A - 67 Ruimtelijke Ordening (30) 3 Adviezen Stadsdelen Integraal Raamwerk Ha
Tekst van het document
Adviesaanvraag B&W aan stadsdeelbestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Concept Integraal Raamwerk Haven-Stad
Ruimtelijke Ordening Ruimte en Duurzaamheid Datum college B&W 6 april 2021 Datum adviesaanvraag: 15 april 2021 Deadline ontvangst advies: 14 juni 2021 Advies mailen naar: Havenstad@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: 1. Concept Integraal Raamwerk Haven-Stad 2. Mobiliteitsstrategie Haven-Stad 3. Werkplan Duurzaamheid Haven-Stad 4. Programmaplan Maatschappelijke Voorzieningen Haven-Stad 5. Maatschappelijke Visie Haven-Stad 6. Concept Uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 – 2025 7. Raadsinformatiebrief Integraal Raamwerk Haven-Stad Portefeuille: Directie:
Heeft er consultatie vooraf plaatsgevonden?
ja
Invullen door stadsdeel: Noord Procesbegeleider: Henk Grotendorst, B&O, 06-23013680 Datum weekstart/staf: 10 & 17 mei 2021 Datum stadsdeelcommissie: 26 mei 2021 Datum dagelijks bestuur: 1 juni 2021 Registratienr. (optioneel): … Stadsdeel:
Over gevraagde adviezen: conform art. 12 van de verordening op het lokaal bestuur vraagt B&W advies aan een DB over besluiten die (lid 1) betrekking hebben op de taken en bevoegdheden van het DB of (lid 2) op de belangen van het stadsdeel . Het DB legt deze adviezen voor aan de stadsdeelcommissie (art. 19). Het DB neemt het advies van de stadsdeelcommissie over indien het is vastgesteld met een meerderheid van stemmen en binnen de budgettaire kader past (art. 19 lid 5). Afwijkingen van het advies motiveert het DB.
Adviesvraag B&W Formuleer hier de vraag aan het stadsdeel
Het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad is door het college vrijgeven voor inspraak voor de periode van 7 april 2021 tot en met 2 juni 2021. In het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad wordt een stedenbouwkundige vertaling gegeven van de ambities van Haven-Stad. De stadsdeelcommissies Noord, West en Nieuw-West en Centrum wordt gevraagd advies uit te brengen op het concept Integraal Raamwerk inclusief de achterliggende thematische brondocumenten en het concept uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 - 2025.
Pagina 1 van 10
Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies
De ontwikkeling van Haven-Stad is een omvangrijk en ambitieus programma dat Amsterdam in staat stelt te groeien, zowel economisch als qua huisvesting. In de deelgebieden van Haven-Stad ten noorden van het IJ is het grotendeels een programma voor de langere termijn. Dit omdat in de zogenaamde ‘pas-op-de-plaatsgebieden’ op grond van een convenant (2009) met bedrijven in Westpoort niet eerder dan 2025 concrete projectplannen gemaakt mogen worden gemaakt waar woningbouw een onderdeel van is. Realisatie van woningbouw is in die gebieden niet eerder dan 2029 mogelijk. Evengoed is gemengd wonen en werken ook in deze gebieden de toekomst en zijn er goede redenen daar nu vast over na te denken. Voor de deelgebieden in Noord gaat het om ca. 18.000 extra woningen en een bijna verdrievoudiging van het aantal arbeidsplaatsen (4400 > 11.250). Daarom is het goed om in vervolg op het ‘Strategiebesluit Haven-Stad’ (2017) vast een stedenbouwkundige visie te ontwikkelen die aangeeft wat nodig is om deze ‘stad in de stad’ evenwichtig te kunnen ontwikkelen. Het biedt bedrijven in het gebied meerjarig perspectief en dat geldt ook voor bewoners en ondernemers in aangrenzende wijken. Onze indruk is dat het Raamwerk in ruimtelijk opzicht voldoende richtinggevend is voor latere planvorming voor de deelgebieden in Noord.
Het geeft goed aan dat de groei van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen hoge eisen stelt aan het voorzieningenniveau, bereikbaarheid, groenontwikkeling en stedelijke kwaliteit. Maar wij vinden ook dat het Raamwerk onvoldoende richting geeft aan de manier waarop de transformatiegebieden en de bestaande stad in ruimtelijk, sociaal en economisch opzicht op elkaar aan zullen sluiten. Wij lichten dat hieronder toe en geven de volgende aandachtspunten mee voor uitwerking van het definitieve Raamwerk: 1. Integrale opgave Noord Ons belangrijkste advies is om het noordelijk deel van het plangebied meer met het oog op fysieke en sociale aansluiting op Noord buiten het plangebied te benaderen. In de concept Omgevingsvisie is een denkomslag gemaakt waarbij de ontwikkeling van Noord wordt beschouwd als een zelfstandige, integrale opgave (‘meerkernige ontwikkeling’) in plaats van als ontwikkeling over het IJ heen. Dit betekent wat ons betreft dat gebiedsontwikkelingen in Noord steeds zijn gericht op een nieuwe ruimtelijke- en sociaaleconomische samenhang van het stadsdeel als geheel. 2. Samenhang Fysiek & Sociaal: De belangrijkste opgave van Noord is het realiseren van evenwicht en samenhang tussen de wijken, zowel in ruimtelijk- als in sociaalmaatschappelijk- en cultureel opzicht.
Dit wordt weliswaar benoemd, maar wij vinden dat het Raamwerk zich in de uitwerking toch overwegend richt op samenhang en ruimtelijk programma binnen het ‘plangebied Haven-Stad’ en dit te weinig in relatie brengt met de bestaande wijken eromheen; De geformuleerde ‘kernwaarden’ Leefbaar, Rechtvaardig en Verbonden lijken vooral gericht op het scheppen van een identiteit voor toekomstige bewoners van het plangebied, soms zelfs ‘Haven-Stadters’ genoemd. Op pagina 8 van het Raamwerk wordt tot onze verbazing gesproken over ‘een nieuwe wijk’ en ‘een stadsdeel’. Daardoor lijkt het alsof er één samenhangende nieuwe wijk wordt ontworpen, terwijl het feitelijk zal gaan om totaal verschillende deelgebieden die aan weerszijden van het IJ elk op hun eigen manier de aansluiting met de bestaande stad moeten vinden. Het Raamwerk is daar te weinig op georiënteerd. De verbinding met omliggende wijken wordt in de Maatschappelijke Visie (p. 10) slechts terloops genoemd. Wat ons betreft is dat juist de hoofdopgave; Voor maatschappelijke acceptatie van de groei en verdichting in Noord is het van belang dat zowel gevestigde als nieuwe bewoners zich (blijven) herkennen in het eigenzinnige, groene, half dorps-, half stedelijke Noord. Te voorkomen is dat straks een UFO neerdaalt van nieuwe bewoners met een gekunstelde Haven Stad-identiteit.
Dat kan door de kernwaarden voor het noordelijk deel van Haven-Stad te koppelen aan het karakter en behoeften van dit gebied. Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 10
Wij vinden het daarom belangrijk dat het programma straks in de uitwerking is gericht op verbinding, ontmoeting met bestaande wijken en het op een nieuw niveau uitwerken van de identiteit van Noord. Wij willen zo concreet mogelijk aangegeven zien hoe bestaande wijken sociaal en fysiek mee gaan profiteren van nieuw te ontwikkelen wijken en andersom; Voor wat betreft maatschappelijke- en culturele voorzieningen betekent dit veel meer dan dat de boekhouding van bevolkingsgroei en voorzieningenniveau binnen de projectgrenzen klopt. Het gaat wat ons betreft om doordachte uitbreiding en herverdeling van voorzieningen over plangebied én de directe invloedgebieden, zoals ook in het Programma Maatschappelijke Voorzieningen (p. 35/36) kort aangegeven. Dit vraagt om een hierop gerichte uitvoeringsstrategie of programma. 3. Maatschappelijke voorzieningen Noord heeft in meerdere gebieden van het stadsdeel te maken met stedelijke verdichting. Dat betekent voor maatschappelijke voorzieningen zoals de veldsport, die veel ruimte vragen, dat deels buiten de projectgrenzen moet worden gekeken om die ruimte te kunnen bieden en dat de integrale (sport) opgave van Noord het leidende perspectief moet zijn. Het gebied Melkweg / Oostzanerwerf speelt daar een belangrijke rol bij en is wat ons betreft dan ook niet exclusief gekoppeld aan de ontwikkeling van Haven-Stad.
Wij raden aan hiertoe aansluiting te zoeken bij de ‘Deelrapportage georganiseerde buitensport Noord’ die in ontwikkeling is. Verder valt ons op dat religieuze ruimten en stadslandbouw ontbreken bij het overzicht van maatschappelijke voorzieningen en vinden wij slechts één kinderboerderij, gelegen in stadsdeel West, binnen deze omvangrijke ontwikkeling wel erg weinig. 4. Invloedgebieden In het Raamwerk wordt terecht een relatie aangegeven met een soortgelijke stedelijke ontwikkeling aan het water in buurgemeente Zaanstad, maar wij vinden dat dit nog te weinig wordt uitgewerkt. Al ruim tien jaar werken Amsterdam en stadsdeel Noord samen met Zaanstad aan plannen voor een gemeenschappelijke Zaan IJ oever-ontwikkeling. Dit via een visie op de Noorder IJplas, een Regiodeal, een fietsverbinding van Dam tot Dam en een snelfietsroute, studies voor een HOV-verbinding, een ruimtelijk- economische visie en meer initiatieven waaruit blijkt dat we nadrukkelijk over onze gemeentegrens heen kijken. Dat zou beter tot uitdrukking kunnen worden gebracht. Daarnaast zien wij zo’n relatie ook graag gelegd met een programma gericht op een ongedeelde wijk in gebied Noord West. Graag deze samenhang ook verbeelden door op de kaart aangeven van directe invloedgebieden in Zaanstad en in de gebieden Noord-West en Oud-Noord. 5.
Ruimtelijke structuur en -kwaliteit Wij willen graag zien dat deze structuur goed aansluit op de Integrale Landschapskaart Noord. Op de themakaarten in het Raamwerk Haven-Stad missen wij informatie over de historische-, landschappelijke structuur die van belang is voor de ontwikkeling van Haven-Stad. Er wordt aandacht besteed aan de historische landschappelijke kwaliteiten en karakteristieken van Haven-Stad, waaronder de Waterlandse Zeedijk. Op de themakaart Identiteit is echter een klein deel van de IJdijk ingetekend. Ons advies is om de gehele Waterlandse Zeedijk als landschappelijke structuur in te tekenen. Het is de landschappelijke drager en dient als hoofdontsluiting voor langzaam verkeer voor de aanliggende (sport)parken Noorder IJplas, Melkweg en Oostzanerwerf. Naast een krachtige cultuurhistorische verbinder tussen Noord en Zaandam, is het versterken van de Waterlandse Zeedijk als landschappelijke drager zeer bevorderlijk voor de identiteit van de locatie; Verder ontbreekt op de themakaart Identiteit de Klaprozenweg/Cornelis Douwesweg als historische landweg. Bij ontwikkelingen aan de Cornelis Douwesweg is het wenselijk de Noorder IJpolderdijk als landschappelijk element leesbaar te maken. Hieraan kan de dijkzone met groene ecologische corridor Oostertocht – Westertocht, zoals ingetekend op de themakaart Rust en Ruimte op pagina 87, gekoppeld worden.
Ook op de themakaart Rust en Ruimte ontbreekt de Waterlandse Zeedijk. Deze dient ingetekend te worden als ‘groene verbindingen ecologie en recreatie’, zoals is beschreven op pagina 93.
Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 10
6. Mobiliteitsstrategie Wij vinden het belangrijk om met buurgemeenten samen te werken aan plannen voor een schaalsprong voor het openbaar vervoer. Deze samenwerking zoekt Noord steeds op basis van het Mobiliteitsplan Noord dat mede is bedoeld om de verkeersstromen in Noord verantwoord af te wikkelen en bottlenecks te voorkomen. Daarom hechten wij eraan eventuele nieuwe, regionale OV-verbindingen via Noord steeds te toetsen aan dit Mobiliteitsplan. Daarom goed om te zien dat in de Mobiliteitsstrategie aansluiting is gezocht bij het Mobiliteitsplan Noord, advies Sprong over het IJ en bij de concept-Omgevingsvisie. Ook goed dat in de mobiliteitsstrategie aandacht is besteed aan de rol van goederenhubs en invulling van de ‘last mile’ naar bedrijven in het gebied. Garanties voor bereikbaarheid in de toekomst zijn belangrijk voor het perspectief van in het gebied gevestigde ondernemers. Niet alleen bereikbaarheid voor werknemers en bezoekers, maar ook voor bevoorrading. Het komt daarbij aan op het ontwikkelen van een logistiek die tegemoetkomt aan de eisen van een gemengd woon-werkgebied. Dat vraagt om een slimme inrichting van de openbare ruimte, gericht op samen wonen en werken. Wij zien dat graag als opgave benoemd. 7.
Inpassing Zaan IJ-tangent De manier waarop de toekomstige Zaan IJ-tangent vorm krijgt is essentieel voor de aansluiting van Haven-Stad Noord op de omliggende wijken. Goede inpassing en uitstekende oversteekbaarheid zijn voor ons dan ook een belangrijke randvoorwaarde bij toekomstige keuzes over de uitvoering. Daarom adviseren wij om bij vervolgstudies verdiepte- of verhoogde varianten voor het tracé Klaprozenweg - C. Douwesweg te betrekken. Wij vragen u dan ook om deze tangent niet alleen te zien als verkeerskundige opgave maar breder als stedenbouwkundige opgave, gericht op tegengaan van barrièrewerking tussen bestaande en nieuwe wijken en op een goede aansluiting op maaiveldniveau. Wij vinden dat dit als belangrijk gegeven in de maatschappelijke kosten-batenanalyse moet worden meegenomen. Zonder op deze studies vooruit te lopen, vinden we dat het Raamwerk dit als zwaarwegende randvoorwaarde voor de Zaan IJ-tangent dient te benoemen. Wij worden graag bij deze studies betrokken vanaf het formuleren van de scope en te onderzoeken varianten. 8. Toekomst ondernemers Wij vinden het belangrijk om ondernemers op het Cornelis Douwesterrein perspectief te bieden. Wij streven ernaar om niet-milieuhinderlijke productiebedrijven te behouden voor Noord in een veranderende stedenbouwkundige opzet van het gebied waarin veel minder plaats is voor de auto.
Noord heeft veel maakindustrie en dienstverlenende bedrijven die van belang zijn voor bewoners en voor de werkgelegenheid in het stadsdeel. Daarom willen wij dat ondernemers in het gebied nauw worden betrokken bij de plannen, met speciale aandacht voor bereikbaarheid en logistiek. Daardoor kunnen wij de toekomstmogelijkheden voor hun bedrijf zo optimaal mogelijk maken en wordt voorkomen dat zij het gebied onnodig verlaten. Wij stellen voor om dit vast samen met ondernemers in het gebied op te pakken bij het binnenkort te ontwikkelen Toetsingskader voor het Cornelis Douwesterrein e.o. (Uitvoeringsprogramma Haven-Stad 21-25). Daarnaast stellen we ons voor om in breder regionaal verband perspectief bieden aan bedrijven die niet passen in gemengde woon-werkgebieden, maar die we graag voor de regio willen behouden. Hoewel dat een vraagstuk is dat in overleg met gemeenten in de Metropoolregio, vinden wij het belangrijk om in het Toetsingskader tenminste oplossingsrichtingen te kunnen aangeven voor bedrijven die het betreft. 9. Schaalniveaus en bestuurlijke afstemming Het geheel overziend, denken wij dat het Raamwerk te veel een stedenbouwkundige plangrens hanteert, terwijl het feitelijk gaat om opgaven op heel verschillende schaalniveaus. Sommige vraagstukken, zoals op gebied van bereikbaarheid en economisch profiel, moeten in een stedelijke- of regionale context worden geplaatst.
Andere in de context van de ontwikkeling van de stadsdelen of de verbinding met bestaande wijken. Wij stellen voor om de opgave centraal te stellen en vervolgens op elk niveau de afstemming en integraliteit zoeken die daar het best bij past. Daarom stellen wij voor om na vaststelling van het Raamwerk in een geregeld bestuurlijk overleg Haven-Stad met de drie betreffende stadsdelen de verdere ontwikkelingen te volgen en te streven naar een evenwichtige ontwikkeling aan weerszijden van het IJ op zo’n manier dat voor nieuwe én bestaande bewoners en bedrijven een goede leefomgeving ontstaat.
Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 4 van 10
Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het DB
Wij onderschrijven het advies van ons DB op alle punten. Als stadsdeelcommissie Amsterdam Noord benaderen wij deze adviesaanvraag specifiek vanuit de belangen van de bewoners van Noord. De woningnood is hoog en Noord wil aan het oplossen daarvan haar bijdrage leveren en doet dat ook al jaren. Momenteel staat het oorspronkelijke Noord onder druk door de grootschalige bouwactiviteiten en verdichting langs de centrale noordelijke IJ-oevers en het CAN-gebied. Laten we leren van de fouten die gemaakt zijn en deze voorkomen bij de ontwikkeling van Haven Stad. Ongedeelde wijk Wij blijven als gekozen volksvertegenwoordigers van Amsterdam Noord, onvermoeibaar hameren op het principe va de ongedeelde wijk. Nieuwbouw moet vloeiend overlopen in oudbouw. Bewoners van de oude wijken moeten zich gaan thuis voelen in de nieuwbouwbuurten en andersom. Dat betekent het opheffen van fysiek harde grenzen tussen oud en nieuw, dat betekent verspreiding van voorzieningen over nieuwe en oude buurten, dat betekent woonprogramma’s waardoor vermenging van bevolkingsgroepen gestimuleerd wordt en ook noorderlingen vanuit de omliggende oude buurten kunnen doorstromen naar nieuwe woningen in de nieuwe buurten en andersom. Daarbij is het van groot belang ook in de verre toekomst te blijven uitgaan van een woonprogramma 40% sociaal, 40% middenhuur en 20% duur.
Ook openbare toegang tot de noordelijke IJboulevard is voor de achterliggende buurten van groot belang. Maak zoveel mogelijk van het noordelijk IJ-front toegankelijk voor iedereen. Cornelis Douwesweg weg Wij zijn ervan overtuigd dat de Cornelis Douwesweg in zijn huidige vorm een onoverbrugbare barrière vormt en alle pogingen zal frustreren om tot een ongedeelde wijk te komen. Wij eisen dat hierin verandering komt. De mooiste oplossing daarvoor is te bewonderen aan overkant van het IJ: de Spaarndammertunnel. Bewoners/bedrijven blijven betrekken Blijf bewoners en bedrijven die nu al in en om het gebied heen wonen betrekken bij elke stap in de planontwikkeling. Zij gaan hoe dan ook allemaal een boel voor de kiezen krijgen. Integreer in de plannen voor Haven Stad ruimte voor buurtinitiatieven betreffende duurzaamheid en creativiteit zoals NoordOogst en faciliteer zo dat het gemeentebeleid omtrent vrij ruimtes ook in Haven Stad gestalte krijgt. Noorder IJplas Wij maken ons zorgen over de toekomst van de Noorder IJ-plas. De plannen spreken van een volwaardig stadspark maar wat de stadsdeelcommissie noord betreft moet het accent blijven liggen op struingebied en natuurwaarde en niet op recreatieve activiteiten te midden van een volledig aangeharkte parkvoorziening.
Windenergie Wij maken ons zorgen dat recente ontwikkelingen zoals die naar voren komen in het bestemmingsplan en het RES, bijvoorbeeld betreffende de plaatsing van windmolens, een dergelijk groengebied in de toekomst van tevoren al onmogelijk zullen maken. Indien er binnen afzienbare tijd windmolens geplaatst zouden gaan worden, stellen wij voor dat tegen de tijd dat woningbouw gerealiseerd gaat worden, wat waarschijnlijk ook de tijd zal zijn dat deze windmolens alweer afgeschreven moeten worden, de discussie over wel/geen (vervangende) windmolens in dit gebied opnieuw gevoerd gaat worden. Cornelis Douwesterrein Dit gebied is opgenomen als zoekgebied voor windmolens maar zal tegelijkertijd een transformatie ondergaan naar woon/werkwijk. De twee intenties kunnen niet samengaan. Samen met Zaanstad De Noorder IJ-plas vormt de grens met Zaanstad. Wij dringen aan om de gemeente Zaanstad intensief te betrekken om ervoor te zorgen dat er een geïntegreerde ontwikkeling gaat plaatsvinden ondanks de grens tussen gemeentes die er dwars doorheen loopt. Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 5 van 10
Gefaseerde aanpak Zorg voor een planning waarin de overlast beperkt blijft door een ‘blok voor blok’ aanpak zodat huidige en nieuwe bewoners en bedrijven niet tientallen jaren op een bouwplaats hoeven te wonen. Gelijktijdig woningen, voorzieningen en groen ontwikkelen Zorg ervoor dat in de fasering het ‘hoogstedelijk stapelen van stenen’ niet alles overheersend wordt maar dat de oplevering van bouwblokken gelijk opgaat met het opleveren van de benodigde voorzieningen, groengebieden en parken. Hetzelfde geldt voor het aanleggen van de infrastructuur zoals hoogwaardig openbaar vervoer: zorg dat het aanwezig is voordat nieuwe bewoners naar het gebied verhuizen. Baseer aantallen te bouwen woningen op prognoses groei bevolking Tenslotte hebben wij grote twijfels of de genoemde massale aantallen woningen echt noodzakelijk zijn. Maar gebleken is dat zulke grote aantallen woningen toevoegen de leefbaarheid sterk aantasten. Het aantal te bouwen woningen zou gebaseerd moeten zijn op (1) het oplossen van de woningnood onder Amsterdammers en (2) het creëren van woonruimte voor forenzen; mensen die in Amsterdam werken maar gedwongen zijn elders te wonen. Wij vragen om een grondige onderbouwing van de aantallen te bouwen woningen in dit gebied op basis van prognoses over de groei van de Amsterdamse bevolking.
Houd vervolgens in elke fase van de gebiedsontwikkeling rekening met deze razendsnel veranderende prognoses.
Definitief advies DB: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders
Het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad is door het college vrijgeven voor inspraak voor de periode van 7 april 2021 tot en met 2 juni 2021. In het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad wordt een stedenbouwkundige vertaling gegeven van de ambities van Haven-Stad. De stadsdeelcommissies Noord, West en NieuwWest en Centrum wordt gevraagd advies uit te brengen op het concept Integraal Raamwerk inclusief de achterliggende thematische brondocumenten en het concept uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 - 2025. De ontwikkeling van Haven-Stad is een omvangrijk en ambitieus programma dat Amsterdam in staat stelt te groeien, zowel economisch als qua huisvesting. In de deelgebieden van Haven-Stad ten noorden van het IJ is het grotendeels een programma voor de langere termijn. Dit omdat in de zogenaamde ‘pas-op-de-plaatsgebieden’ op grond van een convenant (2009) met bedrijven in Westpoort niet eerder dan 2025 concrete projectplannen gemaakt mogen worden gemaakt waar woningbouw een onderdeel van is. Realisatie van woningbouw is in die gebieden niet eerder dan 2029 mogelijk. Evengoed is gemengd wonen en werken ook in deze gebieden de toekomst en zijn er goede redenen daar nu vast over na te denken. Voor de deelgebieden in Noord gaat het om ca. 18.000 extra woningen en een bijna verdrievoudiging van het aantal arbeidsplaatsen (4400 > 11.250).
