Aangepaste versie Amsterdams Akkoord 2022-2026
Tekst van het document
42
HOOFDSTUK 2 We gaan ketenverantwoordelijkheid afdwingen bij bedrijven in de haven. We zetten in op publiek-private samenwerkingen om verduurzaming te versnellen en kennis uit het bedrijfsleven te gebruiken. De Wet milieubeheer wordt actief toegepast. Ondernemers zullen hun deel moeten doen in de energietransitie. Duurzaamheidsmaatregelen worden opgenomen in de vestigingsvoorwaarden voor bedrijven.
Als gemeente geven wij zelf het goede voorbeeld door verder te werken aan het verduurzamen en klimaatadaptief maken van ons vastgoed en wagenpark. In ons inkoopbeleid is ons uitgangspunt lokaal en duurzaam inkopen en onderzoeken we de mogelijkheden van true pricing.
DUURZAAMHEID
EEN DUURZAME TOEKOMST
Vanaf 2023 is het de verplichting voor kantoren met een oppervlakte van 100 m² of meer om energielabel C of beter te hebben. In Amsterdam dringt voor velen de tijd om deze doelstelling te halen. De gemeente werkt samen met banken en vastgoedeigenaren om bedrijven te stimuleren te verduurzamen.
De verduurzaming van de stad is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. We zien dat er veel initiatieven zijn om de klimaatcrisis aan te pakken. De stad speelt hier een verbindende rol in door een coalitie te vormen.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
We maken afspraken met de 10 grootste vervuilers om hun CO2-uitstoot omlaag te krijgen.
De congestie op het elektriciteitsnetwerk is een groot probleem. Samen met het Rijk, MRA en de provincie investeren we in oplossingen. Klimaatverandering heeft ook effect op de stad. We zien het belang van klimaatadaptatie en zorgen dat waar de noden het hoogst zijn hierop wordt ingezet, zeker daar waar er bij renovatie en herinrichting de straat toch al open moet. Amsterdam Rainproof wordt voortgezet.
43
HOOFDSTUK 2 Personeelstekorten zijn een grote bedreiging voor de noodzaak de stad te verduurzamen. We zetten ons daarom samen met onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven in voor omscholing en het beschikbaar maken van stages met een baangarantie.
DUURZAAMHEID
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
EEN DUURZAME TOEKOMST
Met Agenda Circulair en vernieuwende economische modellen als de Amsterdamse Donut richten we op lokaal niveau de economie circulair in waarbij er aandacht is voor de maatschappelijke kant van het circulair maken van de stad. We zetten deze lijn door, en investeren in verdere samenwerkingen in de stad.
44
HOOFDSTUK 2
GROEN EN DIERENWELZIJN De coronapandemie heeft velen opnieuw doen inzien dat groen in de directe leefomgeving van mensen onmisbaar is. We blijven dan ook inzetten op verdere vergroening van wijken en buurten en versterken de ecologische waarde van de stad.
GROEN EN DIERENWELZIJN
EEN DUURZAME TOEKOMST
We plaatsen waar mogelijk kleine stadsbossen in de bestaande stad en maken groene verbindingen in de stad tussen bestaande groengebieden waar vooral ruimte is voor langzaam verkeer. We beschermen en behouden het groen in de bestaande stad, juist ook in binnentuinen. We vergroenen straten, gebouwen, tuinen, wijken en pleinen met de buurt. We ondersteunen zelfbeheer van Amsterdammers, ter bevordering van de sociale cohesie en participatie. We zorgen dat overmatige (ver)bouwdynamiek de leefbaarheid en betaalbaarheid niet verder onder druk zet en nemen maatregelen per stadsdeel.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
Een leefbare stad is een groene stad. We voegen meer groen en bomen toe. Er komt een nieuw park in Haven-Stad, naast het Westerpark, om genoeg groen te hebben voor bestaande en nieuwe bewoners.
We intensiveren de aanpak om tuinen en de openbare ruimte te onttegelen. Het uitgangspunt is dat elke buurt een eigen park(je) heeft en we hebben aandacht voor toegankelijkheid voor iedereen. We zetten het schooltuin programma voort en investeren in natuureducatie in het onderwijs. Zo vergroten we het bewustzijn over een groene, circulaire en duurzame stad bij kinderen en jongeren.
45
HOOFDSTUK 2 Groen in de gemeentelijke organisatie wordt minder versnipperd georganiseerd. We investeren in het groenfonds en vergroten de mogelijkheden op het gebied van participatie en zelfbeheer op groen. Daarbij kijken we naar nieuwe vormen van samenwerking in groencoöperaties en/of buurtfondsen waarin bewoners en gemeente samenwerken en verantwoordelijkheid dragen, ook met publiek-private financieringsmogelijkheden.
GROEN EN DIERENWELZIJN
EEN DUURZAME TOEKOMST
De afgelopen jaren hebben we gezien hoe belangrijk goede afwatering is om het waterpeil op een wenselijk niveau te houden. In Waterland zijn we hier al succesvol mee bezig. We zetten ons onderzoek hiernaar voor de rest van Amsterdam voort samen met de waterschappen, het Rijk en de provincie. Er komt een nieuwe Agenda Dieren waarbij er aandacht is voor dierenwelzijn en de leefgebieden van alle dieren in de stad. We gaan meer groen op het water toevoegen en onderzoeken de mogelijkheden voor een drijvend park. Natuur-inclusief bouwen wordt waar mogelijk uitgebreid.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
Het beheer van groen wordt zo ecologisch mogelijk gedaan in de stad. Naast het beheer is het ook van groot belang om de biodiversiteit te waarborgen in de stad en ook te vergroten. In onderhoud en nieuw aan te leggen groen wordt hiervan een prioriteit gemaakt.
We gaan samen met Artis het park verduurzamen en verder vergroenen.
46
HOOFDSTUK 2
ECONOMIE
We willen een diverse economie die lokale productieketens ondersteunt en die maakindustrie een volwaardige plek in de stad geeft. Het Amsterdams midden- en kleinbedrijf ondersteunen we zodat we lokaal ondernemerschap stimuleren en behouden. Via bestemmingsplannen, vergunningen, regelgeving en beleid gaan we de monocultuur in de stad tegen. We gaan uit van brede welvaart. In overleg met de Amsterdam Economic Board gaan we onderzoeken hoe we dat nader kunnen uitwerken en verbreden met vertegenwoordiging van ondernemers, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en culturele instellingen.
ECONOMIE
EEN DUURZAME TOEKOMST
Er komt een nieuwe visie op onze lokale economie met brede welvaart als doel. Deze ontwikkelen we samen met het bedrijfsleven, ondernemers, sociale firma’s, en lokale initiatieven die werken aan een sociaal en duurzaam Amsterdam.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
De stad kan niet zonder een veerkrachtige en innovatieve economie. Samen met ondernemers onderzoeken we hoe we de economische structuur van Amsterdam kunnen versterken, diverser kunnen maken en nadrukkelijker ten goede kunnen laten komen aan alle Amsterdammers. Brede welvaart is het uitgangspunt waar een toekomstbestendige economische structuur in dienst van staat. We bevorderen kleine ondernemers met een buurtfunctie en helpen ondernemers en bedrijven om te verduurzamen. We zetten in op goede arbeidsvoorwaarden voor iedereen en blijven erop inzetten dat zoveel mogelijk Amsterdammers aan het werk gaan of blijven.
We zetten in op publiek-private en publiek-civiele samenwerking in de buurt, bijvoorbeeld door commons te bevorderen. We onderzoeken de mogelijkheden om publiek-private investeringsfondsen op te richten. We onderzoeken of we city-bonds kunnen invoeren waarmee mensen actief kunnen bijdragen aan het welzijn van de stad.
47
HOOFDSTUK 2 Sociale ondernemingen dragen bij aan een gezonde economie en verschillende maatschappelijke doelstellingen, waaronder het stimuleren van de circulaire economie of het bevorderen van werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De buurteconomie kan worden versterkt als er meer geld in de buurt blijft. Om lokale ondernemers en buurtcentra te versterken doen we een pilot met een digitale lokale munt om de omzet in winkels, buurtcentra en horeca te bevorderen.
Bij de integrale herziening van de marktverordening wordt samen met de marktondernemers en Marktbureau gekeken hoe de samenwerking tussen marktondernemers en gemeente te verbeteren en het vertrouwen te vergroten. Amsterdam wil koploper in Sustainable Finance worden. Hiertoe wordt met financiële- en kennisinstellingen en andere partners een programma opgezet.
