zijde komen van alle centrumbewoners het liefst in de binnenstad (8,2). Zij zijn echter op veel punten ook het meest negatief. Dit geldt voor de mate van overlast (4,0); de bijdrage van handhaving aan de leefbaarheid (5,3); de mix van verschillende functies (4,5) en de 11
positieve bijdrage van bezoekers (4,5). Vaker dan in de andere wijken vindt men de ambitie dat bezoekers een positieve bijdrage leveren (zeer) belangrijk. Bewoners van de Burgwallen Nieuwe Zijde zijn het meest positief over bezoekers en de drukte en reuring van de stad. Ook de prioriteiten voor de aantrekkelijkheid van de horeca, het uitgaansleven en de winkels vinden zij relatief vaak belangrijk. En hoewel zij de mate van overlast in de binnenstad vaker acceptabel vinden, krijgt deze met een 5,1 ook in deze wijk een onvoldoende. Bewoners van Grachtengordel-Zuid beoordelen de binnenstad over het algemeen bovengemiddeld positief. Bewoners van de Oostelijke Eilanden/Kadijken komen minder vaak graag in de binnenstad, al dan niet om uit te gaan.
In de bijlagen is een tabel opgenomen met alle verschillen tussen de 10 wijken in stadsdeel Centrum.
2.5 Verschillen tussen groepen respondenten In de bijlagen zijn tabellen opgenomen met verschillen tussen groepen respondenten in hun oordeel over de ambities en prioriteiten van de Aanpak Binnenstad. De opvallendste verschillen worden hieronder kort genoemd. Ondernemers en bewoners De ondernemers in de binnenstad geven de binnenstad op alle vlakken hogere rapportcijfers dan de gemiddelde Amsterdammer. De verschillen zijn het grootst als het gaat om de respectvolle bezoekerseconomie. Ondernemers geven een 6,3 voor de positieve bijdrage van bezoekers (bewoners 5,2) en een 7,5 voor de mate waarin zij welkom zijn (bewoners 6,7). Verder vinden ondernemers vaker dat er voldoende groen en openbare ruimte voor bewoners is, dat de horeca aantrekkelijk is en de mate van overlast acceptabel. Ondernemers en bewoners verschillen niet sterk in hun toekomstverwachting voor de binnenstad. Met uitzondering van het groen, vinden ondernemers de ambities van de Aanpak Binnenstad vaker (zeer) belangrijk dan de overige respondenten. Zij hechten met name meer belang aan de ambities op het gebied van cultuur en functiemenging. Leeftijdsgroepen (17-34, 35-54 en 55+) Jongere Amsterdammers geven de stellingen over de binnenstad vaker lage rapportcijfers dan 35-plussers en 55-plussers.
Dat geldt vooral voor: de aanwezigheid van groen (4,7 versus 5,1 en 5,4) de positieve bijdrage van bezoekers aan de binnenstad (4,9 versus 5,5 en 5,4) thuis voelen (5,7 versus 6,0 en 6,4) afspreken in de binnenstad (5,8 versus 6,0 en 6,2) en de bijdrage van handhaving aan een leefbare binnenstad (5,9 versus 6,2 en 6,6). Jongeren zijn daarentegen vaker positief over het idee om meer woningen in de binnenstad te creëren (8,0 versus 7,4 en 7,8), vinden vaker dat reuring en drukte bij de binnenstad hoort (7,3 versus 7,1 en 6,8) en gaan ook vaker naar evenementen in de binnenstad (5,9 versus 5,7 en 5,1). 35-Minners verwachten vaker verbetering op het gebied van wonen in de binnenstad en 55-plussers verwachten relatief vaak verbeteringen op het gebied van de positieve bijdrage van bezoekers en de drukte en reuring die bij de binnenstad hoort. 55-Minners verwachten juist vaker een verslechtering op het gebied van de bijdrage van bezoekers.
12
55-Plussers hechten minder vaak belang aan de kwaliteit van het horeca-aanbod. Jongeren hebben minder belangstelling voor de aanpak van overlast, handhaving, de mate waarin bezoekers welkom zijn en de drukte en reuring die bij de binnenstad horen.
13
3 Prioriteiten binnenstad volgens Amsterdammers
3.1 Toerisme als eerste aanpakken Van de 5.880 respondenten heeft 92% kort omschreven wat zij als eerste zouden laten aanpakken in de binnenstad als zij het voor het zeggen hadden. De woorden toeristen en toerisme komen het meest voor in de antwoorden. In grote lijnen zijn de thema’s die het meest worden genoemd toerisme, overlast, verkeer, afval en wonen. Een groep van 2% zegt niets aan te pakken, omdat ze de binnenstad goed vinden zoals het is. 75 meest genoemde relevante woorden bij de open vraag: Stel dat u het voor het zeggen had, wat zou u de gemeente dan als eerste laten aanpakken in de binnenstad? N=5.436
De respondenten is gevraagd hun eigen antwoord in te delen in een van de ambities van de Aanpak Binnenstad. Een derde van de Amsterdammers (33%) zou wonen/leefbaarheid als eerste aanpakken en bijna een kwart (24%) kiest voor de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte. Een op de vijf (20%) deelt zijn antwoord in in de categorie ‘thuis voelen’.
14
Bewoners van stadsdeel Centrum kiezen relatief vaak voor het aanpakken van de leefbaarheid van de binnenstad. Bewoners van de overige stadsdelen kiezen vaker voor de ambities thuis voelen en veiligheid en ondernemers voor de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte, veiligheid en gastvrijheid. Jongeren kiezen eerder voor het thema wonen / leefbaarheid terwijl ouderen relatief vaak voor de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte kiezen. Respondenten die niet graag naar de binnenstad gaan zeggen vaker dan respondenten die wel graag naar de stad gaan dat het gevoel van thuis voelen verbeterd moet worden.
andere stadsdelen
ondernemers binnenstad
graag naar binnenstad
niet graag naar binnenstad
17-25
26-35
36- 49
50-65
66+
totaal
wonen / leefbaarheid aantrekkelijke openbare ruimte thuis voelen / mijn stad veiligheid winkels welkom voelen / gastvrijheid mensen ontmoeten culturele aanbod uitgaansleven horeca werk anders weet niet / geen antwoord totaal
bewoners Centrum
In welke categorie past uw antwoord op de vraag wat u als eerste zou aanpakken het best?
44 25 14 9 2 1 1 1 2 2 100
25 24 23 13 4 3 1 1 1 1 3 1 100
32 30 12 13 3 4 1 1 2 2 100
33 26 16 12 3 2 1 1 1 1 3 100
32 20 24 10 4 2 1 1 1 1 3 1 100
39 19 20 11 2 2 1 1 1 2 3 100
35 23 18 11 4 1 1 1 1 4 1 100
33 24 18 12 4 2 1 1 1 3 1 100
33 25 20 11 3 2 1 1 1 1 2 100
28 30 19 11 3 2 1 2 1 1 1 2 1 100
33 24 19 11 3 2 1 1 1 1 3 1 100
15
4 De binnenstad bezoeken
4.1 Ruim helft Amsterdammers kwam vóór corona wekelijks in de binnenstad Ruim de helft van de respondenten die niet in Centrum wonen (53%) zegt dat ze voor de coronaperiode minstens een keer per week naar de binnenstad gingen. Tijdens corona daalde dit naar 34%. Bewoners van de stadsdelen Noord en West gaan in beide periodes het vaakst naar de binnenstad.
totaal Zuidoost Zuid
NieuwWest
Oost
West
Noord
Hoe vaak komt u in de binnenstad? naar stadsdeel, procenten, n=3.130
voor coronaperiode
21
afgelopen 12 maanden
43
9
voor coronaperiode
32
31
14
afgelopen 12 maanden
afgelopen 12 maanden
5
voor coronaperiode
33
4
voor coronaperiode
voor coronaperiode 6
35
voor coronaperiode
28
13
afgelopen 12 maanden
6
0
19 26
20
20
19
33
60
80
>= 1x per week >= 1x per maand
7
>=1x per halfjaar
4 4 12
9
5 4
>=1x per jaar (vrijwel) nooit
8 10
13
17
dagelijks
4 3
9
30
40
7
7
13
40 28
5
9 20
35
3 4
7
35
25 11
afgelopen 12 maanden
31
38
4
8
19 34
26
7
8
35 38
8
afgelopen 12 maanden
31
27
7
15
42
10
afgelopen 12 maanden
29
33
11
5 23
14
42
7
voor coronaperiode
26
4
weet niet / geen antwoord
14 8
4 4
8
9
%
100
Het bezoek aan de binnenstad wordt minder frequent naarmate men ouder wordt. Van de respondenten onder de 35 jaar zegt 40% wekelijks naar de binnenstad te gaan en van de 55-plussers 30% (voor corona 59% en 50%).
4.2 Winkelen, werk en studie de belangrijkste bezoekmotieven voor Amsterdammers Voor een kwart van de respondenten die niet in Centrum wonen (25%) is winkelen de belangrijkste reden om de binnenstad te bezoeken. Daarnaast gaat 21% voor het werk, terwijl voor respondenten onder 25 jaar hun studie het belangrijkste bezoekmotief is (21%; 2% van alle respondenten). Een groep van 14% gaat vooral om uit te gaan naar de binnenstad. Voor ouderen zijn winkelen en wandelen de belangrijkste bezoekmotieven. De respondenten die een antwoord hebben gegeven in de categorie ‘anders’ (12%) geven het vaakst aan dat zij de binnenstad bezoeken om een combinatie van de eerdere redenen of om iemand te bezoeken. Andere antwoorden die vaker worden genoemd zijn de culturele voorzieningen, zoals de bioscoop, opera of musea, de stad bekijken tijdens de rustige coronatijd, sporten, en de kapper. 16
Wat is voor uw de belangrijkste reden om de binnenstad te bezoeken? Naar leeftijd, procenten van respondenten uit andere stadsdelen dan Centrum, n=3.130
%
35 17-25
30 25
25
26-35 21
36-49
20 14
15
50-65
14 12
12
66+
10
totaal
5 2
1
0
In grote lijnen hebben bewoners van de verschillende stadsdelen dezelfde redenen om naar de binnenstad te gaan. De volgende verschillen vallen op. Relatief veel respondenten uit Noord werken in de binnenstad (30% versus 21% gemiddeld) Voor inwoners van West ligt de binnenstad vaak op hun route (21% versus 14% gemiddeld en 4% in Zuidoost) Respondenten uit Zuid komen vaak om te winkelen of wandelen Respondenten uit Zuidoost en Nieuw-West hebben vaker ‘uitgaan’ als voornaamste bezoekmotief. Wat is voor uw de belangrijkste reden om de binnenstad te bezoeken? Naar stadsdeel, n=3.130
%
32 30 28 26 24 22 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0
West 25
Nieuw-West 21
Zuid Oost 14
14 12
Noord
12
Zuidoost totaal 2
1
17
De respondenten die in de binnenstad werken of studeren kwamen voor corona het vaakst naar de binnenstad (76% en 60% dagelijks tot minstens een keer per week), gevolgd door de respondenten op doorreis (53%), de wandelaars (48%) en het uitgaanspubliek (47% minstens een keer per week). Respondenten die vooral naar de binnenstad komen om te winkelen gingen vaak een of meerdere keren per maand (44%).
