a. Brief aan commissie FED inzake resultaten amsterdam inbusiness 2020.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

De leden van de raadscommissie Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid Amstel 1 1011PN Amsterdam

Datum

18 februari 2021

Behandeld door H. van der Meer, hilde.van.der.meer@amsterdam.nl Bijlage Onderwerp

Onderbouwing en analyse resultaten amsterdam inbusiness 2020 Toelichting inspanningen en resultaten amsterdam inbusiness 2020

Geachte leden van de raadscommissie FED, Hierbij bied ik u de resultaten van de activiteiten van amsterdam inbusiness (aib) over het afgelopen jaar aan. Binnen aib werken de gemeenten Almere, Amstelveen, Haarlemmermeer en Amsterdam samen aan het aantrekken van buitenlandse bedrijven en het onderhouden van de relatie met deze bedrijven in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). In deze brief geef ik u een toelichting op de inspanningen en de resultaten in 2020. Amsterdam inbusiness richt zich op acquisitie van bedrijven die een stimulans geven aan de lokale werkgelegenheid, duurzaamheid en innovatie. De belangrijkste redenen voor deze bedrijven om zich hier te vestigen zijn de strategische ligging in Europa, de goede digitale en logistieke verbindingen en de aanwezigheid van en aantrekkingskracht op talent. Het streven hierbij is om deze bedrijven zo duurzaam mogelijk te verankeren in de MRA en op innovatief vlak verder te laten groeien. Dit doet aib onder andere door het verbinden van buitenlandse bedrijven met lokale bedrijven en met startups, kennisinstellingen en maatschappelijke initiatieven in de stad en regio. Impact Coronacrisis op buitenlandse investeringen 2020 was in vele opzichten een bijzonder jaar. De impact van de coronacrisis op de investeringen van buitenlandse bedrijven wereldwijd is groot.

Volgens de laatste editie van de UNCTAD Global Investment Trends Monitor zijn de nieuwe investeringen van bedrijven in 2020 wereldwijd sterk teruggelopen, met maar liefst 42% ten opzichte van 2019. In de ontwikkelde economieën was deze terugloop nog veel sterker, met maar liefst 69%, waarbij Europa het hardst werd geraakt met een gemiddelde terugloop van meer dan 100%.1 Hiermee zijn de investeringsbedragen voor wat betreft de ontwikkelde economieën volgens de UNCTAD weer terug op het niveau van de jaren 90. Alle Europese steden zijn hard geraakt door de Coronacrisis, en dit geldt ook voor Amsterdam. Desondanks hebben 101 nieuwe buitenlandse bedrijven zich in 2020 in de MRA gevestigd (ten 1

UNCTAD Global Investment Trends Monitor 38, 24 januari 2021.

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Pagina 2 van 3

opzichte van 161 bedrijven in 2019). Hiermee waren 1.970 nieuwe arbeidsplaatsen gemoeid, t.o.v. 2.853 arbeidsplaatsen in 2019. Dat ruim 100 bedrijven kozen voor de regio Amsterdam, in een jaar waarin de coronacrisis ons hard raakte, is een mooi resultaat. De coronacrisis heeft desalniettemin een grote impact op de investeringen die bedrijven doen in onze regio: mensen kunnen niet reizen, internationale luchthavens zijn dicht, in veel landen wordt gedwongen thuisgewerkt. Met het wegvallen van de internationale verbindingen vanaf Schiphol van onder andere de KLM is de positie van Amsterdam als handelsstad kwetsbaar. De daling is het sterkst bij de vestiging van nieuwe hoofdkantoren van buitenlandse bedrijven in de MRA. Lag dit aantal de afgelopen jaren gemiddeld boven de 35 per jaar, in 2020 waren dit er maar 8: een daling met meer dan driekwart. Ook hier lijkt de pandemie de verklaring: het is inmiddels duidelijk dat mensen ook tijdens de crisis blijven consumeren – producten blijven dus ook in Covid-tijden vervoerd worden per vliegtuig, vrachtwagen of schip. Transport & logistiek en marketing & sales blijven het daarom in veel sectoren relatief goed doen. Hoofdkantoren daarentegen niet, want daar zijn mensen voor nodig, planning en strategie, reizen en zakelijke ontmoetingen – en dat kan nu niet.

Het is nog te vroeg om definitieve conclusies te trekken, maar alle informatie die we nu hebben wijst er op dat de daling van de investeringen te wijten is aan de pandemie: bedrijven stellen nieuwe investeringen uit tot na de crisis. De signalen die wij van bedrijven krijgen over het lokale vestigingsklimaat zijn nog steeds goed. Dit is ook zichtbaar in het aantal bedrijven dat hun bestaande vestiging in de MRA uitbreidde. Dit aantal is ondanks de pandemie gestegen van 29 in 2019 naar 35 in 2020, waarbij wel moet worden opgemerkt dat daarmee minder arbeidsplaatsen gemoeid waren dan vorig jaar. Dit is echter een duidelijk signaal dat de bedrijven die hier al gevestigd zijn nog steeds in hun vestiging in de MRA blijven investeren. Resultaten 2020 De 101 nieuwe bedrijven die zich hier in 2020 vestigden hebben aangegeven in totaal 1.970 nieuwe arbeidsplaatsen te creëeren in de MRA (t.o.v. 161 bedrijven met 2.853 arbeidsplaatsen in 2019). ICT & tech was afgelopen jaar de dominante sector, waarbij het aantal nieuwe arbeidsplaatsen vergelijkbaar was met 2019. Op de tweede plaats volgt de financiële en zakelijke dienstverlening, in 2019 nog de grootste sector, waar een terugloop van het aantal nieuwe vestigingen met twee derde zichtbaar is. Daarna volgen de consumentengoederen & electronica, transport & logistiek, de creatieve sector en life science & health (LSH).