ECONOMIE
EEN DUURZAME TOEKOMST
De gemeente maakt afspraken met horeca, supermarkten en distributiebedrijven om voedselverspilling tegen te gaan.
Amsterdam blijft zich verstevigen als internationale handels- en startup stad. Internationale bedrijven horen daar ook bij, wel ondersteunen we alleen innoverende en duurzame bedrijven die een bijdrage leveren aan de reële economie. In ons vestigingsbeleid maken we dus afspraken met bedrijven die zich hier willen vestigen. Hierbij kijken we bijvoorbeeld naar werkgelegenheid, afval en de verduurzaming van de stad.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
Amsterdam zet in op gezond en duurzaam voedsel. Door ruimte te bieden aan boerenmarkten en voedselcoöperaties kunnen bewoners verse en betaalbare seizoensproducten van boeren uit de regio kopen en houden we natuurlijke kringlopen kort.
Er gaan extra middelen naar het Platform Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland, we stimuleren winkeliers- en ondernemersverenigingen die het Keurmerk Veilig Ondernemen willen invoeren.
48
HOOFDSTUK 2 We stimuleren projecten gericht op kansrijke innovatie die bijdragen aan maatschappelijke en duurzaamheidsvraagstukken in de stad. We gaan ook verder met het investeren in de Female Hub waarbij we aandacht hebben voor vrouwelijk ondernemerschap en het stimuleren van meer vrouwen in de tech-sector. Platformbedrijven zoals flitsbezorgers hebben een grote impact op de stad. Als dat nodig is scherpen we de kaders aan om de negatieve effecten van de platformeconomie tegen te gaan.
We geven meer ruimte aan horeca om af en toe een bandje of een dj te laten optreden, zeker tijdens evenementen zoals Koningsdag en Pride. De vergunningsbeperking tot alleen live muziek komt te vervallen. We onderzoeken hoe we de reclamebelasting verder kunnen differentiëren zodat kleine uitingen niet belast zijn en het zwaartepunt ligt op die uitingen die het meeste beslag leggen op de openbare ruimte.
ECONOMIE
EEN DUURZAME TOEKOMST
We maken meer ruimte voor kunst en cultuur in parken en op pleinen mogelijk door het schrappen van de leges buurtgerichte evenementen. Voor kleinschalige evenementen worden de leges geschrapt en de vergunningsplicht omgezet in een meldplicht.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
We zorgen voor levendige buurten en openbare ruimten door waar het zonder overlast kan de uitgebreide terrassen uit de coronatijd voort te zetten.
49
HOOFDSTUK 3
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
VERANTWOORDE GROEI
50
Amsterdammers maken Mokum. We willen meer ruimte bieden om Amsterdammer te blijven en te worden. Dat betekent dus meer betaalbare woningen. In de hele stad bewegen we zo duurzaam en gezond mogelijk en geven we ruimte aan de voetganger en fiets. Hierdoor wordt de stad veiliger en leefbaarder. We zorgen ervoor dat het openbaar vervoer een volwaardig alternatief voor de auto wordt en we zorgen voor een veilige, toegankelijke en inclusieve stad voor alle Amsterdammers. Het is belangrijk dat we groei niet ten koste laten gaan van bestaande buurten en bewoners. De ontwikkelingen die de stad voorstaat moeten ten doel hebben de gehele stad te verbeteren. Ook blijven we ons inzetten om de leefbaarheid van buurten te verbeteren en investeren we in het onderhoud van de stad. Amsterdam blijft ambitieus in het bijdragen aan het oplossen van de wooncrisis. We realiseren ons dat Amsterdam geen eiland is en we de grote uitdagingen van deze tijd niet alleen kunnen aanpakken. Daarom zoeken we nadrukkelijker de samenwerking en zien er naar uit samen met het Rijk, de provincie, de regio en andere partners schouder aan schouder op te trekken.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
VERANTWOORDE GROEI
HOOFDSTUK 3
51
HOOFDSTUK 3
RUIMTELIJKE ORDENING
VOLKSHUISVESTING, WONINGBOUW EN
Het bestrijden van de wooncrisis blijft topprioriteit en dus zijn betaalbare woningen in het sociale en middensegment hard nodig. Daarom grijpen we alle middelen aan om te zorgen dat woningen betaalbaar blijven via regulering van de woningmarkt. We breiden waar mogelijk regulering in de vorm van de opkoopbescherming en antispeculatiebedingen uit. Leegstand bestrijden we met alle middelen die we hebben. We blijven bij het Rijk aandringen op verdere regulering van de woningmarkt. Een woning is om in te wonen en niet om geld aan te verdienen. Wonen is een recht, daarom spreken we van volkshuisvesting. We beschermen de sociale voorraad en we gaan veel intensiever samenwerken met de volkshuisvestingspartner van Amsterdam: de woningcorporaties. We dragen zorg voor genoeg ruimte om te bouwen en betrekken corporaties intensief bij stedelijke vernieuwing. We verwachten dat corporaties zich maximaal inzetten voor het verduurzamen en isoleren van hun bezit en dat zij zich eraan committeren dat er geen sociale woningen worden verkocht tenzij er evident meer voor worden teruggebouwd. We willen dat individuele corporaties aanspreekbaar zijn op de gemaakte afspraken. We vinden dat middenhuur ook middenhuur moet blijven. We maken ons daarom sterk bij het Rijk, om naast huurprijsregulering van het sociale segment, ook het middensegment te reguleren.
We maken afspraken met ontwikkelaars en geven corporaties meer ruimte in het middensegment. Ook voeren we een vergunningsstelsel voor verhuurders in om misstanden tegen te gaan.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
VERANTWOORDE GROEI
VOLKSHUISVESTING, WONINGBOUW EN RUIMTELIJKE ORDENING
We streven ernaar langjarig 7500 woningen te bouwen waarbij 40% sociaal, 40% middensegment en 20% vrije sector het uitgangspunt blijft. Deze bouwproductie langjarig volhouden is een enorme uitdaging door de beperkingen op de investeringsruimte van de gemeente en daarom zoeken we actief samenwerking met het Rijk, de regio, woningcorporaties en andere maatschappelijke - partners. Met de partners zorgt de gemeente voor het optimale programma.
52
HOOFDSTUK 3
RUIMTELIJKE ORDENING
VOLKSHUISVESTING, WONINGBOUW EN
De begrotingsruimte die noodzakelijk is om voldoende te investeren in de benodigde voorzieningen en verbindingen staat onder druk, zeker na 2026. We willen langjarig zorgen dat Amsterdam voldoende kan investeren om de groei van de stad te accommoderen. Daarom stellen we een bestuursopdracht in om tot een passend investeringsprogramma te komen. De investeringen worden opnieuw tegen het licht gehouden en beoordeeld of deze op dit moment noodzakelijk zijn, op een andere manier kunnen worden uitgevoerd of kunnen worden uitgesteld. Het is van groot belang dat we bouwen naar de behoeftes van de woningzoekenden in de stad. Dat betekent dat er een goede mix in woninggrootte is. Voor singles, jongeren en studenten zetten we vaker in op gedeelde voorzieningen en voor gezinnen borgen we voldoende ruimte in de woning. We gaan de ruimte in Amsterdam optimaal benutten door de hoogte in te gaan bij OV-knooppunten en te bouwen op water waar dit kan. Gezien de enorme woningbouwopgave zien wij in circulaire flex-woningen een oplossing en willen we de mogelijkheden benutten, waarbij we bouwen naar de behoefte van de groep die hier gebruik van gaat maken. De bouwcijfers van circulaire flex-woningen worden gezien het tijdelijke karakter apart gepresenteerd.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
VERANTWOORDE GROEI
Er komt een nieuwe ontwikkelstrategie om te zorgen dat Amsterdam langjarig deze aantallen kan bouwen. Daarnaast herijken we de referentienormen voor sport en groen, omdat deze functies vaak samen komen. De omgevingsvisie en hoofdgroenstructuur blijven leidend en we beschermen het groen van de scheggen en Waterland.
Het versnellen en versimpelen van stedelijke ontwikkeling heeft prioriteit. We maken daarom naast samenwerkingsafspraken met corporaties ook samenwerkingsafspraken met institutionele beleggers en grote ontwikkelaars.
