A - 5 Financiën (15) Raadsbrief nieuw stelsel investeringen_getekend.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Gemeenteraad Postbus 202 1000 AE Amsterdam

Datum

30 oktober 2020

Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door Sven Breedijk Onderwerp

Introductie nieuw stelsel voor investeringen

Geachte leden van de raad,

In de investeringsparagraaf van de Begroting 2021 wordt kort ingegaan op de ontwikkelingen van het nieuwe stelsel voor investeringen. In deze brief wordt dit onderwerp uitgelicht, omdat het een flinke wijziging van de besluitvorming betreft. We zijn voornemens na het gesprek met uw raad hierover bij de voorjaarsnota 2021 hiermee van start te gaan Met de introductie van het nieuwe stelsel beoogt het college de raad een betere informatiepositie te geven over lopende, nieuwe en toekomstige investeringen en de financiële positie van de gemeente. De inzet van het college is de raad meer inzicht te geven in de samenhang tussen de investeringen en de doelstellingen van de investeringsportefeuille. Daarmee kan de raad op een meer strategisch en programmatisch niveau het gesprek voeren over en sturing geven op de investeringsportefeuille en de schuldontwikkeling, terwijl de individuele projecten in het zicht blijven. In het nieuwe stelsel geeft de raad het college de mogelijkheid om flexibeler om te gaan met investeringsprojecten binnen een vooraf gestelde jaarlijkse ruimte voor het doen van uitgaven aan investeringen. Hiermee geeft de raad het college de mogelijkheid vertraging in projecten op te vangen met het versnellen in andere projecten, zodat over de hele linie voldoende vooruitgang wordt geboekt.

Van partieel naar integraal In het nieuwe stelsel wordt bij besluitvorming over investeringen gekeken naar de reeds lopende investeringen en nieuwe investeringen. Door in de planning van nieuwe investeringen rekening te houden met reeds geplande investeringen en investeringen die wel al zijn goedgekeurd maar nog niet zijn gestart vindt een actualisering en prioritering plaats van de investeringsportefeuille. De samenhang tussen de verschillende typen investeringen, zoals maatschappelijke investeringen, grond en rendabele investeringen krijgt een prominente plek in het nieuwe stelsel. Investeringen drukken op de begroting door kapitaallasten (afschrijvingen en rente) en kosten voor beheer, onderhoud en exploitatie. Deze kosten worden in het nieuwe stelsel meer in samenhang bezien.

Gemeente Amsterdam

Datum 30 oktober 2020 Kenmerk Pagina 2 van 3

Van enkeljarig naar meerjarig In het nieuwe stelsel wordt de focus verlegd van de besluitvorming op de nieuwe investeringsvoorstellen in het begrotingsjaar naar het meerjarige beeld van de investeringsportefeuilles. Zo wordt beter in beeld gebracht wat de voortgang van de reeds lopende investeringen is om te kunnen anticiperen op nieuwe investeringen en wat het effect is van ontwikkelingen in de stad op noodzakelijke investeringen in de toekomst. Het meerjarige beeld van uitgaven aan het portfolio van investeringen wordt gemaximeerd en daarmee onder controle gebracht. Naar een beheerste en houdbare vermogensontwikkeling De schuldontwikkeling wordt bepaald door volgende elementen: 1. Materieel bezit in de vorm van: a) In erfpacht uitgegeven grond b) Rendabele investeringen (investeringen waarvan de kapitaallasten kunnen worden gedekt door een vergoeding te innen voor het gebruik.) c) Maatschappelijke investeringen (investeringen waarvan de kapitaallasten worden gedekt uit de algemene middelen) 2. Financieel bezit in de vorm van: a) Deelnemingen b) Verstrekte leningen 3. Interne financieringsmiddelen in de vorm van: a) Reserves b) Voorzieningen De schuldprognose is het resultaat van overige ontwikkelingen op de balans.

