A - 30 Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening (11) raadsinformatiebrief a

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 oktober 2022 Armoedebestrijding Marjolein Moorman Directie Inkomen, bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl Afdoening motie 268 van de leden Khan, Boomsma, Heinhuis, Broersen, Yemane, Ahmadi, De Jager, Alberts, Van Lammeren en Kabamba inzake de vangnetregeling uitbreiden

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 22 juni 2022 heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt 5 Vaststellen van het jaarverslag 2021 motie 268 van de raadsleden Khan (DENK), Boomsma (CDA), Heinhuis (PvdA), Broersen (Volt), Yemane (GroenLinks), Ahmadi (Bij1), De Jager (D66), Alberts (SP), Lammeren (toenmalig raadslid Partij voor de Dieren) en Kabamba (Bij1) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd: - te monitoren waar Amsterdammers die geen recht hebben op energietoeslag in de problemen komen en indien nodig de vangnetregeling voor hen uit te breiden. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Breed vangnet gericht op maatwerkoplossingen Huishoudens met of zonder energietoeslag die hun energierekening niet meer kunnen betalen helpen we via de buurtteamorganisaties aan een maatwerkoplossing. Dit is een breed vangnet dat onder andere bestaat uit sociale incasso door de energiebedrijven, budget- en energiebesparingsadvies en financiële ondersteuning, bijvoorbeeld in de vorm van een schuldenrustlening. Voor individuele situaties kan de individuele bijzondere bijstand (IBB) mogelijk uitkomst bieden. Het gaat dan om situaties waarin geen andere oplossing mogelijk is. Al voor de zomer zijn de mogelijkheden voor het verstrekken van IBB voor energiekosten verruimd.

In eerste instantie ging het hierbij om huishoudens die onvoldoende draagkracht hebben om de maandbedragen te betalen, maar inmiddels wordt ook IBB verstrekt voor hoge eindafrekeningen. Hierbij wordt geen maximum aan het inkomen gesteld, waardoor ook huishoudens met een (lager) middeninkomen die hun energierekening niet kunnen betalen hier een beroep op kunnen doen. In samenwerking met Buurtteamorganisaties en energiebedrijven In het kader van de vroegsignalering wordt samengewerkt met een uitgebreid netwerk van partners die melden als huishoudens niet kunnen voldoen aan hun betalingsverplichtingen, zodat schuldhulpverlening contact kan opnemen. We zien nu een toename van mensen die hun energierekening niet kunnen betalen. In 2021 hebben we in totaal 6.937 meldingen van energiemaatschappijen binnen gekregen bij de vroegsignalering. Dit jaar zijn dat er tot en met september al 7.203. Dit komt ook doordat we onze samenwerking met energiebedrijven hebben

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2022 Pagina 2 van 3

geïntensiveerd om er zo snel mogelijk bij te zijn en contractontbindingen te voorkomen. Huisbezoeken worden daarom al bij kleinere betaalachterstanden gedaan in vergelijking met vorig jaar. Ook monitoren we hoeveel preventieve energieadviezen er worden gegeven en welke maatwerkregelingen er worden ingezet in het kader van het vangnet voor toegenomen energiekosten. Deze parameters geven een indicatie van het aantal Amsterdammers dat problemen ervaart door een stijging van de energiekosten. Het college onderzoekt daarnaast samen met netbeheerder Alliander, of we kunnen samenwerken om afsluitingen te voorkomen. Als Alliander adressen deelt van Amsterdammers zonder energiecontract kan de gemeente actief contact zoeken om samen te kijken naar een oplossing op maat. Voor deze gegevensuitwisseling is op dit moment geen wettelijke grondslag, wat juridische risico’s met zich mee brengt. Dit hebben we dan ook gezamenlijk onder de aandacht gebracht bij het Rijk, want we zullen alles op alles moeten zeten om te voorkomen dat mensen letterlijk in de kou komen te zitten. Buurtteamorganisaties weten meeste huishoudens in nood te bereiken Bij bijna 80% van de meer dan 7.000 meldingen vroegsignalering voor energiekosten dit jaar lukte het de buurtteams om in contact te komen met de betreffende Amsterdammers.

Tot eind september is er in totaal 97 keer IBB aangevraagd voor toegenomen energiekosten en in de afgelopen weken is er een toename van het aantal aanvragen. Om het vangnet onder de aandacht te brengen bij de groep die ondersteuning het hardste nodig heeft, is er voor gekozen om de communicatie over het vangnet voor een belangrijk gedeelte te laten verlopen via professionals zoals bewindvoerders, budgetbeheerders en intermediairs zoals FBNA. En in de communicatie over de energietoeslag (bijvoorbeeld via de website) en de afwijzingsbrieven die worden verstuurd aan aanvragers die geen recht hebben op de toeslag worden inwoners ook op het vangnet gewezen. Met de buurtteamorganisaties wordt nauw samengewerkt om het vangnet breed bekend te maken en het aanbod proactief bij de doelgroep onder de aandacht te brengen. Individuele bijzondere bijstand is geen oplossing voor grote groepen studenten Op 5 oktober hebben 13 studentensteden een brandbrief aan Minister Schouten en de Tweede Kamer gestuurd, waarin wordt aangegeven dat gemeenten de toegang tot de individuele bijzondere bijstand voor kwetsbare inwoners deze winter niet meer kunnen garanderen indien ook grote groepen studenten via deze regeling geholpen moeten worden.

Het bepalen van het recht op IBB is een arbeidsintensief proces, omdat het om een maatwerkoplossing gaat: we moeten nauwkeurig in beeld hebben wat de inkomsten en uitgaven zijn van onze inwoner. Het maatwerkkarakter van de IBB knelt met het uitkeren van een energietoeslag aan grote groepen studenten. Bovendien kan met het landelijke budget dat beschikbaar wordt gesteld voor hulp bij gestegen energiekosten van studenten (€ 35 miljoen), slechts een fractie van alle studenten een tegemoetkoming ontvangen. De toegang tot de individuele bijzondere bijstand blijft daarom beperkt tot studenten die in betalingsproblemen dreigen te raken en waarbij geen andere oplossing mogelijk is. Ondertussen blijven we aandringen bij het Rijk voor een meer structurele oplossing voor deze groep, bij voorkeur uitgevoerd door een landelijke uitvoeringsorganisatie zoals DUO.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2022 Pagina 3 van 3

Extra inzet om niemand in de kou te laten zitten deze winter Met de winter in aantocht willen we niemand in de kou laten zitten. Het college blijft nauwgezet volgen welke huishoudens in de problemen dreigen te raken en komt snel in actie als dit nodig is. Hierbij speelt ook de doorwerking van de koopkrachtmaatregelen die de regering op Prinsjesdag heeft aangekondigd1 voor 2021 en 2022 een rol. Het door het kabinet aangekondigde pakket aan koopkrachtreparatie, het prijsplafond voor energie en het noodfonds kunnen voor veel huishoudens soelaas bieden. We zien in deze crisis echter dat de effecten heel ongelijk optreden en het is daarom niet uit te sluiten is dat Amsterdammers op korte termijn in de knel komen. Ook het NIBUD wijst erop dat het door het Rijk aangekondigde prijsplafond weliswaar een aanzienlijke verbetering is, maar lang niet voor iedereen de problemen oplost.2 Het college wil daarom per direct bijspringen, om deze Amsterdammers te ondersteunen en hun financiële situatie te verlichten.

U heeft al kennis kunnen nemen van alle maatregelen die het college neemt voor extra financiële ondersteuning voor Amsterdammers waarvan de bestaanszekerheid acuut onder druk staat in de raadsinformatiebrief van 27 september 2022.3 Ook zal € 500 van de energietoeslag 2023 naar voren worden gehaald en al in 2022 worden uitgekeerd, om kwetsbare huishoudens al eerder tegemoet te komen, voordat op 1 januari 2023 het uitgebreidere koopkrachtpakket van het Rijk beschikbaar komt.4 Door deze maatregelen en de inzet op vroegsignalering verwacht het college dit jaar de problemen van Amsterdammers klein te houden en ze zo snel mogelijk op te lossen. Hopelijk kan dit in de meeste gevallen een opbouw van schulden voorkomen. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening

Bijlage: Brandbrief studentensteden (5 oktober 2022) Uitkering van energietoeslag voor studenten via gemeente niet uitvoerbaar

1

Kamerbrief aanvullende maatregelen energierekening (20 september 2022). https://www.nibud.nl/nieuws/nibud-goed-dat-prijsplafond-energie-is-verruimd/ 3 Raadsinformatiebrief inzake extra financiële ondersteuning voor Amsterdammers waarvan de bestaanszekerheid acuut onder druk staat (27 september 2022). 4 Mededeling van wethouder Moorman Commissie OZA (12 oktober 2022). 2

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl