A - 38 Ruimtelijke Ordening (30) 00 Voordracht Vaststellen bestemmingsplan E

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening

Agendapunt

38

Datum besluit

College van B&W, d.d. 11 januari 2022 Onderwerp

Vaststellen bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen en bij de besluitvorming te betrekken dat bij afzonderlijke raadsvoordracht het Investeringsbesluit Hamerkwartier ter vaststelling aan uw raad is aangeboden en dat deze voorafgaand aan het vaststellen van het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier, het besluit hogere waarden Exclusiva Hamerkwartier en het aanvaarden van het milieueffectrapport Hamerkwartier is vastgesteld; 2. Kennis te nemen en bij de besluitvorming te betrekken dat naar aanleiding van de terinzagelegging van het Milieueffectrapport (MER) Hamerkwartier, gelijktijdig met de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier, zienswijzen zijn ingebracht; 3. De zienswijzen als bedoeld onder beslispunt 2 te beantwoorden overeenkomstig de bijgevoegde Nota beantwoording zienswijzen en wijzigingen welke onderdeel uitmaakt van dit besluit; 4. Kennis te nemen van het toetsingsadvies van de commissie voor de m.e.r. en het advies te betrekken bij de verdere besluitvorming; 5. Kennis te nemen van het milieueffectrapport (MER) Hamerkwartier, inclusief de aanvullingen en het betrekken daarvan bij de verdere besluitvorming; 6. Kennis te nemen en bij de besluitvorming te betrekken van: a. de zienswijzen die zijn ingebracht naar aanleiding van de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier, b.

het positieve advies van het dagelijks bestuur van stadsdeel Noord op het ontwerpbestemmingsplan; 7. De zienswijzen als bedoeld onder beslispunt 6a te beantwoorden overeenkomstig hetgeen gesteld is in de bijgevoegde Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen, welke onderdeel uitmaakt van dit besluit; 8. De toename van het groepsrisico binnen het invloedsgebied van Albemarle aanvaardbaar te achten; 9. Het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier, bestaande uit de verbeelding en regels en vergezeld van een toelichting, met identificatienummer NL.IMRO.0363.N1903BPGST-VG-01 in elektronische en analoge vorm, gewijzigd ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan zoals dit ter inzage heeft gelegen, vast te stellen overeenkomstig de Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen, waarbij voor de locatie van de geometrische planobjecten gebruik gemaakt is van een ondergrond welke ontleend is aan de Basisregistratie Grootschalige Topografie, versie 2019; 10. Geen exploitatieplan vast te stellen; 11. Dat afdeling 2 hoofdstuk 1 van de Crisis- en herstelwet van toepassing is. Wettelijke grondslag

Gegenereerd: v1.11

1

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

Wet ruimtelijke ordening (Wro), artikel 3.1, eerste lid en 3.8: De gemeenteraad is bevoegd om een bestemmingsplan vast te stellen Wet milieubeheer, hoofdstuk 7, in het bijzonder artikel 7.17 Het bevoegd gezag beslist of een milieueffectrapportage moet worden opgesteld. Gemeentewet, artikel 169 Het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (lid 1). Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (lid 2). Crisis- en herstelwet, artikel 1.1 eerste lid jo bijlage 1, categorie 3.1 en artikel 2.4 jo Besluit uitvoering. Crisis- en herstelwet, artikel 7c. Bestuurlijke achtergrond

Het Hamerkwartier ligt in stadsdeel Noord, aan de noordoostelijke IJ-oever. Het Hamerkwartier, waar het plangebied Exclusiva Hamerkwartier deel van uitmaakt, wordt getransformeerd van een 'traditioneel' werkgebied naar een gemengd grootstedelijk woon-werkgebied. Dit vindt onder meer zijn basis in de Omgevingsvisie Amsterdam 2050, Koers 2025 Ruimte voor de Stad, de Woonagenda 2025, Ruimte voor de Economie van Morgen en de Bedrijvenstrategie 2020-2030. Aanleiding en doel Op 18 oktober 2018 heeft het college van B&W de projectnota Hamerkwartier vastgesteld als ruimtelijk en functioneel kader voor de transformatie van het Hamerstraatgebied in Amsterdam Noord. De projectnota is inmiddels verder uitgewerkt in een Investeringsbesluit (IB) Hamerkwartier. Het concept IB heeft deze zomer ter inzage gelegen ten behoeve van de inspraak; de binnengekomen inspraakreacties zijn beantwoord in een nota van beantwoording en waar nodig in het IB verwerkt. Voorliggend bestemmingsplan ziet op de transformatie van de locatie van de voormalige fabriek Exclusiva (groothandel in schoonmaakproducten) aan het Gedempt Hamerkanaal/Schaafstraat en is de juridisch-planologische vertaling van de kaders uit het Investeringsbesluit. Daarnaast wordt de voorkeursgrenswaarde overschreden voor industrielawaai vanwege het gezoneerde industrieterrein Johan van Hasseltkade Oost.

