A - 58 Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed (41) 00 Voordracht In te stem

Gemeenteraad

VN2022-001674 Kunst en Cultuur

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

Portefeuille

Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed

Agendapunt

58

Datum besluit

College 26 oktober 2021 Onderwerp

Kennisnemen van de bestuurlijke reactie op de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024 en de a#andeling van motie 1640 van het lid De Grave-Verkerk (VVD) over de evaluatie administratieve lastendruk De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van het de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024,uitgevoerd door onderzoeksbureau Blueyard, waarin wordt geconcludeerd dat het Kunstenplan2021-2024 met veel zorg en aandacht tot stand is gekomen en dat de systematiek van het Kunstenplan te complex is geworden (bijlagen 1 en 2); 2. Kennis te nemen van de reactie van de begeleidingscommissie evaluatie totstandkomingKunstenplan 2021-2024 waarin de commissie aangeeft dat Blueyard een inzicht gevende en daarmee voor de gemeente waardevolle evaluatie heeft uitgevoerd en tevens heldereaanbevelingen heeft geformuleerd (bijlage 3); 3. Kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op de evaluatie van de totstandkoming van hetKunstenplan 2021-2024 zoals opgenomen in de raadinformatiebrief (bijlage 4). In deze reactiebeschrijft het college: 1.

2.

3.

de belangrijkste conclusies van de evaluatie en reactie hierop inzake de integraliteit van het Kunstenplan; de beoordeling van en besluitvorming over de aanvragen; diversiteit en inclusie; en het Cluster Cultuureducatie. Het college kan zich grotendeels vinden in de conclusies en zal onderzoeken in hoeverre opvolging gegeven kan worden aan de aanbevelingen; de uitvoering van de motie 1640 van het lid De Grave-Verkerk (VVD) inzake evaluatie administratieve lastendruk waartoe het college Blueyard de opdracht heeft gegeven de administratieve lastendruk voor culturele instellingen bij de aanvragen voor de Kunstenplansubsidie te onderzoeken; het vervolgproces waarbij mede op basis van de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024 een verkenning wordt uitgevoerd naar verbeteringen en nieuwe vormen van kunst financiering in relatie tot de waarde van kunst en cultuur voor de samenleving en de stad Amsterdam in het bijzonder. Hierbij wordt gekeken naar het Amsterdamse Kunstenplan maar ook naar het landelijke cultuurbestel en de relatie daartussen.

4. Kennis te nemen van het addendum (bijlage 5 en 6) met aanvullende informatie. Wettelijke grondslag

Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, Artikel 79 en 80. Gemeentewet, artikel 169: het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde

Gegenereerd: v1.21

1

Gemeenteraad

VN2022-001674 Kunst en Cultuur

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

bestuur (lid 1); zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (lid 2). Bestuurlijke achtergrond

Op 30 juni 2020, bij de besluitvorming over de samenstelling van de Amsterdamse Basisinfrastructuur 2021-2024, heeft het college besloten de totstandkoming van dit nieuwe Kunstenplan te evalueren en een onderzoeksopdracht te formuleren met betrekking tot de houdbaarheid van het huidige financieringssysteem van kunst- en cultuurinstellingen voor de lange termijn. Bij de raadsbehandeling van 30 juli 2020 over het Kunstenplan is de motie van het lid De GraveVerkerk inzake het Kunstenplan 2021-2024 (Evaluatie administratieve lastendruk) aangenomen. Op verzoek van raadslid Biemond (PvdA) is het agendapunt geagendeerd voor bespreking in de commissie van 8 december 2021. Bij de behandeling van de bestuurlijke reactie op de evaluatie totstandkoming Kunstenplan 2021-2024, tijdens de raadscommissie KDD van 8 december 2021, heeft de commissie verzocht om aanvullende informatie (addendum) ten behoeve van verdere bespreking van deze evaluatie op 8 januari 2022. Tijdens de commissie KDD van 8 januari 2022 is dit agendapunt op verzoek van het lid Nadif (GL) geagendeerd voor bespreking in de raad van 16/17 februari 2022. Onderbouwing besluit

Ad 1. Kennis te nemen van de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024, uitgevoerd door onderzoeksbureau Blueyard, waarin wordt geconcludeerd dat het Kunstenplan 2021-2024 met veel zorg en aandacht tot stand is gekomen en dat de systematiek van het Kunstenplan te complex is geworden (bijlagen 1 en 2); De evaluatie van het Kunstenplan 2021-2024 betreft primair een kwalitatieve procesevaluatie gericht op de hoofdonderdelen van de Kunstenplancyclus en op de resultaten voor zover deze al zichtbaar zijn in dit eerste jaar van het nieuwe Kunstenplan. De evaluatie is uitgevoerd door Blueyard, een onderzoeksbureau met kennis en ervaring in de culturele sector. Het college constateert dat Blueyard een gedegen onderzoek heeft uitgevoerd en de verschillende onderdelen van het proces van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024 helder heeft geanalyseerd. Algemene conclusies Op basis van het evaluatieonderzoek concludeert Blueyard dat het Kunstenplan met veel zorg en aandacht tot stand is gekomen. Het Kunstenplansysteem is volgens Blueyard te complex is geworden, mede door ingrepen in het systeem in deze periode, die bovenop ingrepen kwamen uit voorgaande periodes. Deze complexiteit is volgens Blueyard nadelig voor aanvragers, voor instellingen die al deel uitmaken van het Kunstenplan, maar vooral voor nieuwe toetreders.