Daarom is het goed om in vervolg op het ‘Strategiebesluit Haven-Stad’ (2017) vast een stedenbouwkundige visie te ontwikkelen die aangeeft wat nodig is om deze ‘stad in de stad’ evenwichtig te kunnen ontwikkelen. Het biedt bedrijven in het gebied meerjarig perspectief en dat geldt ook voor bewoners en ondernemers in aangrenzende wijken. Onze indruk is dat het Raamwerk in ruimtelijk opzicht voldoende richtinggevend is voor latere planvorming voor de deelgebieden in Noord. Het geeft goed aan dat de groei van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen hoge eisen stelt aan het voorzieningenniveau, bereikbaarheid, groenontwikkeling en stedelijke kwaliteit. Maar wij vinden ook dat het Raamwerk onvoldoende richting geeft aan de manier waarop de transformatiegebieden en de bestaande stad in ruimtelijk, sociaal en economisch opzicht op elkaar aan zullen sluiten. Wij lichten dat hieronder toe en geven de volgende aandachtspunten mee voor uitwerking van het definitieve Raamwerk:
Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 6 van 10
1. Integrale opgave Noord Ons belangrijkste advies is om het noordelijk deel van het plangebied meer met het oog op fysieke en sociale aansluiting op Noord buiten het plangebied te benaderen. In de concept Omgevingsvisie is een denkomslag gemaakt waarbij de ontwikkeling van Noord wordt beschouwd als een zelfstandige, integrale opgave (‘meerkernige ontwikkeling’) in plaats van als ontwikkeling over het IJ heen. Dit betekent wat ons betreft dat gebiedsontwikkelingen in Noord steeds zijn gericht op een nieuwe ruimtelijke- en sociaaleconomische samenhang van het stadsdeel als geheel. 2. Ongedeelde wijk Wij blijven hameren op het principe van de ongedeelde wijk. Nieuwbouw moet vloeiend overlopen in oudbouw. Bewoners van de oude wijken moeten zich thuis gaan voelen in de nieuwbouwbuurten en andersom. Dat betekent het opheffen van fysiek harde grenzen tussen oud en nieuw, dat betekent verspreiding van voorzieningen over nieuwe en oude buurten, dat betekent woonprogramma’s waardoor vermenging van bevolkingsgroepen gestimuleerd wordt en ook noorderlingen vanuit de omliggende oude buurten kunnen doorstromen naar nieuwe woningen in de nieuwe buurten en andersom. Daarbij is het van groot belang ook in de verre toekomst te blijven uitgaan van een woonprogramma 40% sociaal, 40% middenhuur en 20% duur.
Ook openbare toegang tot de noordelijke IJ-boulevard is voor de achterliggende buurten van groot belang. Maak zoveel mogelijk van het noordelijk IJ-front toegankelijk voor iedereen. 3. Gelijktijdig woningen, voorzieningen en groen ontwikkelen Zorg ervoor dat in de fasering het ‘hoogstedelijk stapelen van stenen’ niet alles overheersend wordt maar dat de oplevering van bouwblokken gelijk opgaat met het opleveren van de benodigde voorzieningen, groengebieden en parken. Hetzelfde geldt voor het aanleggen van de infrastructuur zoals hoogwaardig openbaar vervoer: zorg dat het aanwezig is voordat nieuwe bewoners naar het gebied verhuizen. 4. Samenhang Fysiek & Sociaal: De belangrijkste opgave van Noord is het realiseren van evenwicht en samenhang tussen de wijken, zowel in ruimtelijk- als in sociaalmaatschappelijk- en cultureel opzicht. Dit wordt weliswaar benoemd, maar wij vinden dat het Raamwerk zich in de uitwerking toch overwegend richt op samenhang en ruimtelijk programma binnen het ‘plangebied Haven-Stad’ en dit te weinig in relatie brengt met de bestaande wijken eromheen; De geformuleerde ‘kernwaarden’ Leefbaar, Rechtvaardig en Verbonden lijken vooral gericht op het scheppen van een identiteit voor toekomstige bewoners van het plangebied, soms zelfs ‘Haven-Stadters’ genoemd.
Op pagina 8 van het Raamwerk wordt tot onze verbazing gesproken over ‘een nieuwe wijk’ en ‘een stadsdeel’. Daardoor lijkt het alsof er één samenhangende nieuwe wijk wordt ontworpen, terwijl het feitelijk zal gaan om totaal verschillende deelgebieden die aan weerszijden van het IJ elk op hun eigen manier de aansluiting met de bestaande stad moeten vinden. Het Raamwerk is daar te weinig op georiënteerd. De verbinding met omliggende wijken wordt in de Maatschappelijke Visie (p. 10) slechts terloops genoemd. Wat ons betreft is dat juist de hoofdopgave; Voor maatschappelijke acceptatie van de groei en verdichting in Noord is het van belang dat zowel gevestigde als nieuwe bewoners zich (blijven) herkennen in het eigenzinnige, groene, half dorps-, half stedelijke Noord. Te voorkomen is dat straks een UFO neerdaalt van nieuwe bewoners met een gekunstelde Haven Stad-identiteit. Dat kan door de kernwaarden voor het noordelijk deel van Haven-Stad te koppelen aan het karakter en behoeften van dit gebied; Wij vinden het daarom belangrijk dat het programma straks in de uitwerking is gericht op verbinding, ontmoeting met bestaande wijken en het op een nieuw niveau uitwerken van de identiteit van Noord.
Wij willen zo concreet mogelijk aangegeven zien hoe bestaande wijken sociaal en fysiek mee gaan profiteren van nieuw te ontwikkelen wijken en andersom; Voor wat betreft maatschappelijke- en culturele voorzieningen betekent dit veel meer dan dat de boekhouding van bevolkingsgroei en voorzieningenniveau binnen de projectgrenzen klopt. Het gaat wat ons betreft om Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 7 van 10
doordachte uitbreiding en herverdeling van voorzieningen over plangebied én de directe invloedgebieden, zoals ook in het Programma Maatschappelijke Voorzieningen (p. 35/36) kort aangegeven. Dit vraagt om een hierop gerichte uitvoeringsstrategie of programma. 5. Maatschappelijke voorzieningen Noord heeft in meerdere gebieden van het stadsdeel te maken met stedelijke verdichting. Dat betekent voor maatschappelijke voorzieningen zoals de veldsport, die veel ruimte vragen, dat deels buiten de projectgrenzen moet worden gekeken om die ruimte te kunnen bieden en dat de integrale (sport) opgave van Noord het leidende perspectief moet zijn. Het gebied Melkweg / Oostzanerwerf speelt daar een belangrijke rol bij en is wat ons betreft dan ook niet exclusief gekoppeld aan de ontwikkeling van Haven-Stad. Wij raden aan hiertoe aansluiting te zoeken bij de ‘Deelrapportage georganiseerde buitensport Noord’ die in ontwikkeling is. Verder valt ons op dat religieuze ruimten en stadslandbouw ontbreken bij het overzicht van maatschappelijke voorzieningen en vinden wij slechts één kinderboerderij, gelegen in stadsdeel West, binnen deze omvangrijke ontwikkeling wel erg weinig. 6. Samen met Zaanstad, samen met Noord De Noorder IJ-plas vormt de grens met Zaanstad.
Wij dringen aan om de gemeente Zaanstad intensief te betrekken om ervoor te zorgen dat er een geïntegreerde ontwikkeling gaat plaatsvinden ondanks de grens tussen gemeentes die er dwars doorheen loopt. In het Raamwerk wordt de relatie met een soortgelijke stedelijke ontwikkeling in Zaanstad aangestipt, maar wij vinden dat dit nog te weinig wordt uitgewerkt. Ruim tien jaar werken Amsterdam en stadsdeel Noord nu samen met Zaanstad aan plannen voor een gemeenschappelijke Zaan-IJ oeverontwikkeling. Dit via een visie op de Noorder IJplas, een Regiodeal, een fietsverbinding van Dam tot Dam en een snelfietsroute, studies voor een HOV-verbinding, een ruimtelijk- economische visie en meer initiatieven waaruit blijkt dat we nadrukkelijk over onze gemeentegrens heen kijken. Dat zou beter tot uitdrukking kunnen worden gebracht. Daarnaast zien wij zo’n relatie ook graag gelegd met een programma gericht op een ongedeelde wijk in gebied Noord West. Graag deze samenhang ook verbeelden door op de kaart aangeven van directe invloedgebieden in Zaanstad en in de gebieden Noord-West en Oud-Noord. 7. Ruimtelijke structuur en -kwaliteit Wij willen graag zien dat deze structuur goed aansluit op de Integrale Landschapskaart Noord. Op de themakaarten in het Raamwerk Haven-Stad missen wij informatie over de historische-, landschappelijke structuur die van belang is voor de ontwikkeling van Haven-Stad.
