Aangepaste versie Projectbijlage Smart Mobility 31 maart 2023

Projectbijlage Smart Mobility

Inhoud Ambitie 1: Alle Amsterdammers, reizigers en goederen reizen slim en schoon

4

Ambitie 1: Alle Amsterdammers, reizigers en goederen reizen slim en schoon E-Lympic MaaS Zuidas MaaS voor AOV-ers, ‘iMaaS’ Roboat – autonoom vervoer over water SmartHubs Zelfrijdend vervoer – pilot Marineterrein eHUBS Pilot Deelfietsen Stadspas / Kansen voor slimme mobiliteit Mobility as a Common (MaaC) Fietsdatacommons / Urbanite Dit4tram Duurzame Logistiek

5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Ambitie 2: Amsterdam heeft regie op het digitale mobiliteitssysteem

18

Ambitie 2: Amsterdam heeft regie op het digitale mobiliteitssysteem Mobilab (mobiliteitsdataplatform) Amsterdamse Voorwaarden Mobiliteit & Digitalisering Operationeel Mobiliteitscentrum (OMC ) 2.0 CDS-M Druktebeeld.amsterdam.nl Intelligent Speed Adaptation (ISA) Code the streets DRO/DEMS CO2 neutraal reizen naar evenementen Crowd Monitoring System Amsterdam (CMSA)

19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29

Ambitie 3: Amsterdam is Smart Mobility stad nummer 1

30

Ambitie 3: Amsterdam is Smart Mobility stad nummer 1 Innovatie centrum voor Mobiliteit Amsterdam Verbonden Watchtower: trendrapportages

31 32 33 33

Programma overstijgende kosten

34

Programma overstijgende kosten Partners en samenwerkingen EIT

35 36 37 Projectbijlage Smart Mobility

2

Overzicht realisatie In deze rapportage volgt een inzicht in de realisatie van het Smart Mobility programma van het jaar 2022.

Een overzicht van de realisatie en projecten per ambitie zijn te vinden op de volgende slides.

De realisatie ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:

Disclaimer: sommige projecten binnen Smart Mobility zijn meerjarige projecten en uit meerdere bronnen gefinancierd (bijv.Europese projecten zoals eHUBS). Hierdoor is de realisatie per jaar verschillend en vallen deze in het ene jaar hoger uit dan in het andere jaar.

Ambitie 1: Alle Amsterdammers, reizigers en goederen reizen slim en schoon: € 795.454,34 Ambitie 2: Amsterdam heeft regie op het digitale mobiliteitssysteem: € 2.436.036,70 Ambitie 3: Amsterdam is Smart Mobility stad nummer 1: € 538.360,50 Programma overstijgende kosten: € 721.527,79 Totaal: € 4.491.379,33

Projectbijlage Smart Mobility

3

Ambitie 1: Alle Amsterdammers, reizigers en goederen reizen slim en schoon Projectbijlage Smart Mobility

4

Ambitie 1: Alle Amsterdammers, reizigers en goederen reizen slim en schoon Totale realisatie: € 795.454,34 Overzicht projecten: E-Lympic (€ 165.069,53) MaaS (Zuidas en iMaas) (€ 66.388,00) Roboat (€ 70.942,15) SmartHubs (€ 25.323,00) Zelfrijdend vervoer (€ 4.927,50) eHUBS (€ 246.970,39)* Pilot Deelfietsen Stadspas / Kansen voor slimme mobiliteit (€ 2.044,15) Mobility as a Common (MaaC) (€ 44.019,00) Fietsdatacommons / Urbanite (€ 64.804,89) Dit4tram (€ 0)** Duurzame Logistiek (€ 292,00) AI4all (€ 103.671) *

Bedrag is incl. totale kosten van het eHUBS project in 2022. Omdat Amsterdam leadpartner van eHUBS is vallen hier ook alle kosten van de projectpartners onder. Hierdoor valt de realisatie in 2022 hoog uit. ** De kosten voor de eerste fase van dit project worden volledig uit de subsidie betaald. *** Dit project is eind 2022 opgestart. Doel van dit project is om met behulp van AI-technologie toegankelijkheid van het Openbaar Vervoer in beeld te brengen. Toelichting volgt in de volgende rapportage

Projectbijlage Smart Mobility

5

E-Lympic Looptijd project: 2019 - 2037 (looptijd contract 15 jaar na gunning) Status project: loopt

Beschrijving Op het Stadionplein komt een innovatieve hub en tankstation van de toekomst met (snel)laadinfra voor voer- en vaartuigen, deelmobiliteit, logistiek en energiemanagement met lokale opwek en stationaire opslag. Met dit project wordt kennis opgedaan m.b.t. innovatief inkopen, de realisatie, de invulling, de governance, het gebruik en het effect van innovatieve mobiliteitshubs met o.a. deelmobiliteit, (snel)laadinfrastructuur en energiemanagement. Inzicht in business case laden versus fosielle brandstof

Resultaat

Publicatie gunnings-leidraad ( feb 2022) Gunning bouwteam-overeenkomst (jun 2022). Intrekking gunning a.g.v. procedurefout (jul 2022). Start nieuwe projectleider (okt 2022) Bepalen vervolgscenario’s en maken keuze (Q4 2022)

Vooruitblik O.v.b. keuze doorstart aanbesteding: Heraanbesteding bouw-teamovereenkomst (Q1 2023). Bouwteamfase (Q2-Q3 2023) Gunning concessie (Q3 2023). Realisatie en exploitatie (Q4 2023 - 2038). Experimentele fase o.v.b. tot 2026). E.e.a. n.t.b. gedurende Bouwteamfase. Resultaten leveren input voor strategie transformatie tankstations.