4.3 Een op de drie gaat graag naar de binnenstad, en eveneens een op de drie niet Amsterdammers geven de stelling ‘Ik kom graag in de binnenstad’ gemiddeld een 6,1. De meningen zijn verdeeld: 33% geeft een 5 of lager, 34% een 6 of een 7 en 32% een 8 of hoger. Groepen die relatief vaak een 8 of hoger geven zijn ondernemers en bewoners in de binnenstad, mannen en ouderen. Onvoldoendes worden het vaakst gegeven door vrouwen, 26 tot 35-jarigen en Amsterdammers die niet in de binnenstad wonen. Hetzelfde beeld zien we ongeveer terug voor de stelling ‘Ik voel me thuis in de binnenstad’, maar voor deze stelling wordt vaker een onvoldoende gegeven. Rapportcijfer voor de stelling: Ik kom graag in de binnenstad 30 27 ondernemer binnenstad 28 32 centrumbewoner 28 32 man 29 33 66+ 30 34 HAVO/VWO/MBO 33 32 50-65 30 34 traditionele migrantengroepen 30 35 overige migratieachtergrond 27 39 17-25 30 37 max. VMBO 35 33 in Amsterdam geboren 34 34 HBO / WO 34 34 geen migratieachtergrond 33 37 36-49 36 37 bewoner ander stadsdeel 36 37 26-35 37 36 vrouw 33 34 gemiddeld 0
20
40
43 40 40
onvoldoende
38 36 36
6 of 7
36 35
8 of hoger
34 33 32 32 32 31 28 27 27
60
32
%
80
100
Rapportcijfer voor de stelling: Ik voel me thuis in de binnenstad, 66+ centrumbewoner ondernemer binnenstad max. VMBO man HAVO/VWO/MBO traditionele migrantengroepen 50-65 in Amsterdam geboren 17-25 overige migratieachtergrond geen migratieachtergrond HBO / WO 36-49 vrouw bewoner ander stadsdeel 26-35 gemiddeld
27
30
44
26
31
43
28
30 29
38
33
31
37
onvoldoende
35
28
37
34
31
35
34
32
34
38
28
34
38
30
32
6 of 7 8 of hoger
40
29
31
37
32
31
38
32
30
39
33
29
40
32
28
45
32
46
31
37
0
42
33
20
23 23
31
40
32
60
80
% 100
18
Van de respondenten uit andere stadsdelen dan Centrum zegt 28% de binnenstad graag te bezoeken (rapportcijfer 8 of hoger) en 35% geeft een onvoldoende. Het percentage dat graag gaat is hoger onder degenen die vooral gaan om te wandelen (43%), uit te gaan (35%) of te studeren (35%). Respondenten die komen om te winkelen of die via het centrum naar een andere plek in de stad gaan, komen het minst vaak graag in de binnenstad (beide 19% ). Bijna een kwart van de bezoekers uit andere stadsdelen (24%) voelt zich thuis in de binnenstad en 44% geeft hiervoor een onvoldoende. Respondenten uit anders stadsdelen naar bezoekmotief en de mate waarin zij graag naar de binnenstad gaan en/of zich er thuis voelen, n=3.071
100 90
19
17 31
80 70 60
26
35
26
33
42
33 37
16 43
33
50
19
39
50
35
32
32
10
48
34
39
8 of hoger
25
44 25
thuisvoelen
studie
graag naar binnestad
thuisvoelen
doorgaande wandelen route
onvoldoende
39
38
graag naar binnestad
thuisvoelen
graag naar binnestad
thuisvoelen
graag naar binnestad
uitgaan
26
30
52 26
thuisvoelen
werk
graag naar binnestad
thuisvoelen
winkelen
graag naar binnestad
thuisvoelen
graag naar binnestad
0
30
39
35
6 of 7
35
41
32
30 31
30
35
32
40
20
34
anders
4.4 Amsterdammers komen graag voor winkels, schoonheid, uitgaan, sfeer en wonen Van de respondenten heeft 79% kort omschreven waarom ze de binnenstad graag bezoeken. Van de 21% die geen antwoord hebben gegeven, heeft de meerderheid (14%) een onvoldoende gegeven voor de stelling “ik kom graag in de binnenstad”. In de wordcloud staan de meest voorkomende relevante woorden in de omschrijvingen. Naast de respondenten die er wonen en/of werken komen Amsterdammers naar de binnenstad voor winkels, horeca en cultuur in een mooie omgeving.
19
75 meest gebruikte relevante woorden in de antwoorden op de vraag: Waarom bezoekt u de binnenstad graag?
Wanneer de respondenten hun antwoord indelen in een van de ambities van de Aanpak Binnenstad zegt 31% graag naar de binnenstad te gaan omdat ze zich er thuis voelen. Daarna leveren het ontmoeten van mensen, de aantrekkelijke openbare ruimte en het culturele aanbod het vaakst een bijdrage aan de aantrekkelijkheid van de binnenstad (alle drie 14%). De winkels staan met 6% op de zesde plaats. In welke categorie past uw antwoord op de vraag waarom u graag in de binnenstad komt het best? N=4.644
thuis voelen / mijn stad aantrekkelijke openbare ruimte mensen ontmoeten culturele aanbod wonen / leefbaarheid winkels horeca welkom voelen / gastvrijheid uitgaansleven veiligheid werk anders weet niet / geen antwoord totaal
bewoners Centrum 35 13 10 9 19 3 3 3 1 1 1 1 1 100
andere stadsdelen 29 15 15 15 4 6 6 3 3 1 1 2 1 100
ondernemers binnenstad 31 10 18 7 12 1 4 8 1 5 1 1 100
1725 22 16 19 10 5 8 10 4 4 1 100
2635 23 15 17 13 9 9 6 3 3 1 1 1 1 100
3649 28 14 14 14 10 5 6 3 3 1 1 2 100
5065 37 13 12 12 11 4 3 3 2 1 1 1 1 100
66+ 38 15 9 13 12 3 2 3 1 1 1 2 1 100
totaal 31 14 14 14 8 6 5 3 3 1 1 2 1 100
20
Hieronder staan enkele antwoorden van respondenten die graag naar de binnenstad komen omdat ze zich er thuis voelen: Afspreken met vrienden, horeca, kleine winkeltjes bezoeken ( niet Kalverstraat!). Markt (bio) fietsen langs de grachten, wandelen langs de grachten. Genieten van de vibe. Varen door de grachten met oud bootje. Als bewoner heerlijk om over de gracht te lopen, terras pakken, boodschappen doen, museum in, etcetera Amsterdam is mooi en gezellig. Het is een unieke stad, vooral het historische centrum. Bruisend gevoel, historische panden, herinneringen aan vroeger. Daar wonen mijn ouders, ik hou van de winkels, van de grachten, de sfeer. De binnenstad is prachtig, monumentaal en ademt geschiedenis. Dat vult mij met trots om Amsterdammer te zijn. Er is een gevarieerde groep mensen, niets is te gek. Veel aanbod van fijne horeca en prachtige historische architectuur en de grachten. Gezelligheid, mensen kijken vanaf een terrasje, er is altijd wel wat te doen. Het is en blijft thuis. De binnenstad in eerste plaats voor en door bewoners i.p.v. toeristen. Het is het hart van de stad. Ik vind het een mooie stad en fiets graag over de grachten en doe dan onderweg mijn boodschappen of spreek ergens op een terras of restaurant af of we gaan op de fiets naar het Concertgebouw of Stopera. Heerlijk om ‘s avonds na het eten of concert weer terug te fietsen.
Ik woon en leef in de binnenstad! Ik woon er, het is mijn thuis. Ik hou van de mengelmoes van toeristen, locals en expats. De grachten zijn supermooi, ook zijn er onontdekte pareltjes waar ik graag kom (cafeetjes etc). Alles is er, ik hoef zelden naar een andere buurt voor iets. Het is levendig en ik voel me eigenlijk nooit onveilig. Om te genieten van mijn mooie stad, om mensen te ontmoeten, om op terras te zitten, om te wandelen, om uit te gaan, om naar de bios te gaan, om uit eten te gaan. Het is gewoon de mooiste stad op de planeet!
4.5 Amsterdammers missen in binnenstad groen, ruimte, winkels en bewoners Van alle respondenten heeft 82% kort omschreven wat ze missen in de binnenstad. Daarnaast zegt 8% niets te missen, 7% weet het niet en 3% gaf geen antwoord. De meest voorkomende relevante woorden in de antwoorden zijn groen, ruimte, winkels en bewoners.
