A - 31 Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie (42) RIB reacti

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 4 juli 2023 Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Zita Pels Ruimte & Duurzaamheid (bestuurszaken.RD@amsterdam.nl)

Onderwerp

Reactie op aangedragen maatregelen t.b.v. reductie CO2-uitstoot

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 13 april en 15 juni 2023 is in de commissie Duurzaamheid en Circulaire Economie de raadsinformatiebrief “Streven naar 60% reductie van de CO2-uitstoot in 2030” met u besproken. Tijdens deze bespreking heeft het college aangegeven graag ook te vernemen welke ideeën u heeft voor mogelijke aanvullende maatregelen. Er zijn diverse maatregelen aangedragen en in deze brief geeft het college hier een reactie op. Ideeën Partij voor de Dieren 1. Zo snel als mogelijk alle woningen isoleren, daarbij voorsorterend op laag temperatuur warmtenetten zodat je gebruik kunt maken van duurzame bronnen. Het college zet er met het Isolatieoffensief op in dat het isolatietempo in de stad wordt versneld. Een goed geïsoleerde woning zorgt voor meer wooncomfort, energiebesparing en daardoor een betaalbaardere energierekening. Het zorgt er ook voor dat er op termijn meer warmteoplossingen (waaronder lage temperatuur warmtenetten) mogelijk zijn, al moet hiervoor ook een groot deel van de installaties en afgiftesystemen worden aangepast. Over het Isolatieoffensief bent u in maart 2023 geïnformeerd (https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12508099/1/Bijlage_1+Raadsinformatiebri ef+voortgang+van+het+isolatieoffensief) en wordt u voor de zomer nog verder geïnformeerd. 2. Laten we vol inzetten op recycling zodat we minder afval hoeven te verbranden.

Rol bijvoorbeeld zo snel mogelijk GFT apart inzamelen uit, zet vol in op de doelstellingen van Amsterdam Circulair. De wethouder stipte de Uitvoeringsagenda Circulair al aan in de brief; kijk in hoeverre de daar benoemde doelstellingen naar voren kunnen worden gehaald. Conform het Uitvoeringsprogramma Afval en Grondstoffen uit 2020 zetten we als gemeente vol in op recycling. We sluiten ons daarmee aan bij de genoemde ambitie. Naar verwachting ontvangt u in de zomer de Uitvoeringsagenda Circulair. Daarin kunt u meer lezen over de voorstellen die het college doet voor een ambitieus én realistisch pakket maatregelen,

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 juli 2023 Pagina 2 van 6

inclusief het tempo dat het college verstandig acht voor het uitrollen van de inzameling van GFT-afval. 3. Maximaal benutten van zon op dak, en het plaatsen van zonnepanelen rondom de weilanden van Schiphol. Hiermee kunnen we ook voorkomen dat er ganzen moeten worden afgeschoten. Amsterdam zet in de stad in op het maximaal benutten van zon op daken in de stad. De weilanden rondom Schiphol zijn geen onderdeel van de gemeente Amsterdam en vallen daarmee binnen een ander deelgebied bij de Regionale Energiestrategieën. Schiphol zelf is al langere tijd bezig met het verduurzamen van de eigen bedrijfsvoering, onder meer door de inzet van zonne-energie, ook op weilanden. Zie hier meer informatie: https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/zonne-energie-van-eigen-locatie/ De provincie Noord-Holland, de gemeente Haarlemmermeer en Schiphol hebben allemaal blijk gegeven voorstander te zijn van zonne-energie op gronden rond de luchthaven omdat dit leidt tot meer duurzame energie, mogelijk minder afschot van ganzen en een nuttige invulling is van gronden die vanwege de ruimtelijke beperkingen als gevolg van de nabijheid van de start- en landingsbanen nauwelijks mogelijkheden tot andere functies bieden, zoals wonen of werken. De gemeente Amsterdam staat positief tegenover deze initiatieven. 4.