Daarnaast maakt deze complexiteit volgens Blueyard het systeem zelf kwetsbaar doordat de legitimatie van gemaakte en nog te maken keuzes complexer wordt en daarmee aanvechtbaar. Ook het college van is mening dat het huidige systeem te complex is geworden en ziet het als een belangrijke opgave om het systeem eenduidiger en inzichtelijker in te richten.

Gegenereerd: v1.21

2

Gemeenteraad

VN2022-001674 Kunst en Cultuur

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

Integraliteit van het Kunstenplan Het huidige Kunstenplan is volgens Blueyard niet integraal. Daarbij heeft Blueyard moeite met de keuze voor een strategische Amsterdam Bis die is verbonden met periodiek variabele beleidsdoelstellingen. Deze keuze is volgens Blueyard onvoldoende onderbouwd en geeft een zwak punt in het systeem. Naast een beperkte verbinding met de beleidsdoelstellingen haalt Blueyard ook de waarde van de ingevoerde Amsterdam Bis instellingen ’op functie’ aan als reden waarom integraliteit mist binnen het Kunstenplan 2021-2024. Het college begrijpt dat Blueyard moeite heeft met de invoering van de Amsterdam Bisinstellingen op functie, maar mist in de evaluatie het uitgangspunt van het college om bij de inrichting van de Amsterdam Bis zo dicht mogelijk te blijven bij het advies hierover van de Kunstraad. Als gevolg van recente jurisprudentie zag het college zich genoodzaakt tot het toevoegen van functies aan de Amsterdam Bis. Blueyard is in het algemeen positief over de kwaliteit van de adviezen van de Kunstraad en het AFK over de aanvragen voor de vierjarige Kunstenplansubsidies, maar constateert ook dat de beoordelingskaders van de Kunstraad en het AFK- op basis van de door het gemeentebestuur vastgestelde hoofdcriteria - van elkaar verschillen.

Uitgangspunt voor het college is dat de beoordelingskaders van de Kunstraad en het AFK in lijn zijn met de door het gemeentebestuur vastgestelde hoofdcriteria en dat eventuele verschillen goed uitlegbaar zijn. Het college mist in de evaluatie een reflectie op de eisen die het verdelen van schaarse middelen stelt aan de inrichting en transparantie van het beoordelingsproces, en in dit licht de verschillen in beoordeling door de Kunstraad en het AFK. Blueyard constateert dat de ‘herstelingrepen’ ten koste zijn gegaan van budgetten voor de Ontwikkelregeling en de projectenregeling. Ondanks dat er afspraken zijn over mogelijke vrijval die ten goede kan komen aan het budget van de regelingen, ziet Blueyard hier een risico voor de dynamiek en het initiatief in de sector. Dat is volgens Blueyard nadelig voor de culturele humuslaag van Amsterdam en daarmee ligt er al een hypotheek op het volgende Kunstenplan. Het college realiseert zich dat het verschuiven van budget van de Ontwikkelregeling en projectenregeling een negatief effect heeft op het stimuleren van nieuwe ontwikkelingen en jonge organisaties. Omdat het financieel kader van het Kunstenplan al bij de Hoofdlijnen 2021-2024 was vastgesteld, kon dit voorstel alleen worden uitgevoerd door binnen dit kader te schuiven.

Inmiddels heeft de gemeente kleine en nieuwe culturele initiatieven en zelfstandig werkende makers, die zwaar getroffen zijn door de coronacrisis, extra geholpen door de budgetten van het AFK te verhogen in het kader van het Steunplan kunst en cultuur. Diversiteit en inclusie De prioriteit die is gegeven aan diversiteit en inclusie bij de voorbereiding van het Kunstenplan 2021-2024 heeft volgens Blueyard veel aandacht gekregen en in eerste aanleg al effect heeft gesorteerd. Blueyard adviseert om meer gebruik te maken van de kracht van beleidscriteria. Het college is verheugd dat onder meer de introductie van het actieplan diversiteit en inclusie als instapeis effect heeft op de plannen en het denken en handelen van de culturele instellingen. Het college blijft benadrukken dat het belang van diversiteit en inclusie betekent dat er aandacht en ruimte is voor culturele diversiteit én andere vormen van verschil, zoals gender, beperking, seksuele oriëntatie, religie, sociaaleconomische status,opleidingsniveau of leeftijd. Cluster Cultuureducatie