Er wordt aandacht besteed aan de historische landschappelijke kwaliteiten en karakteristieken van Haven-Stad, waaronder de Waterlandse Zeedijk. Op de themakaart Identiteit is echter een klein deel van de IJdijk ingetekend. Ons advies is om de gehele Waterlandse Zeedijk als landschappelijke structuur in te tekenen. Het is de landschappelijke drager en dient als hoofdontsluiting voor langzaam verkeer voor de aanliggende (sport)parken Noorder IJplas, Melkweg en Oostzanerwerf. Naast een krachtige cultuurhistorische verbinder tussen Noord en Zaandam, is het versterken van de Waterlandse Zeedijk als landschappelijke drager zeer bevorderlijk voor de identiteit van de locatie; Verder ontbreekt op de themakaart Identiteit de Klaprozenweg/Cornelis Douwesweg als historische landweg. Bij ontwikkelingen aan de Cornelis Douwesweg is het wenselijk de Noorder IJpolderdijk als landschappelijk element leesbaar te maken. Hieraan kan de dijkzone met groene ecologische corridor Oostertocht – Westertocht, zoals ingetekend op de themakaart Rust en Ruimte op pagina 87, gekoppeld worden. Ook op de themakaart Rust en Ruimte ontbreekt de Waterlandse Zeedijk. Deze dient ingetekend te worden als ‘groene verbindingen ecologie en recreatie’, zoals is beschreven op pagina 93. 8.
Mobiliteitsstrategie Wij vinden het belangrijk om met buurgemeenten samen te werken aan plannen voor een schaalsprong voor het openbaar vervoer. Deze samenwerking zoekt Noord steeds op basis van het Mobiliteitsplan Noord dat mede is bedoeld om de verkeersstromen in Noord verantwoord af te wikkelen en bottlenecks te voorkomen. Daarom hechten wij eraan eventuele nieuwe, regionale OV-verbindingen via Noord steeds te toetsen aan dit Mobiliteitsplan. Daarom goed om te zien dat in de Mobiliteitsstrategie aansluiting is gezocht bij het Mobiliteitsplan Noord, advies Sprong over het IJ en bij de concept-Omgevingsvisie. Ook goed dat in de mobiliteitsstrategie aandacht is besteed aan de rol van goederenhubs en invulling van de ‘last mile’ naar Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 8 van 10
bedrijven in het gebied. Garanties voor bereikbaarheid in de toekomst zijn belangrijk voor het perspectief van in het gebied gevestigde ondernemers. Niet alleen bereikbaarheid voor werknemers en bezoekers, maar ook voor bevoorrading. Het komt daarbij aan op het ontwikkelen van een logistiek die tegemoetkomt aan de eisen van een gemengd woon-werkgebied. Dat vraagt om een slimme inrichting van de openbare ruimte, gericht op samen wonen en werken. Wij zien dat graag als opgave benoemd. 9. Cornelis Douwesweg weg De manier waarop de toekomstige Zaan IJ-tangent vorm krijgt is essentieel voor de aansluiting van Haven-Stad Noord op de omliggende wijken. Goede inpassing en uitstekende oversteekbaarheid zijn voor ons dan ook een belangrijke randvoorwaarde bij toekomstige keuzes over de uitvoering. Wij vinden dat de Cornelis Douwesweg in zijn huidige vorm een barrière vormt tussen de Noordelijke IJ-over en de achterliggende wijken. De ontwikkeling van Haven-Stad en het ontwerp voor de Zaan IJ-tangent zijn een kans om die barrière te doorbreken. Een mooi voorbeeld daarvan is te bewonderen aan overkant van het IJ: de Spaarndammertunnel. Daarom adviseren wij om bij vervolgstudies verdiepte- of verhoogde varianten voor het tracé Klaprozenweg C. Douwesweg te betrekken.
Wij vragen u dan ook om deze tangent niet alleen te zien als verkeerskundige opgave maar breder als stedenbouwkundige opgave, gericht op tegengaan van barrièrewerking tussen bestaande en nieuwe wijken en op een goede aansluiting op maaiveldniveau. Wij vinden dat dit als belangrijk gegeven in de maatschappelijke kosten-batenanalyse moet worden meegenomen. Zonder op deze studies vooruit te lopen, vinden we dat het Raamwerk dit als zwaarwegende randvoorwaarde voor de Zaan IJ-tangent dient te benoemen. Wij worden graag bij deze studies betrokken vanaf het formuleren van de scope en te onderzoeken varianten. 10. Noorder IJplas Wij maken ons zorgen over de toekomst van de Noorder IJ-plas. De plannen spreken van een volwaardig stadspark maar wat de stadsdeelcommissie Noord betreft moet in het gebied een goed evenwicht worden nagestreefd tussen struingebied en natuurwaarde en recreatie voor de omliggende wijken, zoals beoogd in de met het rijk gesloten Regiodeal voor het gebied. Wij verwijzen hiervoor verder naar ons advies over het Toetsingskader Noorder IJplas (2020). 11. Windenergie In ons recente advies over windenergie hebben wij o.a. gevraagd locaties eerst goed te onderzoeken op omgevingseffecten en draagvlak.
Dat geldt zeker ook voor de Noorder IJplas waar op een relatief kleine oppervlakte veel verschillende functies moeten worden gecombineerd: een fiets- en ov-route, wingebied duurzame energie, struinnatuur en recreatie. Daarom hebben wij gevraagd om met het Toetsingskader Noorder IJ-plas een integrale, ruimtelijke afweging mogelijk te maken en functies met elkaar in evenwicht te brengen. Wij dringen er nogmaals op aan het Toetsingskader daar ook goed voor te gebruiken. Ook het naastgelegen Cornelis Douwesterrein is opgenomen als zoekgebied voor windmolens. Het terrein wordt op langere termijn (vanaf ca. 2030) ontwikkeld naar woon-werkgebied, dus dan moet inzichtelijk worden gemaakt of de afschrijvingstermijn deze transformatie niet in de weg staat. 12. Bewoners/bedrijven blijven betrekken Blijf bewoners en bedrijven die nu al in en om het gebied heen wonen betrekken bij elke stap in de planontwikkeling. Zij gaan hoe dan ook allemaal een boel voor de kiezen krijgen. Integreer in de plannen voor Haven Stad ruimte voor buurtinitiatieven betreffende duurzaamheid en creativiteit, zoals NoordOogst, en faciliteer zo dat het gemeentebeleid omtrent vrije ruimtes ook in Haven Stad gestalte krijgt. 13. Toekomst ondernemers Wij vinden het belangrijk om ondernemers op het Cornelis Douwesterrein perspectief te bieden.
Wij streven ernaar om niet-milieuhinderlijke productiebedrijven te behouden voor Noord in een veranderende stedenbouwkundige opzet van het gebied waarin veel minder plaats is voor de auto. Noord heeft veel maakindustrie en dienstverlenende bedrijven die van belang zijn voor bewoners en voor de werkgelegenheid in het stadsdeel. Daarom willen wij dat ondernemers in het gebied nauw worden betrokken bij de plannen, met speciale aandacht voor bereikbaarheid en logistiek. Daardoor kunnen wij de toekomstmogelijkheden voor hun bedrijf zo optimaal mogelijk maken en wordt voorkomen dat zij het gebied onnodig verlaten. Wij stellen voor Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 9 van 10
om dit vast samen met ondernemers in het gebied op te pakken bij het binnenkort te ontwikkelen Toetsingskader voor het Cornelis Douwesterrein e.o. (Uitvoeringsprogramma Haven-Stad 21-25). Daarnaast stellen we ons voor om in breder regionaal verband perspectief bieden aan bedrijven die niet passen in gemengde woon-werkgebieden, maar die we graag voor de regio willen behouden. Hoewel dat een vraagstuk is dat in overleg met gemeenten in de Metropoolregio, vinden wij het belangrijk om in het Toetsingskader tenminste oplossingsrichtingen te kunnen aangeven voor bedrijven die het betreft. 14. Bouwambitie en fasering Momenteel leeft soms het gevoel dat het oorspronkelijke Noord onder druk komt te staan door de grootschalige bouwactiviteiten en verdichting langs de centrale Noordelijke IJ-oevers en het CAN-gebied. Dat betekent dat we gevestigde bewoners en ondernemers goed in de planvorming moeten meenemen en deze plannen niet beperken tot de projectgrens van nieuwbouw. We hebben daar in Noord al goede eerste ervaringen mee opgedaan, bijvoorbeeld bij de planvorming voor de Klaprozenbuurt en Hamerkwartier e.o. Laten we daarop voortbouwen bij de ontwikkeling van Haven Stad. Zorg verder voor een planning waarin de overlast beperkt blijft door een ‘blok voor blok’ aanpak zodat huidige en nieuwe bewoners en bedrijven niet tientallen jaren op een bouwplaats hoeven te wonen.