Vaststelling inkoopstrategie door B&W (juli 2021) Publicatie selectie-leidraad (nov 2021) Eerste selectie drie consortia (feb 2022)

Projectbijlage Smart Mobility

6

MaaS Zuidas Looptijd project: 2019 – 2023 Status project: loopt

Beschrijving Doelstelling van de MaaS-pilot Zuidas is het structureel verbeteren van de bereikbaarheid van Zuidas door een Mobility as a Service-dienst (app) te realiseren, die een serieus alternatief biedt voor de privé auto en flexibiliteit biedt aan de reizigers. Promotie van de dienst richt zich in eerste instantie op zakelijke reizigers van/naar Zuidas. De dienst voorziet vanaf dag 1 wel in reizen door heel Nederland.

Resultaat

Met de App kan je Plannen/Boeken/ Betalen, factuur-overzichten maken Mobiliteitsbudget en thuiswerkvergoeding zijn opgenomen.

Vooruitblik Aantal klanten groeit langzaam. Naar verwachting >500 eind 2022. Gericht op business to business Amaze moet na 2022 volledig op eigen benen staan en de MaaS-dienst zelfstandig in de markt zetten. Onderzoek naar MaaSreis als onderdeel van arbeidsvoorwaarden. Momenteel loopt een beperkte proef tbv zakelijk reizen via Amaze door medewerkers van DenI.

De MaaS-dienst is door Amaze live gezet in november 2021 Al het OV plus deelmobiliteit (Felyx, Check, Amber, Donkey republic) is volledig geïntegreerd.

Projectbijlage Smart Mobility

7

MaaS voor AOV-ers, ‘iMaaS’ Looptijd project: 2022 - 2026 (looptijd contract 5 jaar na gunning en looptijd Interreg subsidie) Status project: loopt als onderdeel van programma Toekomstvisie Sociaal Vervoer

Beschrijving In het kader van het programma Toekomst Sociaal Vervoer heeft in 2022 de gunning van AOV (aanvullend openbaar vervoer) plaatsgevonden. Onderdeel van dit gunningstraject was het opleveren van een transitieplan waarin innovatieve oplossingen zijn opgenomen om gebruik van AOV te beheersen en gebruik van OV te stimuleren. Digitale oplossingen gekoppeld aan fysieke ondersteuning en een helpdesk vormen een van de genoemde transities. Met een inclusieve MaaS (Mobility as a Service) oplossing worden deze transities samengebracht.

Resultaat

Presentatie RMC en Qarin (MaaS dienstverlener) in najaar 2022 waarin de eerste ideeen voor het transitieplan zijn gepresenteerd. Subsidie voor dit programma is via Interrreg verkregen. Samen met een consortium bestaande uit o.a. de VRA en VU (Vrije Universiteit) wordt gezocht naar nieuwe oplossingen om deel -en actieve mobiliteit te creëren en te testen om de overgang naar duurzame mobiliteit te stimuleren voor iedereen.

Vooruitblik Samen met RMC en partners wordt in 2022 en Q1 2023 het transitieplan concreet gemaakt en stapsgewijs ingevuld. Belangrijkste partners zijn VRA en GVB. In Q1 2023 verkennen hoe iMaaS contractueel geregeld moet worden binnen de huidige gunning. De activiteiten die we met deze partijen snel kunnen effectueren, zoals bijvoorbeeld het meer inzet plegen in het OV-coach initiatief van de VRA, worden uitgevoerd.

RMC (de Rotterdamse Mobiliteit Centrale) heeft het contract voor AOV gewonnen en zal in samenwerking met de gemeente invulling geven aan het transitieplan.

Projectbijlage Smart Mobility

8

Roboat – autonoom vervoer over water Looptijd project: 2022 - 2023 Status project: loopt (in afwachting ontheffing voertuig)

Beschrijving Technologie van Roboat inzetten voor een veiliger IJ. Deze techniek kan voorspellen hoe andere objecten op het IJ zich bewegen. Met de technologie worden schippers van GVB IJ veren gewaarschuwd voor mogelijke gevaarlijke situaties tijdens hun route. Op basis van deze meldingen passen zij hun route of snelheid aan.

Via technische tests en diverse workshop wordt verkent hoe de technologie bij succes ook op andere plekken kan worden ingezet, bijvoorbeeld voor de inspectie van schepen in de haven.

Vooruitblik Eind 2022 worden de veren voorzien van sensoren. In Q3 2023 worden de onderzoeksresultaten gepubliceerd

Resultaat Eind 2022 is wordt een samenwerkingsovereenkomst ondertekend door GVB, Port of Amsterdam, AMS Institute en de gemeente Amsterdam.

Projectbijlage Smart Mobility

9

SmartHubs Looptijd project: 2022 Status project: loopt

Beschrijving Vanuit EIT Urban Mobility werkt Amsterdam samen met de steden: Helmond, Eindhoven, Lissabon en Barcelona en Warsaw aan de realisatie en onderzoek naar nieuwe vormen van HUBS. Hubs kunnen bijdragen aan het efficiënter gebruik van de openbare ruimte, maar er is nog een hoop over te leren. het project SmartHubs biedt hier ruimte voor. Amsterdam voert hierbij de coördinatie uit over de voortgang van de pilot steden en doet onderzoek naar de gebruiker, het netwerk en inkoopbeleid.

Resultaat

kennis over experimenteren met publiekelijke hubs op privéterrein; belangrijke les: onvoldoende gebruikers bij inpandige hub concept inkoopbeleid handboek opgesteld en gevalideerd met Eindhoven/ Amsterdam

Vooruitblik Afronding 2e en laatste jaar project. Met hierin opgeleverd: eindrapportage pilots; netwerk analyse Kennistool Decision Support tool (TU Delft) raamwerk inkoop inzicht in valide business modellen succesvolle afronding van het project.

