A - 32 Bouwen en Wonen (25) 2. Tweede actualiseringsbesluit Beleidskader Hui

Tweede actualiseringsbesluit van de raad van de gemeente Amsterdam houdende het Beleidskader Huisvestingsverordening Amsterdam 2020 De raad van de gemeente Amsterdam, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 12 oktober 2021, besluit het Beleidskader Huisvestingsverordening 2020 als volgt te wijzigen: A. In hoofdstuk 1 wordt de eerste alinea beginnend met “Met de gemeentes” en eindigend met “de gemeente Amsterdam.” vervangen door: Er is schaarste in het aantal beschikbare sociale en middeldure huurwoningen in Amsterdam. De Huisvestingswet 2014 biedt de mogelijkheid om onevenwichtige en onrechtvaardige gevolgen van schaarste aan woonruimte te bestrijden door in een huisvestingsverordening regels te stellen over de verdeling van huurwoningen. Deze regels beschrijven, kort gezegd, welke groepen woningzoekenden met voorrang in aanmerking komen voor een bepaalde categorie huurwoningen. In de HVV wordt hiervoor eerst aangegeven voor welke categorieën woningen in Amsterdam een huisvestingsvergunning verplicht is. De huisvestingsvergunning is dan verplicht voor zowel het in gebruik geven als het in gebruik nemen van de woonruimte en wordt verleend met inachtneming van de woonruimteverdelingsregels in de Huisvestingsverordening. B.

In paragraaf 1.1 komt de subparagraaf “Sociale huurwoningen van corporaties” te luiden: Sociale huurwoningen van corporaties Sociale huurwoningen van corporaties worden in de gemeenten van de woningmarktregio’s Amstelland-Meerlanden, Amsterdam en Zaanstad-Waterland op twee aanbodsystemen, zijnde WoningNet en Woonmatch, aangeboden. In 2020 hebben deze gemeenten een nieuwe regionale woonruimteverdeling afgestemd op basis waarvan woningen via de bovengenoemde aanbodsystemen worden verdeeld. Op 16 september 2021 heeft de gemeenteraad van Amsterdam wijzigingen in de Huisvestingsverordening vastgesteld met dit nieuwe regionale woningverdeelsysteem. Deze nieuwe regels treden naar verwachting in het najaar van 2022 in werking. Van oudsher is de inschrijfduur van een woningzoekende op WoningNet of Woonmatch van doorslaggevende betekenis. Na de inwerkingtreding van de nieuwe regionale woonruimteverdeling worden sociale huurwoningen toegewezen volgens een puntensysteem (hierover hieronder meer), dat het centrale volgordecriterium ‘inschrijfduur’ vervangt. In aanvulling op het puntensysteem dat de algemene rangorde van woningzoekende bepaalt zijn er voorrangsregels op basis van het type woning (passendheid) en urgentie. Deze regels worden hieronder in paragraaf 1.2 nader toegelicht.

Het verstrekken van huisvestingsvergunningen voor sociale huurwoningen is in mandaat belegd bij de corporaties. C. In paragraaf 1.2 wordt de eerste alinea beginnend met “Jaarlijks” en eindigend met “Urgentie” vervangen door:

1

In 2020 hebben de corporaties ruim 7.000 sociale huurwoningen toegewezen in Amsterdam en heeft WoningNet een bestand van ruim 62.000 actieve woningzoekenden die reageren op de aangeboden woningen. Per aangeboden woning heeft Woningnet in 2020 gemiddeld 406 reacties van woningzoekenden ontvangen. Bij een ongeveer gelijkblijvend aantal toewijzingen zorgen meer actieve woningzoekenden voor een grotere druk op het aantal vrijkomende woningen. Daardoor loopt de gemiddelde wachttijd bij het accepteren van een woning steeds verder op. De bron van deze cijfers is het AFWC Jaarbericht 2021 (dat gaat over 2020). Het merendeel van de regels over woonruimteverdeling is daarom gericht op de slaagkans voor sociale huurwoningen van corporaties. De belangrijkste regels hebben betrekking op: • Volgordebepaling • Passendheidscriteria (labels) • Urgentie. D. In paragraaf 1.2 komt de subparagraaf “Volgordebepaling” te luiden: Volgordebepaling Centraal bij de verdeling van sociale huurwoningen staat de wijze waarop de belangstellenden in volgorde gezet worden. De eerste tien of twintig kandidaten krijgen een uitnodiging voor bezichtiging en krijgen in de gestelde volgorde de kans om de woning te accepteren. De belangstellenden worden in volgorde gezet op basis van passendheid bij de woning, urgentie en, in het najaar van 2022, het aantal woonpunten dat een woningzoekende heeft opgebouwd.

Van oudsher worden sociale huurwoningen op basis van inschrijfduur verdeeld. Binnen dat systeem is het voor huishoudens met een dringende behoefte of noodzaak om in de regio te komen wonen of binnen de regio te verhuizen erg lastig om woonruimte in de regio te vinden. Soms veranderen omstandigheden plotseling waardoor een spoedvraag naar een nieuwe woning ontstaat. Om hier meer rekening mee te kunnen houden is regionaal nieuw beleid voor woonruimteverdeling ontwikkeld dat in het najaar van 2022 in werking zal treden. In het nieuwe systeem kunnen spoed-, zoek- en wachtpunten worden opgebouwd. Deze punten tezamen worden woonpunten genoemd en bepalen wie in aanmerking komt voor een beschikbare sociale huurwoning. Er zijn groepen woningzoekenden die niet in aanmerking komen voor een urgentieverklaring maar voor wie de noodzaak om te verhuizen wel groter is dan voor anderen: in geval van echtscheiding of een relatiebreuk waarbij minderjarige kinderen betrokken zijn; woningzoekenden met kinderen die in het geheel niet beschikken over eigen woonruimte en inwonen bij anderen; jongeren die nog thuis wonen en voor wie dit door de omstandigheden problematisch is geworden. Deze woningzoekenden kunnen een aanvraag doen om situatiepunten op te bouwen. Door opbouw van extra punten komen zij sneller in aanmerking voor een sociale huurwoning.

Woningzoekenden kunnen daarnaast hun kans op een sociale huurwoning gaan beïnvloeden door actief te zoeken: dan worden zoekpunten opgebouwd. In het nieuwe systeem is tot slot inschrijfduur ook nog steeds mede bepalend, dit gaat alleen vertaald worden in wachtpunten. E. In paragraaf 1.2 wordt in de subparagraaf “Urgentie” de alinea beginnend met “Bij de urgentiecategorie” en eindigend met “woningzoekenden, ook.” vervangen door:

2

Bij de urgentiecategorie die door burgers zelf aangevraagd wordt (sociale of medische problemen, mantelzorg) geeft urgentie, tot de inwerkingtreding van de nieuwe woonruimteverdeling in het najaar van 2022, het recht om een half jaar met voorrang te zoeken naar een passende woning op WoningNet. Na inwerkingtreding van de nieuwe woonruimteverdeling worden alle urgenten ‘direct bemiddeld’ naar een (andere) woning, met uitzondering van stadsvernieuwingsurgenten die ook dan nog steeds zelf mogen blijven zoeken op WoningNet. Voor sommige groepen worden urgentieaanvragen door een externe organisatie gedaan zoals het Centraal orgaan opvang asielzoekers (COA) voor statushouders of een zorginstelling voor uitstroom en omslag maatschappelijk opvang of slachtoffers van huiselijk geweld. Ook voor deze groepen wordt via directe bemiddeling een woning toegewezen. Voor urgenten gelden de criteria voor passendheid van de woning en passend toewijzen op inkomen, zoals die gelden voor reguliere woningzoekenden, ook. F. Aan paragraaf 1.2 wordt een subparagraaf toegevoegd luidende: Woongemeenschappen De gemeente wil het oprichten van woongemeenschappen stimuleren omdat het leidt tot een grotere betrokkenheid tot elkaar, de buurt en de stad. Belangrijk onderdeel van een dergelijke woongemeenschap is dat nieuwe bewoners kunnen worden gekozen middels coöptatie.

Voor ingebruikname van sociale huurwoningen bevat de Huisvestingsverordening uitgebreide toewijzingsregels. Om toewijzing van vrijgekomen woningen in een woongemeenschap door middel van coöptatie mogelijk te maken moet in de Huisvestingsverordening ruimte worden gecreëerd. Dit is gedaan door woningen in een woongemeenschap uit te zonderen van de huisvestingsvergunningplicht. Bij de keuze van nieuwe bewoners zijn woongemeenschappen hierdoor niet gehouden aan de toewijzingsregels in de Huisvestingsverordening en ontstaat ruimte voor coöptatie. Op deze manier kan coöptatie ook zelf worden ingericht, zoals het aanhouden van een eigen wachtlijst. De woningen blijven evenwel deel uitmaken van de sociale woningvoorraad. De hiervoor geldende inkomenseisen uit de Woningwet blijven onverminderd van toepassing. Woongemeenschappen worden op aanmelding van de betreffende woningcorporatie in een bijlage bij de Huisvestingsverordening opgenomen en uitgezonderd van de huisvestingsvergunningplicht. Deze bijlage is openbaar. Deze manier van uitzonderen geeft inzicht in de woongemeenschappen in de stad, transparantie die ook door de Huisvestingswet wordt voorgeschreven.

Omdat de gemeente geen criteria vaststelt om typen van woongemeenschappen uitputtend af te bakenen, zijn de corporaties en de woongemeenschappen verantwoordelijk voor het voorkomen van discriminatie bij de toewijzing van sociale huurwoningen door woongemeenschappen. Het juridisch kader daarvoor wordt gevormd door artikel 1 Grondwet (gelijkheidsbeginsel), artikel 8 Grondwet (verenigingsvrijheid) en artikel 7 Algemene wet gelijke behandeling (verbieden van het maken van onderscheid). Uitgangspunt is dat het verbod van onderscheid ook geldt voor verenigingen. Ook verenigingen mogen, wanneer zij in het openbaar goederen (woningen) aanbieden, geen verboden onderscheid maken. De verenigingsvrijheid brengt daarentegen met zich dat rechtmatig eisen kunnen worden gesteld aan personen ter verwezenlijking van een gemeenschappelijk doel. Bij het beperken van de toegang tot het lidmaatschap aan de 3

woonvereniging/coöperatie, dient na te worden gegaan hoe deze beperking zich verhoudt tot het (statutaire) doel van de vereniging. Houdt de beperkte toegang niet verband met het specifieke doel van de vereniging, dan is er sprake van een ongeoorloofd onderscheid. Het voorstel in deze wijzigingsverordening heeft alleen betrekking op woongemeenschappen waarin sociale huurwoningen als zelfstandige woningen toegewezen worden. Onzelfstandige woningen zijn in de Huisvestingsverordening reeds uitgezonderd van de huisvestingsvergunningplicht en dus van de woonruimteverdelingsregels in de verordening (artikel 2.1.1). G. Aan hoofdstuk 2 wordt een subparagraaf toegevoegd luidende: 2.1.3 Verplichtingen voor platforms voor toeristische verhuur Digitale platforms hebben een belangrijke rol op het gebied van toeristische verhuur in woningen omdat deze platforms vanaf het begin van de opkomst van toeristische verhuur de facilitator zijn geweest van de verhuur. De handhaving en de regels hebben zich de eerste jaren primair gericht op de eigenaren en bewoners van woningen die hun woningen voor verhuur aanboden. De platforms zijn wat betreft de regels nooit de normadressant geweest, waarmee bedoeld wordt dat de regels zich nooit op hen hebben gericht.

Dit terwijl de platforms in feitelijke zin uiteraard een grote rol spelen met betrekking tot de opkomst van toeristische verhuur de afgelopen jaren. Sinds 2021, met de invoering van de landelijke Wet toeristische verhuur, is het echter wel mogelijk om ook verplichtingen voor platforms in het leven te roepen en deze te handhaven. Deze regels zien op de verantwoordelijkheid van marktmeester die platforms hebben. Zo zijn platforms bijvoorbeeld verplicht om van aanbieders op hun platform het registratienummer te vereisen en advertenties zonder registratienummer te verwijderen van hun websites. Voor de gemeente Amsterdam zijn deze verplichtingen voor platforms erg belangrijk om te stellen en te handhaven. De gemeente Amsterdam maakt gebruik van deze mogelijkheden omdat het voor Amsterdam belangrijk is dat platforms hun verantwoordelijkheid nemen voor de naleving van de regels voor toeristische verhuur van woningen in Amsterdam. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 10 november 2021. De voorzitter Femke Halsema De raadsgriffier Jolien Houtman

4