Eventueel bestaande subsidies uitbreiden met warmtepomp subsidies? De afgelopen jaren hebben we techniekonafhankelijke aardgasvrijsubsidies gehad in de hele stad. We bieden sinds een tijd niet meer deze mogelijkheid omdat we gebiedsgericht te werk willen gaan. In de gebieden waar subsidieregelingen voor worden opengezet door de gemeente Amsterdam is nog wel sprake van keuzevrijheid; bewoners kunnen ook opteren voor een andere techniek dan de gekozen voorkeurstechniek van de subsidieregeling. Ze krijgen dan hetzelfde subsidiebedrag. Daarnaast is vanuit het Rijk wel nog subsidie beschikbaar voor het aanschaffen van warmtepompen: Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE). Dit is voor iedereen in Amsterdam aan te vragen. 5. Aansluiten bij Wind op zee projecten. Amsterdam is voorstander van meer windmolens ook zee. Het Rijk is hier actief mee bezig. Amsterdam pleit bij het Rijk voor deze geplande grootschalige uitbreiding en blijft daarnaast onverminderd werken aan de ambitie op gebied van windenergie op haar eigen grondgebied. 6. Zet per direct een stop op datacenters en kijk of de datacenters in aanbouw op wat voor manier dan ook tegengehouden kunnen worden. Er wordt momenteel gewerkt aan een herijking van het datacenterbeleid. Het genoemde idee sluit aan bij advies 10 van CE Delft “Onderzoek naar plannen datacenters”.

Zoals in de bijlage bij de raadsinformatiebrief van 14 maart 2023 aangegeven heeft deze maatregel voor- en nadelen. Zo kan het eventueel intrekken van een bouwvergunning en/of het wijzigingen van het bestemmingsplan enorme planschade voor de gemeente Amsterdam betekenen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 juli 2023 Pagina 3 van 6

Daarnaast hangt de impact qua reductie van de CO2-uitstoot af van de gehanteerde rekenregels. 7.

Serieus aan de slag gaan met de eiwittransitie. Onze eigen kantines zijn nog steeds gevuld met vlees en zuivel, en ondanks een aangenomen motie komt er nog steeds geen havermelk uit de koffiemachines. Niet alleen dragen we zo bij aan CO2 reductie, het geeft ook een signaal aan onze medewerkers en bezoekers; we vinden dit belangrijk. Het kan een vliegwieleffect hebben als we per direct al het eten en drinken binnen de eigen organisatie plantaardig maken. We onderschrijven het voorstel en hebben de door de raad aangenomen motie 22.307 van raadslid Krom (plantaardig keuzes binnen de gemeente) in 2022 direct opgepakt. Op 26 mei jl. heeft u via de dagmail een brief van wethouder Van Buren ontvangen met daarin het eerste resultaat van de uitvoering van deze motie. In de brief gaat de wethouder onder meer in op de plantaardige opties voor catering en banqueting in gemeentelijke panden. De brief wordt ook ter kennisname aangeboden voor de commissie FKD van 22 juni a.s. https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12799579/1/2023-0526+Raadsbrief+met+aanvulling+op+de+beantwoording+motie+plantaardig

8. Laten we alles op alles zetten om de verlichting in bedrijven ’s nachts uit te laten zetten, de halve zuidas staat nog te shinen ’s avonds. We zijn het er mee eens dat we alles op alles moeten zetten om de verlichting in bedrijven ’s nachts uit te laten zetten. Via het 15% GasTerug netwerk van de Metropoolregio Amsterdam is afgelopen jaar in samenwerking met de Green Business Club gestart met het uitzetten van de lichten bij bedrijven op de Zuidas, Sloterdijk, in Zuidoost en op de Knowledge Mile. Hier wordt hard aan gewerkt en een groot aantal bedrijven heeft sindsdien de lichten ’s nachts uit. Dit is echter niet van de een op andere dag gerealiseerd. In bepaalde gevallen is dit namelijk afhankelijk van andere organisaties dan de al deelnemende bedrijven: denk hierbij aan medehuurders, pandeigenaren etc. Zie hiervoor ook: https://greenbusinessclub.nl/zuidas/doet-hetlicht-uit/ 9. Maak serieus werk van voedselbossen, heroverweeg hier ook de bebouwing in de Lutkemeerpolder. In het Amsterdamse Bos wordt momenteel een voedselbos aangelegd (https://www.amsterdamsebos.nl/voedselbos/), in aanvulling op een tiental bestaande initiatieven. Op initiatief van Groenpunt020 is een kernteam voedselbossen opgericht om betekenis en mogelijkheden in de stad te onderzoeken.