Gegenereerd: v1.21

3

Gemeenteraad

VN2022-001674 Kunst en Cultuur

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

De aparte status van het Cluster Cultuureducatie heeft volgens Blueyard geleid tot een tweedeling in de muziek-en cultuureducatie en adviseert hier een gelijk speelveld van te maken. Blueyard geeft in overweging om de beoordeling van instellingen binnen het Cluster Cultuureducatie bij de Kunstraad onder te brengen, gezien het structurele en langlopend karakter ervan. Het college vindt dit een interessante invalshoek die tegelijk vraagt om een bredere afweging van opties en voor- en nadelen. Belangrijk is dat de beoordeling van instellingen binnen het Cluster Cultuureducatie samenhang blijft houden met de beoordeling van cultuureducatie in de andere kunstdisciplines. Administratieve lastendruk Zoals in de motie van het lid De Grave-Verkerk wordt verzocht, heeft Blueyard de administratieve lastendruk voor culturele instellingen bij de aanvragen voor Kunstenplansubsidies bij het AFK onderzocht. Ook heeft Blueyard gekeken naar de administratieve lastendruk bij de overige aanvragers. Op basis van een enquête onder de aanvragers blijkt dat de lastendruk in uren besteed aan de aanvraag is toegenomen. Blueyard doet een aantal concrete aanbevelingen om de lastendruk te verminderen: 1. Minder complexiteit, oftewel meer eenvoudige en inzichtelijke procedures; 2. Afwegen van nut en noodzaak van de gevraagde informatie in formulieren afwegen tegen de lastendruk; 3.

Afstemmen van de in formulieren gevraagde gegevens en informatie met de landelijke Bis of de Rijkscultuurfondsen; Het college zal deze aanbevelingen serieus bekijken en waar mogelijk de aanvraagprocedures vereenvoudigen en meer in lijn brengen met die van het Rijk en de rijkscultuurfondsen. Met dit deel van het onderzoek van Blueyard is de motie van het lid De Grave-Verkerk afgedaan en wordt er in de toekomst verdere uitvoering geven aan de motie. Ad 2. Kennis te nemen van de reactie van de begeleidingscommissie evaluatie totstandkoming Kunstenplan 2021-2024 waarin de commissie aangeeft dat Blueyard een inzicht gevende en daarmee voor de gemeente waardevolle evaluatie heeft uitgevoerd en tevens heldere aanbevelingen heeft geformuleerd (bijlage 3); Voor de begeleiding van de evaluatie heeft het college een begeleidingscommissie ingesteld bestaande uit Anna Elffers en Ernestine Comvalius. Deze commissie constateert dat Blueyard heldere aanbevelingen heeft geformuleerd. Daarbij is, volgens de commissie, met name de conclusie dat diversiteit en inclusiviteit systeemvereisten zouden moeten zijn- en niet moeten worden gebruikt als (tijdelijk) beleidsthema - belangrijk. De adviezen die Blueyard aandraagt om het Kunstenplan als systeem te vereenvoudigen waardoor de processen effectiever en voor iedereen begrijpelijk zijn, vindt de commissie ook belangrijke aandachtspunten. Ad 3.

In te stemmen met de bestuurlijke reactie op de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024 zoals opgenomen in de raadsinformatiebrief (bijlage 4). In deze reactie beschrijft het college: a. de belangrijkste conclusies van de evaluatie en reactie hierop inzake de integraliteit van het Kunstenplan; de beoordeling van en besluitvorming over de aanvragen; diversiteit en inclusie; en het Cluster Cultuureducatie. Het college kan zich grotendeels vinden in de conclusies en zal

Gegenereerd: v1.21

4

Gemeenteraad

VN2022-001674 Kunst en Cultuur

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

onderzoeken in hoeverre opvolging gegeven kan worden aan de aanbevelingen; Voor de belangrijkste conclusies, zie beschrijving conclusies onder ad 1. b. de uitvoering van de motie 1640 van het lid De Grave-Verkerk (VVD) inzake evaluatie administratieve lastendruk waartoe het college Blueyard de opdracht heeft gegeven de administratieve lastendruk voor culturele instellingen bij de aavragen voor de Kunstenplansubsidie te onderzoeken; Zoals in de motie van het lid De Grave-Verkerk wordt verzocht is bij de evaluatie ook gekeken naar de administratieve lastendruk voor culturele instellingen bij de aanvragen voor het AFK. Ook heeft Blueyard de administratieve lastendruk bij de overige aanvragers onderzocht. Bleuyard stelt dat de administratieve lastendruk voor aanvragers gestegen. Dit komt onder meer door het extra actieplan dat moest worden opgesteld, dat dubbel aanvragers meer tijd nodig hadden en mogelijk door de ervaren tijdsdruk door de verkorte aanvraagtijd. Het uitvoeren van een nulmeting is nuttig, maar had beter op een ander moment gekund.

Het college geeft aan de behoefte vanuit het veld om de lastendruk te verminderen te begrijpen en de aanbevelingen mee te nemen richting het nieuwe kunstenplan door te kijken naar: • Gezamenlijk met betrokken partijen te kijken naar de nodige informatie voor beoordeling; • Te onderzoeken in hoeverre de aanvraaggegevens afgestemd kunnen worden vanuit het Rijk. Met dit deel van het onderzoek van Blueyard is de motie van het lid De Grave-Verkerk afgedaan. c. het vervolgproces waarbij mede op basis van de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024 een verkenning wordt uitgevoerd naar verbeteringen en nieuwe vormen van kunstfinanciring in relatie tot de waarde van kunst en cultuur voor de samenleving en de stad Amsterdam in het bijzonder. Hierbij wordt gekeken naar het Amsterdamse Kunstenplan maar ook naar het landelijke cultuurbestel en de relatie daartussen. Het college zal, mede op basis van de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024 een verkenning uitvoeren naar verbeteringen en nieuwe vormen van kunstfinanciering in relatie tot de waarde van kunst en cultuur voor de samenleving en de stad Amsterdam in het bijzonder. Hierbij wordt gekeken naar het Amsterdamse Kunstenplan maar ook naar het landelijke cultuurbestel en de relatie daartussen.

Bureau &Maes zal deze verkenning uitvoeren en daarbij de aanbevelingen betrekken die Blueyard heeft geformuleerd. De verkenning wordt begin 2022 afgerond. Ad 4. Kennis te nemen van het addendum (bijlage 5 en 6) met de aanvullen informatie. Bij de behandeling van de bestuurlijke reactie op de evaluatie totstandkoming Kunstenplan 2021-2024 tijdens de raadscommissie KDD van 8 december 2021, heeft de commissie verzocht om aanvullende informatie (addendum) ten behoeve van verdere bespreking van deze evaluatie op 12 januari 2022. In het addendum staat de volgende informatie: 1. de tijdlijn waarin is aangeven welke partij welke rol heeft gespeeld tijdens de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024, met specifieke aandacht voor: 1. 2.

Gegenereerd: v1.21

de aanpassing van de Amsterdam Bis (instellingen op naam en op functie); de herprioritering van AFK-gelden in de vierjarige regeling t.b.v. theaterinstellingen en Museum Ons’ Lieve Heer op Solder;

5

Gemeenteraad

VN2022-001674 Kunst en Cultuur

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

3.

overige aanpassingen die door de gemeenteraad zijn geïnitieerd.

1.

. het juridisch advies dat is ingewonnen bij de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024. Daarbij heeft u gevraagd dit juridisch advies te delen met de gemeenteraad. de rol van de gemeenteraad bij de verkenning naar een toekomstbestendige Kunstenplansystematiek.

2.

Tijdens de commissie KDD van 8 januari 2022 is dit agendapunt op verzoek van het lid Nadif (GL) geagendeerd voor bespreking in de raad van 16/17 februari 2022. Financiële onderbouwing Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2022-005810

Bijlage 1. Evaluatie Kunstenplan 2021-2024 Blueyard.pdf (pdf)

AD2022-005812

Bijlage 2. Bijlagen bij Evaluatie Kunstenplan 2021-2024.pdf (pdf)

AD2022-005811

Bijlage 3. Brief begeleidingscommissie evaluatie Kunstenplan 2021-2024.pdf (pdf)

AD2022-005813

Bijlage 4. Raadsinformatiebrief aangaande evaluatie totstandkoming kunstenplan 2021-2024.pdf (pdf)

AD2022-007118

Bijlage 5. Reactie Amsterdamse Kunstraad Evaluatie KP Blueyard.pdf (pdf)

AD2022-005814

Bijlage 6. Raadsbrief aanvullende informatie op bestuurlijke reactie evaluatie totstandkoming Kunstenplan 2021-2024.pdf (pdf)

AD2022-007119

Bijlage 7. Advies Pels Rijcken inzake verdeling Amsterdam Bis.pdf (pdf)

AD2022-007120

Bijlage 8. Bestuurlijke reactie op evaluatie totstandkoming KP21-24 26okt2021.pdf (pdf)

AD2022-005764

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Kunst en Cultuur, Martine Brinkhuism m.brinkhuis@amsterdam.nl, 06 2204 5810 Lotte van Zuijlen, l.van.zuijlen@amsterdam.nl 06 4807 6243

Gegenereerd: v1.21

6