Om de ontwikkeling mogelijk te maken zijn daarom door het college op 11 januari 2022 hogere geluidswaarden vastgesteld. MER Hamerkwartier Om de milieueffecten van de intensivering van de voorgenomen ontwikkeling van het Hamerkwartier goed in beeld te brengen is een milieueffectrapportage (MER) voor dit gebied opgesteld. Het MER is procedureel gekoppeld aan het eerste besluit dat in de ontwikkeling voorziet. Dit is het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier. De reikwijdte van het MER is eerder door het college vastgesteld in de Notitie Reikwijdte en detailniveau (NRD) die vervolgens is vrijgegeven voor terinzagelegging en raadpleging. Deze NRD heeft 6 weken ter inzage gelegen: tussen 18 april en 31 mei 2019. Tegelijkertijd is de NRD naar diverse partijen gestuurd, zoals de Veiligheidsregio, het waterschap, Rijkswaterstaat etc. Dit zijn de wettelijke adviseurs en bestuursorganen en zij hebben advies kunnen geven op de NRD. Ook heeft het DB van Stadsdeel Noord advies uitgebracht. Het college heeft ingestemd met de Nota van beantwoording op de ingekomen reacties. Daarnaast is ook de Commissie voor de Milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.) om een advies over de NRD gevraagd. Deze Commissie geeft een onaankelijk advies over het uit te voeren onderzoek. Dit advies is verkregen op 17 juni 2019.

De NRD, de ingekomen reacties en het advies van de commissie voor de milieueffectrapportage zijn input geweest voor het nu opgestelde MER.

Gegenereerd: v1.11

2

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

De Commissie m.e.r is om advies gevraagd over het ontwerp van het MER. Op 10 augustus 2021 heeft de Commissie m.e.r. advies uitgebracht over het MER Hamerkwartier, zie de bijlage bij dit raadsbesluit. Het advies is door Commissie m.e.r. gepubliceerd. Dit advies is tevens samengevat en beantwoord in de Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen. Koers 2025-Ruimte voor de Stad Op 1 april 2015 heeft het College ingestemd met de bestuursopdracht Ruimte voor de Stad. Het doel van Ruimte voor de Stad - Ontwikkelstrategie Amsterdam 2025 is het creëren van voldoende projecten voor aantrekkelijke nieuwe stedelijke milieus in Amsterdam om de sterke groei van bevolking, bedrijvigheid en toerisme op te kunnen vangen. Dit past bij de ambitie van de gemeente om de woningproductie op te voeren. Om de woningbouwproductie op de korte termijn veilig te stellen worden, als onderdeel van het programma Ruimte voor de Stad, versnellingslocaties ontwikkeld. Het Hamerkwartier is als versnellingslocatie opgenomen in Koers 2025 - Ruimte voor de Stad. Investeringsbesluit Hamerkwartier Het Investeringsbesluit Hamerkwartier, inclusief stedenbouwkundig ontwikkelkader, wordt in dezelfde raadsvergadering ter vaststelling aan u aangeboden, voorafgaand aan de besluitvorming met betrekking tot dit eerste (postzegel)bestemmingsplan Exclusiva.

De raad legt hiermee de opgave voor de transformatie van het Hamerkwartier vast, met de daarbij benodigde kaders voor de ontwikkeling in de vorm van een hoogstedelijke woon-werkwijk met ruimte voor hoogbouw. Begrenzing plangebied Het Hamerstraatgebied ligt in stadsdeel Amsterdam Noord, aan de Noordelijke IJoever. Het plangebied wordt rondom begrensd door de woongebieden IJplein, Vogelbuurt en Vogeldorp, het Vliegenbos, het bedrijf Albemarle en het IJ. Geldend regime Op dit moment geldt voor het plangebied van onderhavige bestemmingsplanherziening het bestemmingsplan ”Hamerstraatgebied”. Dit bestemmingsplan is op 24 april 2013 door de voormalige deelraad van stadsdeel Noord vastgesteld en is vervolgens op 26 juni 2013 onherroepelijk geworden. Dit bestemmingsplan is deels herzien door het bestemmingsplan “Hamerstraatgebied, 1e herziening” dat op 8 juli 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. Deze herziening is op 3 september 2021 inwerking getreden. Aangezien er beroep is ingesteld tegen de herziening, is deze nog niet onherroepelijk geworden. Wat verandert er ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan? De locatie heeft in het geldende bestemmingsplan ‘Hamerstraatgebied’ (2013) overwegend de bestemming Gemengd-1. Binnen deze bestemming zijn onder andere bedrijven, kantoren, horeca, dienstverlening, en ontspanning en vermaak toegelaten.

Wonen is niet toegestaan, met uitzondering van de aangeduide bestaande woonfunctie op een zeer klein deel van de kavel. Om woningen en maatschappelijke voorzieningen (school) mogelijk te maken en om nadere voorwaarden aan de aard en omvang van de bedrijvigheid en overige functies op deze locaties te kunnen stellen, is een nieuw (postzegel)bestemmingsplan opgesteld. Ook de Beitelkade is onderdeel van het plangebied. Deze ruimte heeft nu deels de bestemming Gemengd-1 en deels de bestemming Verkeer en wordt gebruikt voor parkeren en buitenterreinen van de gevestigde bedrijven. Een deel van de Beitelkade wordt gebruikt voor buitenspeelruimte van een kinderdagverblijf (gevestigd in het Hamer en Beitelpand). In de toekomst zal de Beitelkade conform het Investeringsbesluit, een groen pocketpark worden, waar het grootste deel gebruikt zal worden als een openbaar schoolplein van de toekomstige