21
75 meest gebruikte relevante woorden in de antwoorden op de vraag: Wat mist u in de binnenstad?
Wanneer de respondenten zelf hun antwoord indelen bij een van de ambities van de Aanpak Binnenstad worden de ambities wonen/leefbaarheid, thuis voelen en een aantrekkelijke openbare ruimte ieder door ongeveer een kwart geselecteerd. Voor de overige ambities geldt dit voor 6% of minder. Centrumbewoners missen relatief vaak leefbaarheid in de binnenstad en bewoners van andere stadsdelen, mensen die niet graag naar de binnenstad gaan en 50-plussers het gevoel dat ze thuishoren in de binnenstad. In welke categorie past uw antwoord op de vraag wat u mist in de binnenstad het best?
wonen / leefbaarheid thuis voelen / mijn stad aantrekkelijke openbare ruimte veiligheid winkels mensen ontmoeten welkom voelen / gastvrijheid culturele aanbod horeca uitgaansleven werk anders weet niet / geen antwoord totaal
bewoners Centrum 36 20 21 6 5 3 3 2 1 1 3 100
andere stadsdelen 19 27 24 6 5 5 5 2 2 1 1 3 1 100
ondernemers binnenstad 26 20 20 6 4 4 5 3 2 3 3 4 1 100
1725 27 20 21 6 5 4 4 3 5 1 4 -
2635 28 20 25 5 4 4 4 3 2 1 4 -
3649 27 22 21 5 6 5 6 2 2 1 3 1
5065 25 27 22 6 6 4 4 1 2 1 1 2 1
66+ 24 24 25 8 6 3 4 1 1 1 1 2 1
100
100
100
100
100
totaal 26 24 23 6 5 4 4 2 2 1 1 3 1 100
22
Hieronder staan enkele reacties van bewoners van de binnenstad die wonen/ leefbaarheid missen in de binnenstad: Aanbod gericht op bewoners, alles is gericht op toeristen. Bewoners worden vergeten. Amsterdammers. Mijn stad is overgenomen door geldbeluste ondernemers uit het Gooi en Vinkeveen. Het is nooit meer stil. Overal teringherrie, dag en nacht. Het eerste deel van de lockdown was een zegen, ik had mijn stad weer terug. Het is nu erger dan vóór corona... Betaalbare parkeerplaatsen voor familie en vrienden die op bezoek komen. Betaalbare woningen voor Amsterdammers. Concreet beleid om de stad leefbaar te houden voor de bewoners. De stad weer voor Amsterdammers met cafés en restaurants. Nu is het alleen voor toeristen. Een balans in arm en rijk. Een gezamenlijk sfeertje en rust ontbreekt. Door de drukte en met name het toerisme en het verschralen van manieren en fatsoen, is de stad steeds anoniemer geworden en qua mentaliteit erg verhard. Eigen buurtgevoel, sociale samenhang. Enige ruimte om te bewegen. De stoepen zijn zo vol dat je regelmatig over de straat moet lopen in het verkeer. Goede verzamelpunten voor afval. Groen, rust, winkelaanbod voor bewoners, openbare toiletten voor vrouwen. Handhaving regels. Kinderen en gezinnen. Leefbaarheid, rust, door het uit de hand gelopen toerisme is de leefbaarheid en sociale samenhang weg.
Nachtelijke handhaving op overlast Parkeergelegenheid. Rustpunten. In de andere stadsdelen mist men het vaakst het gevoel van thuis voelen in de binnenstad om ongeveer dezelfde redenen: Aanbod (winkels, vertier) voor de inwoners van de stad zelf. Amsterdammers – zo te veel expats, toeristen en mensen van buiten - het is ook onbetaalbaar om in de binnenstad te wonen. Amsterdamse / kleine ondernemingen, meer rust, meer groen. Authenticiteit op alle niveaus en betaalbaarheid, van koffie tot woning. Balans in ruimte voor de bewoners en toeristen. Centrum is een leeg hart. Voor mij is Amsterdam de andere stadsdelen, niet het centrum meer. Dat de behoefte van bewoners op nummer 1 staan. Dat wat A*dam zo speciaal maakte, de verschillende pluimages van plat A*dams accent en A*damse humor t/m de de extravaganca. Het is nu middle of the road, helaas. De binnenstad is niet divers, zoals de andere delen van Amsterdam. Het is slechts een eenheidsmeuk van commerciële winkels voor toeristen. De Nederlandse taal. Vooral tijdens de eerste lockdown was het mooi om te zien dat Nederlandse Amsterdammers weer in de binnenstad kwamen. Met de expats, internationale studenten en toeristen voelt de binnenstad soms "unheimisch". De rust en ruimte voor bewoners, de binnenstad is overgenomen door toeristen.
Er zijn steeds minder rafelrandjes die juist zo mooi zijn aan Amsterdam. Kraakpanden, gezelligheid op de Wallen, gekke kroegen, e.d. Gewone Amsterdammers, de binnenstad is nu van toeristen en expats. Gezelligheid. Te veel alleen op toeristen gericht. Groen en sociale cohesie. Het gevoel dat je er zelf zou kunnen wonen. Meer groen, winkels voor "gewone" mensen. Dus om gewoon boodschappen te doen. Speciaalzaken. Ruimte (dwz geen drukte, geen pretpark). 23
5 Overlast in de binnenstad
5.1 Ruim tweederde van Amsterdammers heeft overlast ervaren in de binnenstad Van de respondenten kan 67% een voorbeeld geven van overlast die ze de afgelopen 12 maanden in de binnenstad hebben ervaren. De meeste overige respondenten (24%) hebben geen overlast ervaren en 9% weet het niet. De respondenten uit de binnenstad weten vaker een voorbeeld van overlast te noemen (87%). Hieronder staan de meest voorkomende relevante woorden in de beschrijvingen van de overlast. Toeristen komt het vaakst voor. Andere vormen van overlast die vaker terugkomen zijn onder meer afval, verkeer, dronken en/of lawaaierige mensen op straat, drugs, zwervers en stank. 75 meest gebruikte relevante woorden in de antwoorden op de vraag: Welke overlast heeft u in de afgelopen 12 maanden zelf ervaren in de binnenstad?
Ingedeeld naar thema zegt ruim een kwart van de Amsterdammers (26%) overlast te hebben ervaren van toeristen, 13% van verkeer en 9% van rommel op straat. 24
Centrumbewoners ervaren relatief vaak overlast van de rommel op straat, geluid en horeca. Ook ondernemers ervaren relatief vaak overlast van de rommel, maar minder vaak van toeristen. Ruim een op de drie respondenten onder de 35 jaar ervaart overlast van toerisme, terwijl 35-plussers zich relatief vaak aan rommel ergeren. In welke categorie past uw antwoord op de vraag welke overlast u de afgelopen 12 maanden zelf heeft ervaren in de binnenstad het best?
toeristen verkeer rommel op straat jongeren geluid horeca parkeren geur anders geen overlast / weet niet totaal
bewoners Centrum 26 11 18 5 11 4 1 1 9 13 100
andere stadsdelen 26 13 8 4 3 1 1 1 7 36 100
ondernemers binnenstad 18 14 20 5 7 2 2 1 13 18 100
1725 36 7 8 5 5 9 29
2635 35 10 10 4 6 1 1 1 7 26
3649 24 13 11 4 4 2 2 1 8 30
5065 23 13 14 5 7 2 1 1 9 24
66+ 22 15 15 5 6 4 2 4 27
100
100
100
100
100
totaal 26 13 9 5 3 1 1 1 7 33 100
5.2 Sinds zomer 2021 is de binnenstad volgens 22% te druk Voor de coronapandemie vonden bijna acht op de tien Amsterdammers (78%) de binnenstad te druk. Tijdens de lockdowns daalde dit percentage naar 2%. Sinds deze zomer vindt op 22% de binnenstad te druk, wat nog fors minder is dan voor de pandemie. Hoe druk vindt u de binnenstad? (gewogen naar stadsdeel)
sinds deze zomer
22
44
26
4
te druk
3
druk niet druk / niet rustig tijdens corona (maart 2 4 2020-mei 2021)
15
55
22
rustig
3
te rustig weet niet / geen antwoord
voor corona
78
18
3
%
0
20
40
60
80
100
Ondernemers vinden de binnenstad minder vaak te druk dan bewoners. Personen onder de 35 jaar vinden de binnenstad relatief vaak te druk.
25
Aandeel dat de binnenstad te druk vindt naar achtergrondkenmerken
sinds zomer 2021 tijdens corona voor corona
bewoners Centrum 24 2 77
andere stadsdelen 22 2 79
ondernemers binnenstad 16 1 59
1725 26 3
2635 29 1
3649 22 1
5065 19 2
66+ 18 3
73
83
77
77
76
totaal 22 2 78
5.3 Zeven op de tien hebben laatste jaar (plekken in) de binnenstad vermeden Van alle respondenten heeft 71% het afgelopen jaar wel eens (bepaalde plekken in) de binnenstad vermeden. In de meeste gevallen doet men dit vanwege drukte (62%) en een kwart mijdt bepaalde plekken als het donker is. Een groep van 12% noemt een andere reden, zoals corona, wegopbrekingen, moeilijk parkeren en demonstraties. (Plekken in) de binnenstad worden het vaakst vermeden door mensen die niet graag in de binnenstad komen en jongeren. Heeft u in de afgelopen 12 maanden wel eens (bepaalde plekken in) de binnenstad vermeden? Meerdere antwoorden
36- 49
50-65
66+
32 57 25
16 73 28
15 72 36
27 73 27
22 63 22
24 57 24
29 55 29
11 2
15 2
7 2
9 1
13 2
12 2
15 3
totaal
26-35
38 48 25 14 1
17-25
28 60 24 11 2
niet graag naar binnenstad
ondernemers binnenstad
24 66 29 14 1
graag naar binnenstad
andere stadsdelen
nee ja, als het heel druk is ja, als het donker is anders weet niet / geen antwoord
bewoners Centrum
mogelijk
27 62 25 12 2
De wordclouds op de volgende pagina laten zien dat Amsterdammers die de binnenstad vanwege drukte mijden het vaakst de Kalverstraat en andere winkelgebieden mijden. Daarnaast worden onder andere het wallengebied en diverse parken vaker genoemd. In het donker mijdt men het vaakst de wallen, steegjes, parken, tunneltjes en het station.
26
75 meest genoemde relevante woorden door de 60% die plekken in de binnenstad mijden wegens drukte
75 meest genoemde relevante woorden door de 24% die plekken in de binnenstad in het donker mijdt
75 meest genoemde relevante woorden door de 11% die plekken in de binnenstad mijden om overige redenen
27
6 Het karakter van de binnenstad in 1 woord
Wanneer het karakter van de binnenstad in een woord moet worden omschreven, kiest men het vaakst voor druk, op de voet gevolgd door mooi, gezellig en toeristen. Wat is volgens u het karakter van de binnenstad? Graag antwoorden in 1 woord.
28
7 Veranderingen in de binnenstad
7.1 Toerisme meest opvallende verandering in binnenstad van afgelopen jaren Van alle respondenten heeft 84% kort omschreven welke verandering in de binnenstad hen het meest is opgevallen in de afgelopen jaren. De meest voorkomende woorden in de antwoorden hebben vaak direct of indirect met toerisme te maken. Andere thema’s zijn corona, verkeer, expats , afval, werkzaamheden, de kades, het opgeknapte Rokin en Leidseplein en de woningmarkt. 75 meest genoemde relevante woorden in de antwoorden op de vraag welke verandering in de binnenstad de afgelopen jaren het meest is opgevallen?
Vertaald naar de ambities van de Aanpak Binnenstad zijn de top 3 veranderingen in de binnenstad te vinden bij de thema’s: thuis voelen wonen / leefbaarheid aantrekkelijke openbare ruimte.
29
In welke categorie past uw antwoord op de vraag welke verandering u het meeste is opgevallen in de binnenstad het
totaal
1 1 1 4 5 100
66+
32 27 17 4 5 3 1
50-65
23 28 22 5 4 3 2 2 1 1 4 4 100
36- 49
26 28 19 3 7 5 2 2 3 1 4 2 100
26-35
graag naar binnenstad
28 22 21 5 5 4 2 2 1 1 1 5 5 100
17-25
ondernemers binnenstad
24 36 19 3 4 3 2 1 1 1 3 3 100
niet graag naar binnenstad
andere stadsdelen
thuis voelen / mijn stad wonen / leefbaarheid aantrekkelijke openbare ruimte winkels veiligheid welkom voelen / gastvrijheid mensen ontmoeten horeca werk uitgaansleven culturele aanbod anders weet niet / geen antwoord totaal
bewoners Centrum
best?