53
HOOFDSTUK 3 We richten een Versnellingstafel Woningbouw in en verstevigen de doorbraakteams. We zetten ons in voor publiek-private samenwerkingen, beperken de stapeling van eisen en kijken waar we projecten direct kunnen gunnen.
RUIMTELIJKE ORDENING
VOLKSHUISVESTING, WONINGBOUW EN
We gaan de parkeernorm bij nieuwbouw flexibeler maken, zeker als er deelmobiliteit aanwezig is, om de bouwkosten te verlagen. We waken ervoor dat dit niet onevenredig ten koste gaat van de druk op de openbare ruimte of andere woningbouwplannen. De regels voor inpandig fietsparkeren en afvalinzameling worden hierin meegenomen. Bij sloop-nieuwbouw mogen zittende bewoners hun parkeervergunningen houden en we onderzoeken hoe we eerdere knelpunten van sociale huurders kunnen oplossen. Op sloop-nieuwbouw rust geen taboe, als dit leidt tot verbetering van de woonsituatie voor mensen, het toevoegen van extra woningen, en/of duurzaamheidswinst geeft. Bij het herbouwen kijken we eerst naar de behoefte van huidige bewoners. Bewoners van gesloopte woningen krijgen een terugkeergarantie in de buurt en we kijken daarbij naar een geschikte woning passend bij inkomen en gezinssituatie. Thuiswonenden kinderen boven de 18 jaar worden meegerekend bij het gezin. We spreken een woonlastengarantie af zodat dat de woonlasten hetzelfde blijven voor een woning van dezelfde grootte.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
VERANTWOORDE GROEI
We willen de processen voor de grondwaardebepaling versimpelen. We onderzoeken een vaste grondprijs voor middenhuur en experimenteren met mogelijkheden om tot een eenvoudigere grondwaardeberekening te komen.
Bij nieuwbouwprojecten stimuleren we in Nieuw-West, Zuidoost en Noord dat 25% van de woningen met voorrang verleend wordt aan mensen uit de buurt, vooral gericht op jongeren en ouderen. Samen met de RAI gaan we kijken op welke wijze we het gebied kunnen herontwikkelen ten behoeve van vergroening, verduurzaming, woningbouw en het versterken van Amsterdam als congresstad.
54
HOOFDSTUK 3
RUIMTELIJKE ORDENING
VOLKSHUISVESTING, WONINGBOUW EN
De doorstroming op de woningmarkt moet verbeterd worden zodat gezinnen passender kunnen wonen. We doen dit door meer in te zetten op geclusterde ouderenwoningen zodat senioren een fijn woonalternatief hebben. Belangrijk hierbij is dat deze woningen in de buurt zijn, er een woonlastengarantie is en er ondersteuning komt bij verhuizen. De woningnood onder studenten, jongeren en starters moet verlicht worden, daarom blijven we specifiek voor deze groepen bouwen. Ook gaan we het woningdeel-beleid evalueren om te bezien hoe we woningdelen met 3 personen eenvoudiger kunnen maken. Bijvoorbeeld door knellende voorwaarden te schrappen en te onderzoeken of er gedifferentieerd kan worden met quota. We bestrijden verkamering en vinden het belangrijk dat de balans op de woningmarkt gewaarborgd blijft door middel van quota. We gaan in gesprek met corporaties op welke wijze zij meer ruimte kunnen bieden voor friendscontracten in vrije sector woningen. Om het lerarentekort - en de personeelstekorten in andere maatschappelijke beroepen voortvarend aan te pakken breiden we de voorrangsregelingen voor huurwoningen uit en voeren we zodra dit kan voorrang bij koopwoningen in. Ook maken we afspraken hierover met corporaties en institutionele beleggers en gaan we woonwensen beter matchen.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
VERANTWOORDE GROEI
De inzet van de gemeente voor meer wooncoöperaties wordt voortvarend doorgezet en we zorgen dat wooncoöperaties voor middenhuur en sociale woningen meer ruimte krijgen. Samenwerking met institutionele beleggers en woningcorporaties wordt onderzocht voor de ontwikkeling en financiering van coöperaties.
We kijken hoe we de koopmarkt voor mensen toegankelijk kunnen maken door sociale koop, maatschappelijk gebonden eigendom en andere financieringsvormen.
55
HOOFDSTUK 3
ERFPACHT
We voeren een spijtoptantenregeling in voor erfpachters die vóór 8 januari 2020 erfpachter waren en aan alle overstapvoorwaarden voldeden. Deze regeling wordt zo breed mogelijk opgezet onder die voorwaarden dat de regeling uitvoerbaar moet zijn. Alle spijtoptanten worden geïnformeerd, waarbij de hefboomwerking door een stijgende WOZ-waarde wordt uitgelegd. Spijtoptanten hebben na ontvangst van de informatie 6 maanden de tijd om gebruik te maken van de spijtoptantenregeling.
ERFPACHT
De overstapkorting blijft, met terugwerkende kracht, staan op 35% in plaats van dat deze terugvalt naar 25%. We voeren een vaste, onafhankelijke, externe adviescommissie die op basis van een vast beoordelingskader voorgenomen erfpacht beleids- en rekenwijzigingen beoordeelt. Ook onderzoeken we de invoering van een onafhankelijke geschillencommissie waarbij onder meer de reikwijdte en afbakeningen van deze commissie nog nader wordt onderzocht.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
VERANTWOORDE GROEI
Erfpacht blijft een noodzakelijk instrument om stedelijke ontwikkeling aan te jagen en voor het sturen op de ruimtelijke inrichting van de stad.
56
HOOFDSTUK 3
OPENBARE RUIMTE, REINIGING EN LEEFBAARHEID
Amsterdammers verdienen schonere straten en een beter onderhouden openbare ruimte.
We streven naar meer openbare toiletten voor vrouwen en mensen met een beperking in parken en drukke gebieden. We blijven ons inzetten om de toegankelijkheid van de stad voor iedereen te verbeteren waar dit mogelijk is binnen de beperkingen die een historische stad als Amsterdam geeft. Vooral vrouwen, meisjes en leden van de LHBTIQ+-community worden regelmatig geïntimideerd op straat. We gaan straatintimidatie tegen met de VN Veilige Straten-aanpak, voorlichting op scholen en bewustwordingscampagnes gericht op daders. We bestrijden afvaloverlast met hogere boetes en een getrapt boetesysteem, meer handhaving en bewustzijnscampagnes. Samen met de gemeente, bewoners, containeradoptanten en ondernemers nemen we verantwoordelijkheid voor een schone stad. Het is van belang dat mensen hun huisvuil dan ook wel kwijt kunnen in de containers. Daarom zorgen we voor meer bakken, meer legen en meer vegen. Stadsdelen krijgen een grotere rol om gebiedsgericht te werken en prioriteiten te bepalen voor de reiniging.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
VERANTWOORDE GROEI
OPENBARE RUIMTE, REINIGING EN LEEFBAARHEID
We controleren en handhaven op verplicht gestelde afvalcontracten. Daarbij stimuleren we pilots voor duurzame afvalophaal via water. De hele keten van reinigen en afval inzamelen wordt onder de lopende bestuursopdracht Afval gebracht. Deze keten wordt ondergebracht bij één bestuurder.
57
HOOFDSTUK 3
BALANS EN TOERISME Het toerisme in Amsterdam is een bron van inkomsten maar zorgt helaas ook voor overlast. Toeristen en bezoekers die naar Amsterdam komen om te genieten van onze historische stad, ons rijke cultuuraanbod, de culinaire verscheidenheid en voor evenementen en congressen zijn welkom, maar we proberen overlastgevend sprinkhaantoerisme zoveel mogelijk te weren.
BALANS EN TOERISME
VERANTWOORDE GROEI
Balans blijft belangrijk en we komen met aanvullende beheersmaatregelen als het aantal bezoekers de signaalwaarden uit de verordening Toerisme in Balans raakt. De hotelstop blijft van kracht. Toerisme mag niet ten koste gaan van andere economische sectoren en dus bestrijden we monocultuur. We zetten hiervoor vol in op branchering, maar versterken ook de rol van lokale straatmanagers en ondernemersverenigingen. Daar waar regelgeving onvoldoende werkt treden wij in overleg met het Rijk.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
De buurtwaarderingscijfers in de binnenstad laten zien dat de leefbaarheid onder druk staat, dat moet beter. We zetten de Aanpak Binnenstad voort en we blijven Stadsherstel, NV Stadsgoed en NV Zeedijk ondersteunen.