De meeste nieuwe bedrijven en arbeidsplaatsen zijn afkomstig uit de EMEA regio (Europa, Midden-Oosten en Afrika), gevolgd door Azië met een stijging van het aantal arbeidsplaatsen met 50% t.o.v 2019. Bij de bedrijven uit Noord-Amerika is een sterke daling van het aantal arbeidsplaatsen zichtbaar met meer dan 60% t.o.v.2019. Uitbreidingen bij 35 internationale bedrijven die reeds in de MRA gevestigd zijn hebben daarnaast gezorgd voor nog eens 2.485 nieuwe arbeidsplaatsen (ten opzichte van 29 uitbreidingen met 2.957 arbeidsplaatsen in 2019). Deze uitbreidingen komen ook voornamelijk van bedrijven actief in de ICT & tech, gevolgd door de financiële en zakelijke dienstverlening, de transport & logistiek en de LSH. De meeste uitbreidingen van bestaande bedrijven in de MRA komen nog steeds van NoordAmerikaanse bedrijven: meer dan 50% van de bedrijven met meer dan 70% van de arbeidsplaatsen kwam uit deze regio.

Gemeente Amsterdam

Pagina 3 van 3

In totaal hebben buitenlandse bedrijven in 2020 daarmee 4.455 nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd in de MRA. Gevolgen van de Brexit: van referendum tot akkoord Amsterdam inbusiness heeft ook in 2020 extra ingezet op de acquisitie van bedrijven die vanwege de Brexit een nieuwe vestiging in de EU overwegen. Dit heeft in 2020 tot gevolg gehad dat er in totaal 27 bedrijven zijn geweest die hebben besloten zich in de MRA te vestigen of hier uit te breiden als gevolg van de Brexit, goed voor in totaal 1.362 arbeidsplaatsen (dit is onderdeel van de hierboven genoemde totale cijfers over 2020, en betreft zowel nieuwe bedrijven als uitbreidingen). Brexit is daarmee in 2020 goed geweest voor 30% van de door buitenlandse bedrijven gecreëerde nieuwe arbeidsplaatsen (t.o.v. 23% in 2019). Hiermee zijn er sinds het Brexit-referendum in 2016 nu in totaal 139 bedrijven naar de MRA gekomen of hier uitgebreid door de Brexit, waarbij in totaal 5.411 arbeidsplaatsen werden gecreëerd. Er lopen daarnaast nog meer dan 100 projecten waarbij bedrijven de MRA als mogelijke locatie overwegen voor nieuwe activiteiten of uitbreidingsinvesteringen (mede) ten gevolge van de Brexit. Verwachtingen en inzet voor 2021 Het lijkt inmiddels waarschijnlijk dat de Coronacrisis ook nog het grootste deel van 2021 zal blijven beheersen. Er blijft dus onzekerheid bij bedrijven en hun werknemers, evenals voor onze regio.

Ook in 2021 zullen de investeringen van internationale bedrijven naar verwachting laag blijven: UNCTAD verwacht pas een eerste begin van het herstel van wereldwijde investeringen vanaf 2022.2 De wereld zal naar verwachting blijvend veranderen, waarbij bedrijven meer digitaal zullen opereren. Wat de gevolgen daarvan zijn voor de internationale concurrentiepositie van de MRA is onduidelijk. Wat wel duidelijk is dat de concurrentie tussen regio’s verder zal toenemen omdat de crisis overal diepe sporen zal achterlaten. Gelukkig heeft Amsterdam een uitstekende uitgangspositie, zowel digitaal als fysiek. Aib zal in blijven zetten op het positioneren van Amsterdam als digitale hub en op de sectoren waarin de MRA sterk is of waar de meeste kansen liggen op herstel, zoals de ICT & tech, LSH en de logistieke sector. Daarbij zal proactief geworven worden op bedrijven die een bijdrage leveren aan het economisch herstel en de maatschappelijke uitdagingen van de stad en regio – op het gebied van duurzaamheid, innovatie en gezondheid. In de bijlage treft u een nadere onderbouwing en analyse van de resultaten van amsterdam inbusiness in 2020 aan. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende informatie over de inspanningen en toelichting op de resultaten van amsterdam inbusiness te hebben gegeven. Desgewenst geef ik u in de commissievergadering van 25 maart a.s.

graag een nadere mondelinge toelichting. Met vriendelijke groet,

V. Everhardt Wethouder Economische Zaken 2

UNCTAD Global Investment Trends Monitor 38, 24 januari 2021.