6 pilot locaties geopend (waaronder 2 in Amsterdam). formats met onderzoeksindicatoren vastgesteld concept rapport mobiliteitshub gebruiker en netwerk analyse Amsterdam opgeleverd

Projectbijlage Smart Mobility

10

Zelfrijdend vervoer – pilot Marineterrein Looptijd project: 2019 - 2022 Status project: afgerond

Beschrijving Pilot van 4 maanden met zelfrijdende shuttlebus op het Marineterrein (waarvan 3 maanden met passagiers). Inzicht vergroten in de effectiviteit als voor- en natransport- oplossing in het OV en effect van zelfrijdend vervoer op de stad.

Resultaat Voegtuig is niet goedgekeurd door RDW. Partij heeft zich teruggetrokken door strenge Nederlandse regels

Vooruitblik Evaluatie afgerond Q4 Mogelijk op een andere manier technisch rondom zelfrijdende voertuigen testen.

Projectbijlage Smart Mobility

11

eHUBS Looptijd project: 2019 - 2022 Status project: loopt

Beschrijving Als onderdeel van het project eHUBS (Interreg) heeft Amsterdam Buurthubs (een verzameling van individueel uitstootvrij vervoer, zoals de deelauto, deel(bak) fiets die geclusterd worden aangeboden in een buurt) gerealiseerd door middel van experimenteren met participatie, digitale en fysieke integratie van (deel) mobiliteiten te leren van de effecten en toegevoegde waarde van buurthubs op het mobiliteitssysteem. Bekijk hier de animatie.

Resultaat Gerealiseerde hubs (17) op: Daniel Stalpertstraat 28 (Q4 ‘20), Gerard Doustraat 13 (Q4 ‘20) Quellijnstraat 39 (Q4 ‘20), Marineterrein (Q3 ‘21), Boelelaan 30 en 529 (Q4 ‘21), Parnassusweg 126-128 (Q4 ‘21), Osdorpplein (Q4 ‘21), J.H Hisgenpad 2 en 400 ( Q4 ‘21), Johannes van der Waalstraat 81 (Q1 ‘22), Max Planckstraat 29 (Q1 ‘22), M.H Trompstraat (Q2 ‘22), Pieter van der Diesstraat (Q2 ‘22), Carolina Macgillavrylaan 1672 en 3066 (Q2 ‘22).

Voor een overzicht van de BuurtHubs, ga naar de buurthubs webpagina Toolbox eHUBS 2.0 opgeleverd Eindcongres georganiseerd bij Pakhuis de Zwijger: Metropolitan Mobility Conference; building hubs for sustainable and liveable cities. Gedragsbeïnvloedingsonderzoek naar gedragsinterventies zodat autobezitters vaker kiezen voor duurzamer reisgedrag.

Vooruitblik Evaluatie en lessen van het project opstellen en aanbieden aan het college dec’22 Project overdragen aan het Programma Hubs (V&OR) dec’22 Adviseren Kennis en Kaders (V&OR) bij het schrijven van Hubsparagraaf Deelmobiliteitsbeleid. Adviseren Kennis en Kaders en programma Deelmobiliteit voor faciliteren en opzetten lokale deelinitatieven

Projectbijlage Smart Mobility

12

Pilot Deelfietsen Stadspas / Kansen voor slimme mobiliteit Looptijd project: 2019 - 2022 Status project: afgerond

Beschrijving Project om de motie 1421 te beantwoorden, waarin onderzoek wordt gedaan hoe we deelmobiliteit in Amsterdam toegankelijk kunnen maken voor Amsterdammers met een kleine portemonnee zodat zij slim en schoon kunnen reizen.

Resultaat Uitvoering van een proef waarbij 100 Stadspassers gebruik mogen maken van deelscooter. Naast proefrijden hebben deelnemers via vragenlijsten aan kunnen geven hoe zij aankijken. Door het lage aantal respondenten (166 en 33) is de uitkomt niet representatief. Enkele bevindingen:

40% heeft moeite vrienden/familie te bezoeken, 42% heeft dat niet. beperkte financiële middelen is in 36% van de gevallen de reden om geen gebruik te maken van deelmobiliteit 25 van de 100 vouchers voor deelscooters zijn gebruikt, allen zijn enthousiast over de mogelijkheid ervan. Er is meer interesse in deelauto’s een deel e-bikes.

Vooruitblik Resultaten zijn gedeeld met beleidsdirecties. Uitwerkingsrichtingen: Voorstel inclusiviteit op te nemen in de voorwaarden voor vergunningen, bijvoorbeeld in het vergroten van het aanbiedingsgebied. Ontwikkeling van producten voor stadspassers. Bijvoorbeeld door het aanbieden van korting op deelvervoer

Projectbijlage Smart Mobility

13

Mobility as a Common (MaaC) Looptijd project: 2022 – 2026 Status project: loopt

Beschrijving Mobility as a Common (MaaC) : MaaC is reeks initiatieven georganiseerd door gemeenschappen (vaak) in de vorm van cooperaties met als doel te voorzien in sociale mobiliteitsbehoeften van de leden van de gemeenschap door middel van gedeelde mobiliteit. Het verschilt in die zin van (commerciele) deelmobiliteitsinitiatieven omdat bewoners zelf via de cooperatie zelf eigenaar zijn van de voertuigen. Binnen dit project onderzoeken we de governance structuur, de toegevoegde maatschappelijke waarde, en de juiste bijpassende beleidskaders.

Effecten van MaaC in kaart brengen Onafhankelijk journalistiek onderzoek in de vorm van een essay door Geert Kloppenburg

Vooruitblik Bij gunning subsidie Horizon Europe wordt er een project van 42 maanden gestart in Q3 2023. Amsterdam zal daarin fungeren als een van de 6 pilotsteden (o.a Parijs, Turijn en Helsinki). In samenwerking met K&K (V&OR), Programma Deelmobiliteit en in aansluiting op het programma AmsterDOEN werken we aan een experimenteerregeling voor MaaC

Resultaat Subsidieaanvraag bij Horizon Europe (800k) - Pilot met woningbouwcoöperatie (Lieven de Key) en Townmaking om deelmobiliteit toegankelijk te maken voor bewoners van sociale huurwoningen en mobiliteitsarmoede tegen te gaan - Begeleiden bewonersinitiatieven ED de Pijp, CentrumDEEL, Meerdelen en Tuindorp-Oostzaan

Projectbijlage Smart Mobility

14

Fietsdatacommons / Urbanite Looptijd project: 2020 - 2023 Status project: loopt

Beschrijving Met het project Urbanite vragen we Amsterdammer mee te doen met het verzamelen van mobiliteitsdata Samenwerking met diverse Europese steden in het kader van Horizon2020 met pilots in onder andere Bilbao, Helsinki, Messina en Amsterdam. Doel: onderzoeken en testen van een mobiliteitsplatform dat meerdere ‘disruptieve’ technieken integreert.

Platform is gereed. Op dit platform kunnen Amsterdammers en beleidsmakers informatie vinden over fietsdata. Amsterdammers kunnen ook hun eigen data delen om zo een bijdrage te leveren aan onderzoek en inzicht in hun buurt.

Vooruitblik Samenwerking met Telraam 2023 de database verrijkt. Het platvorm wordt verder uitgebouwd. Start communicatiecampagne om meer mensen te betrekken en datageletterdheid te vergroten.

Resultaat De Amsterdamse pilot heeft een fietsdatacommons voor Amsterdam-Noord opgeleverd. De lokale samenwerkingspartners zijn Waag, Fietsersbond en RingRing en heeft tot doel fietsgeluk te vergroten.

Projectbijlage Smart Mobility

15

Dit4tram Looptijd project: 2021 - 2025 Status project: loopt

Beschrijving Distributed intelligence and technology for traffic and mobility management onderzoekt het effect van interventies op mobiliteitsgedrag in steden. Binnen de Amsterdamse pilot doet men onderzoek naar de verhandelbaarheid van mobiliteitsrechten.

Vooruitblik Voor Q3 2023 staat een serious game gepland waarbij 100 Amsterdammers worden uitgenodigd om de waarden van mobiliteitsrechten te bepalen en ze te verhandelen. Dit kan leiden tot inzicht over de invoering van tol (betalen voor gebruik).

Resultaat Door onderzoekers verbonden aan de TUDelft is een model ontwikkeld om een prijs aan een reis te hangen. Bijvoorbeeld op basis van CO2 uitstoot. Volgende fase is het toevoegen van andere waarden zoals inclusiviteit.

Projectbijlage Smart Mobility

16

Duurzame Logistiek Looptijd project: 2021 - 2024 Status project: gesloten: Deep Demo’s beëindigd door EIT

Beschrijving Samen met EIT Clean and Healthy Cities, Deep Demonstrations en design partners - de relatie met de logistieke sector opnieuw uitvinden door het innoveren van de contracten en de bedrijfsmodellen naar aantoonbaar, coöperatief en duurzamere praktijken. Ontwikkelen best-in-class inkooppraktijken met Green KPI’s en incentives op brancheniveau die duurzamere logistieke operaties belonen.

Resultaat Service Design Blueprint is ontwikkeld in de vorm van een design brief, strategische experimenten en leervragen portfolio. Twee concrete usecases gedefinieerd: (1) Het creëren van een Living Lab rond een grootschalig

bouwproject, waarbij dynamisch beleid wordt onderzocht via een data-commons met duurzaamheid als kernorganisatie & bedrijfsmodel voor bouwbedrijven. (2) Het onderzoeken van de ‘long tail of logistics’ en het ontwikkelen van coöperatieve systemen rond voedsellogistiek en bezorgsystemen.

Vooruitblik Onderzoek via Living Lab bouwlogistiek (City as a Contractor) - zware voertuigen en dynamisch beleid gericht op een groot bouwproject en een Slimme Samenwerkingsovereenkomst te ontwikkelen (begin 2022) Onderzoek korte voedselketens via Field Lab (Demand Driven Marketplace) stimuleringsmaatregelen en motivaties achter de circa 30.000 bestelauto’s (MKB) die dagelijks door de stad rijden. - Communicatieketens creëren tussen bedrijven e.g. Horeca en boeren - meer lokaal geteeld voedsel naar Amsterdam en MRA. (begin Q3 2023)

Projectbijlage Smart Mobility

17

Ambitie 2: Amsterdam heeft regie op het digitale mobiliteitssysteem Projectbijlage Smart Mobility

18

Ambitie 2: Amsterdam heeft regie op het digitale mobiliteitssysteem Totale realisatie: € 2.436.036,70 Overzicht projecten: Mobilab (mobiliteitsdataplatform) (€ 709.088,55) Amsterdamse Voorwaarden Mobiliteit & Digitalisering (€ 55.892,00) Operationeel Mobiliteitscentrum (OMC ) 2.0 (€ 595,00) CDS-M (€ 216.237,58) Druktebeeld.amsterdam.nl (€ 28.862,70) Intelligent Speed Adaptation (ISA) (€ 90.000,00) Code the streets (€ 142.495,30) DRO/DEMS Intelligent Gebruik Openbare Ruimte (o.a. C02 neutraal reizen naar evenementen, CMSA) (€ 260.798,00 ) Data - Smart Mobility werk (€ 247.963,50) Parkeren (€ 198.253,00) Project overstijgende kosten zoals het op orde krijgen van databronnen, (digitale) infrastructuur, applicaties en gebruik (€ 485.851,07)

Projectbijlage Smart Mobility

19

Mobilab (mobiliteitsdataplatform) Looptijd project: 2019 - 2022 Status project: loopt

Beschrijving Het bouwen van een platform om mobiliteitsdata van o.a. voetgangers, fiets, auto, logistiek, taxi, deelmobiliteit, varen en OV in de gemeente te kunnen verzamelen, monitoren, analyseren en te publiceren.

Resultaat

Mobiliteits-databronnen in platform (o.a. GVB-data, parkeerdata en aanvullende bronnen) ten behoeve van opdracht managen 1,5 meter samenleving. Verschillende projecten hebben succesvol gebruik gemaakt van het platform om hun analyses uit te voeren.

Vooruitblik Migreren naar nieuwe platform omgeving voor verbetering kwaliteit diensten Samenwerking met externe partners (kennisinstellingen, andere overheden) in het Innovatiecentrum mogelijk.

Start samenwerking SURF voor de invulling van het platform. Werkende betaversie van platform, ingericht op ‘privacy by design’.

Projectbijlage Smart Mobility

20

Amsterdamse Voorwaarden Mobiliteit & Digitalisering Looptijd project: 2019 - 2025 Status project: loopt

Beschrijving Amsterdam wordt drukker en nieuwe spelers (bedrijven en platformen) bieden (of hebben deze ambitie) hun diensten aan in de openbare ruimte. Als stad willen wij niet overvallen worden door nieuwe spelers en hierop anticiperen door inzicht te hebben in de drukte. Daarnaast willen we gebruikers en bezoekers de keuze geven hoe te verplaatsen in Amsterdam. Door het opstellen van uitgangspunten met heldere voorwaarden met kaders en eisen wordt hier invulling aan gegeven.

Resultaat Verkenning naar mogelijke kaders en voorwaarden in andere steden (Q1 2022) Onderzoek naar wat de mogelijkheden zijn in het huidige beleid van deelmobiliteit, autodelen en deelfiets en aansluiting bij de datastrategie. (Q2 2022) Start uitwerken algemene uitgangspunten en voorwaarden als input voor vergunningen, ontheffingen deelmobiliteit, OV en MaaS-platform aanbieders. Inclusief data voorwaarden en data paragraaf (CDS-M) (Q2 2022).

Vooruitblik Uitwerking algemene uitgangspunten voor Amsterdamse voorwaarden (oplevering Q4 2022) Uitwerking van de uitgangspunten en concrete Amsterdamse voorwaarden voor Deelmobiliteit, mede als input voor nieuw beleid Deelmobiliteit (Q3 2022).

Projectbijlage Smart Mobility

21

Operationeel Mobiliteitscentrum (OMC) 2.0 Looptijd project: 2019 - 2022 Status project: gestart

Beschrijving Mobiliteit rond evenementen in Zuidoost willen we beter kunnen regiseren doormiddel van digitalisering. Er wordt een dashboard gebouwd om real-time alle verkeersmodaliteiten te kunnen monitoren. Verzamelen van data over drukte. Visualiseren van real time drukte. Analyseren van de data om drukte in de toekomst te voorspellen. I.v.m. veiligheid van de Amsterdammers tijdens corona crisis: inzetbaarheid nu niet alleen in Arena gebied maar voor de hele stad.

Functionaliteit uitgebreid zodat dashboard ingezet kan worden voor de hele stad ten behoeve van faciliteren veilig gebruik openbare ruimte in 1,5 meter samenleving.

Vooruitblik Experts V&OR evalueren de stavaza en komen met een visie voor de doorontwikkeling. Obv deze visie en de stavaza wordt in Q4 bepaald op welke vlakken we willen doorontwikkelen. Smart Mobility draagt dit grotendeels naar V&OR over. Wel zal Smart Mobilility op het gebeid van data nog enkele doorontwikkelingen doorvoeren.

Resultaat Multimodaal dashboard (COP) is opgeleverd en in gebruik genomen met EK. Data-analyses in de vorm van Topsheets zijn opgeleverd waarin het verschillende mobiliteitsverloop tussen evenementen inzichtelijk wordt.

Projectbijlage Smart Mobility

22

CDS-M Looptijd project: 2019 - 2022 Status project: afronding

Beschrijving De CDS-M wordt een technische it standaard & api voor het uitwisselen van data tussen mobiliteitsaanbieders en overheden. Deze standaard is opensource en kan door alle overheden en mobiliteitspartijen in Europa worden toegepast. Bekijk de animatie hier.

Resultaat De 2e versie van CDS-M is opgeleverd met een set aan documenten ter argumentatie en technische verduidelijking.

Deze bestaat een use-case store en magazine. Ga naar cds-m-nl Kick-off landelijke goverance structuur uit mbt standaarden De CDS-M is onderdeel geworden van het landelijke programma deelmobilteit 3 pilots afgerond Samenwerking met POLIS, Eurocities en OMF (Open Mobility De API voldoet aan de Europese normen mbt privacy en security Foundation).

Vooruitblik De use-case store en het magazine zijn opgelevert en worden eind 2023 ondergebracht bij het NTM In deze webshop kunnen aanbieders en gemeenten gestandaardiseerde code downloaden om informatie uit te wisselen. Beide websites zijn toegankelijk via cds-m-nl

Projectbijlage Smart Mobility

23

Druktebeeld.amsterdam.nl Looptijd project: 2019 - 2022 Status project: loopt

Beschrijving Website met verschillende druktedata voor bewoner, ondernemer en bezoeker gepubliceerd Oorspronkelijk bedoeld om tijdens de pandemie social distancing te faciliteren wordt nu ook onderzocht of dit voor andere use cases gebruikt kan worden

Resultaat

Special met context data voor Koningsdag gepubliceerd Integratie met IAmsterdam.nl getest

Vooruitblik Systeem migratie van Mobilab naar Azure (website is nog down maar gaat in oktober weer live) Gebruikersonderzoek om met druktedata in het algemeen en Druktebeeld in het bijzonder bezoekersstromen in de binnenstad te sturen. Dit gebeurt in opdracht van Aanpak Binnenstad en in samenwerking met V&OR, EZ, InHolland & Amsterdam&Partners

CMSA data gevisualiseerd Resonon data gevisualiseerd NDW data gevisualiseerd Parkeerdata gevisualiseerd

Projectbijlage Smart Mobility

24

Intelligent Speed Adaptation (ISA) Looptijd project: 2022 - 2023 Status project: opstartfase

Beschrijving Intelligent Speed Adaptation (ISA) is een algemene benaming voor een systeem dat de bestuurder informeert, waarschuwt of ontmoedigt om de wettelijke snelheidslimiet of gewenste snelheid te overschrijden. Door o.a. de snelle opmars van e-bikes en speeds pedelecs en de daarmee gepaarde toenemende snelheidsverschillen op de fietspaden staat de verkeersveiligheid op het fietspad onder druk. Vanaf Q4 2022 testen we de potentie van ISA en onderzoeken we of het kan bijdragen aan de verkeersveiligheid op het fietspad.

Resultaat

Experiment plan mbt begrenzing in een gesloten omgeving voor het testen van de techniek en gebruikerservaring van de bestuurder (experiment gaat van start in Q1 2023). ERA-NET (Europees) voorstel ingediend ism verschillende Europese partners en o.a. AMS en TU Delft voor het onderzoeken van potentie ISA, gewenst gedrag flitsbezorgers en fietsvloten.

Vooruitblik Pilot testen ISA (snelheidswaarschuwingen) met e-bikes en speed pedelecs. In Q4 2022 in gesloten omgeving (op de Velodrome) voor testen van de techniek. Vanaf Q1 2023 in samenwerking met fietsfabrikanten in de openbare ruimte voor testen effecten op de verkeersveiligheid en gebruikerservaring. Experiment ISA (snelheidsbegrenzing) in gesloten omgeving (Q1 2023) voor testen techniek en gebruikerservaring van de bestuurder.

Pilot plan mbt testen ISA (snelheidswaarschuwingen) met e-bikes en speed pedelecs in gesloten omgeving en openbare ruimte (experimenten starten vanaf Q4 2022).

Projectbijlage Smart Mobility

25

Code the streets Looptijd project: 2021 - 2025 Status project: gestart

Beschrijving Code the streets (CtS) is een project waarin we samen met verschillende partners onderzoeken hoe we maatschappelijke waarden over het (gewenst) gebruik van de openbare ruimte digitaal kunnen maken en kunnen communiceren met dienstverleners en gebruikers van de openbare ruimte. Een CtS systeem maakt het mogelijk om in een digitaal tijdperk te kunnen sturen op het gebruik van de openbare ruimte voor de gewenste balans in de stad.

API ontwikkeld ism het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW) waarin kaders / regels kunnen worden gecommuniceerd met de service providers volgens een Europese standaard

Vooruitblik Pilot met ESDIT consortium (Ethics of Socially Disruptive Technologies) waar verschillende Nederlandse kennisinstellingen onderdeel van zijn: onderzoeken van de ethische aspecten van code the streets Intelligent Speed Adaptation (ISA): onderzoeken potentie ISA voor verbeteren verkeersveiligheid. Zie project ‘ ISA’.

Resultaat EIT project ‘code the streets’ afgerond: Informatieketen / proces opgezet tussen stad en service providers om kaders en regels vanuit de stad (bijv. schoolzones) te communiceren met service providers (in dit EIT project met TomTom en Mercedes-Benz)

Projectbijlage Smart Mobility

26

DRO/DEMS Looptijd project: 2021 - 2025 Status project: gestart

Beschrijving Het is noodzakelijk om de rol van regie op het gebruik van de openbare ruimte, digitaal ondersteund, te gaan inrichten binnen Amsterdam. Daarom is Amsterdam intensief betrokken geweest bij het aanbestedingsproces vanuit het Ministerie van IenW gericht op het ontwikkelen van het Digitaal Ecosysteem Mobiliteit en Smart Cities (DEMS) ten behoeve van het verkrijgen van een bijdrage vanuit het Nationaal Groeifonds (NGF). Dit project is een belangrijke stap om met marktpartijen en andere overheden het gewenste landelijke ecosysteem te ontwikkelen waarin data en toepassingen worden ontwikkeld voor Amsterdam én andere overheden binnen Nederland op een zodanige manier dat ontwikkel- en beheerskosten worden gedeeld en daarmee geminimaliseerd en de bijdrage aan onze ambities worden gemaximaliseerd.

Resultaat In onze aanpak staat de Digitale Regiefunctie gericht op de openbare ruimte (DRO) centraal. Aan deze regiefunctie verbinden we de beleidstoepassingen ( handelingsperspectieven) waarmee we ons instrumentarium voor digitale regievoering in de openbare ruimte willen ontwikkelen. Aan de hand van 4 thema’s Beinvloeden van mobiliteitsgedrag door middel van MultiModaal MobiliteitsManagement. Mobiliteit & Arbeidsparticipatie. Vergroten beschikbaarheid van mobiliteit om meer mensen naar en aan het werk te krijgen. Multimodaal en voorspellend de sruimte inrichten. PCLP – Prijsdifferentiëren en combineren van laden en parkeren.

Vooruitblik IenW verwacht tegen einde van dit jaar uitsluitsel te krijgen vanuit het Nationaal Groeifonds. De komende periode staat in het teken staan van het bereiken van akkoord over de spelregels binnen het data ecosysteem, de opdrachtverlening vanuit IenW en de afspraken tussen de consortium partners. Daarnaast zal gestart worden met het voorbereiden van de uitvoering van het project.

Projectbijlage Smart Mobility

27

CO2 neutraal reizen naar evenementen Looptijd project: 2022 - 2023 Status project: gestart

Beschrijving Het evenementen autoverkeer veroorzaakt luchtvervuiling, draagt met CO2 uitstoot substantieel bij aan klimaatverandering en heeft een enorm ruimtebeslag. Als projectpartners willen we daarom een duurzame mobiliteitstransitie in Zuidoost aanjagen, waarbij Ajax-wedstrijden in de Johan Cruijff Arena, voor nu, als focuspunt dienen. Hierbij stimuleren we bezoekers de auto te laten staan en meer gebruik te maken van het OV en actieve modaliteiten zoals de fiets.

Resultaat Intentieovereenkomst is op 11 mei 2022 getekend door wethouder(de Vries), NS, GVB, Transdev, ArenA, Ajax en Amsterdam Smart City om de mobiliteitstransitie aan te jagen

Vooruitblik Haalbaarheidsstudies worden uitgevoerd om de potentie en meest effectieve interventies ten behoeve van duurzamer reizen identificeren 3 evenementen worden georganiseerd om deze interventies te testen Lessen worden geborgd om duurzamer reizen naar evenementen de norm te maken

Projectbijlage Smart Mobility

28

Crowd Monitoring System Amsterdam (CMSA) Looptijd project: 2019 - 2022 Status project: loopt

Beschrijving Om veiligheid en leefbaarheid in de openbare ruimte op drukke locaties voert de gemeente crowd managament uit. CMSA maakt het mogelijk om data gedreven voetgangersstromen in de drukke gebieden van Amsterdam en rondom evenementen inzichtelijk te maken en waar nodig te sturen. Smart Mobility heeft een algoritme ontwikkeld om op basis van reguliere videobeelden tellingen te kunnen uitvoeren

Resultaat Camera’s geïnstalleerd op het Marineterrein en de Arenaboulevard en aangemeld op amsterdam.nl. Pilot op Marineterrein gestart met schermen die de drukte weergeven.

Data real-time zichtbaar op COP-dashboard van het OMC Data wordt ingezet voor analyses met het CMSA dashboard en in de wekelijkse en maandelijkse Topsheet analyses Algoritme open source beschikbaar voor hergebruik door andere afdelingen en gemeentes Website mvp voor zelf analyseren beelden openbaar beschikbaar gesteld

Vooruitblik 2h voorspelmodel over drukte Week vooruit voorspel model drukte Verkenning om ook fietstellingen en wegverkeer te kunnen monitoren vanuit CMSA-sensoren Met Politie en andere overheidspartijen onderzoeken waar dot open source crowd management algoritme nog meer ingezet kan worden

Projectbijlage Smart Mobility

29

Ambitie 3: Amsterdam is Smart Mobility stad nummer 1 Projectbijlage Smart Mobility

30

Ambitie 3: Amsterdam is Smart Mobility stad nummer 1 Totale realisatie: € 538.360,50 Overzicht projecten: Innovatie centrum voor Mobiliteit (€ 59.169,00) Amsterdam Verbonden (€ 174.722,50) Watchtower: trendrapportages (€ 6.311,00) Drones (€ 3.444,00) Gebiedsontwikkeling (€ 294.714,00)

Projectbijlage Smart Mobility

31

Innovatie centrum voor Mobiliteit Looptijd project: 2020 - 2025 Status project: loopt

Beschrijving Doel van het Innovatiecentrum voor Mobiliteit is om als testcentrum nieuwe toepassingen voor de stad va morgen te ontwikkelen, strategische partnerships aan te gaan met mobiliteitsaanbieders, kennisinstellingen en Amsterdammers, en een strategisch dialoog aan te gaan over wat dit betekent voor de stad. Er wordt hier gewerkt vanuit ‘challenges’ voor de stad.

Resultaat Herijking van de samenwerkingsovereenkomst met AMS Institute, een organisatieplan en een uitvoeringsplan uit 2021; Thema’s voor 2023 zijn duurzaamheid en inclusiviteit. Intelligent gebruik van de openbare ruimte in de 1,5 meter samenwerking is afgerond. Gestart met het organiseren van een volledig duurzaam evenement.

Vooruitblik Experimenteren en onderzoeken in samenwerking met partners en bewoners Faciliteren bewoners, ondernemers en bezoekers Start onderzoek gedaan naar de randvoorwaarden voor innovatie in openbare ruimte Vormgeven projecten op basis van de gekozen thema’s.

Projectbijlage Smart Mobility

32

Amsterdam Verbonden

Watchtower: trendrapportages

Looptijd project: 2022 - 2023 Status project: loopt

Looptijd project: doorlopend Status project: loopt

Beschrijving

Beschrijving

De Omgevingsvisie Amsterdam 2050 is medio 2021 vastgesteld. In de op te stellen uitvoeringsagenda bij die visie is het opstellen van een nieuwe koers op mobiliteit. Dit gebeurt nu onder de titel: “Amsterdam Verbonden”. Hieraan werken V&OR, de VRA en het Stedelijk Innovatieteam R&D. Dit stuk zal een nieuwe richting geven aan de keuzes die we de komende jaren moeten maken als het gaat over de verdeling van de ruimte in de stad, aan de gewenste mobiliteitstransitie en is agenderend voor de wijze waarop mobiliteit bijdraagt aan een inclusieve, duurzame, bereikbare, veilige, economisch vitale en gezonde stad.

Door middel van trendanalyse en scenariostudies worden signalen en hun impact op de stad verkent. Met deze rapportages wordt de werkwijze rondom het voorspellen en agenderen van nieuwe ontwikkelingen vormgegeven.

Resultaat

Vooruitblik

In de vorige rapportage informeerde we u over de Mobiliteitscentrale van de Toekomst en de Verbonden stad. Deze visie is geïntegreerd in het stuk: Amsterdam Verbonden. Waarin de opgaven van de stad aanpakt door een nieuwe weg in te slaan om de stad te worden/blijven die we willen zijn. Dit stuk zal langs college en de raad gaan.

Momenteel doet het team onderzoek naar de verschuiving van waarden in het mobiliteitssysteem: van doorstroom naar leefbaarheid worden diverse scenario’s uitgewerkt voor verhandelbare mobiliteitsrechten. Deze scenario’s komen deels ten goede aan het project Dit4tram.

Resultaat Afgelopen jaar zijn twee verkenningen uitgevoerd, een naar de ontwikkelingen in de logistieke sector (darkstores en pakketten) en een naar algemene disruptieve trends en hoe de gemeente Amsterdam hier mee om zou moeten gaan.

Vooruitblik Volgende stap is het organiseren van een schrijfweek (mid oktober). Hierin worden 50 verschillende betrokkenen op 7 verschillende thema’s uitgenodigd mee te denken met het inhoudelijk verder brengen van hun thema-onderwerp. Het stedelijk innovatieteam trekt de sessie: Digitalisering en de Gebruiker. Daarnaast zal er in het stuk Verbonden Amsterdam verbinding gelegd worden Amsterdamse Innovatieagenda (in ontwikkeling; oplevering Q1-Q3 2023), die innovatie(vragen) agendeert richting de gewenste toekomst, een verbonden stad.

Projectbijlage Smart Mobility

33

Programma overstijgende kosten Projectbijlage Smart Mobility

34

Programma overstijgende kosten Totale realisatie: € 721.527,79 Overzicht kosten: Communicatie Training Personeel Partners en samenwerkingen EIT

Projectbijlage Smart Mobility

35

Partners en samenwerkingen We participeren in de volgende samenwerkingen met andere overheden, kennisinstellingen, vervoerders en andere organisaties: AI4Cities: met 6 andere Europese steden de transitie naar een CO2 neutrale stad te versnellen door samen met 40 bedrijven AI-oplossingen te ontwikkelen Ovale tafel: samenwerking op onderzoek met de Amsterdamse kennisinstellingen zoals impactanalyse Noord Zuidlijn Amsterdam Johan Cruijff ArenA: bewoners- en werkgeversaanpak Zuidoost en versterken Operationeel Mobiliteitscentrum (OMC) en haalbaarheidsstudie CO2 neutraal mobiliteitsplan rond evenementen. AMS Institute: innovatiecentrum waarbij onderzoek aan stedelijke uitdagingen worden gekoppeld zoals Roboat GVB: SOK in oprichting voor data-uitwisseling en innovatie-experimenten NS: verkennen data-uitwisseling Schiphol: verkennen data-uitwisseling

Townmaking: verkenning Intelligent Speed Adaptation (ISA) voor e-bikes op sportpark Sloten Platform MRA Smart Mobility: kennisuitwisseling en Scale-up in Residence bezoekersstromen Ministerie van I&W: ontwikkeling nationale (data)standaarden tbv deelmobiliteit Landelijke Krachtenbundeling Smart Mobility: trekker Digitale veiligheid KIC EIT Urban Mobility: diverse projecten, o.a. UMOS, Code the Streets, Smart Hubs WEF Future of Mobility: inspiratie document opgeleverd onder de naam ‘8 guiding principles voor cities and companies’ Samenwerkingsovereenkomst met TNO vernieuwd en per 1/8/2021 weer afgesloten voor een periode van 5 jaar. Gericht op kennisdelen en kennisontwikkeling. Gezamenlijk evenement tbv lancering nieuwe SOK is in maart 2022 gehouden.

Projectbijlage Smart Mobility

36

EIT Looptijd project: 2019 - 2025 Status project: loopt

Beschrijving EIT Urban Mobility (EIT UM) is een initiatief van de European Institute of Innovation and Technology (EIT). EIT UM telt > 200 leden bestaande uit kennisinstellingen, commerciële partijen en Europese steden. Doel is om een Europese innovatiegemeenschap te creëren om (mobiliteit) problemen in 21e-eeuwse steden samen aan te pakken en meer leefbare steden te creëren. Sinds 2019 zijn wij lid van de EIT UM, waarbij we Amsterdam op de kaart hebben gezet als een sterke samenwerkingspartner, en we samen met andere Europese partners werken aan innovatieve oplossingen en leefbare steden in Europa. Elke jaar wordt er door de EIT UM een nieuwe subsidie ronde voor projecten uitgezet, waar project voorstellen voor ingeleverd kunnen worden.

Resultaat Eind 2021 hebben we de EIT projecten Code the streets, UMOS en CLEAR afgerond. In 2022 werken we slechts aan één Europees EIT project (Smarthubs). Dit project levert in totaal +/- 134K subsidie voor Amsterdam op (2021/2022). De afgelopen jaren is de focus van de samenwerking op leren en de uitdagingen van de stad als uitgangspunt voor de innovatieprojecten verschoven naar returnon-investment. Dit is niet meer in lijn met hoe wij innovatie zien. Daarnaast blijkt het een bureaucratische en ontransparante organisatie, waardoor de investeringen niet meer opwegen tegen de opbrengsten. We hebben voor 2023 om deze redenen ook geen nieuwe project-voorstellen ingeleverd. Continuering van het lidmaatschap voor 2023 wordt op dit moment geëvalueerd.

Vooruitblik In november 2022 evalueren we samen met het kernteam vanuit Amsterdam en AMS de deelname van Amsterdam in EIT UM.

Projectbijlage Smart Mobility

37