De behoefte aan externe financieringsmiddelen is namelijk het resultaat van de bezittingen minus de interne financieringsmiddelen (alle reserves en voorzieningen) en het werkkapitaal (voorraden plus debiteuren minus crediteuren). Wanneer ons bezit toeneemt en deze toename niet wordt gecompenseerd door interne financieringsmiddelen of werkkapitaal, stijgt de schuld. De houdbaarheid van de financiën wordt gemeten door de solvabiliteit en de schuldquote. De solvabiliteit is het aandeel van het balanstotaal dat is gefinancierd met eigen vermogen. De schuldquote is grofweg de verhouding tussen de schuld en het begrotingstotaal. De schuldquote zal met de huidige langjarige geplande ontwikkeling van ons bezit door de grenswaarde van 130% heen gaan. Dat vraagt meer sturing op het totale volume van (lopende en nieuwe) investeringen, maatschappelijk, rendabel en grond. We willen een verantwoorde ontwikkeling van de schuld en we willen een verantwoord investeringsvolume behouden. Het maximeren van de uitgaven aan investeringen betekent dat scherpe keuzes zullen moeten worden gemaakt. Werking nieuw stelsel In het nieuwe stelsel dat wij voornemens zijn te gaan voorstellen wordt gewerkt met een beperkte meerjarige ruimte voor het doen van investeringen.

Wij beogen dat de raad bij het hoofdbesluitvormingsmoment (Voorjaarsnota jaar T) de beschikbare ruimte voor het doen van investeringen in het jaar T+1 vaststelt. Deze ruimte is de beschikbare ruimte voor de ontwikkeling (kasuitgaven) van al ons bezit, waaronder uitgaven voor rendabele en onrendabele investeringen, grond die in erfpacht wordt uitgegeven en financieel bezit. Door deze ruimte vast te stellen houdt de raad grip op de groei van ons bezit en daarmee de schuldontwikkeling. In het voorstel wordt bij

Gemeente Amsterdam

Datum 30 oktober 2020 Kenmerk Pagina 3 van 3

de Voorjaarsnota 2021 de ruimte voor de ontwikkeling van het financieel bezit en grond nog buiten beschouwing gelaten, omdat de consequenties voor besluitvorming en verantwoording nog onvoldoende in beeld zijn. De totale investeringsruimte zal worden onderverdeeld naar programma’s en ruimte voor grote investeringen die meerdere programma’s raken. Hierbij wordt rekening gehouden met financiële criteria (o.a. de inzet van reserves en de kapitaalintensiteit) en inhoudelijke weging, zoals samenhang tussen investeringen en bestuurlijke prioriteiten. Met het vaststellen van de beschikbare ruimte voor komend jaar besluit de raad welk strategisch doel deze ruimte dient en kan de raad een afweging maken over het doen van investeringen en het laten oplopen van de schuld. Zo krijgt de raad meer controle over de strategische investeringsagenda en de financiële positie van de gemeente. Bij het vaststellen van de begroting, volgend op het voornoemde hoofdbesluitvormingsmoment, zal de beschikbare ruimte worden ingevuld met reeds lopende investeringsprojecten en nieuwe investeringsvoorstellen. Hierbij kan maximaal 10% overprogrammering plaatsvinden, zodat rekening wordt gehouden met vertraging als gevolg van onvoorziene omstandigheden en dit niet direct tot onderbesteding leidt. De raad stelt met de begroting de investeringsruimte per programma vast.

De raad neemt op een later moment expliciet een investeringsbesluit en kredietbesluit over investeringsvoorstellen waarvan de totale investeringssom na aftrek van bijdragen derden meer dan € 20 miljoen bedraagt of waarvan zij dat aangeeft. Voor de overige investeringen wordt het college bevoegd om over kredieten te besluiten. De voortgang van de investeringen en de uitputting van de investeringsruimte per programma zal gedurende het jaar worden toegelicht aan de raad. Hoe dit precies vorm krijgt wordt uitgewerkt. De raad beslist over wijzigingen in investeringsruimte en investeringsprojecten die de raad heeft goedgekeurd, buiten de gestelde tolerantiegrenzen. Dit zijn bijvoorbeeld wijzigingen in scope, looptijd en investeringssom of investeringsruimte. Proces naar VJN In het 1e kwartaal 2021 volgt een voorstel tot officiële wijziging van de financiële verordening en onderliggende nota’s. Hierin wordt ingegaan op alle gevallen van over- en onderschrijding, besluitvorming over investeringsruimte en kredieten en de rapportage over de voortgang van investeringen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders

Victor Everhardt Wethouder Financiën