Wonen en leefbaarheid zijn belangrijker dan toeristische verhuur. In gebieden waar de toeristische draagkracht onder druk staat verbieden we vakantieverhuur. Ook gaan we met AirBnB niet-vrijblijvende afspraken maken om illegaal aanbod te weren en handhavingskosten te verminderen. We blijven illegale hotels bestrijden met hoge boetes maar nu het registratiesysteem voor vakantieverhuur in werking is getreden, passen we het boetesysteem zo aan dat de eerste boete voor een administratieve overtreding lager wordt.
58
HOOFDSTUK 3 Wat Amsterdam betreft is de groei van het aantal vluchten van Schiphol uitgesloten vanuit klimaatoogpunt, veiligheid, overlast en volksgezondheid. Ook beperkt Schiphol te vaak de bouwambitie van Amsterdam en de regio. Voor ons gaan leefbaarheid, klimaat en woningen altijd boven vliegreizen. We blijven ons inzetten voor minder nachtvluchten en het schrappen van korte vluchten door meer internationale treinverbindingen. We borgen goede verbindingen aangezien deze noodzakelijk zijn voor de economie in de Metropoolregio. In het centrum wordt het betaald parkeren 24 uur per dag om autoslapers fors te ontmoedigen.
BALANS EN TOERISME
VERANTWOORDE GROEI
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
We gaan door met het weren van touringcars in het centrum.
59
HOOFDSTUK 3
VERKEER EN VERVOER De komende jaren komt er meer aandacht voor het onderhouden van de bestaande stad. Door de beperkingen op de gemeentefinanciën betekent dit wel dat er de komende periode scherpe keuzes gemaakt zullen moeten worden om dit te bewerkstelligen. Dat betekent dat investeringen worden uitgesteld.
VERKEER EN VERVOER
VERANTWOORDE GROEI
Amsterdam gaat ook haar eigen investeringen herijken en begint met alle geplande investeringen in parkeergarages. Ook wordt gekeken of parkeergarages beter door de markt kunnen worden geëxploiteerd. Daar waar de auto een te groot beslag legt op de openbare ruimte en de parkeerdruk (en de daarmee samenhangende overlast) hoog is, breiden we betaald parkeren uit. Ook gaan we beleid en tarieven harmoniseren en streven we naar kostendekkendheid. Amsterdam gaat de autorijder een extra bijdrage vragen omdat het onderhoud van de stad en de benodigde investeringen onder druk staan. We vinden het wel belangrijk dat bezoek aan Amsterdammers met de auto mogelijk blijft en dus breiden we de bezoekersregeling uit.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
Amsterdam kan haar ambitie op het gebied van woningbouw op de middellange termijn alleen maar volhouden als we intensief samenwerken met het Rijk op het gebied van bereikbaarheid. We sluiten daarom aan bij de doelstellingen van het Rijk dat schaalspronginvesteringen voorrang krijgen als deze leiden tot het versnellen van de woningbouw. In nauw overleg met het Rijk gaat Amsterdam haar schaalspronginvesteringen prioriteren en langs dit criterium leggen. Dat betekent ook dat we tijdelijk - stoppen met het maken van plannen voor die investeringen die wij temporiseren.
We zetten de Agenda Autoluw door met het zwaartepunt in de historische binnenstad. We spreken af dat we ons inzetten om een gracht volledig parkeervrij te maken en te vergroenen. Verder gaan we in het kader van het ontlasten van kades en bruggen onderzoeken of we alleen nog vergunningshouders – bewoners en ondernemers – kunnen laten parkeren in de binnenstad.
60
HOOFDSTUK 3 We blijven investeren in het herstel van Kades en Bruggen, maar door de beperkte financiële ruimte zullen we vaker kostenbesparende maatregelen moeten nemen zoals het slaan van damwanden, vernieuwen van bomen of het afsluiten van bruggen en vaarroutes. Ook kijken we nadrukkelijk naar slimme combinaties met de Agenda Autoluw; ook in het onderhoudsprogramma.
We gaan door met 30 km/u in de hele stad en doen dit met minimale aanpassingen aan de weg.
VERKEER EN VERVOER
VERANTWOORDE GROEI
Er komen meer elektrische laadpalen en we stimuleren uitstootvrij en duurzaam vervoer. Het programma Luchtkwaliteit zetten we door om uitstoot te verminderen en de lucht gezonder te maken.
We onderzoeken de mogelijkheid tot een maximumsnelheid op fietspaden. We stimuleren deelmobiliteit zoals deelauto’s met snellere vergunningsverlening en stimuleren Mobility as a Service. We gaan in gesprek met deelmobiliteitsbedrijven om de stedelijke dekking te vergroten en de druk op de openbare ruimte te verminderen. We zetten het huidige taxibeleid voort.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
We geven ruim baan aan fietsers en voetgangers. Er komen meer fietsstraten en we houden vast aan de eerdere ambitie voor het opheffen van parkeerplekken. We bezien op welke plekken superblocks kunnen worden ingevoerd. Waar het een te grote druk op de leefbaarheid of verkeersveiligheid vormt, weren we doorgaand autoverkeer dwars door de stad of door woonwijken. In het kader voor het opheffen van parkeerplaatsen kijken we niet meer uitsluitend naar de parkeerdruk, maar ook andere noden in de buurt zoals de drukte in de openbare ruimte en het groen.
Het openbaar vervoer gaat in de komende periode een nieuwe concessieperiode in. Bij de gesprekken daarover met de vervoerregio zetten we erop in het OV fijnmaziger, duurzamer en betaalbaarder te maken; met name op de langere afstanden binnen de stad. We blijven werken aan verbetering van de verkeersveiligheid, ervan uitgaande dat in een stad iedereen, van jong tot oud en met of zonder beperking, zich veilig kan verplaatsen.
61
HOOFDSTUK 4
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
62
De lage opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen en met name de enorme verschillen in opkomst tussen buurten baart zorgen. Onderzocht zal worden wat de dieperliggende oorzaken hiervoor zijn, maar dat hier voor de raad en een nieuw college een grote opgave ligt is evident. Breder lijkt er in delen van de samenleving een gevoel van onbehagen te leven ten aanzien van de herkenbaarheid, betrouwbaarheid en effectiviteit van het overheidshandelen als zodanig en de mate waarin daarover verantwoording wordt afgelegd. Wij zijn vastbesloten te werken aan herstel van vertrouwen. Aan een hernieuwde dialoog. Waarin niet altijd vaststaat wat de uitkomst is maar waarin we verbinding zoeken met allen in de stad. Juist ook met hen wiens stem wij niet of nauwelijks horen. Omdat die zacht is of omdat we op de verkeerde plek ons oor te luisteren leggen. Een dialoog heb je natuurlijk niet alleen. Het vraagt een inspanning van ons allemaal: stadsdeelcommissieleden, dagelijks bestuurders, raad en college, de ambtelijke organisatie en ook van de Amsterdammer zelf. We willen open, inclusief en transparant zijn, we streven naar meer persoonlijk contact en minder formulieren, en kijken naar mensen in plaats van naar algoritmes. De start van het nieuwe college is ook het moment om onze samenwerkingsrelaties opnieuw leven in te blazen. Met de buitenwereld maar ook binnen onze stad.
Tal van informele organisaties dragen wezenlijk bij aan het bestrijden van problemen van mensen en zorgen voor sociale cohesie. Wij willen deze informele organisaties en netwerken ondersteunen en verbinden, zonder deze samenwerking te formaliseren en te institutionaliseren.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
HOOFDSTUK 4
63
HOOFDSTUK 4
AMSTERDAM IS GEEN EILAND
AMSTERDAM IS GEEN EILAND
We doen publiek wat moet en privaat-publiek wat kan. We zoeken dus nadrukkelijker de samenwerking op taakniveau met maatschappelijke partners. We werken samen met partners om te investeren en bij te dragen aan de stad en zijn bereid onze eigen beleidskaders aan te passen als dit nodig is om cofinanciering aan te trekken. Investeren in de stad kunnen we niet alleen dus gaan we actief op zoek naar fondsen, bedrijven en Amsterdammers die kunnen mee-investeren in de stad. We zoeken nadrukkelijk samenwerking met het Rijk op gezamenlijke prioriteiten (woningbouw, klimaat, kansengelijkheid, mobiliteit).