Gegenereerd: v1.11

3

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

basisschool die onderdeel is van het plan voor de locatie Exclusiva. Om bebouwing op deze plek te voorkomen en de groene inrichting te borgen is de Beitelkade in het voorliggende bestemmingsplan opgenomen. Het gebied krijgt met nu voorliggend bestemmingsplan een bestemming die aansluit bij de kaders van de projectnota Hamerkwartier, het Investeringsbesluit Hamerkwartier en het stedenbouwkundig ontwerp Exclusiva dat voor deze locatie door de ontwikkelende partij is uitgewerkt. Eerdere besluitvorming/voorbereiding door het college • Inspraak en wettelijk vooroverleg Op 10 december 2020 is de kennisgeving gepubliceerd over het voornemen om een bestemmingsplan voor te bereiden voor dit gebied. Door deze kennisgeving is kenbaar gemaakt dat het planologisch regime zal worden aangepast. Er is geen participatietraject doorlopen. Voor het bestemmingsplan wordt de procedure ex afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht doorlopen. Inspraak is op grond van artikel 3 onder a van de gemeentelijke inspraakverordening daarom niet noodzakelijk. Wel heeft informele communicatie plaatsgevonden door middel van de website van het Hamerkwartier. Ook heeft afstemming met grondeigenaren en ontwikkelaars plaatsgevonden middels de reguliere overleggen over het in procedure brengen van het voorontwerpbestemmingsplan. Hierin zijn partijen geïnformeerd over de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan.

Voor de investeringsnota Hamerkwartier en de daaraan voorafgaande Projectnota Hamerkwartier zijn de afgelopen vier jaar uitgebreide participatietrajecten georganiseerd. Gedurende het wettelijk vooroverleg (ex artikel 3.1.1 Bro) is van een aantal instanties een advies ontvangen, namelijk van Brandweer Amsterdam-Amstelland, Hoogheemraadschap Amstel Gooi en Vecht / Waternet, de GGD en Bureau Monumenten & Archeologie. Deze zijn samengevat en beantwoord in een Nota vooroverleg en bij het bestemmingsplan gevoegd. Naar aanleiding van deze adviezen is het ontwerpbestemmingsplan op enkele punten aangevuld. • Ontwerpbestemmingsplan Het college heeft op 18 mei 2021 ingestemd met de vrijgave van het ontwerpbestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier, het ontwerpbesluit hogere geluidswaarden en het MER Hamerkwartier ten behoeve van de terinzagelegging. Het ontwerpbestemmingsplan heeft vanaf 27 mei gedurende een termijn van zes weken ter inzage gelegen. Gedurende deze termijn bestond de gelegenheid om zienswijzen hierover in te dienen. Op 22 juni 2021 is een webinar over Hamerkwartier georganiseerd voor bewoners, eigenaren, ondernemers en omwonenden en belangstellenden. Ook zijn spreekuren gehouden. Onderbouwing besluit

Ad 1 – Kennis te nemen en bij de besluitvorming te betrekken dat bij afzonderlijke raadsvoordracht het Investeringsbesluit Hamerkwartier ter vaststelling aan uw raad is aangeboden en dat deze voorafgaand aan het vaststellen van het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier, het besluit hogere waarden Exclusiva Hamerkwartier en het aanvaarden van het milieueffectrapport Hamerkwartier is vastgesteld Het Investeringsbesluit Hamerkwartier, inclusief stedenbouwkundig ontwikkelkader en Beeldkwaliteitsplan, wordt in de raadsvergadering van 16 februari 2022 ter besluitvorming aan u aangeboden, voorafgaand aan de besluitvorming over dit eerste (postzegel)bestemmingsplan. Hiervoor wordt verwezen naar de afzonderlijke voordracht en de bijbehorende stukken. De uitkomsten en aanbevelingen uit het MER zijn gebruikt voor de uitwerkingen en keuzes in de Investeringsnota.

Gegenereerd: v1.11

4

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

Het bestemmingsplan Exclusiva is opgesteld in overeenstemming met, en vooruitlopend op dit Investeringsbesluit en het bijbehorende stedenbouwkundig kader. De ontwikkeling van de Exclusivakavel is de eerste stap in de ontwikkeling van de hoogstedelijke woonwerkwijk Hamerkwartier. Het MER Hamerkwartier is daarom procedureel gekoppeld aan het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier. Ad 2 –Kennis te nemen en bij de besluitvorming te betrekken dat naar aanleiding van de terinzagelegging van het Milieueffectrapport (MER) Hamerkwartier, gelijktijdig met de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier, zienswijzen zijn ingebracht Gedurende de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan en het MER zijn 12 zienswijzen ingediend. In een aantal van deze reacties wordt specifiek ingegaan op het MER, bijvoorbeeld door Albemarle BV. Het gaat in deze zienswijzen onder meer over: de impact van woninghoogbouw op bestaande bedrijven en het uitgevoerde onderzoek (bereikbaarheid, geluid, externe veiligheid, stof, veiligheidsbeleving).

Ad 3 – De zienswijzen als bedoeld onder beslispunt 2 te beantwoorden overeenkomstig de bijgevoegde Nota beantwoording zienswijzen en wijzigingen welke onderdeel uitmaakt van dit besluit In de nota van beantwoording (zie bijlage) is een samenvatting per onderdeel geschreven van de ontvangen zienswijzen op het ontwerpbestemmingsplan en het MER en worden deze voorzien van een antwoord. Mede naar aanleiding van de ingediende zienswijzen heeft nader onderzoek plaatsgevonden; het geactualiseerde en aangevulde onderzoek (geluid, luchtkwaliteit en emissies van stoffen) is verwerkt in zowel het MER als in het bestemmingsplan en het bijbehorende Hogere waarden besluit industrielawaai. Conclusie is dat –met het nemen van enkele maatregelen- voldaan wordt aan alle wettelijke normen. In het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier is, naast het verplicht toepassen van handmatig bedienbare mechanische ventilatiesystemen (in verband met externe veiligheid) ook op enkele plekken een dove gevel voorgeschreven. Hiermee wordt de geluidruimte van Albemarle gerespecteerd. Ad 4- Kennis te nemen van het toetsingsadvies van de commissie voor de m.e.r. en het advies te betrekken bij de verdere besluitvorming Op basis van het bepaalde in de Wet milieubeheer dient de commissie m.e.r.om advies te worden gevraagd inzake de uitgevoerde MER. In 2019 heeft de commissie m.e.r.

advies uitgebracht op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Bij het opstellen van het MER is uitdrukkelijk aandacht geweest voor de adviezen, opmerkingen en aanvullingen van de commissie m.e.r. die in het kader van het advies op de NRD naar voren zijn gebracht. Ten tijde van de tervisielegging van het ontwerpplan is de commissie gevraagd advies te geven over dit MER. Op 10 augustus 2021 heeft de commissie voor de m.e.r. advies (zie bijlage) uitgebracht over het MER Hamerkwartier. Dit advies is door de commissie voor de m.e.r. gepubliceerd. Het advies om nader onderzoek te doen naar de parkeerdruk in het studiegebied is overgenomen; het MER is op dit punt aangevuld. Ook de overige aanbevelingen uit het advies van de commissie voor de m.e.r. zijn betrokken bij en verwerkt in de definitieve versie van het MER. Het advies van de commissie m.e.r. is samengevat en beantwoord in de nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen. Ad 5- Kennis te nemen van het milieueffectrapport (MER) Hamerkwartier, inclusief de aanvullingen en het betrekken daarvan bij de verdere besluitvorming Het bestemmingsplan voor de locatie Exclusiva is gelet op het programma, op basis van het Besluit m.e.r., m.e.r.beoordelingsplichtig (aorting m.e.r. staat voor milieueffectrapportage). Voor de gehele transformatie van het Hamerkwartier is evenwel een milieueffectrapport (MER) opgesteld.

In plaats van het opstellen van een m.e.r.beoordeling per ontwikkeling kan in dit geval gebruik worden gemaakt van het MER. Ook andere, volgende initiatieven in het Hamerkwartier kunnen op deze MER te zijner tijd procedureel en inhoudelijk terugvallen. Het MER Hamerkwartier

Gegenereerd: v1.11

5

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

wordt procedureel gekoppeld aan het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier. Het in het voorliggende bestemmingsplan voorziene bouwprogramma past binnen het programma zoals dat in het MER is beschouwd. In het navolgende volgt een korte beschrijving van de aanpak en aandachtspunten van het milieueffectrapport. Het MER vormt een belangrijke bouwsteen bij de transformatie van Hamerkwartier. Dit MER biedt samengevat: • Inzicht of er sprake is van (mogelijke) effecten van het ‘Projectnota-alternatief’ op de fysieke leefomgeving; • Inzicht in maatregelen om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving te verbeteren en/of negatieve effecten zo veel mogelijk te voorkomen; • Inzicht in welke varianten onderzocht zijn om te komen tot een zo optimaal mogelijke kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de grootste bijdrage aan het realiseren van de ambities; • Een spelregelkader waarin randvoorwaarden en maatregelen zijn opgenomen om de bovenstaande aspecten te borgen in de investeringsnota en later nog te nemen ruimtelijke besluiten; • Een aanzet tot het programma om de beschreven milieueffecten van transformatie van Hamerkwartier te monitoren en waar nodig bij te sturen • Inzicht in de mogelijkheden en voorwaarden om hinder tijdens de realisatiefase te beperken. Mobiliteit/parkeren De bereikbaarheid van het gebied is een belangrijk aspect in de transformatie.

In de Projectnota is vastgelegd dat het Hamerkwartier een autoluw gebied moet worden (dit is ook een gemeentebrede ambitie). In het MER is onderzocht welke maatregelen nodig zijn om dit te verwezenlijken, maar om wel de doorstroming en bereikbaarheid van en naar Hamerkwartier te garanderen. Daarnaast is het streven om parkeren zoveel mogelijk ondergronds uit te voeren en om het OV-netwerk te optimaliseren. Ook moet Hamerkwartier een verkeersveilig gebied worden waarbij men veilig zich kan verplaatsen. Hoogbouw In Hamerkwartier is ruimte voor hoogbouw. Het idee is dat er vanaf het IJ richting de Meeuwenlaan met getrapte en gevarieerde hoogtes wordt gebouwd. Op het Amvest-kavel is ruimte voor de hoogste accenten. Belangrijk is dat de hoge gebouwen verspreid over Hamerkwartier komen om zo landschappelijk diversiteit te creëren, maar ook om te zorgen dat de torens zo min mogelijk schaduwwerking opleveren en de bezonning van woningen en pocketparks belemmert. Mogelijke windhinder speelt vooral langs het IJ en bij de entrees van de hogere torens. Ontwikkelaars houden hier rekening mee bij het gebouwontwerp. Cultuurhistorie Eén van de kernkwaliteiten van Hamerkwartier is de cultuurhistorische identiteit. Deze wordt zoveel mogelijk behouden.