15 28 13 7 6 3 3 2 1 1 2 9 11 100
22 28 20 6 4 3 1 2 1 1 6 7 100
28 26 19 5 5 3 2 2 1 1 4 4 100
30 25 21 4 4 4 2 1 1 1 1 3 3 100
28 21 24 5 5 4 1 2 1 2 3 4 100
27 26 20 5 5 3 2 2 1 1 1 4 5 100
30
Bijlage 1 Samenstelling respons
De vragenlijst is ingevuld door 5.880 personen. Hun achtergrondkenmerken staan hieronder kort beschreven. Om te kunnen kijken naar verschillen tussen wijken in de binnenstad is er extra ingezet op het werven van respondenten uit stadsdeel Centrum (39% van alle respondenten). Voor het bepalen van uitkomsten voor heel Amsterdam wordt de dataset gewogen, zodat de resultaten representatief zijn voor het aantal inwoners per stadsdeel. Respons naar stadsdeel en de rol waarin zij de vragenlijst hebben ingevuld populatie totaal %
Amsterdam
bewoner
ondernemer binnenstad
totaal
totaal %
gewogen
18+ (%)
2.010
295
2.305
39
12
11
1
-
-
-
-
-
West
818
26
844
14
17
17
Nieuw-West
451
5
456
8
17
17
Zuid
596
20
616
11
17
17
Oost
780
11
791
14
16
16
Noord
523
10
533
9
11
11
Zuidoost
327
2
329
6
10
10
Centrum Westpoort
buiten Amsterdam totaal totaal (%)
-
5
5
-
-
-
5.506
374
5.880
100
100
100
94
6
100
Aan onderzoeken doen over het algemeen relatief veel 50 tot 65-jarigen, hoogopgeleiden en personen zonder migratieachtergrond mee. Dit is ook bij de BinnestadsEnquête het geval. De aantallen van de overige groepen respondenten zijn voldoende om verschillen tussen de groepen vast te stellen. Respons naar leeftijd populatie totaal
totaal %
Amsterdam 18+ (%)
17-25
335
6
15
26-35
1.010
17
26
36-49
1.453
25
23
50-65
1.921
33
22
66+
809
14
14
niet bekend
352
6
1
5.880
100
100
totaal
31
Respons naar opleidingsniveau populatie Amsterdam totaal
totaal %
18-75 (% 2018)
laag
183
3
23
midden
898
15
31
hoog
4.632
79
46
niet bekend
167
3
-
totaal (%)
5.880
100
100
Ruim een derde van de respondenten (34%) is geboren in Amsterdam. Respons naar migratieachtergrond en geboorteplaats in Amsterdam geboren
%
totaal
totaal %
1.679
37
4.616
78
Turkije of Marokko
26
46
56
1
Indonesië, Suriname of Antillen
126
35
366
6
Midden-Oosten en Afrika
13
31
42
1
Oost-Europa
10
18
56
1
West-Europa
87
22
400
7
32
17
189
3
2002
34
5.880
100
geen
Amerika, Oceanië, Azië en overig Europa totaal
Respons naar huishoudsamenstelling populatie totaal
totaal %
Amsterdam (%)
1 persoon
1.921
33
53
stel
1.996
34
21
stel met kind(eren)
1.131
19
16
1 ouder met kind(eren)
351
6
9
anders
300
5
1
niet bekend
181
3
-
5.880
100
100
totaal
32
Bijlage 2 Tabellen naar groepen respondenten
In deze bijlage staat voor verschillende groepen Amsterdammers hun oordeel over de stellingen over de aanpak binnenstad. Voor het vergelijken van de groepen is een ongewogen dataset gebruikt.
Ondernemers en bewoners Inwoners van Amsterdam versus ondernemers uit stadsdeel Centrum: *Hoe belangrijk is het thema van de stelling voor u? *In hoeverre bent u het eens met de stelling? (1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens) *Wat zijn uw verwachtingen voor de toekomst? (2 jaar) % (heel)
rapportcijfer
zal
zal
stelling
verbeteren
verslechteren
bewoners
ondernemers
bewoners
ondernemers
bewoners
ondernemers
6,6
8
10
42
48
7,1
7,2
11
12
19
20
86
91 ik voel me thuis in de binnenstad
6,0
6,6
5
5
37
41
90
6,9
7,1
5
5
23
31
5,2
6,3
15
21
36
33
4,8
5,1
7
9
39
46
86
91 ik voel me veilig in de binnenstad bezoekers uit binnen- en buitenland leveren een positieve 90 bijdrage aan de binnenstad in de binnenstad is een goede mix van woningen, kantoren, 90 winkels, horeca en cultuur 88 in de binnenstad is de mate van overlast acceptabel
4,7
5,3
17
19
35
33
78
88 de horeca in de binnenstad is aantrekkelijk
5,9
6,4
9
16
24
26
79
6,3
6,0
10
12
22
32
78
86 handhaving zorgt voor een leefbare binnenstad 86 bezoekers uit binnen- en buitenland zijn welkom
6,7
7,5
13
17
24
21
82
83 meer wonen verbetert de leefbaarheid in de binnenstad
7,7
7,6
15
16
16
20
81
82 er is voldoende openbare ruimte voor bewoners 82 het is goed als er meer woningen in de binnenstad komen
4,6
5,4
9
8
34
32
7,7
7,7
16
18
20
25
6,0
6,4
6
7
29
33
73
79 ik spreek graag af in de binnenstad 78 reuring en drukte horen bij de binnenstad
7,0
7,3
21
21
26
24
71
78 de winkels in de binnenstad zijn aantrekkelijk
5,1
5,4
7
10
40
46
83
5,1
5,7
24
31
23
25
66
77 de binnenstad is voldoende groen 75 ik ga graag uit in de binnenstad
5,8
6,5
7
9
23
20
68
72 het culturele aanbod in de binnenstad is vernieuwend
6,2
6,2
13
14
14
19
54
63 ik bezoek evenementen in de binnenstad
5,5
6,1
11
12
17
18
bewoners
6,2
92
93 ik kom graag in de binnenstad 92 ik zie op straat hoe mooi de binnenstad is
87
83 84
81 71
ondernemers
belangrijk
Kleuren: Ambities: aantrekkelijke verblijfsruimte / beheer en handhaving / respectvolle bezoekerseconomie / cultuur / functiemenging / wonen Rapportcijfer: rood: 5,4 of lager, groen: 7 of hoger Ontwikkeling: groen: >=20% verwacht verbetering, oranje: >=33% verwacht verslechtering
33
Leeftijdsgroepen Respondenten in drie leeftijdsgroepen: *Hoe belangrijk is het thema van de stelling voor u? *In hoeverre bent u het eens met de stelling? (1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens) *Wat zijn uw verwachtingen voor de toekomst? (2 jaar) rapportcijfer
zal
zal
stelling
verbeteren
verslechteren
82
84
85
83
84
82
88
82
78
79
86
79
80
78
81
74
74
73
80
73
73
68
78
66
69
65
70
61
74
55
55
55+
82
84
35-54
85
17-34
89
55+
87
35-54
93
55+
89
35-54
90
17-34
35-54
89
90 ik voel me veilig in de binnenstad 92 ik zie op straat hoe mooi de binnenstad is
6,9
7,1
6,9
6
5
4
21
22
24
7,1
7,1
7,1
16
11
8
17
18
18
88 ik kom graag in de binnenstad 72 de horeca in de binnenstad is aantrekkelijk
6,1
6,2
6,4
10
8
8
44
43
39
6,0
6,1
6,0
12
10
9
27
26
21
83 de binnenstad is voldoende groen in de binnenstad is een goede mix van woningen, kantoren, 84 winkels, horeca en cultuur bezoekers uit binnen- en buitenland leveren een positieve 84 bijdrage aan de binnenstad 88 ik voel me thuis in de binnenstad
4,7
5,1
5,4
28
24
24
22
23
22
4,7
4,9
4,8
9
6
6
39
40
39
4,9
5,5
5,4
8
13
21
44
37
29
5,7
6,0
6,4
8
5
4
39
38
35
85 het is goed als er meer woningen in de binnenstad komen 90 in de binnenstad is de mate van overlast acceptabel
8,0
7,4
7,8
24
13
15
13
20
25
4,9
4,9
4,6
11
16
22
39
35
33
83 er is voldoende openbare ruimte voor bewoners 87 meer wonen verbetert de leefbaarheid in de binnenstad
4,2
4,7
4,9
9
9
8
37
34
32
7,8
7,5
7,8
23
12
13
10
16
20
68 ik spreek graag af in de binnenstad 81 bezoekers uit binnen- en buitenland zijn welkom
5,8
6,0
6,2
7
7
6
35
30
25
7,0
6,9
6,6
7
12
19
27
24
22
69 de winkels in de binnenstad zijn aantrekkelijk 86 handhaving zorgt voor een leefbare binnenstad
5,4
5,0
5,1
10
6
6
35
44
40
5,9
6,2
6,6
10
10
11
16
22
26
65 ik ga graag uit in de binnenstad 68 het culturele aanbod in de binnenstad is vernieuwend
6,0
6,0
5,8
11
7
5
26
22
19
6,1
6,1
6,4
15
13
12
14
14
13
80 reuring en drukte horen bij de binnenstad 54 ik bezoek evenementen in de binnenstad
7,3
7,1
6,8
14
19
25
22
26
26
5,9
5,7
5,1
15
11
9
17
16
17
55+
17-34
belangrijk
17-34
% (heel)
Kleuren: Ambities: aantrekkelijke verblijfsruimte / beheer en handhaving / respectvolle bezoekerseconomie / cultuur / functiemenging / wonen Rapportcijfer: rood: 5,4 of lager, groen: 7 of hoger Ontwikkeling: groen: >=20% verwacht verbetering, oranje: >=33% verwacht verslechtering
34
De 10 wijken in de binnenstad
Burgwallen OZ
Burgwallen NZ
Grachtengordel-W
Grachtengordel-Z
Nieuwmarkt/ Lastage
Haarlemmerbuurt
Jordaan
De Weteringschans
Weesperbuurt / Plantage
O. Eilanden / Kadijken
Centrum
Respondenten uit stadsdeel Centrum naar wijk: Hoe belangrijk is het thema van de stelling voor u?
ik kom graag in de binnenstad
95
94
94
97
95
94
95
93
95
94
95
ik zie op straat hoe mooi de binnenstad is
93
98
94
93
94
93
93
95
95
94
94
ik voel me thuis in de binnenstad
93
95
96
94
96
93
94
98
96
94
94
in de binnenstad is de mate van overlast acceptabel
95
93
93
95
93
94
93
92
95
88
93
ik voel me veilig in de binnenstad
88
94
93
90
91
94
92
90
92
92
92
er is voldoende openbare ruimte voor bewoners
83
93
91
87
93
92
93
96
90
92
91
in de binnenstad is een goede mix van woningen, kantoren, winkels, horeca en cultuur bezoekers uit binnen- en buitenland leveren een positieve bijdrage aan de binnenstad handhaving zorgt voor een leefbare binnenstad
89
87
91
93
91
89
88
90
87
86
89
93
81
89
82
90
86
83
90
84
85
87
90
88
87
86
89
86
84
88
85
80
86
de binnenstad is voldoende groen
79
84
84
76
87
91
87
87
91
90
86
meer wonen verbetert de leefbaarheid in de binnenstad
81
89
85
87
84
84
86
87
83
89
85
het is goed als er meer woningen in de binnenstad komen
80
82
86
85
83
86
83
87
81
84
84
bezoekers uit binnen- en buitenland zijn welkom
82
79
85
78
86
80
80
84
80
78
81
reuring en drukte horen bij de binnenstad
83
84
85
78
85
77
81
83
78
79
81
de horeca in de binnenstad is aantrekkelijk
79
89
84
83
78
78
78
81
78
79
80
ik spreek graag af in de binnenstad
74
78
81
79
76
75
77
78
72
76
77
de winkels in de binnenstad zijn aantrekkelijk
79
84
79
78
79
74
72
75
72
72
76
ik ga graag uit in de binnenstad
72
78
74
73
73
66
67
66
67
66
70
het culturele aanbod in de binnenstad is vernieuwend
63
66
67
70
70
69
68
70
70
70
68
ik bezoek evenementen in de binnenstad
53
59
58
59
58
56
57
51
53
49
56
Rood:> 5% lager dan gemiddeld in Centrum. Groen: > 5% hoger dan gemiddeld in Centrum.
35
Respondenten uit stadsdeel Centrum naar wijk: In hoeverre bent u het eens met de stelling?
Burgwallen OZ
Burgwallen NZ
Grachtengordel-W
Grachtengordel-Z
Nieuwmarkt/ Lastage
Haarlemmerbuurt
Jordaan
De Weteringschans
Weesperbuurt / Plantage
O. Eilanden / Kadijken
Centrum
(1=helemaal mee oneens en 10 = helemaal mee eens)
ik kom graag in de binnenstad
8,2
7,0
6,9
6,8
6,7
6,3
6,7
6,7
6,4
5,9
6,5
ik zie op straat hoe mooi de binnenstad is
6,7
7,0
7,4
7,3
7,3
7,0
7,1
7,2
7,2
7,1
7,1
ik voel me thuis in de binnenstad
6,5
6,8
7,0
7,0
7,0
6,5
6,9
6,7
6,5
6,0
6,7
in de binnenstad is de mate van overlast acceptabel
4,0
5,1
4,6
4,8
4,4
4,6
4,7
4,8
4,8
4,6
4,6
ik voel me veilig in de binnenstad
6,7
6,9
7,1
7,1
7,3
6,8
7,2
7,0
7,0
6,9
7,0
er is voldoende openbare ruimte voor bewoners
4,5
4,5
4,8
5,4
4,6
4,9
4,8
4,8
4,8
4,7
4,8
in de binnenstad is een goede mix van woningen, kantoren, winkels, horeca en cultuur bezoekers uit binnen- en buitenland leveren een positieve bijdrage aan de binnenstad handhaving zorgt voor een leefbare binnenstad
4,5
5,0
5,4
5,5
4,9
5,0
5,3
5,2
4,8
4,6
5,0
4,5
5,4
5,2
5,7
5,3
5,2
5,4
5,3
5,2
5,4
5,3
5,3
5,8
6,6
6,2
6,2
6,6
6,2
6,5
6,2
6,3
6,2
de binnenstad is voldoende groen
5,0
5,3
5,4
6,1
5,1
5,1
5,2
5,3
5,5
5,1
5,3
meer wonen verbetert de leefbaarheid in de binnenstad
7,9
8,0
7,6
7,4
7,9
7,8
7,7
7,9
7,9
7,9
7,8
het is goed als er meer woningen in de binnenstad komen
8,0
7,9
7,6
7,6
8,0
7,7
7,8
7,9
7,9
7,9
7,8
bezoekers uit binnen- en buitenland zijn welkom
6,3
7,1
6,5
7,0
6,6
6,6
6,7
7,0
6,7
6,8
6,7
reuring en drukte horen bij de binnenstad
6,7
7,3
6,5
6,9
6,8
6,8
6,9
6,6
6,9
6,8
6,8
de horeca in de binnenstad is aantrekkelijk
5,9
6,1
6,3
6,6
6,0
6,2
6,4
6,0
6,1
6,0
6,2
ik spreek graag af in de binnenstad
6,3
6,9
6,9
7,0
6,9
6,3
6,6
6,5
6,1
5,8
6,5
de winkels in de binnenstad zijn aantrekkelijk
4,7
5,1
5,5
5,6
4,8
5,2
5,5
5,3
5,0
4,9
5,2
ik ga graag uit in de binnenstad
6,2
6,9
6,6
6,8
6,2
6,0
6,2
6,2
5,9
5,4
6,2
het culturele aanbod in de binnenstad is vernieuwend
5,9
6,2
6,5
6,6
6,3
6,4
6,3
6,4
6,2
6,3
6,3
ik bezoek evenementen in de binnenstad
5,6
6,2
5,7
5,9
5,9
5,3
5,6
5,9
5,3
5,3
5,6
Rapportcijfer: rood: 5,4 of lager, groen: 7 of hoger
36
beter
slechter
beter
slechter
beter
slechter
beter
slechter
beter
slechter
beter
slechter
beter
slechter
beter
slechter
O. Eilanden / Kadijken
Weesperbuurt / Plantage
De Weteringschans
slechter
Jordaan
Haarlemmerbuurt
Nieuwmarkt/ Lastage
beter
Grachtengordel-Z
Grachtengordel-W
slechter
binnenstad ik kom graag in de binnenstad ik zie op straat hoe mooi het er is ik voel me thuis in de binnenstad de mate van overlast is acceptabel ik voel me veilig in de binnenstad er is voldoende OR voor bewoners goede mix huizen, kantoren, winkels, horeca en cultuur bezoekers leveren positieve bijdrage handhaving zorgt er voor leefbaarheid de binnenstad is voldoende groen > wonen verbetert leefbaarheid meer woningen is goed bezoekers zijn er welkom reuring en drukte horen erbij de horeca is er aantrekkelijk ik spreek graag af in de binnenstad de winkels zijn er aantrekkelijk ik ga graag uit in de binnenstad het culturele aanbod is er vernieuwend ik bezoek er evenementen
beter
stelling over
Burgwallen NZ
Burgwallen OZ
Respondenten uit stadsdeel Centrum naar wijk: Wat zijn uw verwachtingen voor de toekomst? (2 jaar)
10
54
10
50
9
47
8
52
10
42
5
48
5
44
10
45
7
44
8
47
10
24
8
21
7
23
9
20
10
20
7
21
10
18
14
21
13
21
13
23
5
44
7
50
5
41
3
44
6
39
3
42
3
43
7
39
5
40
5
44
20
42
16
39
17
43
15
46
22
41
19
38
15
38
21
40
17
40
22
39
5
26
8
31
3
24
3
32
5
23
3
26
3
24
5
29
3
30
4
26
10
30
12
38
10
38
7
33
11
37
6
38
11
33
12
37
10
30
7
42
9
43
5
37
6
42
6
44
8
45
6
44
7
39
8
41
6
44
6
47
15
40
12
34
20
40
17
41
17
37
15
36
16
36
19
41
13
37
16
41
14
33
7
27
8
31
15
29
11
26
9
25
9
24
16
28
10
22
11
26
31
18
45
12
23
24
29
19
35
18
22
26
28
21
33
18
34
22
27
26
20
15
12
12
15
17
16
20
14
15
12
19
15
15
19
21
17
18
14
22
18
19
11
22
16
20
18
23
15
19
13
24
16
21
21
23
19
20
16
24
12
32
14
21
15
33
12
28
17
29
17
25
14
24
18
25
15
32
14
25
22
31
29
21
24
31
24
28
22
32
21
28
19
30
24
35
18
32
25
27
10
26
12
25
10
27
11
26
10
27
10
22
6
23
17
21
8
22
6
28
6
32
6
30
7
31
3
31
7
28
7
30
4
28
4
36
4
29
7
34
11
41
10
39
8
48
5
20
9
46
7
47
5
42
9
50
6
46
6
49
7
22
7
15
6
23
12
23
10
23
6
18
6
21
9
20
7
16
7
31
10
15
12
16
12
10
15
12
14
19
13
12
10
16
22
14
13
18
14
19
7
15
11
15
12
16
12
13
10
15
9
19
7
20
10
16
7
17
7
22
Ontwikkeling: groen: >=20% verwacht verbetering, oranje: >=33% verwacht verslechtering
37
De stadsdelen
Centrum
West
Nieuw-West
Zuid
Oost
Noord
Zuidoost
Respondenten naar stadsdeel: Hoe belangrijk is het thema van de stelling voor u?
ik kom graag in de binnenstad
95
88
80
85
83
84
72
ik zie op straat hoe mooi de binnenstad is
94
92
86
93
92
89
82
ik voel me thuis in de binnenstad
95
83
82
84
80
81
76
in de binnenstad is de mate van overlast acceptabel
93
84
82
84
82
80
72
ik voel me veilig in de binnenstad
92
88
89
88
89
89
87
er is voldoende openbare ruimte voor bewoners
91