Tenslotte willen wij bij de verdere ontwikkeling van Haven-Stad steeds goed onderbouwd zien dat de aantallen woningen realiseerbaar zijn in samenhang met een uitstekende leefomgeving. Houd in elke fase van de gebiedsontwikkeling rekening met de ontwikkeling van de woningbehoefte en de actuele wensen met betrekking tot de leefomgeving. Als de leefkwaliteit niet kan worden gegarandeerd, leg dan de lat qua aantallen woningen alsnog iets minder hoog. 15. Schaalniveaus en bestuurlijke afstemming Het geheel overziend, denken wij dat het Raamwerk te veel een stedenbouwkundige plangrens hanteert, terwijl het feitelijk gaat om opgaven op heel verschillende schaalniveaus. Sommige vraagstukken, zoals op gebied van bereikbaarheid en economisch profiel, moeten in een stedelijke- of regionale context worden geplaatst. Andere in de context van de ontwikkeling van de stadsdelen of de verbinding met bestaande wijken. Wij stellen voor om de opgave centraal te stellen en vervolgens op elk niveau de afstemming en integraliteit zoeken die daar het best bij past.
Daarom stellen wij voor om na vaststelling van het Raamwerk in een geregeld bestuurlijk overleg Haven-Stad met de drie betreffende stadsdelen de verdere ontwikkelingen te volgen en te streven naar een evenwichtige ontwikkeling aan weerszijden van het IJ op zo’n manier dat voor nieuwe én bestaande bewoners en bedrijven een goede leefomgeving ontstaat.
Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 10 van 10
Adviesaanvraag B&W aan stadsdeelbestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Concept Integraal Raamwerk Haven-Stad
Ruimtelijke Ordening Ruimte en Duurzaamheid Datum college B&W 6 april 2021 Datum adviesaanvraag: 15 april 2021 Deadline ontvangst advies: 14 juni 2021 Advies mailen naar: Havenstad@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: 1. Concept Integraal Raamwerk Haven-Stad 2. Mobiliteitsstrategie Haven-Stad 3. Werkplan Duurzaamheid Haven-Stad 4. Programmaplan Maatschappelijke Voorzieningen Haven-Stad 5. Maatschappelijke Visie Haven-Stad 6. Concept Uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 – 2025 Portefeuille: Directie:
Heeft er consultatie vooraf
ja
plaatsgevonden?
Invullen door stadsdeel: West Peter Harmsen Datum weekstart/staf: 17 mei 2021 Datum stadsdeelcommissie: 1 en 15 juni 2021 Datum dagelijks bestuur: 25 mei 2021 Stadsdeel: Procesbegeleider:
Over gevraagde adviezen: conform art. 12 van de verordening op het lokaal bestuur vraagt B&W advies aan een DB over besluiten die (lid 1) betrekking hebben op de taken en bevoegdheden van het DB of (lid 2) op de belangen van het stadsdeel . Het DB legt deze adviezen voor aan de stadsdeelcommissie (art. 19). Het DB neemt het advies van de stadsdeelcommissie over indien het is vastgesteld met een meerderheid van stemmen en binnen de budgettaire kader past (art. 19 lid 5). Afwijkingen van het advies motiveert het DB.
Adviesvraag B&W Formuleer hier de vraag aan het stadsdeel
Het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad is door het college vrijgeven voor inspraak voor de periode van 7 april 2021 tot en met 2 juni 2021. In het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad wordt een stedenbouwkundige vertaling gegeven van de ambities van Haven-Stad. De stadsdeelcommissies Noord, West en Nieuw-West en Centrum wordt gevraagd advies uit te brengen op het concept Integraal Raamwerk inclusief de achterliggende thematische brondocumenten en het concept uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 2025.
Definitief advies DB: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders
Advies Dagelijks Bestuur Stadsdeel West Met het advies van het DB is unaniem ingestemd door de stadsdeelcommissie (12 stemmen voor, 1 onthouding) tijdens de vergadering van 15 juni 2021. Met Haven-Stad maakt de gemeente de komende 35 jaar werk van een omvangrijke nieuwe wijk van de stad. In het Pagina 1 van 4
concept Integraal Raamwerk Haven-Stad wordt een stedenbouwkundige vertaling gegeven van de ambities van Haven-Stad. De principekeuzes in dit Integraal Raamwerk betreffen ten eerste de infrastructuur (bereikbaarheid) en ten tweede het ruimtegebruik. De stadsdeelcommissie West wordt gevraagd advies uit te brengen op het concept Integraal Raamwerk inclusief de achterliggende thematische brondocumenten en het concept uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 - 2025. Het dagelijks bestuur heeft kennis genomen van het concept Integraal Raamwerk en kan zich goed vinden in de plannen. Het concept biedt voldoende kader als regiedocument om de ontwikkelingen in Haven-Stad in goede banen te leiden. Daarnaast bieden de plannen ook voldoende houvast om de kwaliteit van de ontwikkeling te borgen. Het geeft goed aan dat de groei van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen hoge eisen stelt aan het voorzieningenniveau, bereikbaarheid, groenontwikkeling en stedelijke kwaliteit. Wij hebben aanvullend op het concept Integraal Raamwerk zoals dat nu voorligt de volgende adviezen. Verbinding met de stad In het beeld- en kaartmateriaal komt de verbinding met een groot gedeelte van stadsdeel West niet goed tot zijn recht.
Het stadsdeel hecht veel waarde aan goede verbindingen met de rest van de omgeving, waaronder naast het Westerpark en Houthavens juist ook de andere overwegend woongebieden van het stadsdeel in Westerpark en Bos en Lommer. Wij verwachten dat Haven-Stad juist door de meerkernige ontwikkeling een volwaardig onderdeel wordt van de stad. Om de gefaseerde ontwikkeling van Haven-Stad mogelijk te maken adviseren wij meer aandacht te geven om de transformatiegebieden te vervlechten met het omliggende gebied. Dit geldt niet alleen op het gebied van verkeer, dus dat mensen zich makkelijk kunnen bewegen tussen gebieden, maar juist ook maatschappelijk/sociaal. Haven-Stad moet een inclusief onderdeel zijn van de stad en geen ruimtelijk gesegregeerd gebied. Wij hebben begrepen dat deze wens ook leeft in de stadsdelen Noord en Nieuw-West en adviseren nader aandacht te besteden in het raamwerk aan de samenhang van Haven-Stad en de omliggende gebieden en daarover periodiek bestuurlijk overleg te voeren. . Mobiliteit In aansluiting op bovenstaande vragen wij aandacht voor locaties waar verschillende ambities en opgaven samenkomen. Denk aan (de omgeving van) de Spaandammerstraat, de Van Diemenstraat en het Nassauplein, waarvoor verkenningen worden uitgevoerd voor HOV-verbindingen en waar tegelijkertijd opgaven spelen op het gebied van leefbaarheid en verkeersveiligheid.
Tot 2030 is de voorgestelde HOV-busverbinding voldoende om de transformatie van de eerste deelgebieden van Haven-Stad te ontsluiten. Daarna is het sluiten van de kleine metroring (doortrekken van de ringlijn tussen Isolatorweg en Centraal Station) voorzien om de toename van vervoersbewegingen te accommoderen. Lukt dat niet op tijd, dan levert dat te hoge druk op de HOV-verbindingen voorgesteld in de Spaandammerstraat dan wel Van Diemenstraat op. De onderlinge afstemming en de bewaking van de samenhang en de voortgang van de transformatie en mobiliteitsmaatregelen is dan ook onderdeel van de aanpak van het programmamanagement. Gezien de belang van de metroring voor de ontsluiting van Haven-Stad en de doorstroming en leefbaarheid het omliggend gebied vraagt het dagelijks bestuur nu al aandacht voor het onderzoeken van stappen en maatregelen die nodig zijn als het sluiten van de metrolijn onverhoopt later dan in 2030 wordt gerealiseerd. Verdere specifieke adviezen ten aanzien van mobiliteit zijn opgenomen in het advies over het mobiliteitsplan HavenStad Zuidflank en Sloterdijk II. Groen Het is goed om te zien dat het raamwerk een uitbreiding betekent van de Amsterdamse hoofdgroenstructuur in Haven-Stad. De stapsgewijze opbouw en uitbouw van een samenhangend groen-blauw ecologisch netwerk met daarin nieuwe parken waaronder ook een nieuw stadspark is zeer positief.
In combinatie met het streven naar een zo groot mogelijke natuurinclusiviteit en biodiversiteit moet Haven-Stad een aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving voor mens en dier maken.
Pagina 2 van 4
Wij willen voorkomen dat Haven-Stad, zeker in de eerste fase, teveel afhankelijk wordt van het (nu al zwaar belaste) Westerpark als stadspark. In het raamwerk staat dat in het hart van Haven-Stad, ter plaatse van de Coenhaven een nieuw park gerealiseerd zal worden. Wij juichen de realisatie van een nieuwe stadspark in Havenstad toe, maar kunnen niet genoeg benadrukken dat ‘groen’ in alle fasen zodanig belangrijk is dat de realisatie van groen minimaal gelijk opgaand zal moeten lopen met de stedelijke ontwikkeling. Wij zien in de gekozen locatie van de Coenhaven voor het nieuwe stadspark ten opzichte van de fasering van de deelgebieden van Haven-Stad een spanningsveld. Gesteld wordt dat per deelgebied en fase de stand van zaken wordt gemonitord zodat er in de planvorming een beslissing kan worden genomen over de oplossingen voor eventuele tekorten. Tekorten betekenen in onze ogen een toenemende druk op het Westerpark. Wij adviseren dit niet toe te staan zonder in die gevallen mitigerende maatregelen te treffen in de vorm van bijvoorbeeld tijdelijk gebruiksgroen. Evenementen In het raamwerk is opgenomen dat de transformatie van Haven-Stad wordt begeleid door zogenoemde ‘signature projecten’: eigenzinnige projecten - gebouwen, plekken, maar ook evenementen of activiteitenprogramma’s - die Haven-Stad zichtbaar maken; aantrekkelijk en verleidelijk.
De stadsdeelcommissie West heeft in 2019 geadviseerd een evenemententerrein in te richten1. Wellicht zijn er mogelijkheden om een evenementenlocatie als ‘signature project’ in te richten. Dit kan bijvoorbeeld zijn om de druk op het Westerpark te verminderen en kunst en cultuur extra ruimte geven in de stad. Sport Het is belangrijk dat er een divers aanbod van sportvoorzieningen wordt gerealiseerd. Voor sportvoorzieningen zou aandacht moeten zijn voor sporten zoals tennis, voetbal, hockey en zwemmen. In het raamwerk (p.102) staat vermeld dat de sportvelden zo veel mogelijk multifunctioneel moeten zijn, maar er moet ook ruimte zijn voor verenigingsleven in de vorm van aparte clubhuizen. Daarom is het van belang dat de sportverenigingen zoals SDZ een plaats krijgen in Haven-Stad. Behoud van de huidige locatie, dan wel een alternatieve locatie op korte afstand van de huidige met de benodigde zelfstandige faciliteiten heeft de voorkeur. Participatie Een uitgebreid participatietraject is van cruciaal belang om zo tot de juiste functie-indeling te komen als het gaat om religieuze, culturele en sportvoorzieningen. Daarnaast moet participatie worden ingezet om tot afspraken te komen tot een veilig recreatief watergebruik zoals zwemmen in open water en gebruik van vaartuigen in het gebied. Goede participatie is dus van groot belang bij verdere ontwikkeling van het gebied.
De eerste stappen zijn gezet om omwonenden te informeren en te betrekken bij de ontwikkeling. Wij vragen aandacht om dit proces verder te continueren *******************************
Advies stadsdeelcommissie Aanvullend op het DB-advies heeft de stadsdeelcommissie een eigen advies gegeven. Hiermee is unaniem ingestemd door de stadsdeelcommissie tijdens de vergadering van 15 juni 2021 Aanleiding Het Integraal Raamwerk is een document om de ontwikkelingen Haven-Stad in goede banen te leiden. In Haven-Stad zullen tussen de 40.000 en 70.000 woningen worden gebouwd. Het raamwerk schets de contouren waarbinnen Haven-Stad zich kan ontwikkelen. In de gebieden Sloterdijk Centrum en Sloterdijk I zijn al projecten gestart en die zullen ook al gevolgen hebben voor Amsterdam West op een termijn van 15 jaar.
1
https://west.raadsinformatie.nl/document/7442272/1#search=%22evenemententerrein%20 haven-stad%22
Pagina 3 van 4
Groen Om te voorkomen dat bij de ontwikkeling van Haven-Stad te veel druk wordt gelegd op het Westerpark dienen de aanleg van park- en groenvoorzieningen parallel ter hand te worden genomen met het bouwen van woningen en het ontwikkelen van bedrijfslocaties. Ook het inrichten van tijdelijke groenvoorzieningen kunnen de nieuwe wijken leefbaar houden, hierbij kan worden gedacht aan drijvend opgebouwde parken en het inrichten van braakliggende bedrijfsterreinen voor recreatieve doeleinden. Het is tevens gewenst dat er een monitor systeem wordt ontwikkeld, die overbelasting van het Westerpark tijdig signaleert zodat op basis hiervan eventuele maatregelen genomen kunnen worden om drukte in het park tegen te gaan en/of aantal evenementen te beperken. Participatie Een uitgebreid participatietraject is van cruciaal belang om zo tot de juiste functie-indeling te komen als het gaat om religieuze, culturele en sportvoorzieningen. Daarnaast moet participatie worden ingezet om tot afspraken te komen tot een veilig recreatief watergebruik zoals zwemmen in open water en gebruik van vaartuigen in het gebied. Vervoer De verplaatsing van de Cruise terminal naar Haven-Stad staat in de planning. Dit is alleen wenselijk indien er elektrische voorzieningen worden aangelegd voor de aanmerende cruiseschepen, zodat deze geen vervuiling veroorzaken voor de aanpalende woongebieden.
En er zou ook een verplichting moeten worden opgelegd om gebruik te maken van deze elektriciteitsvoorzieningen. Wij pleiten er tevens voor om zoveel mogelijk verbindingen (OV, auto, fiets en loop verbindingen) te realiseren voordat de woningen worden opgeleverd. Ook vragen we aandacht voor goede oeververbindingen met Noord en aansluiting met de Spaarndammerbuurt. Een sluiting van de Metrolijn is een voorwaarde om Haven-Stad optimaal te kunnen ontwikkelen wat betreft OV. Aangezien er al kritiek is geweest op de financiering van de sluiting van de metrolijn, zou een privaat/publieke financiering moeten worden onderzocht. Voorzieningen sport, cultuur en religie Het is belangrijk dat er een divers aanbod van sport en cultuurvoorzieningen wordt gerealiseerd. Voor sportvoorzieningen zou vooral aandacht moeten zijn voor sporten zoals tennis, voetbal, hockey en zwemmen. In het rapport (p.102) staat vermeld dat de sportvelden muliti-functioneel moeten zijn, maar er moet ook ruimte zijn voor verenigingsleven in de vorm van aparte clubhuizen. Daarom is het van belang dat de sportverenigingen zoals SDZ een plaats krijgen in Haven-Stad. Wij pleiten er dan ook voor om SDZ te behouden op de huidige locatie of te verplaatsen naar een voor SDZ acceptabele andere locatie met dezelfde (of meer) hoeveelheid ruimte.
Daarnaast moet er ook ruimte worden ingepland in voor allerlei individuele sporten zoals fitness apparaten in de openbare ruimte en het creëren van skate en BMX banen. Het zou goed zijn als er een visie wordt ontwikkeld voor de inpassing van culturele en maatschappelijke instellingen in Haven-Stad zoals ateliers, studio’s, buiten expositieruimten, buurthuizen en gebedsruimten. Hierbij adviseren wij om met name religieuze functies in de gebieden van Haven-Stad ook te benoemen in het Raamwerk. Wonen Bij de ontwikkeling van Haven-Stad vragen wij aandacht voor het realiseren van betaalbare huur- en koopwoningen en de woningen in het middensegment voor de lange termijn beschikbaar te houden voor bewoners. We pleiten er ook voor dat er op tijd wordt getart met de ontwikkeling van een woonvisie voor de dan aan de orde zijnde problematiek.
Pagina 4 van 4
Adviesaanvraag B&W aan stadsdeelbestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Concept Integraal Raamwerk Haven-Stad Portefeuille: Ruimtelijke Ordening Directie: Ruimte en Duurzaamheid Datum college B&W 6 april 2021 Datum adviesaanvraag: 15 april 2021 Deadline ontvangst advies: 14 juni 2021 Advies mailen naar: Havenstad@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: 1. Concept Integraal Raamwerk Haven-Stad
2. 3. 4. 5. 6. Heeft er consultatie vooraf plaatsgevonden?
Mobiliteitsstrategie Haven-Stad Werkplan Duurzaamheid Haven-Stad Programmaplan Maatschappelijke Voorzieningen Haven-Stad Maatschappelijke Visie Haven-Stad Concept Uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 – 2025
ja
Invullen door stadsdeel: Stadsdeel: Nieuw-West Procesbegeleider: … Datum weekstart/staf: 28 juni Datum stadsdeelcommissie: 31 augustus 2021 Datum dagelijks bestuur: 7 september 2021 Registratienr. (optioneel): …
Over gevraagde adviezen: conform art. 12 van de verordening op het lokaal bestuur vraagt B&W advies aan een DB over besluiten die (lid 1) betrekking hebben op de taken en bevoegdheden van het DB of (lid 2) op de belangen van het stadsdeel . Het DB legt deze adviezen voor aan de stadsdeelcommissie (art. 19). Het DB neemt het advies van de stadsdeelcommissie over indien het is vastgesteld met een meerderheid van stemmen en binnen de budgettaire kader past (art. 19 lid 5). Afwijkingen van het advies motiveert het DB.
Adviesvraag B&W Formuleer hier de vraag aan het stadsdeel
Het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad is door het college vrijgeven voor inspraak voor de periode van 7 april 2021 tot en met 2 juni 2021. In het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad wordt een stedenbouwkundige vertaling gegeven van de ambities van Haven-Stad. De stadsdeelcommissies Noord, West en Nieuw-West en Centrum wordt gevraagd advies uit te brengen op het concept Integraal Raamwerk inclusief de achterliggende thematische brondocumenten en het concept uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 - 2025.
Conceptadvies DB Nieuw West: Het dagelijks bestuur formuleert hier t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies
Met Haven-Stad maakt de gemeente de komende 35 jaar werk van een omvangrijke nieuwe wijk. In het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad wordt een stedenbouwkundige vertaling gegeven van de ambities van Haven-Stad. De principekeuzes in dit Integraal Raamwerk betreffen ten eerste de infrastructuur (bereikbaarheid) en ten tweede het ruimtegebruik. De stadsdeelcommissie Nieuw-West wordt gevraagd advies uit te brengen op het concept Integraal Raamwerk inclusief de achterliggende thematische brondocumenten en het concept uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 - 2025. Door digitale perikelen is de adviesaanvraag van het college niet tijdig bij het DB van Nieuw-West beland. In overleg met het programmabureau Haven-Stad leveren wij ons advies Pagina 1 van 9
alsnog, met enige vertraging, aan. Ons is toegezegd dat deze informatie nog betrokken wordt bij de verdere besluitvorming. Het dagelijks bestuur heeft kennis genomen van het concept Integraal Raamwerk en kan zich vinden in de essentie van de plannen. Het concept biedt voldoende kader als regiedocument om de ontwikkelingen in Haven-Stad in goede banen te leiden. Daarnaast bieden de plannen ook voldoende houvast om de kwaliteit van de ontwikkeling te borgen. Het geeft goed aan dat de groei van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen hoge eisen stelt aan het voorzieningenniveau, bereikbaarheid, groenontwikkeling en stedelijke kwaliteit. Wel hebben wij zorgen over de mate van maakbaarheid die het Integraal Raamwerk uitstraalt. Stadsdeel Nieuw-West is het bewijs dat het planmatig uitrollen van ruimtelijke plannen niet vanzelf leidt tot een inclusieve samenleving, waar kansengelijkheid centraal staat. Het Raamwerk geeft onvoldoende richting aan de manier waarop de transformatiegebieden en de bestaande stad in ruimtelijk, sociaal en economisch opzicht op elkaar aan zullen sluiten. Haven-Stad straalt veel ambitie uit, maar deze ambitie mag niet ten koste van de investeringen die nodig zijn in de ontwikkelbuurten in Nieuw-West. Wij hebben aanvullend op het concept Integraal Raamwerk zoals dat nu voorligt de volgende adviezen.
Verbinding met de stad Haven-Stad wordt gepresenteerd als een eigenstandige nieuwe wijk in Amsterdam, aan beide zijden van het IJ. Hoewel het zeker denkbaar is dat er – door goede functionele verbindingen – in de toekomst sprake kan zijn van een duidelijke Haven-Stad signatuur, zijn wij van mening dat de verbinding met het bestaande onderbelicht blijft. Nieuwbouw moet logisch overlopen in oudbouw. Bewoners van de oude wijken moeten zich thuis gaan voelen in de nieuwbouwbuurten en andersom. Dat betekent het opheffen van fysiek harde grenzen tussen oud en nieuw, dat betekent verspreiding van voorzieningen over nieuwe en oude buurten, dat betekent woonprogramma’s waardoor vermenging van bevolkingsgroepen gestimuleerd wordt en ook bewoners vanuit de omliggende oude buurten kunnen doorstromen naar nieuwe woningen in de nieuwe buurten en andersom. Het stadsdeel hecht mede daarom veel waarde aan goede verbindingen met de rest van de omgeving. Niet alleen met de Sloterdijken, Spieringhorn en de Brettenzone, maar juist ook met de woongebieden van Geuzenveld-Slotermeer ten zuiden van de N200. HavenStad moet een inclusief onderdeel zijn van de stad en geen ruimtelijk gesegregeerd gebied. Wij hebben begrepen dat deze wens ook leeft in de stadsdelen Noord en West.
We adviseren nader aandacht te besteden in het raamwerk aan de samenhang van Haven-Stad en de omliggende gebieden en daarover periodiek bestuurlijk overleg te voeren. Verbindingen, infrastructuur en mobiliteit Tot 2030 is de voorgestelde HOV-busverbinding van CS naar Sloterdijk-Centrum voldoende om de transformatie van de eerste deelgebieden van Haven-Stad te ontsluiten. Daarna is het sluiten van de kleine metroring (doortrekken van de ringlijn tussen Isolatorweg en Centraal Station) voorzien, maar ook hard nodig, om de toename van vervoersbewegingen op te kunnen vangen. Anders vallen de hooggestemde mobiliteitsambities voor Haven-Stad in het water. Dit kan ons inziens alleen maar betekenen dat dan ook het tempo van de gebiedsontwikkeling hierop wordt aangepast, anders loopt het vast. Het tijdig sluiten van de kleine Ring is om een andere reden ook cruciaal voor Nieuw-West. Het sluiten van de kleine ring ontlast de huidige openbaar vervoerverbindingen tussen NieuwWest en het centrum van de stad. Dat is broodnodig, ook gezien de ontwikkelingen in de rest van Nieuw-West. Daarnaast bepleiten wij ook voor een verbetering van de OV verbindingen met de werkgebieden van Sloterdijk, Sloterdijk 2-3-4, ook mede gezien de rol die deze gebieden spelen bij het verplaatsen van bedrijvigheid uit de transformatiegebieden uit de stad, waaronder Haven-Stad.
Als de werkgebieden niet meteen mee-ontsloten worden met het OV, lopen we het risico om de mobiliteitswinst van Haven-Stad meteen weer te verliezen in het naastliggend gebied. De afgelopen jaren is al veel geïnvesteerd om de barrière die de N200 is tussen het Sloterdijkengebied en Geuzenveld-Slotermeer fysiek te slechten. Dat is een goede stap waar we de komende jaren de vruchten van gaan plukken. Toch blijven wij aandacht vragen voor de verdere verbetering en versterking van de langzaam verkeer verbindingen tussen beide gebieden, ook vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid. De nieuwe voorzieningen in het Sloterdijkengebied, zoals de nieuwe onderwijsvoorzieningen in Sloterdijk-Centrum en het straks opgeknapte sportpark Spieringhorn moeten ook veilig bereikbaar zijn voor de kinderen, jongeren en volwassenen uit de bestaande woonbuurten. De nieuwe bewoners van Sloterdijk-Centrum moeten ook prettig en veilig hun weg kunnen Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 9