Hierbij gaat het om de structuur van de straten, om panden als de Kromhouthal en de gasfabriek en elementen als ijzeren balken, grote roldeuren etc. Het is aan de gemeente om gebouwen en elementen vast te leggen die zij wil bewaren en als leidraad wil meegeven bij de transformatie. Geluid Met name Industrielawaai blijkt een prominente bron van geluidbelasting in Hamerkwartier te zijn. Een groot deel van het oppervlak van het plangebied komt boven de voorkeursgrenswaarde, maar ook een deel komt zelfs boven de maximale ontheffingswaarde (55 dB(A)) uit. Voor het thema geluid zijn wettelijk verplichte maatregelen nodig op plaatsen waar niet met hogere waarden aan de Wet geluidhinder kan worden voldaan. Dove gevels zijn dan noodzakelijk (hierbij geldt dat in ieder geval een zijde geluidsluw moet zijn). Dit geldt voornamelijk voor het oostelijke gedeelte

Gegenereerd: v1.11

6

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

van Hamerkwartier bij industrielawaai. Ook de cumulatie van verschillende geluidbronnen is een aandachtspunt (industrielawaai, wegverkeerslawaai en scheepvaartlawaai). Ecologie De transformatie van Hamerkwartier heeft geen impact op Natuurnetwerk Nederland of op Natura 2000-gebieden. De stikstofdepositie wordt in de gebruiksfase juist minder dan in de huidige situatie doordat milieubelastende bedrijvigheid vertrekt. De toename van verkeer levert geen effect op omdat dit om zeer geringe aantallen gaat en niet tot meer verkeer nabij Natura 2000-gebieden. De beschermde soorten dienen per project in beeld gebracht te worden. Water Hamerkwartier kent geen waterveiligheidsproblemen en er is weinig intern oppervlaktewater aanwezig. Het aanwezige oppervlaktewater is van matige kwaliteit, zoals de doodlopende watergang in Vogeldorp. De grondwaterstanden zijn betrekkelijk hoog en met het oog op klimaatadaptatie en stijgende waterspiegels, wordt aangeraden om bij ontwikkelingen het bestaande maaiveld op te hogen naar +1 meter NAP. Het stenige karakter van Hamerkwartier wordt met de transformatie van het gebied sterk teruggedrongen waardoor overtollig water gemakkelijker in de bodem infiltreert. Mogelijk kunnen ook groen/blauwe daken, wadi’s of andersoortige watervasthoudende objecten een positieve bijdrage leveren aan de klimaat-adaptatie opgave.

Leeaarheid De leeaarheid van een gebied kan worden afgelezen aan de algehele stand van groen, gezondheid en beperking van hinder. Centraal hieromtrent is de ‘de gezonde wijk’, waarbij er extra aandacht uitgaat naar groen, water, sport, mobiliteit en gezonde bouwmaterialen. Denk aan 40% dakoppervlak en 25% van de gevels die groen worden uitgevoerd en regenwater dat gebruikt wordt voor het doorspoelen van toiletten. In het Hamerkwartier worden uiteenlopende bedrijven toegestaan, mits deze verenigbaar en mengbaar zijn met woningen. Hiermee wordt de verhouding wonen-werken maximaal benut en wordt er op maximale functiemenging aangestuurd. Duurzaamheid Nieuwbouw (zowel woningen als de niet-wonen functies) wordt aardgasloos en energieneutraal opgeleverd. Tevens geldt voor het Hamerkwartier de ambitie dat 25% van de bouwmaterialen uit gerecyclede ecologische materialen bestaan en 50% hernieuwbaar is ten behoeve van circulair bouwen. Daarnaast wordt 90% van de woning- en utiliteitsbouw zeer energieneutraal en 10% wordt energieneutraal. Naast energieopwekking is ook afvalinzameling een punt van aandacht. Hamerkwartier kent tijdens en na de transformatie meervoudig ruimtegebruik. In de plinten van de appartementencomplexen is ruimte voor bedrijvigheid, maatschappelijke en culturele voorzieningen, en horeca.

Daarnaast wordt rekening gehouden met de realisatie van hubs of andersoortige voorzieningen waar benodigdheden als bijvoorbeeld parkeren, laden-en-lossen, postkantoor, fietsenmaker, deelauto’s en supermarkt samenkomen. De energie voor de woningen (en mogelijk ook bedrijven) komt zoveel als mogelijk uit de toepassing van warmte-koudeopslag (wko). Bedrijvigheid/ stedelijkheid Het Hamerkwartier wordt een hoogstedelijk gebied. Dit betekent een hoge dichtheid in woningen en voorzieningen. Met de transformatie van het Hamerkwartier worden op basis van de Projectnota 6.700 woningen (520.000 m² bvo wonen) en 5.000 arbeidsplaatsen (270.000 m² bvo werken) gerealiseerd. Dit programma is in het MER uitgangspunt. Er blijft ruimte voor het type bedrijvigheid dat nu al aanwezig is. Er wordt ruimte gecreëerd voor creatieve industrie, ambachten en productiebedrijven. Ongedeelde wijk

Gegenereerd: v1.11

7

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

De transformatie van Hamerkwartier draagt bij aan gelijke kansen voor de nieuwe bewoners en bewoners van de omliggende buurten. Segregatie op de woning- en arbeidsmarkt wordt zoveel mogelijk voorkomen. Hamerkwartier wordt een gemengde wijk in functies (wonen, werken en voorzieningen) en in soorten woningen en bewoners. Een wijk waar oude en nieuwe bewoners zich thuis voelen en allen gebruik maken van de voorzieningen en verblijfsruimten. Het Hamerkwartier en de omliggende buurten – IJpleinbuurt, Vogelbuurt, Vogeldorp - zijn goed op elkaar aangesloten middels betere (fiets)verbindingen, veilige, groene en prettige openbare ruimte. Het Hamerkwartier biedt vakgeschoolde werkgelegenheid en de opbouw van het woonprogramma biedt sociaaleconomische kansen voor de bewoners van de omliggende buurten. De tijdelijke invulling van kavels/programma in het Hamerkwartier is ook voor hen van meerwaarde.

Ad 6a- Kennis te nemen en bij de besluitvorming te betrekken van de zienswijzen die zijn ingebracht naar aanleiding van de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier In de twaalf ingediende zienswijzen wordt onder meer ingegaan op de volgende aspecten, naast het MER: • Een deel van de zienswijzen, aomstig van eigenaren/erfpachters in het gebied, richten zich op onvoldoende ontwikkelmogelijkheden op het kavel dan wel dat er op hun kavel in de toekomst openbare ruimte is voorzien; verder op gebrekkig onderzoek, gebreken in de planregels bijvoorbeeld over parkeren, ontbreken van financiële en economische uitvoerbaarheid, de geplande mobiliteitshub; • Twee zienswijzen van bewonersverenigingen die met name gaan over: vrees voor hinder in de aanlegfase, zich onvoldoende betrokken voelen, tegen het juridisch planologisch ‘postzegelen’ zijn, een te intensieve verdichting leidend tot verkeersdrukte en aantasting rust en uitzicht; • VEBAN wijst op het belang van zittende bedrijven, ontbreken van voldoende onderzoek naar bereikbaarheid en wenst een groene buffer aan de zijde van Albemarle; • Waternet wijst in haar zienswijze op de inwerking getreden Hemelwaterverordening en wijst op het paraplubestemmingsplan Grondwaterneutrale kelders; Rijkswaterstaat vraagt aandacht voor de walradarzone.

Ad 6b-Kennis te nemen en bij de besluitvorming te betrekken van het positieve advies van het dagelijks bestuur van stadsdeel Noord op het ontwerpbestemmingsplan Het stadsdeel heeft op 9 juli 2021 positief geadviseerd over zowel het concept Investeringsbesluit Hamerkwartier als het ontwerpbestemmingsplan Exclusiva, zie het advies in de betreffende bijlage van de toelichting van het bestemmingsplan. De stadsdeelcommissie had in haar vergadering op 7 juli 2021 geen opmerkingen over ontwerpbestemmingsplan Exclusiva. Ad 7- De zienswijzen als bedoeld onder beslispunt 6a te beantwoorden overeenkomstig hetgeen gesteld is in de bijgevoegde Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen, welke onderdeel uitmaakt van dit besluit In de nota van beantwoording (zie bijlage) is een samenvatting per onderdeel geschreven van de ontvangen zienswijzen en zijn deze voorzien van een antwoord. Voor de volledige beantwoording wordt hiernaar verwezen. Naar aanleiding van de ingediende zienswijzen heeft op enkele punten nader onderzoek plaatsgevonden, is de toelichting van het bestemmingsplan aangevuld of zijn de regels van bestemmingsplan Exclusiva aangescherpt. Alle wijzigingen in de regels en de verbeelding zijn weergegeven in de Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen.

Ad 8- De toename van het groepsrisico binnen het invloedsgebied van Albemarle aanvaardbaar te achten Relevante bronnen vanuit externe veiligheid voor het Hamerkwartier zijn:

Gegenereerd: v1.11

8

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

a. Transport gevaarlijke stoffen over het IJ b. Albemarle – Brzo-inrichting c. Hogedruk aardgasleiding d. Route gevaarlijke stoffen De risicobronnen veranderen niet door de transformatie van Hamerkwartier. Wel neemt het aantal personen in het plangebied door de transformatie in de nabijheid van de bronnen, sterk toe. In het MER is daarvoor onderzoek gedaan. De belangrijkste conclusies daaruit zijn de volgende. Bij de transformatie van kavels gelegen binnen het invloedsgebied van het IJ, Johan van Hasseltweg en/ of de hogedruk aardgasleiding is een beperkte verantwoording van het groepsrisico nodig. Voor de aardgasleiding geldt dat op basis van gemeentelijk beleid, binnen een afstand van 95 meter van het hart van de leiding functies voor minder zelfredzame personen in bestemmingsplannen worden uitgesloten; zo ook bij het bestemmingsplan Exclusiva. Vanuit het transport gevaarlijke stoffen over het IJ en de weg zijn er vanuit wet- en regelgeving waaronder het Uitvoeringsbeleid Externe veiligheid, geen belemmeringen of voorwaarden aan de ontwikkeling van het Hamerkwartier cq het plangebied Exclusiva. Het bedrijf Albemarle Catalysts Company B.V. (Albemarle) ligt in de nabijheid van het Hamerkwartier (0p ruim 400 meter van de inrichtingsgrens).

Dit bedrijf heeft als hoofdactiviteiten de productie, ontwikkeling en het testen van katalysatoren voor industriële toepassingen, in het bijzonder katalysatoren voor de raffinage van ruwe olie. Het invloedgebied van het bedrijf Albemarle ligt op basis van de vigerende vergunning van het bedrijf mogelijk over het Hamerkwartier en omliggende buurten heen. Het bedrijf heeft ook het voornemen haar activiteiten uit te breiden. Door het toevoegen van woningen neemt het groepsrisico toe. Het bedrijf is reeds vele jaren op deze plaats gevestigd en heeft aangegeven de productie op deze locatie te willen voortzetten. Verplaatsen of saneren van het bedrijf is financieel niet haalbaar. Desalniettemin is de locatie in de ontwerp Omgevingsvisie Amsterdam 2050 aangegeven als te transformeren locatie. Het belang van de ontwikkeling van het Hamerkwartier is vanuit volkshuisvesting groot. Het gebied biedt ruimte voor het toevoegen van volgens het MER ruim 6.500 woningen, een toevoeging van bedrijfsruimte en arbeidsplaatsen en een groot voorzieningenprogramma. Er is ook sprake van diverse concrete initiatieven om te ontwikkelen.

Ten opzichte van de Projectnota (6.700 woningen) is in de investeringsnota het ontwikkelprogramma en daarmee het woningprogramma al beperkt tot 6.000 tot maximaal 6.500 dit als gevolg tot het niet in ontwikkeling nemen van de direct nabij Albemarle gelegen gebieden (Zamenhofterrein en kavels aan de Johan van Hasseltweg nabij aanlanding Oostveer). Het verder verlagen van het aantal woningen in het Hamerkwartier of het vrij laten van een – nader te bepalen - zone rond Albemarle leidt tot een aanzienlijke verlaging van het mogelijke programma en daarmee ook verder verslechtering van de al negatieve grondexploitatie. Om het risico op een calamiteit en de effecten daarvan te verminderen zijn technische, ruimtelijke en organisatorische maatregelen beschouwd in het kader van de verantwoording van de toename van het groepsrisico (zie rapportage Externe veiligheid bestemmingsplan Exclusiva). Technische (BBT) maatregelen bij Albemarle worden in het kader van de lopende aanvraag Wm vergunning beschouwd, het voorschrijven van handmatig te bedienen mechanische ventilatie bij woningen (dit kan alleen voor de nieuwbouw en niet voor de bestaande woningen) en voorzieningen in de regels van het bestemmingsplan Exclusiva, en zorgen voor voldoende schuil- en vluchtmogelijkheden in de verdere uitwerking van het ontwerp van de planlocatie.

De regels van het bestemmingsplan geven door middel van nadere eisen de mogelijkheid om hierop te sturen. Tenslotte kunnen organisatorische maatregelen (bijvoorbeeld communicatie/ signalering) met Albemarle worden verkend. Ad 9 –Het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier, bestaande uit de verbeelding en regels en vergezeld van een toelichting, met identificatienummer NL.IMRO.0363.N1903BPGST-VG-01 in elektronische en analoge vorm, gewijzigd ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan zoals dit

Gegenereerd: v1.11

9

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

ter inzage heeft gelegen, vast te stellen overeenkomstig de Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen, waarbij voor de locatie van de geometrische planobjecten gebruik gemaakt is van een ondergrond welke ontleend is aan de Basisregistratie Grootschalige Topografie, versie 2019 Voorgesteld wordt om het voorliggende bestemmingsplan gewijzigd vast te stellen, naar aanleiding van de voornoemde zienswijzen (zie onder beslispunt 6a en 7) en het ambtshalve verbeteren van het bestemmingsplan op enkele punten. Alle wijzigingen in de regels en op de verbeelding zijn beschreven in de Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen. Aandachtspunten • stedelijk project Het plangebied is aangewezen als stedelijk gebied, project of belang. Dit betekent dat de voorbereiding van het bestemmingsplan door het college plaatsvindt. Bij de vaststelling van bestemmingsplannen betrekt het college het betrokken stadsdeel. Dit heeft plaatsgevonden tijdens de tervisielegging van het ontwerpbestemmingsplan. • Stedelijke kaders Het voorliggende bestemmingsplan is in overeenstemming met de stedelijke kaders opgesteld en vormt geen strijd met provinciaal dan wel rijksbeleid. • Geluid Ten behoeve van het project is onderzoek verricht naar de geluidbelasting vanwege industrielawaai, wegverkeerslawaai en scheepvaartlawaai.

Hamerkwartier ligt binnen de zone industrielawaai van het gezoneerde industrieterrein Johan van Hasseltkade Oost. Uit het verrichte akoestisch onderzoek blijkt dat de geluidbelasting vanwege industrielawaai hoger is dan de wettelijke voorkeurswaarde, maar lager dan de maximaal te ontheffen geluidwaarden. Op enkele gevels wordt bovendien de ten hoogste toegestane geluidbelasting van 55dB(A) overschreden. Dit betekent dat voor een deel van de gevels van de woningen hogere grenswaarden moeten worden vastgesteld en luwe gevels worden voorgeschreven. Onder strikte voorwaarden mag worden afgeweken van luwe gevels; in het bestemmingsplan zijn deze voorwaarden gewaarborgd (bijvoorbeeld situering van slaapkamers aan meest geluidluwe zijde van de woningen en treffen van extra geluidsisolerende maatregelen). Bovendien zijn voor de (delen van) locaties binnen het plangebied waar de hoogst toegestane geluidbelasting wordt overschreden vanwege industrielawaai in de planregels dove gevels voorgeschreven. Pas indien nader onderzoek uitwijst dat door gewijzigde omstandigheden wel kan worden voldaan aan de hoogst toelaatbare waarde van 55dB(A), kan van de verplichting om dove gevels toe te passen worden afgeweken. Als gevolg van wegverkeerslawaai is de geluidbelasting ten hoogste 48 dB, hiermee wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB en is sprake van een goede ruimtelijke ordening.

De gemeente zorgt voor tijdige invoering van een 30 km/u regime op het Gedempt Hamerkanaal. De geluidbelasting vanwege scheepvaartlawaai blijft, behalve bij de hoogbouwaccenten, onder de 50dB. Voor de hoogbouwaccenten geldt dat de geluidbelasting onder de 55dB ligt. Wanneer meer bebouwing langs het IJ is ontwikkeld, wordt het plangebied Exclusiva grotendeels afgeschermd door deze bebouwing. Op de langere termijn neemt, vanwege toekomstige bebouwing langs het IJ, de geluidbelasting door scheepvaartlawaai af en kan een gevelbelasting van maximaal 50dB worden gehaald. Deze belasting is hiermee aanvaardbaar vanuit goede ruimtelijke ordening. • HER De twee beoogde hoogbouwaccenten op de planlocatie Exclusiva Hamerkwartier zijn onderdeel van de uitgevoerde HER. Op basis van het advies van de hoogbouwadviescommissie en het advies 'Verwerking HAC-advies op HER Hamerkwartier' (beide adviezen zijn als bijlagen toegevoegd aan de toelichting van het bestemmingsplan) kan worden geconcludeerd dat sprake is van een aanvaardbare landschappelijke inpassing. Uit de HER en de uitgevoerde nadere bezonningsstudie,

Gegenereerd: v1.11

10

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

kan worden opgemaakt dat de gebouwen en de openbare ruimte voldoende bezonning hebben, en dat de gebouwen geen nadelige gevolgen hebben voor de omliggende gebouwen. Van windhinder is blijkens de HER geen sprake op de planlocatie. Om bij de verdere uitwerking een vinger aan de pols te kunnen houden is in de regels van het bestemmingsplan opgenomen dat bij de aanvraag omgevingsvergunning van een concreet bouwplan een geactualiseerde HER moet worden overlegd. • Planschade Het planschaderisico is geanalyseerd. Het planschaderisico dat mogelijk optreedt ten gevolge van het bestemmingsplan wordt via een planschadeverhaalsovereenkomst verhaald op de ontwikkelaar/ eigenaar. Ad 10 – Geen exploitatieplan vaststellen Op grond van artikel 6.12 Wro kan de gemeenteraad afzien van het opstellen van een exploitatieplan. De gemeente Amsterdam is volledig eigenaar van de grond waarop het bestemmingsplan betrekking heeft. Het verhaal van de kosten van de grondexploitatie, zoals bedoeld in de Wro, is anderszins verzekerd (namelijk via het erfpachtstelsel). Ook wordt er geen noodzaak gezien voor het bepalen van een tijdvak of fasering en voor het stellen van nadere eisen, regels of een uitwerking van regels. Daarom kan worden besloten af te zien van een exploitatieplan.

Ad 11- Dat afdeling 2 hoofdstuk 1 van de Crisis- en herstelwet van toepassing is Afdeling 2 van hoofdstuk 1 van de Chw van toepassing. Dit dient bij de publicatie van het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan te worden aangegeven en brengt onder meer met zich mee dat bij een eventueel beroep alle beroepsgronden in het beroepschrift dienen te worden opgenomen, en deze na afloop van de beroepstermijn niet meer kunnen worden aangevuld. Verder verloopt de behandeling van het beroep versneld. Relevant voor de ruimtelijke ontwikkeling van Exclusiva Hamerkwartier is artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (Uitvoeringsbesluit). In de Crisis en herstelwet is de mogelijkheid opgenomen om te werken met een zogenaamd ”bestemmingsplan verbrede reikwijdte”. Dit type bestemmingsplan biedt de mogelijkheid om meer zaken te regelen dan in een traditioneel bestemmingsplan en loopt daarmee deels vooruit op het 'omgevingsplan' dat met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (Ow) in de plaats zal komen van het bestemmingsplan. Dit onder de voorwaarde dat een dergelijk bestemmingsplan ten dienste staat van het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke functies.

Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.11

11

Gemeenteraad

VN2021-035512 Ruimte en Duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 16 februari 2022

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2022-007547

Bijlage 1. Verbeelding bestemmingsplan.pdf (pdf)

AD2022-007556

Bijlage 10. Zienswijzen bestemmingsplan en MER (geanonimiseerd).pdf (pdf)

AD2022-007557

Bijlage 11. Zienswijze Hogere Waarden.pdf (pdf)

AD2022-007558

Bijlage 12. Advies Commissie m.e.r..pdf (pdf)

AD2022-007560

Bijlage 14 VERTROUWELIJK Zienswijzen bp en MER.pdf (pdf)

AD2022-007548

Bijlage 2. Toelichting bestemmingsplan.pdf (pdf)

AD2022-007549

Bijlage 3. Bijlagen toelichting bestemmingsplan.pdf (pdf)

AD2022-007550

Bijlage 4. Regels bestemmingsplan.pdf (pdf)

AD2022-007551

Bijlage 5. Bijlagen regels bestemmingsplan.pdf (pdf)

AD2022-007552

Bijlage 6. MER.pdf (pdf)

AD2022-007553

Bijlage 7. Bijlagenbundel MER.pdf (pdf)

AD2022-007554

Bijlage 8. Besluit hogere waarden.pdf (pdf)

AD2021-135656

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2022-007559

bijlage 13 VERTROUWELIJK NvB zienswijzen+wijzigingen (niet geanonimiseerd).pdf (pdf)

AD2022-007555

bijlage 9. Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen (geanonimiseerd).pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Ruimte en Duurzaamheid, Erika Wolff, 06-83 64 87 42, erika.wolff@amsterdam.nl (bestemmingsplan en besluit hogere waarden) en Steven de Boer, 06-51 25 01 44, s.de.boer@amsterdam.nl (MER)

Gegenereerd: v1.11

12