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
Wij zoeken heel nadrukkelijk naar nieuwe verbondenheid met bestaande partners. De samenwerking met het Rijk, de provincie, onze buurgemeenten en internationale partners kan en moet beter. We staan gezamenlijk voor grote uitdagingen. Denk aan de wooncrisis, klimaatbeleid en energietransitie, het tegengaan van ongelijkheid in het onderwijs en op de arbeidsmarkt, mobiliteit, enzovoort. Deze complexe en meervoudige vraagstukken zijn alleen gezamenlijk en integraal aan te pakken.
64
HOOFDSTUK 4
INTEGRAAL, OPGAVE- EN GEBIEDSGERICHT
De complexiteit en meervoudigheid van de vraagstukken in de stad vraagt ook om andere sturing binnen de gemeente zelf. Corona dwong ons niet alleen tot thuiswerken, het had ook het effect dat we veel domein-overstijgender en dus integraler gingen werken. De effecten van de oorlog in Oekraïne hebben eenzelfde effect. Intensievere samenwerking en afstemming tussen afdelingen en bestuurders is niet alleen noodzakelijk maar ook wenselijk. Los van deze externe factoren die tot aanpassing van de organisatiesturing nopen zagen we al eerder dat verbeteringen in het overheidshandelen te realiseren zijn door meer opgave- en gebiedsgericht te werken. Deze opgave is niet beperkt tot enkele stadsdelen en geldt nadrukkelijk binnen stadsdelen. Gebiedsgericht werken geven wij betekenis door onze inzet te richten op die gebieden waar de maatschappelijke opgave het grootst is. Ook dat vraagt iets van ons, vooral ook in relatie tot gekozenen en benoemden in de stadsdelen. De onlangs doorgevoerde herziening van het bestuurlijk stelsel biedt de kans de relatie te herdefiniëren. Het is belangrijk dat de stadsdeelcommissies het coalitieakkoord, als kader waarbinnen het dagelijks bestuur als verlengd lokaal bestuur gaat werken, ook bespreken.
Het zou daarom goed zijn als de gemeenteraad het coalitieakkoord aan de stadsdeelcommissies aanbiedt en de stadsdeelcommissies uitnodigt om de gemeenteraad, college en dagelijks bestuur te adviseren op welke punten en met welke prioriteiten zij kunnen bijdragen aan het uitvoeren van het coalitieakkoord.
Als bestuurders willen we vaak in de stad zijn en aanspreekbaar op ons beleid.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
INTEGRAAL, OPGAVE- EN GEBIEDSGERICHT
We werken aan een sterke overheid en zijn zuinig met publiek bezit. Sturing op publieke taken is cruciaal. Waar het uitbesteden van taken en het verminderen van bezit om budgettaire ruimte te creëren verantwoord kan is dat geen taboe. We stoppen met taken dubbel doen, gaan integraler werken en integreren programma’s. We zetten in op slimme combinaties van functies om onze voorzieningen beter te benutten. Dit vraagt ambtelijke en bestuurlijke discipline.
65
HOOFDSTUK 4 We sturen op impact en stoppen met programma’s waarvan de impact onduidelijk is of waarbij de doelen beter via een andere weg bereikt kunnen worden.
INTEGRAAL, OPGAVE- EN GEBIEDSGERICHT
De digitale diensten en informatie van de overheid zijn inclusief en ook beschikbaar voor mensen met een beperking en/of laaggeletterde mensen. Gemeentelijke communicatie naar burgers moet transparant, toegankelijk en begrijpelijk zijn en zoveel mogelijk op b1-niveau. Communicatie moet ook toegankelijk zijn in meerdere talen. Ook het aanbieden van niet-digitale diensten blijft op peil voor Amsterdammers die dat nodig hebben. Daarnaast zetten we bij deze groep ook in op het ontwikkelen van digitale vaardigheden en weerbaarheid. We trekken extra geld uit voor de ondersteuning van de gemeenteraad en de griffie.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
Met het vernieuwde bestuurlijk stelsel, nemen we besluiten zoveel als mogelijk lokaal, door of samen met het Dagelijks Bestuur en de stadsdeelcommissies.
66
HOOFDSTUK 4
VERTROUWEN BEGINT BIJ DE OVERHEID
Het college wil bewoners en ondernemers centraal stellen en het vertrouwen van Amsterdammers in de gemeente vergroten. Uitgangspunt voor nieuw vertrouwen is dat elke Amsterdammer eerlijk, gelijk en onbevooroordeeld wordt behandeld en dit verlangt dienstbaarheid, betrouwbaarheid en efficiëntie, bijvoorbeeld bij de afhandeling van klachten en in de juridische dienstverlening. Daarnaast willen we open zijn over de beleidskaders, de keuzes en de weging van risico’s bij beslissingen. In de komende periode wordt het programma van dejuridisering, mediation en verbeterde klachtafhandeling met voorrang voortgezet. Het vormen van beleid moet transparant en navolgbaar zijn. We houden ons aan de kaders en regels van de Wet Open Overheid en zorgen voor bijpassende financiering voor de uitvoering daarvan. We richten de uitvoering van de WOO zo in dat een al te grote belasting op het ambtelijk apparaat wordt voorkomen.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
VERTROUWEN BEGINT BIJ DE OVERHEID
67
HOOFDSTUK 4
DE STAD MAKEN WE SAMEN
Amsterdam heeft een lange traditie van eigenwijsheid en zelfbestuur. Dat is ook de kracht van Amsterdam. Ze spreken zich uit, laten zich horen en zoeken met ons naar een nieuwe verhouding tussen burger, markt en overheid. De afgelopen jaren zijn tal van initiatieven opgekomen en nieuwe praktijken ontwikkeld om zeggenschap en betrokkenheid van alle Amsterdammers te vergroten. Dat heeft veel betrokkenheid en energie gebracht en soms ook wrijving en teleurstelling. Er zijn belangrijke stappen gezet met het nieuwe beleidskader participatie, buurtrechten en buurtbudgetten. Hier gaan we mee door, maar het is nog niet genoeg. Met de stad zoeken wij naar hoe we die Amsterdammers en Amsterdamse initiatieven het beste een plek kunnen geven in besluitvorming. In het licht van de lage opkomstcijfers is dit geen overbodige luxe, maar keiharde noodzaak. Technologische ontwikkelingen kunnen daar dienstbaar aan zijn.
De gemeente blijft inzetten op diversiteit en inclusiviteit van participatie. We communiceren begrijpelijk, transparant en toegankelijk. We gaan door met de campagne opkomstbevordering, gericht op groepen waarvan we weten dat die achterblijven. Het door de raad vastgestelde participatiekader wordt vastgelegd in een verordening. Hierdoor weten bewoners van tevoren waar ze aan toe zijn in een participatietraject.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
DE STAD MAKEN WE SAMEN
De bewonerseffectrapportage gaan we breder inzetten bij participatietrajecten. We gaan door met buurtbudgetten en buurtrechten. Op basis van de proeftuin buurtplatfomrecht onderzoeken we hoe betrokken Amsterdammers die zich willen organiseren gemeentelijke (h)erkenning krijgen. Dit draagt bij aan de mogelijkheid voor mensen op een laagdrempelige manier over bijvoorbeeld de herinrichting van hun eigen straat mee te kunnen denken.
68
HOOFDSTUK 4 Gelote burgerberaden en burgerfora zijn een mooie vorm om mensen mee te laten beslissen over onderwerpen. We onderzoeken hoe we hier meer mee kunnen experimenteren. Deze coalitieperiode worden in samenspraak met de gemeenteraad in elk geval drie burgerberaden georganiseerd. Een van deze burgerberaden zal gaan over afval. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van de stadsdeelpanels.
DE STAD MAKEN WE SAMEN
Wethouders zijn verantwoordelijk voor de sturing en uitvoering van democratisering. Een team van experts op het gebied van democratisering en participatie ondersteunt de organisatie om de komende jaren in de volle breedte van de ambtelijke organisatie werk te maken van burgeren overheidsparticipatie. Dit is bij uitstek een onderwerp dat elke ambtenaar van de gemeente Amsterdam aan gaat.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
We versterken met maatschappelijke partners zoals debatcentra en initiatieven de betrokkenheid van burgers bij de stad en de politieke besluitvorming.
69
HOOFDSTUK 4
We benutten de toepassing van de technologie en de ontwikkeling daarvan op een goede en verantwoordelijke manier. Niet alleen kan de dienstverlening ermee worden verbeterd; innovatie in de digitale wereld kan ook kansen bieden voor waarden als gelijkheid en emancipatie. De Amsterdammer die de toegang tot de digitale wereld niet beheerst zal daarbij ondersteuning moeten krijgen. We gebruiken de mogelijkheden die digitalisering biedt om ons lerend vermogen te versterken, dienstverlening te verbeteren en het vertrouwen tussen overheid en burger te versterken. We gebruiken data vóór de burger in plaats van tegen de burger en beschermen de privacy van iedereen die met de gemeente Amsterdam in contact komt. We gaan zorgvuldig om met data en algoritmes en verzekeren ons ervan dat onze technologie integer is en vrij van elke vorm van discriminatie of vooroordelen.
DIGITALE STAD EN ICT
We zijn alert op de privacy van alle Amsterdammers, hebben aandacht voor digitale zelfredzaamheid en zetten het programma Digitale Stad voort. We willen de digitale rechten van inwoners borgen. Daarbij hoort een assertieve gemeente die zelf het goede voorbeeld geeft, qua regelgeving niet achter de feiten aanloopt, en haar bewoners bewust maakt van kansen en gevaren van technologie. Onze systemen en algoritmen blijven we monitoren via het algoritmeregister. Het kan niet zo zijn dat digitalisering leidt tot ongelijkheid of segregatie. Vooraf, tijdens en na ontwikkeling van ICT systemen testen we op integriteit, discriminatie en vooroordelen.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
SAMENWERKING EN ORGANISATIE
DIGITALE STAD EN ICT
We onderschrijven onverminderd de principes van het Tada Manifest: inclusief, zeggenschap, de menselijke maat, legitiem en gecontroleerd, open en transparant, van iedereen – voor iedereen. We onderzoeken hoe we aan kunnen sluiten bij public tech en public spaces. Er komt een verbod op biometrische surveillance-technieken, zoals gezichtsherkenning. Digitale veiligheid is een structurele grote uitdaging waar Amsterdam de komende periode blijvend veel aandacht voor heeft.
70
HOOFDSTUK 5
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
FINANCIËN
71
HOOFDSTUK 5
FINANCIËN
Samen met andere gemeenten gaan we in gesprek met het Rijk over oplossingen voor de zeer grote kortingen in het Gemeentefonds in 2026 (‘het ravijn’), die tot een halvering leiden van structurele dekking van de door ons gestelde ambities voor Amsterdam. Tegelijkertijd nopen deze onzekere tijden ons tot voorbereidingen op een nog negatiever financieel scenario. Dit doen we door middel van een bestuursopdracht die ons inzicht moet geven in verdergaande besparings- en ombuigingsmogelijkheden.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
De coronacrisis heeft stevige sporen nagelaten in de stadsfinanciën van Amsterdam. Om de stad door de crisis heen te loodsen, zijn in 2020 forse kostenbesparende maatregelen afgesproken, die deels zullen moeten worden gerepareerd als we Amsterdammers zo goed mogelijk willen blijven ondersteunen. De oorlog in Oekraïne, rentestijgingen, toenemende inflatie, forse kortingen vanuit het Rijk en stijgende bouw- en grondstofkosten zetten de begroting verder onder druk. De nota begrotingsruimte en de viermaandrapporten laten vooral in 2026 een fors negatief begrotingsbeeld zien als we geen passende maatregelen zouden nemen. Uiteraard willen wij zorgen voor een solide en toekomstbestendige financiële huishouding en vinden wij dat de gemeentebegroting sluitend moet zijn. Dat betekent dat wij onze ambities voor de stad hebben moeten vormgeven binnen krappe en onzekere financiële marges en scherpe en stevige keuzes hebben moeten maken ten aanzien van beleidsprogramma’s en de investeringsportefeuille. Bovendien ontkomen we er niet aan om ook een bijdrage te vragen van Amsterdammers. In de afwegingen daarbij geldt voor ons altijd het uitgangspunt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dienen te dragen.
72
HOOFDSTUK 5
BESTUURSOPDRACHT ADDITIONELE BEZUINIGINGEN EN VERHOGEN INVESTERINGSRUIMTE Bij de voorjaarsnota 2023 zal het college aan de raad de uitkomsten van de bestuursopdracht voorleggen om te komen tot additionele bezuinigingen en meer investeringsruimte. Hiervoor zullen alle begrotingsprogramma’s zonder uitzondering worden doorgelicht onder regie van een bestuurlijk team. De precieze omvang van de beoogde besparingen zal op grond van eerdergenoemde budgettaire uitdagingen en onzekerheden de komende periode worden bepaald.
BEZUINIGINGEN
FINANCIËN
TAAKSTELLING TOERISTENBELASTING Het toerisme in Amsterdam trekt sneller aan dan verwacht waardoor het de verwachting is dat hier extra inkomsten uit zullen komen zonder de tarieven te verhogen. Komt deze verwachting niet uit dan zullen de tarieven voor de toeristenbelasting verhoogd worden om dit bedrag te realiseren.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
Ook het investeringsprogramma zal onderdeel zijn van deze bestuursopdracht om zo begrotingsruimte vrij te kunnen maken om het investeringsprogramma na 2026 zo goed mogelijk te kunnen continueren op het gemiddelde niveau van de periode 2022 tot en met 2025. Daarvoor is nu nog te weinig ruimte beschikbaar in de begroting. Het beoogde niveau is nader te bepalen en middels de bestuursopdracht zullen daartoe voorstellen worden ontwikkeld om voor dit, maar ook voor komende colleges een passend investeringsprogramma mogelijk te maken. Doel van de bestuursopdracht is daarnaast het inzicht in en de sturingsmogelijkheden op het investeringsportfolio verder te vergroten. We beogen in relatie tot de investeringsopgave ook kaderstellende uitspraken te doen over schuldontwikkeling.
73
HOOFDSTUK 5
VERHOGEN PARKEERINKOMSTEN EN UITBREIDEN BEZOEKERSREGELING
VERHOGING OZB EN VERLAGING AFVALSTOFFENHEFFING
VERHOGINGEN
FINANCIËN
De lasten voor OZB zijn in Amsterdam beduidend lager dan in andere G4-steden en liggen ver onder het landelijke gemiddelde. Om de financiële tekorten te dempen, die mede veroorzaakt worden door een forse verlaging van de uitkering uit het gemeentefonds, zien we ons genoodzaakt de OZB structureel te verhogen met ingang van 2023 om bij te dragen aan het voorzieningenniveau van de stad. Aangezien de afvalstoffenheffing hoger is dan andere steden in de G4 wordt de afvalstoffenheffing juist structureel verlaagd vanaf 2023, hetgeen ook een tegemoetkoming is van minimahuishoudens.
ONDERZOEK INVOEREN FORENSENBELASTING
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
De parkeerinkomsten worden vanaf 2024 structureel verhoogd. Dit doen we door betaald parkeren in te voeren in alle gebieden waar de parkeerdruk aan de 90% raakt. Dit gaat nu specifiek over gebieden in Nieuw-West en Zuidoost. In gebieden met een hoge parkeerdruk gaan de venstertijden omhoog. Straattarieven worden verder geharmoniseerd, waarbij de doelstelling is dat het hoogste tarief niet stijgt - tenzij door indexering. Bewonerstarieven worden geharmoniseerd, zodat er in Centrum, Zuid, West en Oost nog maar 2 tarieven van kracht zijn. In Buitenveldert wordt betaald parkeren op zaterdag ingevoerd. In het Centrum wordt 24-uur betaald parkeren van kracht. De bezoekersregeling wordt structureel uitgebreid.
We vinden het logisch dat mensen die een pied-à-terre in Amsterdam bezitten, een financiële bijdrage leveren in ruil voor de geboden voorzieningen in de stad. Daartoe onderzoeken we of de invoering van forensenbelasting opportuun is.
74
HOOFDSTUK 5
BESPARINGEN INZET PMB/IB We realiseren in 2026 een structurele bezuiniging op het ProjectManagementBureau/ IngenieursBureau. Deze bezuiniging is realistisch maar vraagt om een cultuurverandering in het bestuur en de organisatie. De volgende veranderingen zijn dan ook noodzakelijk om tot deze besparing te komen:
3.
BESPARINGEN
FINANCIËN
4.
Capaciteit is maatgevend; We besparen op de processen door optimalisatie van die processen leidend te laten zijn voor zaken als planning, besluitvorming en wijze van financieren en door procesoptimalisatie toe te passen op bereikbaarheid en participatie; We besparen op processen door zelfgekozen complexiteit te reduceren, niet alles in een keer te willen oplossen en nieuwe wensen of eisen niet te incorporeren in een lopend proces; We breken met de Amsterdamse werkwijze door te besparen op processen door uit te gaan van sobere en doelmatige standaardoplossingen, direct genoegen te nemen met het resultaat als het aan basale eisen van kwaliteit voldoet en niet verder optimaliseren.
BESPARINGEN SAMENVOEGEN EN FLEXIBILISEREN SPORTNORM EN GROENNORM
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
1. 2.
Vanaf 2026 wordt er structureel bespaard op de sportnorm en de groennorm. We gaan dit doen door flexibeler met de normen om te gaan, de groen- en sportnorm te actualiseren en een gecombineerde norm voor groen, sport en spelen in de openbare ruimte in te voeren. We intensiveren gebruik van sportaccommodaties en houden rekening met het groen dat reeds aanwezig is in de omliggende gebieden.
75
HOOFDSTUK 5
IMPULS ONDERHOUD BESTAANDE STAD
We gaan een impuls geven aan het onderhoud van de bestaande stad. Hiervoor maken we € 80 miljoen aan incidentele middelen vrij uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds. Daarnaast wordt vanaf 2026 structureel € 20 miljoen verschoven vanuit het Stedelijk Mobiliteitsfonds naar het programma Stadsbehoud. Dat betekent structureel minder budgettaire ruimte voor nieuwe en bestaande stadsverbeteringsprojecten en beleidsprogramma’s in de openbare ruimte. Bij de actualisatie van het programma Stadsverbetering zal moeten worden nagegaan welke projecten worden uitgesteld of stopgezet en welke aanpassingen op de stadsverbeteringsprogramma’s nodig en mogelijk zijn. Het betekent verder dat nieuwe projecten moeten worden getemporiseerd en het accent verschoven wordt naar projecten met een onderhoudscomponent. Dit vraagt scherpe keuzes die we samen met de stadsdelen moeten maken. We formuleren een bestuursopdracht om te onderzoeken of en in hoeverre een verdere verlegging van de focus van stad verbeteren naar stadsbehoud budgettair mogelijk is en welke inhoudelijke consequenties dit heeft. Daarbij wordt meegenomen in hoeverre het onderhoud zodanig kan worden uitgevoerd dat het ook past bij het effect van de groei op de bestaande stad en dus toekomstbestendig is. Bij de besluitvorming over de Voorjaarsnota 2023 worden de uitkomsten voorgelegd.
STRUCTURELE UITNAME VEREVENINGSFONDS Het is belangrijk dat het Vereveningsfonds bijdraagt aan het voorzieningenniveau van de stad. Daarom komt er vanaf 2026 een additionele structurele bijdrage aan de algemene middelen. Door middel van maatwerk in de programmering waarborgen we dat het vereveningsfonds robuust en gezond blijft. Deze bijdrage wordt opgebracht door slimmer te programmeren zodat grondexploitaties meer renderen en minder eisen te stapelen en/of eisen aan te passen. Ook worden de BENG+ eisen geschrapt vooruitlopend op het verbod van de Rijksoverheid zelf additionele duurzaamheidseisen te stellen als gemeente. Wel blijven we ontwikkelende partijen uitdagen om meer aan duurzaamheid te doen dan de wet voorschrijft en belonen om zo duurzaam mogelijk te bouwen, maar schrijven niet meer zelf voor op welke wijze dit moet.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
FINANCIËN
IMPULS ONDERHOUD BESTAANDE STAD
76
HOOFDSTUK 5
NIEUWE NORM ALGEMENE RESERVE
Het beheersen van risico’s in de begroting is essentieel. De afgelopen jaren heeft de gemeente gewerkt met twee verschillende normen teneinde dit risico te beheersen – de weerstandsratio en de stand van de algemene reserve. Dit leidt er alleen toe dat er onvolkomenheden in het inschatten van risico’s ontstaan, die zorgen voor een grote schommeling in de benodigde stand van de algemene reserve waardoor de begroting minder voorspelbaar is. Daarom nemen wij het advies van de Nota Begrotingsruimte over om nog één norm te hanteren. De benodigde omvang van de Algemene Reserve stellen we voortaan op 5% van de begrotingsomvang, exclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves.
UITNAME EGALISATIERESERVE We doen een uitname uit de Egalisatiereserve Conjuctuurschommelingen Werk van 20 miljoen. Daarnaast zijn in de komende jaren uitnames mogelijk om verder te investeren in re-integratie met als doel meer Amsterdammers aan het werk te helpen.
NIET BEPRIJZEN EVENEMENTEN Gezien de zware tijd die de Amsterdamse evenementen hebben gehad door corona en de grote vraagstukken met betrekking tot de uitvoering, wordt het invoeren van de huur voor de openbare ruimte, die structureel in de begroting staat, geschrapt. Tegelijkertijd gaan wij de leges voor kleinschalige evenementen tot 500 personen gratis maken. De benodigde dekking hiervoor wordt gevonden binnen de leges voor evenementen boven de 500 personen. Waar gratis toegankelijke, kleinschalige en lokaal gerichte evenementen - zoals het bruggenfestival in Weesp - in de knel komen door leges, kijken we hoe we daarin tegemoet kunnen komen.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
FINANCIËN
NIEUWE NORM ALGEMENE RESERVE
NAVOLGBAARHEID AMBITIES COALITIEAKKOORD We maken de realisering van de afspraken uit het coalitieakkoord goed navolgbaar door heldere indicatoren en doelen op te nemen in Planning & Control producten.
77
VOORGESTELDE WIJZIGINGEN BEGROTINGSPROCES
VOORGESTELDE WIJZIGINGEN BEGROTINGSPROCES We vinden het een goed idee om onderstaande voorstellen voor wijzigingen in het begrotingsproces, zoals gepresenteerd in de nota begrotingsruimte, over te nemen en te effectueren in 2023, indien de raad daarmee instemt:
Houd vast aan de integrale afweging en één hoofdbesluitvormingsmoment. Organiseer het hoofdbesluitvormingsmoment in het college in het voorjaar bij de voorjaarsnota - zoals nu ook het geval is - maar zorg dat de besluitvorming meer op hoofdlijnen plaatsvindt. Maak van de voorjaarsnota een enkeljarige uitvoeringsnota, en maak van de begroting (weer) het moment waarop de raad kennisneemt van de integrale meerjarenbegroting. Houd vast aan drie bijstellingsmomenten van de begroting gedurende het begrotingsjaar en definieer duidelijk het doel van deze bijstellingsmomenten. Kijk met name naar een eenvoudigere invulling van de najaarsnota: de najaarsnota is bedoeld als voorbode van het jaarverslag (prognose) en om de gemeenteraad te informeren over onvermijdelijke mee- en tegenvallers bij de uitvoering van het reeds vastgestelde beleid (budgetrecht). Veranker het continu leren en verbeteren in de beleidscyclus, door voor te schrijven dat elk onderdeel (doel) van de begroting periodiek geëvalueerd wordt. Bij deze evaluaties wordt de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het beleid onderzocht, dus of en hoe de activiteiten aan het doel hebben bijgedragen, of dit beter kan en of er efficiëntere mogelijkheden zijn om het doel te bereiken.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
FINANCIËN
HOOFDSTUK 5
78
HOOFDSTUK 5
GEWIJZIGDE BEHANDELING PARKEEROPBRENGSTEN
Bij de begroting 2023 zal de verordening op het stedelijk mobiliteitsfonds worden ingetrokken en worden op budgettair neutrale wijze de middelen gealloceerd aan de desbetreffende beleidsprogramma’s in de begroting. Met ingang van de begroting 2023 worden de parkeeropbrengsten volledig ondergebracht in de algemene middelen en niet langer geoormerkt voor uitgaven voor de verbetering van verkeer- en vervoerssystemen en de openbare ruimte. Hiermee versterken we de integrale afweging van budgettaire middelen. We borgen meerjarige zekerheid over de beschikbaarheid van budget en maken -naar analogie van de werkwijze bij investeringenruimte in de begrotingsregels om flexibel te kunnen schuiven tussen jaren. Daarmee blijven middelen beschikbaar voor de programma’s, projecten, producten en pilots als vertraging optreedt.