Het maatschappelijk initiatief Voedselpark Amsterdam, als onderdeel van de Lutkemeerpolder, toont het draagvlak voor stadslandbouw in brede zin, wat meer is dan alleen een voedselbos. We onderschrijven de meerwaarde van stadslandbouw en stimuleren het. De vraag daarbij is op welke wijze het een rol kan spelen, rekening houdend ook met andere doelen van groen zoals biodiversiteit en klimaatadaptatie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 juli 2023 Pagina 4 van 6

10. Voorkom verdere bodemdaling in Noord Zoals in de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 aangegeven, maakt de uitstoot van broeikasgassen als gevolg de oxidatie van veenbodems hier geen onderdeel van uit. Afgelopen jaar is door de provincie Noord-Holland de Regionale Veenweide Strategie 1.0 vastgesteld. Hier werkt Amsterdam aan mee. 11. Ga actief lobbyen bij het Rijk om de gehele ring een 80 km zone te maken, ook in het kader van de weggewaaide geluidsschermen in Noord. De gemeente is met het Rijk en regiopartners in gesprek over het toekomstig gebruik van de ringen om de stad, waaronder de A10. Dat er opgaven zijn rondom de A10 is voor alle partijen duidelijk. Er zijn meerdere invalshoeken bij dit gesprek (zoals klimaat, geluid, leefbaarheid en de verwachte groei van de bevolking en werkgelegenheid in de Amsterdam en de omgeving). Ook snelheidsverlaging is een aspect dat bij deze gesprekken in beeld komt. Het genoemde idee sluit aan bij advies 6 van CE Delft “Pleiten voor 80 km/u op snelwegen Amsterdam”. Ideeën VOLT 1. Prijs voor de buurt die de meeste energie bespaart In het onderzoek van CE Delft wordt een convenant gedragsverandering aanbevolen. Wij stellen voor dat binnen dit convenant een prijs wordt uitgereikt aan de buurt die het meeste energie bespaart. Een wedstrijdelement kan motiverend werken.

Daarnaast is zichtbaarheid van (deelname aan) het convenant belangrijk voor de signaalwerking. Deze zichtbaarheid kunnen we met een prijs/wedstrijd rondom energiebesparing realiseren. Een best practice om dit op te baseren is het NK-tegelwippen. Hierin strijden gemeenten tegen elkaar om de meeste tegels te vervangen door groen. Het competitieve element en het feit dat je als organisatie, buurt, individu of bedrijf op de website kan worden uitgelicht, werkt motiverend. Het voorstel van CE Delft is gericht op het sluiten van een convenant op het gebied van energiebesparing bij utiliteitsgebouwen. Het bovengenoemde idee gaat over energiebesparing bij bewoners. Hierbij richt de gemeente Amsterdam zich met name op de meest kwetsbare bewoners: mensen in energiearmoede. Een wedstrijd om energie te besparen vindt de gemeente minder geschikt voor deze groep; het is voor hen vaak al een dagelijkse strijd om in hun basisbehoeften te voorzien, zoals verwarming, koeling en verlichting. Alternatieve benaderingen, zoals financiële steun, subsidies en hulp aan huis, zijn in de ogen van de gemeente beter geschikt om mensen in energiearmoede te ondersteunen bij het verbeteren van hun energie-efficiëntie zonder dat dit ten koste gaat van hun basisbehoeften.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 juli 2023 Pagina 5 van 6

2. Buurt burgerberaad warmtestrategie De formulering van een warmtestrategie is een verduurzamingsopgave die erg dicht bij de Amsterdammer komt – tot in onze huizen. Daarom vinden wij dit een geschikt onderwerp voor een burgerberaad per buurt. Dit kan onder andere helpen bij: Het creëren van draagvlak voor de gekozen warmteoplossing; Het dichten van het financiële gat voor publieke warmtenetten. Zo kun je bij het beraad bijvoorbeeld informatie verstrekken over de oprichting van een coöperatie. Ook kan de gemeente geld dat nodig is voor onderzoeken voorschieten en pas in de exploitatiefase van het warmtenet terug laten betalen. De warmtetransitie komt inderdaad achter de voordeur van de Amsterdammers. In de buurten waar wordt gewerkt, worden nu zogenaamde buurtuitvoeringsplannen opgesteld. Actieve participatie door en informatie aan de buurtbewoners zijn hierbij belangrijke voorwaarden om te komen tot een gedragen aanpak. Er bestaan momenteel ook al initiatieven in de stad waar bewoners hierbij het voortouw willen nemen. We nemen de suggestie van een buurtburgerberaad daarom graag mee in onze bestaande werkwijzen met andere partijen die werk hebben in de buurten. We zien vooral mogelijkheden om directer samen te werken met een representatieve, door bewoners gekozen afvaardiging van een buurt. Dit proces luistert nauw en verdient tijd en zorg.

Het college voert daarnaast onderzoek uit naar hoe bewonersinitiatieven en coöperatieven blijvend ondersteund kunnen worden. Na de zomer van 2023 ontvangt u een kader hoe de gemeente om wil gaan met bewonersinitiatieven en welke (financiële) ondersteuning daarbij van toepassing is. 3. Datacenters alleen op voorwaarde toelaten Onderzoek of het haalbaar is om datacenters alleen op voorwaarde toe te laten; namelijk de voorwaarde dat zij zich langdurig committeren op het leveren van restwarmte aan een warmtenet. Er wordt momenteel gewerkt aan een herijking van het datacenterbeleid. Hierin zijn de voorwaarden voor een eventuele vestiging van datacenters, waaronder het leveren van restwarmte, een onderdeel. We nemen deze suggestie daarom graag mee. 4. Communicatie verbeteren Amsterdammers kunnen op de gemeentelijke website informatie vinden over wanneer hun buurt aardgasvrij wordt. Daarnaast kunnen ze kijken welke maatregelen ze alvast zelf kunnen nemen om hun woning te isoleren en te verduurzamen door middel van een huisscan. Bij de huisscan moet je informatie aanleveren over je huis die niet voor iedereen beschikbaar is. Daarnaast is het taalgebruik soms ook onnodig ingewikkeld. Zou er kunnen worden gekeken hoe de communicatie nog simpeler kan en hoe er voor gezorgd

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 juli 2023 Pagina 6 van 6

kan worden dat er minder (digitale) stappen nodig zijn om tot informatie over het verduurzamen en isoleren van de woning te komen? Het college is het ermee eens dat de communicatie hierover op de website verder moet worden verbeterd. In 2023 zal er een subpagina ‘duurzaam wonen’ op de website Amsterdam.nl komen waar bewoners de benodigde informatie vinden om energie te besparen, te isoleren en over te stappen op duurzame energie. Hierbij zullen de genoemde ideeën worden meegenomen. De gemeente Amsterdam is daarnaast momenteel bezig met het opnieuw aanbesteden van het energieloket (momenteel is dat het Regionaal Energieloket). Het bovenstaande advies zal worden meegenomen in de aanbesteding, zodat de huisscan op het energieloket vanaf 2024 begrijpelijker en toegankelijker zal zijn.

We kijken uit naar het gesprek hierover in de raadsbehandeling op 19 of 20 juli 2023.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl