A - 62 Zorg (35) 21-023 Reactie CBA scenarios wachtlijst hulp bij huishouden

Gemeente Amsterdam T.a.v. wethouder Zorg Mevr. S. Kukenheim Postbus 101 1000 AE Amsterdam

datum: 16 november 2021 onderwerp: Reactie scenario’s wachtlijst hulp bij huishouden

Kenmerk: 21-023/DL

Geachte wethouder Kukenheim, Dank u voor de uitnodiging om advies uit te brengen over de scenario’s van de gemeente om de wachtlijst voor hulp bij het huishouden terug te dringen. Uw doel is om te bevorderen dat Amsterdammers met een laag en lager middeninkomen toegang tot deze voorziening kunnen houden. Daartoe wilt u sturen op de instroom van cliënten met een hoger inkomen. Wij zijn van mening dat de voorziening hulp bij het huishouden primair toegankelijk moet zijn op grond van een inhoudelijke beoordeling van de ondersteuningsvraag. Een inkomensafhankelijke eigen bijdrage is een gerechtvaardigd instrument om ervoor te zorgen dat gebruikers naar draagkracht bijdragen en de voorziening goed toegankelijk blijft. Het abonnementstarief heeft onwenselijke effecten op de beschikbaarheid van hulp bij het huishouden voor alle inwoners, inclusief degenen met beperkte financiële draagkracht. Wij zijn van mening dat het Rijk hierin haar verantwoordelijkheid moet nemen: door zorg te dragen voor voldoende budget en voor een houdbaar en rechtvaardig systeem van eigen bijdragen. In de jaren voor de invoering van het abonnementstarief werd echter te weinig rekening gehouden met de soms hoge extra kosten voor mensen met een middeninkomen.

Door de combinatie van hoge eigen bijdragen, andere zorguitgaven en weinig tot geen aanspraak op compenserende regelingen, pakte hun financiële positie nadelig uit. In de toekomst moet de overheid veel beter kijken naar het totale financiële plaatje en de feitelijke draagkracht van inwoners (het werkelijk besteedbare inkomen), om te kunnen bepalen wat een reële hoogte van de eigen bijdrage is. In afwachting van een structurele oplossing vanuit het Rijk, ziet u zich als wethouder genoodzaakt om in te grijpen in de instroom van aanvragen voor hulp bij het huishouden van Amsterdammers met een hoger inkomen. U wilt deze groep ontmoedigen om hulp via de Wmo aan te vragen, omdat zij in financiële zin alternatieven hebben en zelf hulp kunnen inkopen. U heeft drie scenario’s aan ons voorgelegd. Wij geven ons advies over welk scenario wij het meest wenselijke vinden.

1/2

Scenario 1: buurtteams en zorgaanbieders ontmoedigen inwoners met een hoger inkomen om een aanvraag voor hulp bij het huishouden uit de Wmo te doen. Reactie: Wij ondersteunen dit scenario nadrukkelijk niet. Met dit scenario legt de gemeente de taak om drempels op te werpen neer juist bij die organisaties die voor Amsterdammers laagdrempelig moeten zijn voor het aanvragen van hulp. Wij vinden dat het niet bij de rol en positie van de buurtteams en zorgaanbieders past om het aanvragen van zorg te ontmoedigen. Dit staat op gespannen voet met de laagdrempeligheid die zij naar inwoners moeten uitstralen. Inwoners moeten de buurtteams en zorgorganisaties juist ervaren als benaderbaar en gericht op het bieden van hulp. Dat is op dit moment al problematisch. Door de grote veranderingen in het Wmo-stelsel en een steeds groter beroep op het eigen netwerk van mensen, leeft er bij sommige inwoners het gevoel dat de hulpverlening hen in de steek laat. Ook om die reden vinden wij het zeer onwenselijk om de buurtteams en zorgaanbieders een rol te geven in het ontmoedigen van hulpvragen. Scenario 2: De gemeente start een communicatiecampagne om inwoners te informeren over de wachtlijst en Amsterdammers met financiële draagkracht te stimuleren om zelf hulp in te kopen. Reactie: Dit vinden wij het meest passende van de drie beschreven scenario’s.

Wij zijn van mening dat het opwerpen van een drempel en het ontmoedigen van aanvragen van inwoners met financiële draagkracht exclusief de taak en verantwoordelijkheid van de gemeente is. Dat het voor de gemeente oncomfortabel is om deze werkwijze op schrift te stellen, vinden we geen sterk tegenargument. Dit scenario past het meest bij de verantwoordelijkheid van de gemeente, voor die verantwoordelijkheid moet de gemeente pal staan. We vinden het niet waarschijnlijk dat deze werkwijze juist tot meer aanvragen zal leiden, zoals u schrijft. Onze aanbeveling is om dit scenario te kiezen. Scenario 3: de gemeente neemt geen aanvullende maatregelen. Dit vinden we een slecht scenario. De gemeente laat hiermee mogelijkheden om bij te sturen onbenut en dat is, gezien de ernst van de situatie, niet te verantwoorden. We blijven graag bereid om u te adviseren over vervolgstappen om de wachtlijst te laten afnemen en te zorgen dat Amsterdammers zo snel mogelijk de zorg krijgen die zij nodig hebben.

Hoogachtend,

Deborah Lauria Directeur-bestuurder

2/2