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
FINANCIËN
GEWIJZIGDE BEHANDELING PARKEEROPBRENGSTEN
79
HOOFDSTUK 5
STARTPOSITIE Bedragen in € mln.
2022
2023
2024
2025
2026
Struc. (na 2026)
-37
23
-2
7
-79
-79
2022
2023
2024
2025
2026
Struc. (na 2026)
8,9
33,2
34,8
34,8
34,8
P+R kostendekkend
0,5
1,0
1,6
1,6
1,6
Verruiming venstertijden
1,5
2,0
3,0
3,0
3,0
Verhoging kortparkeertarieven
4,0
7,1
7,1
7,1
7,1
17,4
17,4
17,4
17,4
Startpositie
STARTPOSITIE EN LOKALE HEFFINGEN
+ is saldoverbeterend Parkeren
Betaald parkeren NW en ZO Harmonisatie vergunningen binnen de Ring
2,5
4,9
4,9
4,9
4,9
Betaald parkeren zaterdag Buitenveldert
0,2
0,4
0,4
0,4
0,4
24 uur betaald parkeren Centrum
0,2
0,4
0,4
0,4
0,4
-2,5
-5,0
-5,0
-5,0
-5,0
12,5
22,5
22,5
Verruiming bezoekersregeling Toeristenbelasting Verhoging OZB
52,5
52,5
52,5
52,5
52,5
Verlaging afvalstoffenheffing
-10,0
-10,0
-10,0
-10,0
-10,0
Vermakelijkhedenretributie en beprijzing evenementen
-3,5
-3,5
-3,5
-3,5
-3,5
Harmonisatie indexering lokale heffingen
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
Totaal lokale heffingen
46
68
82
92
92
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
FINANCIËN
LOKALE HEFFINGEN
80
HOOFDSTUK 5
OMBUIGINGEN + is saldoverbeterend
2022
2023
2025
2026
Struc. (na 2026)
Capaciteitsreductie PMB en IB
2,0
5,0
10,0
10,0
Aanpassen referentiennormen groen en sport
2,0
5,0
10,0
10,0
Onderwijs
1,9
4,5
4,5
4,5
Reduceren vervangende huisvesting
0,3
0,3
0,3
0,3
Cultuurcoaches onderbrengen bij cultuureducatie
0,9
0,9
0,9
0,9
1,1
1,1
1,1
1,7
1,7
1,7
0,5
0,5
0,5
10,0
2,0
5,0
5,0
Optimaliseren opvangketen
1,5
1,5
1,5
1,5
Zorg (o.a. WMO)
3,0
5,5
5,5
5,5
Sport: verhogen bezettingsgraad en tariefverhoging
1,0
1,0
1,0
1,0
Armoede: aanbod stadspas
0,5
0,5
0,5
0,5
Overlap jeugd en veiligheid
0,5
1,5
1,5
1,5
Subsidietaakstelling
8,5
8,5
8,5
8,5
5,0
5,0
10,0
10,0
10,0
10,0
Legeseffect invoering Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
-5,5
-5,5
-5,5
-5,5
Taakstelling leges
2,0
2,0
2,0
2,0
Afloop programma Impuls schoolpleinen Reduceren VLOA
0,7
Taakstelling VVE
OMBUIGINGEN
FINANCIËN
Bestandsreductie bijstand en uitname egalisatiereserve
10,0
OBA verplaatsen naar Zuidoost Ramingsbijstelling Europese subsidies
Uitname Amsterdams Klimaaten Energiefonds (AKEF) Taakstelling reserves
10,0
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
2024
30,0
30,0
81
HOOFDSTUK 5
OMBUIGINGEN
OMBUIGINGEN EN INTESIVERINGEN
2022
2023
2024
2025
2026
Algemene reserve
30,0
30,0
30,0
Temporisering taakstelling investeringen
50,0
50,0
Struc. (na 2026)
Uitname surplus en verhoging winstafdracht Vereveningsfonds
8,0
10,0
12,0
16,0
20,0
20,0
Totaal ombuigingen
38
60
129
143
110
75
Totale ruimte
1
130
195
232
123
88
INTENSIVERINGEN -/- is saldoverslechterend
2023
2024
2025
2026
Struc. (na 2026)
Meerjarig incidenteel 2023 - 2026
-9,0
-9,0
-9,0
-6,8
-4,5
-70,0
Veiligheid
-7,0
-7,0
-7,0
-5,3
-3,5
Handhaving
-2,0
-2,0
-2,0
-1,5
-1,0
1. Veiligheid (incl. masterplannen)
2022
Aanpak Binnenstad
-10,0
Masterplannen Nieuw-West en Zuidoost, Aanpak Noord
-60,0
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
-25,0
-25,0
-25,0
-25,0
-25,0
Programma bruggen en kademuren (exploitatie)
-25,0
-25,0
-25,0
-25,0
-25,0
-2,0
-2,0
-2,0
-1,5
-1,0
3. Economie
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
FINANCIËN
+ is saldoverbeterend
-16,0
82
HOOFDSTUK 5
INTENSIVERINGEN -/- is saldoverslechterend
4. Kunst, cultuur en erfgoed Broedplaatsen
2022
2023
2024
2025
2026
Struc. (na 2026)
Meerjarig incidenteel 2023 - 2026
-2,5
-2,5
-4,5
-4,4
-2,5
-25,0
-1,5
-1,5
-1,0
-0,8
-0,5
-7,0
-2,5
-2,5
-1,3
Kunstenplan
-2,0
Publieke omroep OBA
-1,0
-1,0
-1,0
-4,0
-0,8
-0,5
-2,0 -4,0
Slavernijmuseum
-6,0
-2,4
Lerarenagenda, kansenaanpak en PIEK-aanpak Volwasseneducatie
-2,0
Preventief Interventieteam (PIT)
-12,2
-13,1
-10,5
-7,0
-5,3
-5,3
-4,0
-2,7
-2,5
-2,5
-1,9
-1,3
-1,0
-1,0
-0,8
-0,5
-2,3
-1,5
-1,0
-0,8
-0,5
-0,5
-0,6
-0,4
-2,8
-0,3
-0,2
Leerlingenvervoer Cultuurcoaches
INTESIVERINGEN
-0,3
Cultuureducatie
5. Onderwijs
FINANCIËN
-0,4
-1,0
Onderwijs en jeugd Onderwijsachterstandenbeleid
-0,4
-2,4
-14,0
Gezonde schoollunches
-4,0
Schoolveiligheid
-3,0
Huiswerkbegeleiding / intensieve bijles (HDT)
-3,0
Kenniscentrum ongelijkheid
-4,0
6. Sport
-3,0
-3,0
-3,0
-2,3
A M S T E R DA M S COA L I T I E A K KO O R D 2 02 2-2 02 6
Amsterfdams Fonds voor de Kunsten
-1,5
83
HOOFDSTUK 5
INTENSIVERINGEN -/- is saldoverslechterend
2024
2025
2026
Struc. (na 2026)
-16,0
-16,0
-16,0
-12,0
-8,0
Werk
-9,0
-9,0
-9,0
-6,8
-4,5
Armoedebestrijding
-7,0
-7,0
-7,0
-5,3
-3,5
-8,5
-8,5
-8,5
-6,4
-4,3
Jongerenwerk
-2,0
-2,0
-2,0
-1,5
-1,0
Zorgpreventie
-3,0
-3,0
-3,0
-2,3
-1,5
8.Volksgezondheid, jeugd en zorg
Terugdraaien eigen bijdrage voormalige ambulante ondersteuning dagbesteding Anti-discriminatiebeleid
-1,5
-1,5
-1,5
-1,1
-0,8 -8,0
-2,0
-2,0
-2,0
-1,5
-1,0
INTESIVERINGEN
Drugsbeleid
FINANCIËN
-25,2
-4,2
Aanpak dakloosheid Opvang
Meerjarig incidenteel 2023 - 2026
-12,0 -1,0
9. Duurzaamheid en ruimtelijke ordening
-5,0
-5,0
-5,0
-3,8
-2,5
-95,0
Energietransitie en aardgasvrij
-3,0
-3,0
-3,0
-2,3
-1,5
-8,0
Circulaire economie en duurzaamheid
-2,0
-2,0
-2,0
-1,5
-1,0
-10,0
Inhaalslag verduurzaming organisatie (o.a. vastgoed)