A - 29 Ruimtelijke Ordening (30) bijlage 4 Concept Nota van Beantwoording ad
Tekst van het document
Het principe Voor uitvoering van de visie wordt een van de omgevingswet is ‘het kan, mits’ in plaats van ‘het mag uitvoeringsagenda opgesteld. Samen stadmaken alleen als’. Het is zaak dat de randvoorwaarden helder worden staat op die agenda. gemaakt zodat er op die manier ook echt gebruik wordt gemaakt van de ruimte om eigen initiatief te nemen en het gezamenlijk maken van de stad. Hier zien we een taak voor het zowel het stadsdeel als de centrale stad (VVD Zuid steunt dit advies niet).
Zuid Zuid
Z37
Voor Zuid-specifiek adviseert de stadsdeelcommissie: Vergroenen van de Zuidas.
Zuid
Z38
Zuid
Z39
Aanpak van de Stadhouderskade en Amsteldijk i.v.m vervuiling en Een dergelijke aanpak vloeit voort uit de visie, maar Niet overlast. staat niet in de visie zelf genoemd. overgenomen Ontwikkeling RAI-gebied tot een aantrekkelijk woon- en Het RAI-gebied wordt een buurt met een gemengd Al opgenomen werkgebied voorzieningenaanbod, waaronder grootstedelijke in de voorzieningen. Het gebied is via stadsstraten en omgevingsvisie stadslanen goed aangesloten op de omliggende buurten en het is er prettig wonen. Rondom het ovstation kunnen gebouwen hoger dan 70 meter bijdragen aan de opgave tot verdichting. Het RAIgebied, een niet hoogstedelijk stationskwartier, is geschikt voor voorzieningen, werkgelegenheid met een meer lokaal en stedelijk karakter.
Zuid
Z40
Aandacht voor de lange termijn ontwikkeling van winkel/woonstraten, zoals bijv. Rijnstraat en Aalsmeerstraat
In de visie wordt richting gegeven aan de ontwikkeling van stadsstraten en stadslanen. Op basis van de vise is nadere uitwerking in concrete programma's en plannen mogelijk.
Zuid
Z41
Ontwikkeling Schinkel tot een duurzaam woon-/werkgebied
Het is de bedoeling Schinkel te ontwikkelen tot een Al opgenomen bruisende stadsbuurt, een buurt voor wonen, in de werken, winkelen en voorzieningen. omgevingsvisie , Meenemen bij uitvoering
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
Actie Al opgenomen in de omgevingsvisie
De strategische keuze 'rigoreus vergroenen' geldt Al opgenomen voor het gehele grondgebied van de gemeente, dus in de ook voor de Zuidas. omgevingsvisie
Al opgenomen in de omgevingsvisie , Meenemen bij uitvoering
pagina 30 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
Zuid
Z42
Behoud historisch erfgoed met ruimte voor het moderniseren van In de visie wordt in hoofdstuk 17 Compacte stad woningen. ingegaan op de waarde van het historisch erfgoed. Bij het moderniseren van woningen speelt het behoud van historisch erfgoed een belangrijke rol. In de bestuursopdracht Ruimtelijke kwaliteit en erfgoed wordt de eventuele meerwaarde van cultuurhistorie bij verduurzamen, verdichten en vergroenen nader onderzocht.
Zuid
Z43
Afwaarderen Pres. Kennedylaan
Zuid
Z44
In de Omgevingsvisie is te lezen dat 'Bij grotere stations als Een meerkernige metropool kan alleen als eenheid Al opgenomen Lelylaan, Zuid, RAI en Sloterdijk is ruimte voor wonen en werken fungeren als de verbindingen op topniveau zijn. In in de in gebouwen hoger dan 70 meter'. + 'Amsterdam Zuid en Schiphol de ruimtelijke programmatische basissstructuur is omgevingsvisie zijnde belangrijkste internationale treinstations'. Hoe zorgen we uitgewerkt hoe de stad op verschillende manieren ervoor dat de Zuidas geen verkeersinfarct wordt? Het moet voor en met verschillende snelheden kan groeien. De bewoners en forenzen een aantrekkelijke plek blijven, dus voor netwerken voor verkeer en vervoer zullen in de alle vormen van verkeer: auto, ov, fiets, te voet. vorm van ruimtelijke reserveringen onderdeel worden van de ruimtelijke planvorming in projecten en het stadsbrede omgevingsplan. Goede bereikbaarheid is uitgangspunt, waarbij steeds meer ruimte wordt gegeven aan voetgangers, fietsers en OV en steeds minder ruimte voor personenauto's. Rondom de stad maken hubs de overstap van regionaal autoverkeer naar stedelijk OV en fiets goed mogelijk.
Zuid
Z45
We zijn voorstander van de aanleg van het Zuidasdok. Wij zijn van mening dat het ondergronds brengen van de snelweg een belangrijke impuls is voor de kwaliteit van de Zuidas die bijdraagt aan de ontwikkeling tot een hoogwaardige woon-werkwijk. Ook voor de aanleg van een park op de toekomstige tunnel.
Al opgenomen in de omgevingsvisie
Zuid
Z46
We zijn positief over de algemene maatregelen om de Bij de uitwerking van de visie wordt rekening luchtkwaliteit te bevorderen (p.190), maar vragen ook aandacht gehouden met de eisen voor een gezonde voor specifieke maatregelen bij de ontwikkelingen in Zuid in de leefomgeving voor bewoners en bezoekers. Dat omgeving van de A10. Met het toevoegen van woningen en de geldt voor alle stadsdelen. ontwikkeling van projecten en programma’s in het Schinkelkwartier en verdere verdichting rondom de Rai en Zuidas, in combinatie met het autoluw maken van de binnenstad, wordt de A10 naar alle waarschijnlijkheid intensiever gebruikt. We vinden het van uiterst belang dat bewoners en bezoekers zich in Zuid bevinden in een gezonde leefomgeving, met ruimte om te bewegen. Daar hoort ook een goede luchtkwaliteit bij.
Al opgenomen in de omgevingsvisie , Meenemen bij uitvoering
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
Actie Al opgenomen in de omgevingsvisie , Meenemen bij uitvoering
In de basis gaan wegen in de visie naar 30km Niet wegen, behoudens de wegen van de belangrijke overgenomen ontsluitingsroutes. Die wegen zijn 50km wegen. De Pres. Kennedylaan is een weg van een belangrijke ontsluitingsroute. Vanwege het autoluwer maken van de stad en het tegengaan van doorgaand verkeer, zal de intensiteit van het gebruik van de weg in de toekomst gaan veranderen. Het betekent bijvoorbeeld dat in de toekomst alleen bestemmingsverkeer er gebruik van zal maken. Wat dat voor het snelheidsregime gaat betekenen kan nu nog niet worden bepaald. Het wensbeeld van de visie is om alle wegen 30km weg te maken.
pagina 31 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
West
W01
Het dagelijks bestuur van Stadsdeel West onderstreept het belang Goed om te lezen dat de vijf strategische keuzes Voor om juist ook in deze tijd een blik op de toekomst te houden en ook op het niveau van het stadsdeel goede kennisgeving daarover een visie te hebben. Hiermee zijn we zoveel mogelijk handvatten zijn. Op de advisering van het stadsdeel aangenomen voorbereid op de toekomst. Klimaat, bevolkingstoename en is hierna per onderwerp een antwoord gegeven. ontwikkeling van de economie kent zijn uitdagingen en de druk op het stadsdeel is al groot. Binnen de Nederland, de MRA en de stad willen wij ook dat het stadsdeel zijn steentje bijdraagt: meer kansengelijkheid, een grotere leefbaarheid voor mens en dier en een duurzamere samenleving in een grootstedelijk verband. Deze omgevingsvisie komt daarom op het goede moment. De vijf strategische keuzes (Meerkernige ontwikkeling, Groeien binnen grenzen, Duurzaam en gezond bewegen, Rigoureus vergroening en Samen stadmaken) zijn goede handvatten, ook voor beslissingen op het niveau van het stadsdeel. Het dagelijks bestuur van stadsdeel West vertaalt aanvullend op de uitgangspunten van het college de strategische keuzes naar het stadsdeel en heeft daarbij het volgende advies.
West
W02
Verbinding fysiek en sociaal domein: gebiedsopgaven De grote opgaven in een verdichtende stad vragen Al opgenomen In de visie staat dat de overspannen woningmarkt en de om strategische keuzes voor slim ruimtegebruik. in de segregatie de kansengelijkheid en uiteindelijk ook het succes van Gecombineerd gebruik en kwaliteit van openbare omgevingsvisie de stad bedreigen. In de visie staat ook dat de Amsterdamse voorzieningen zijn hierbij van essentieel belang. , Meenemen bij openbare ruimte een hoofdrol speelt in het sociale en Evenals de aandacht bij de inrichting van de ruimte uitvoering economische succes van de stad. In deze ‘huiskamer van de stad’ voor mensen met beperkingen. komt alles samen. Dat is zeker ook zo het geval in stadsdeel West. West kent gebieden die behoren tot de meest druk bevolkte van de stad. Bewoners zijn vaak klein behuisd. Voorzieningen zijn beperkt, met name voor kwetsbare bewoners. De openbare ruimte is daarmee voor bewoners is een essentieel onderdeel van hun leefomgeving. Tegelijkertijd is ook die openbare ruimte beperkt. Het is daarom belangrijk om zoveel mogelijk te sturen op gecombineerd gebruik en de kwaliteit van de openbare ruimte. Alleen op die manier kunnen we invulling geven aan opgaven zoals voldoende bewegen, gezondheid, sociale cohesie, veiligheid etc. Hierbij vragen me ook aandacht voor mensen met beperkingen.
West
W03
Om de woningmarkt meer in balans te krijgen en om ervoor te De visie geeft richting aan de ontwikkeling van de Niet zorgen dat Amsterdam toegankelijk blijft voor middengroep en stad en is niet bedoeld om uitwerkingen op overgenomen gezinnen, is het belangrijk om te sturen op doorstroming in de specifieke locaties in de vorm van projecten weer te bestaande voorraad en daarnaast voldoende woningen te bouwen geven. De ligging van de projecten zijn globaal, in alle segmenten. Projecten als Entree Gulden Winckel, zonder naam en toenaam, in de kaart opgenomen. Brediuslocatie (hier willen we expliciet de doorstroming bevorderen en gezinswoningen bouwen), het afmaken van de vernieuwing in Kolenkit, Mercatorpark, Foodcenter zijn daarom van groot belang, maar laten ook zien dat er keuzes moeten worden gemaakt. We adviseren deze projecten op te nemen op de kaarten voor West.
West
W04
We zien dat de projecten grote prioriteit hebben en dat er spanning zit op de ambities van de Omgevingsvisie: druk op de openbare ruimte, OV, groen, woningbouwprogramma, maatschappelijke en sportvoorzieningen. Wij adviseren duidelijker in beeld te brengen waar opgaven ‘schuren’ en welke sturing er aan bestuurlijke keuzes kan worden gegeven op het niveau van de omgevingsvisie.
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
De schuring ontstaat als concrete uitwerkingen worden gedaan. De omgevingsvisie geeft richting hoe met die schuring om te gaan. Een heldere belangenafweging is en blijft noodzakelijk.
Actie
Niet overgenomen
pagina 32 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
West
W05
Breed kijken naar aandachtsgebieden Goed om te lezen dat de omgevingsvisie In Amsterdam en nu in de omgevingsvisie wordt nadruk gelegd op handvatten biedt voor aanpak van de geschetste de ontwikkelbuurten. Ook stadsdeel West kent veel buurten die problematiek in gebieden en buurten in de vorm op het vlak van armoede en andere kwetsbaarheidsindicatoren van integrale gebiedsgerichte programma's en extra inzet vragen vanwege de absolute omvang van de buurtomgevingsvisies. problematiek. Zo bestaat er in absolute zin veel armoede. Stadsdeel West kent daarom een aantal gebiedsopgaven waarin bovenstaande extra zorg verdient. We zijn blij dat de omgevingsvisie hier handvatten voor biedt, o.a. doormiddel van integrale gebiedsgerichte programma’s en buurtomgevingsvisies.
Voor kennisgeving aangenomen
West
W06
Het betreft gebieden waar nu al een grote spanning is als het gaat In de tekst van stadsdeel West is de opgave zoals om de hierboven reeds genoemde ambities op het gebied van genoemd overgenomen. groen, openbare ruimte, woningmarkt en kansengelijkheid. We hebben het dan vooral over de Spaarndammerbuurt, de Kolenkitbuurt en de Jan Maijenbuurt. Voor deze buurten is het extra belangrijk dat voldoende maatschappelijke voorzieningen en voorzieningen in de openbare ruimte in aansluiting bij lokale behoeften worden gerealiseerd. Denk aan ruimte voor startende ondernemers, ontmoeting en cultuur, sport- en spel, vergroening van de openbare ruimte samen met bewoners. Op deze manier blijft de leefbaarheid van buurten op peil. We zien deze opgave voor stadsdeel West graag benoemd in de omgevingsvisie en vragen om in de teksten de focus van de ontwikkelbuurten te verbreden naar gebieden met een vergelijkbare opgave, zoals De Kolenkitbuurt, Spaandammerbuurt en Jan Maijenbuurt.
Overgenomen
West
W07
In de Omgevingsvisie wordt alleen op pagina 132 nadrukkelijk genoemd dat Stadsdeel Oost te maken krijgt met de vergrijzing. Dat de andere stadsdelen geen aanpassingen is onwaarschijnlijk. De vraag is ook relevant voor Amsterdam West hoe het stadsdeel in 2050 bewoonbaar blijft voor oudere Amsterdammers. Tegelijkertijd heeft Amsterdam – West afgelopen decennium te maken gehad met een omgekeerde ontwikkeling: verjonging. Daarom stellen wij voor een passage op te nemen wat de vergrijzing kan betekenen voor de (woon)voorzieningen in Amsterdam – West en of er verschil zit tussen de wijken.
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
Actie
Vergrijzing geldt voor alle stadsdelen, met tussen Overgenomen, gebieden verschillen, en wordt in de Meenemen bij omgevingsvisie al op verschillende plekken uitvoering benoemd. Het advies is overgenomen. Vergrijzing wordt in de visie meer benadrukt. Er moet blijvende aandacht zijn voor het bouwen van woonvormen die geschikt en prettig zijn om oud in te worden. Bijvoorbeeld het meer geclusterd wonen van ouderen, waardoor contact en onderlinge hulp, naar elkaar omkijken worden bevorderd. Indien men niet langer zelfstandig kan blijven wonen, is het belangrijk dat er in de toekomst voldoende verpleeghuisplekken beschikbaar blijven. In de buurten waar de vergrijzing het grootst is, zal hier extra aandacht voor bijpassende voorzieningen komen, zodat ouderen langer zelfstandig kunnen wonen en mobiel kunnen blijven. In Amsterdam bestaat de Amsterdamse coalitie ouderen, een samenwerkingsverband met als doel om passende ondersteuning en zorg te bieden aan (oudere) Amsterdammers. Dit is gestart vanuit een gedeeld gevoel van urgentie over het vergrijzingsvraagstuk.
pagina 33 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
West
W08
West
-
West
W09
Bereikbaarheid en toegankelijkheid blijft aandachtspunt De tekst sluit aan bij de tekst in de visie. Voor wat Al opgenomen In een sterk groeiende stad kan meer ruimte worden gecreëerd betreft het OV is het belang van een fijnmazig in de voor de spelende mens. Ruimte voor voetgangers, fiets en OV kan netwerk nadrukkelijker in de visie opgenomen. omgevingsvisie alleen worden gerealiseerd door een autoluwere inrichting van straten en pleinen. Naast een robuust systeem, met goede verbindingen met omliggende gebieden, blijft ook de fijnmazigheid van het OV van onverminderd belang om het stadsdeel bereikbaar en toegankelijk te houden, voor alle bewoners. We hebben de volgende aandachtspunten bij de teksten en kaarten in de Omgevingsvisie: Op de fietskaart op pagina 88 mist de verbinding noord-zuid over Op de fietskaart op pagina 94 staat het langelijnen Niet het foodcenter die wel op de deelkaart van West op pagina 122 fietsnetwerk ingetekend. Routes die lager in de overgenomen staat. Wij ontraden overigens om die verbinding in te tekenen op hierarchie zitten zie je daar niet in terug. In de het Vredenhofpad. Dit roept vragen op en suggereert een stadsdeelkaart is ingezoomd, waardoor meer detailniveau dat er niet is. Veel beter is het om het schematisch in details zichtbaar zijn. Het onderliggende fijnmazige te tekenen.
Voor een noord-zuid verbinding kan dan gezocht fietsnetwerk komt daarmee in beeld. Deze route is worden naar het beste traject dat ook beter aansluit op de andere onderdeel van dat fijnmazige fietsnetwerk. verbindingen. Dit zou bijvoorbeeld ook via de Van Gekozen is de route naar de westkant te Slingelandtstraat kunnen. verplaatsen, zodat de ligging geen belemmeringen voor de bedrijven veroorzaakt.
West
W10
Er ontbreekt vanaf het Surinameplein en als verbinding met de Onder het langelijnen fietsnetwerk ligt het Al opgenomen zuidkant van de stad een verbinding naar het noorden. Overigens fijnmazige fietsnetwerk. In dat fijnmazige in de ook daarbij het advies om de routes schematisch weer te geven en fietsnetwerk is de verbinding wel weergegeven. De omgevingsvisie niet een voorgenomen traject te suggereren. verbinding vanaf het Surinameplein wordt in de visie versterkt door verschillende routes, soms onderdeel van het fijnmazige fietsnetwerk, soms in het netwerk van straten en lanen, waar de fiets veel ruimte krijgt.
West
W11
West
W12
We steunen de schematische weergave van de gewenste OV De inpasbaarheid van de HOV-lijn op het stukje Meenemen bij verbindingen (pagina 90). Wel hebben we vraagtekens bij de traject Van Diemenstraat moet worden uitgewerkt. uitvoering aanduiding HOV op het stukje traject Van Diemenstraat. Hoe is dit inpasbaar? Op de kaart auto en hubs (pagina 94) lijken een soort ringen te Het is de bedoeling dat in stappen naar de beoogde Voor ontstaan in de stadsdelen. Het betekent een forse verhoging van situatie wordt toegewerkt. Niet wordt uitgesloten kennisgeving de druk op die ringen (bijvoorbeeld Van Galenstraat-Nassaukade- dat daarbij stevige keuzes gemaakt moeten aangenomen Ceintuurbaan). Dit betekent dat er stevige keuzes moeten worden worden. gemaakt zoals eenrichtingsverkeer om de leefbaarheid te borgen.
West
W13
Op pagina 129 staat een nieuwe oost-westfietsverbinding over Dit advies is overgenomen. De routering van de Overgenomen het Foodcenterterrein benoemd. Wij vragen om de routering aan oost-west fietsverbinding is indicatief ingetekend. de westkant (er staat nu langs het Erasmuspark) globaler te beschrijven en schematisch in te tekenen op het kaartje.
West
W14
Verbinding buurten en gebieden Bij de uitwerking van de visie in concrete plannen Met name aan de randen van West wordt veel ontwikkeld. wordt het advies voor het verzachten van de Voorbeelden zijn Haven-Stad, Mercatorpark en Entree Gulden barrières betrokken. Winckel. Daarnaast is (bestaande) infrastructuur vaak een fysieke en sociale barrière: De A10, de metroring, het spoor. Wij vragen aandacht om die barrières in de toekomst te verzachten in meer natuurlijke verbindingen.
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
Actie
Meenemen bij uitvoering
pagina 34 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
West
W15
Groenopgave is groot In de Omgevingsvisie wordt gesteld dat kansen Meenemen bij Rigoureuze vergroening van de bestaande wijken, de toevoeging voor vergroening moeten worden aangegrepen. uitvoering van parken in Haven-Stad en het toekomstbestendig maken van Een nadere detaillering daarvan is op allerlei het Westerpark zelf blijven een grote opgave in het realiseren van niveaus mogelijk. In de visie worden hiervan de visie. Met name de toevoeging van parken in Haven-Stad is voorbeelden gegeven. Vanzelfsprekend legt de essentieel om de druk op het Westerpark te verlichten. Voor de visie dit niet vast, maar geeft richting en biedt rigoureuze vergroening van de bestaande wijken van West - die ruimte aan verdere uitwerkingen. Het beheer hoort worden gekenmerkt door een hoge bevolkingsdichtheid en daarbij. In de uitvoeringsagenda bij de visie is schaarse openbare ruimte - is het nodig om zoveel mogelijk beheer als uit te werken opgave opgenomen. kansen voor vergroening aan te grijpen. Door waar mogelijk openbaar groen toe te voegen en door het beter inrichten en openbaarder maken van bestaand groen, waarbij vergroening hand in hand gaat met maatregelen op het vlak van klimaatadaptatie. Daarnaast zetten we in op het stimuleren van buurtgroen in medebeheer van bewoners en organisatie, zoals geveltuinen, boomspiegels en andere groeninitiatieven.
Ook het tegengaan van verstening van binnenterreinen en het multifunctioneel maken van binnenterreinen en de rol van de corporaties is hierbij van belang. Daarnaast moet natuurinclusief (ver)bouwen zorgen voor meer groen in West. We zien dit graag beschreven in de Omgevingsvisie. Verder vragen we er aandacht voor dat dit ook om vernieuwende en intensievere vormen van beheer kan vragen.
West
-
West
W16
West
W17
West
W18
Daarnaast hebben we de volgende aandachtspunten voor de kaarten: We zien in de tekst de Vlothaven als locatie voor parkruimte Op de visiekaart is parkruimte aan de Vlothaven genoemd, maar op de kaartjes niet. We vragen om die toe te weergegeven. voegen. De hoofdbomenstructuur in West komen op de kaartjes van De hoofdbomenstructuur in West is in beide pagina 2 en pagina 86 niet overeen. We vragen om dit aan te kaartjes gelijk ingetekend. passen. Samen stadmaken We zijn blij met de wens om de wens om Amsterdammers een meer actieve rol te geven. Alleen door samen met bewoners de stad te maken kunnen we recht doen aan de diversiteit aan wensen en behoeften en bewoners meer eigenaarschap en zeggenschap geven over hun leefomgeving. De integrale gebiedsaanpak van de Kolenkit Noord- en Midden is hier een goed voorbeeld van.
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
Actie
Overgenomen
Overgenomen
Voor kennisgeving aangenomen
pagina 35 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
West
W19
De ambities om samen stad te maken zijn hoog en dat is goed. Het samen stadmaken is als uit te werken opgave Meenemen bij Tegelijkertijd zien we in de praktijk dat het soms schuurt. We in de uitvoeringsagenda bij de visie opgenomen. uitvoering adviseren om hier in de Omgevingsvisie ook aandacht voor te Het advies zal bij die uitwerking worden betrokken. hebben. Zo is het van belang dat er voldoende participatieruimte is en dat we die ruimte zo groot mogelijk maken. En dat is niet altijd makkelijk. Zo hebben we op het vlak van de inrichting van de openbare ruimte veel vastgelegd in beleidsregels om de kwaliteit en kosten te bewaken en is de ondergrond vaak zo druk met o.a. kabels en dat er slechts een aantal opties overblijven voor bewoners om uit te kiezen. Daar moeten we ons van bewust zijn. Daarnaast willen we dat alle bewoners meer mogelijkheden geven om invloed uit te oefenen op hun leefomgeving. En voorkomen dat bewoners die zich nog niet laten horen of het lastig vinden om dat te doen op (grotere) afstand komen te staan. Dat vraagt om de inrichting van inclusieve processen en continue aandacht voor het betrekken en ondersteunen van bewoners die barrières ervaren om deel te nemen. En om bestuurlijke afwegingen als we constateren dat niet alle bewoners goed worden vertegenwoordigd.
We kijken ernaar uit om hier de komende jaren samen met bewoners en maatschappelijke partners vervolgstappen in te zetten. Daarbij realiseren we ons dat niet alles vanaf dag één goed zal gaan. Die ruimte moeten we elkaar gunnen, zolang we transparant zijn, leren en samen verder komen.
West
W20
West
W21
Duurzaam gedrag Op verschillende plaatsen in de visie wordt Al opgenomen De duurzame ambities komen in de omgevingsvisie met name tot duurzaam gedrag gestimuleerd. Bijvoorbeeld bij in de uiting in het fysieke domein. Als onderdeel van de duurzame het duurzaam bewegen: lopen, fietsen en OVomgevingsvisie ambities adviseren wij om (stimulering van) duurzaam gedrag op gebruik voor de dagelijkse verplaatsingen. Bij alle te nemen als onderdeel van de beleidsambitie. duurzame ambities hoort duurzaam gedrag. Stimulering van duurzaam gedrag is in die zin al in de visie opgenomen. Zicht op water De uitgangspunten voor water als ruimte en Meenemen bij Onder Water als ruimte en landschap (pagina 195 en verder) landschap moeten nog worden uitgewerkt. Hoe dit uitvoering wordt niet geheel duidelijk wat de uitgangspunten zijn voor het proces wordt vormgegeven is nog niet bepaald. In vergroten van zicht op het water. De tekst suggereert dat een de uitwerking van de visie zal dit een plaats krijgen. open gesprek plaats vindt met bewoners van gebieden om te bepalen waar meer zicht op het water gewenst is. Het is echter niet duidelijk binnen welk kader dat gebeurt en welke implicaties de uitkomsten van het gesprek kunnen hebben voor de bestaande (legale) situatie We adviseren om dit te verduidelijken en gaan hier graag met u over in gesprek.
West
W22
Delen van West centrumgebied? De definitie voor 'centrumgebied' is aan de visie Op de kaarten is naast stadsdeel Centrum een klein gebied langs toegevoegd. de Kinkerstraat aangewezen als ‘ centrumgebied’. Wij adviseren duidelijk te maken wat hiervan precies de definitie en implicatie is. Los daarvan herkennen wij wel dat (grote) delen van de 19eeeuwse gordel, bijvoorbeeld het gebied rond de Hallen vergelijkbare opgaven heeft als het Centrum. Wij adviseren dan ook het Centrumgebied uit te breiden, afhankelijk van de hiervoor genoemde definitie.
Overgenomen
West
W23
Cultureel erfgoed Net als in de andere stadsdelen wordt ook in Overwegende dat de geformuleerde ambities van verdichten, stadsdeel-West veel belang gehecht aan het vergroenen en verduurzamen spanningen met zich meebrengt als bestaande cultureel erfgoed. In het hoofdstuk het gaat om het beschermen van het aanwezige cultureel Compacte stad is het belang ervan in beeld erfgoed, dat het belang van cultureel erfgoed expliciet erkend gebracht. Waar dit kan zal dit voor de toekomst wordt (pagina 208 van de visie) en dat Amsterdam – West op dit behouden blijven. gebied uiteenlopende uitdagingen en kansen kent. Stellen wij voor de volgende zinsnede op te nemen: In Amsterdam-West wordt in kaart gebracht hoe het bestaande cultureel erfgoed toekomstbestendig gemaakt kan worden.”
Al opgenomen in de omgevingsvisie , Meenemen bij uitvoering
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
Actie
pagina 36 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
Antwoord
Actie
West
W24
Buurtomgevingsvisies De resultaten van het experiment met de buurtomgevingsvisie zijn nog niet bekend maar er wordt wel over een voortzetting gesproken. Met het oog op de structuur van het binnengemeentelijk stelsel, de werking van de omgevingsvisie en het concrete vraagstuk wie een buurtomgevingsvisie moet vaststellen en welke positie deze moet hebben binnen de Omgevingsvisie stellen wij het volgende voor: Maak een uitvoeringsagenda op basis van de omgevingsvisie waarin het instrument buurtomgevingsvisie en de wijze van totstandkoming daarvan wordt geconcretiseerd.
Op basis van de omgevingsvisie wordt een uitvoeringsagenda opgesteld. In die uitvoeringsagenda wordt ook het instrument buurtomgevingsvisie en de wijze van de totstandkoming ervan als uit te werken opgave opgenomen.
Overgenomen
Oost
O01
Het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost adviseert positief op het De consequenties zijn waar nodig verwerkt op ontwerp-Omgevingsvisie Amsterdam 2050 en bijbehorend andere plaatsen in de omgevingsvisie en in de ontwerp-Omgevingseffectrapport. Hierbij vraagt zij aandacht bijbehorende kaarten. voor de consequenties van de omgevingsvisie voor stadsdeel Oost. In de specifieke paragraaf over Oost (p. 132-133) worden deze consequenties duidelijk benoemd. Graag zien we deze ook nadrukkelijker terugkomen in de rest van de omgevingsvisie en bijbehorende kaarten.
Overgenomen
Oost
O02
Te sterke focus op Nieuw-West, Zuidoost en Noord Meerkernige ontwikkeling Het dagelijks bestuur merkt op dat in de omgevingsvisie de nadruk sterk ligt op de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Hoewel dit te begrijpen is, vraagt de ontwikkeling van nieuwe gebieden op IJburg ook om een nieuwe kern om zo het voorzieningenniveau van dit gebied te verhogen en de oriëntatie op het Amsterdamse centrum te verminderen.
Oost
O03
Groen De ambitities op het vlak van groen voor Meenemen bij Hoofdstuk 6 van de visie opent met de ambitie om de komende Zeeburgereiland, Ijburg 2 en het Amstelkwartier en uitvoering decennia de relatie met de scheggen te verbeteren door de de Amstelscheg, Diemerscheg en het IJmeer zullen ontwikkeling van Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Het dagelijks in de uitwerking van de visie worden betrokken. In bestuur adviseert om ook de ambities op het vlak van groen voor de visie is al opgenomen dat de aansluiting van de Zeeburgereiland, IJburg 2 en het Amstelkwartier op te tekenen. scheggen op de nieuwe kernen in Nieuw-West, Hetzelfde geldt voor de Amstelscheg, Diemerscheg en het IJmeer. Zuidoost en Noord zullen worden verbeterd. Wij pleiten voor een verbeterde verbinding met de scheggen, Hierdoor ontstaan aantrekkelijke verblijfs- en zodat deze meer benut kunnen worden voor recreatie bij de recreatieplekken. verdichtende stad.
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Eén van de hoofddoelen van de visie is een stad en Al opgenomen regio te worden met meer stedelijke kernen. in de Hierdoor ontstaat een betere balans in de stad. omgevingsvisie Deze ontwikkeling is onder andere mogelijk door in de bestaande centra van Nieuw-West, Zuidoost en Noord flink te investeren in stedelijkheid. Het gaat hierbij zowel om verdichting als om kwaliteit. Met meer kernen krijgt Amsterdam meer smoel. De ontwikkeling van nieuwe gebieden gaat samen met het op peil houden en brengen (verdichten en kwaliteit) van een goed voorzieningenniveau in die gebieden. De oriëntatie zal meer en meer gericht zijn op de verschillende delen van de stad en niet alleen op het centrum.
pagina 37 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
Antwoord
Actie
Oost
O04
Verstedelijking/verdichting Werkgelegenheid Met de ambities uit de visie ontstaan ook veel Deels In de Omgevingsvisie ligt nu de nadruk op Oost als groen, relatief kansen voor werkgelegenheid. Sommige gebieden overgenomen rustige woon- en recreatiegebied. Het dagelijks bestuur ziet graag zullen vanwege de ligging en het relatief luwe ook de kansen voor werkgelegenheid genoemd worden. Denk aan karakter vooral ruimte bieden aan kleinschalige kenniskwartieren en stationskwartieren van Oost, zoals werkgelegenheid. In andere buurten is juist weer Sciencepark en de Knowledgemile. ruimte voor grootschalige kantoren, instituten en instellingen of voor productieve bedrijvigheid. De kansen voor Oost doen zich onder andere voor bij de kenniskwartieren. In de strategische keuze meerkernige ontwikkeling gaan we specifiek aandacht geven aan kenniskwartieren in alle delen van de stad. Deze ambitie komt ook terug in Deel II Waar. Kenniskwartieren worden opgenomen in de Visiekaart en in de kaart met Plekken van stedelijke betekenis. Het Sciencepark is nadrukkelijker op de kaarten verwerkt. Het gaat te ver om in de visie alle kansen op het gebied van werkgelegenheid voor alle gebieden uit te schrijven.
Oost
O05
Muiderpoortstation Bij de uitwerking van de visie moet rekening Het Muiderpoortstation staat op meerdere plekken genoemd als worden gehouden met goede kwaliteit van de locatie waar op termijn stevige verdichting gepland staat. leefomgeving. De verdichtingsopgave geeft Hiervoor is begrip vanuit een ruimtelijke visie. Echter, dit betekent mogelijkheden om tot kwaliteitsimpulsen voor de een risico voor de huidige rustige woonbuurt. Het dagelijks leefomgeving te komen. Het gaat om het vinden bestuur vraagt aandacht voor het spanningsveld tussen de van een goede balans bij het realiseren van de verdichtingsambitie en het huidige plezierige en groene verdichtingsopgave, die zowel kwantitatief als woonklimaat. kwalitatief van aard is.
Oost
O06
Bouwen op Speeltuin Amsteldorp Het dagelijks bestuur vindt het Bij de uitwerking van de visie in concrete plannen Meenemen bij bouwen op de locatie van de speeltuin Amsteldorp niet wenselijk, worden alle belangen meegewogen. Dat geldt ook uitvoering want deze heeft een belangrijke functie voor Amsteldorp. voor het belang van de functie van een speeltuin in een wijk of buurt.
Oost
O07
Locatie Intratuin Het dagelijks bestuur vraagt aandacht voor de samenhang tussen de verdichting op de locatie rondom de Intratuin (Nobelweg) en de afwaardering van de Gooiseweg. Het dagelijks bestuur pleit voor het behoud van de Intratuin. Door de afwaardering van de Gooiseweg zal er voldoende ruimte zijn voor verdichting.
Oost
O08
Mobiliteit Door de groei van Oost op Zeeburgereiland, IJburg en Mobiliteit is een belangrijk onderdeel van de visie Amstelkwartier is mobiliteit/bereikbaarheid een belangrijk en moet worden gezien als middel om aandachtspunt. Met het mobiliteitsplan Oostflank en het in doelstellingen, zoals de gewenste meerkernige ontwikkeling zijnde mobiliteitsplan Zuid-Oost worden daar goede ontwikkeling, uit de visie te kunnen bereiken. De stappen ingezet maar die vragen voortdurend aandacht. genoemde verbindingen kunnen op basis van de Daarnaast is het van belang om de verbinding te leggen met het visie in concrete plannen worden uitgewerkt. De tussengelegen Watergraafsmeer, met onder andere de genoemde mobiliteitsplannen zijn hier al ontwikkeling van de tunnel bij het Sciencepark, zodat ook hier de voorbeelden van. bereikbaarheid op orde blijft. Tegelijkertijd ontstaan hier mogelijkheden om de Agenda Autoluw een impuls te geven.
Oost
O09
Oost
O10
De Oost-west metrolijn/metrolijn richting Almere kan een De getoonde metrolijnen zijn tot stand gekomen Niet bijdrage leveren aan de bereikbaarheid van IJburg maar het na grondige afwegingen op het niveau van de stad, overgenomen dagelijks bestuur dringt erop aan dat deze prominenter wordt regio en het Rijk. benoemd in de opgave openbaar vervoer. Daarnaast vraagt het dagelijks bestuur aandacht voor een De getoonde metrolijnen zijn tot stand gekomen Niet metroverbinding meer in Oost-West richting (IJburg, na grondige afwegingen op het niveau van de stad, overgenomen Zeeburgereiland, Indische buurt en aantakking op Weesperplein). regio en het Rijk.
Oost
O11
Al opgenomen in de omgevingsvisie
Bij de uitwerking van de visie in concrete plannen Meenemen bij worden alle belangen meegewogen. Dat geldt ook uitvoering voor het belang van de functie van een tuincentrum in een wijk of buurt.
Al opgenomen in de omgevingsvisie
Het dagelijks bestuur vraagt aandacht voor de bereikbaarheid van In de uitwerking van de visie zal de genoemde optie Meenemen bij het nieuw aan te leggen stadspark Buiteneiland. Een optie is een voor een nieuwe fiets-/wandelroute als uitvoering nieuwe fiets-/wandelroute Buiteneiland – Zeeburgereiland. mogelijkheid worden betrokken.
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
pagina 38 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
Oost
O12
In de visie zijn de oeververbinding tussen Noord en het Oostelijk Op basis van de visie kan het ontwerp voor dit Havengebied en een veerverbinding tussen Sluisbuurt en gebied worden gemaakt. Bij die uitwerking zal Oostelijk Havengebied opgenomen (adviescommissie d’Hooghe). rekening moeten worden gehouden met de Hierdoor ontstaat een spanning vanwege de verandering van het genoemde aandachtsgebieden. Oostelijk Havengebied van een rustige woonbuurt naar een doorgaansroute met grote vervoersstromen waar de huidige infrastructuur niet op berekend is. Dit betekent een enorme ontwerpopgave. Het dagelijks bestuur ziet deze opgave graag terugkomen in de visie.
Oost
O13
Het dagelijks bestuur pleit voor een robuuste fietsverbinding tussen het Oostelijk Havengebied richting Oost, Centrum en Zeeburgereiland/IJburg.
De visie zet in op een robuust fietsnetwerk, Al opgenomen waardoor de genoemde plekken goed met elkaar in de verbonden zullen worden. In eerste instantie wordt omgevingsvisie ingezet op een veerverbinding naar Zeeburgeiland. In de visie is voor die verbinding een reservering voor een toekomstige fietsbrug opgenomen.
Oost
O14
Het dagelijks bestuur ziet graag een toelichting op de genoemde fietsbrug over de Amstel (p. 55). Deze is bij ons onbekend.
De getekende lijn over de Amstel in het verlengde Overgenomen van de Zuidelijke Wandelweg is een indicatieve lijn. De lijn geeft niet een precieze locatie van een brug weer. De lijn moet worden gezien als aanduiding van het zoekgebied. Eerst zullen de uitgangspunten, vervoerswaarde en mogelijke locaties moeten worden gezocht. Meerdere locaties zullen hierbij bekeken moeten worden. De lijn is in de visie expliciet als indicatieve lijn geduid.
Oost
O15
Het dagelijks bestuur vraagt aandacht voor de geprojecteerde stedelijke hub op sportpark Drieburg ter hoogte van SV De Meer en De Meer Tennis. De implicatie lijkt dat dit een behoorlijk ruimtebeslag zou kunnen zijn, wat dan ten koste gaat van sportvelden.
De geprojecteerde stedelijke hubs zijn indicatief en Al opgenomen zijn dus geen exacte weergave van de omvang en in de plek. Het is niet de bedoeling dat hubs de ruimte omgevingsvisie voor sportparken inperken. De sportparken zijn bovendien beschermd in de hoofdgroenstructuur.
Oost
O16
Recreatie aan het water De Watervisie 2040, vastgesteld in 2016, is Meenemen bij Het dagelijks bestuur mist een visie op recreatie aan het water. bestaand beleid en wordt met de omgevingsvisie uitvoering Recreatieplekken als Somerlust, oever Weesperzijde (Loswal), niet gewijzigd. De Watervisie 2040 geeft een Bogortuin worden niet genoemd in de visie (Somerlust wordt ruimtelijk-economisch perspectief op het gebruik alleen genoemd als onderdeel van de hoofdgroenstructuur). Dit van water en oevers op de lange termijn (2040) zijn recreatieplekken aan het water waar, als gevolg van een met ook een aantal speerpunten voor de kortere verdichtende stad, verjongende bevolking, kleinere woningen, termijn. Binnen het thema openbare ruimte en behoefte aan andere vormen van recreatie, een enorme recreatie is in de genoemde visie onder ander de toestroom van bezoekers zichtbaar is. Deze plekken zijn hiervoor ambitie voor meer zwemwater en recreatieplekken in het verleden nooit bedoeld/ontwikkeld. De verwachting is dat, aan het water opgenomen. De genoemde met de groeiende bevolking, dit alleen maar toeneemt. Dit heeft aandachtspunten in het stadsdeeladvies kunnen bij een grote impact op de groene gebieden, groene oevers en de de uitwerking van de watervisie worden betrokken.
woonbuurten waar deze plekken liggen en waarvoor zij de Zo zou bij de uitwerking van de Watervisie 2040 buurtrecreatieplekken vormden. Deze plekken zijn helder kunnen worden gemaakt waar officiële en getransformeerd naar stadsdeeloverstijgende recreatieplekken officieuze zwemplekken liggen, met ook vanuit zonder dat hier een visie (o.a. ontwerp, beheer) voor is stedelijk perspectief aandacht voor spreiding en ontwikkeld, dit leidt tot allerlei overlast en beheersproblematiek. beheersbaarheid. Het dagelijks bestuur pleit voor een stadsbrede visie op officiële en officieuze zwemplekken. Het dagelijks bestuur is in Oost reeds op zoek naar meer zwemplekken om zo te zorgen voor een betere spreiding en beheersbaarheid, maar dit vraagt om een stedelijke visie en spreiding. In elk geval wordt gevraagd om het Nieuwe Diep expliciet te benoemen als potentiële zwemlocatie en daar de benodigde financiering voor vrij te maken.
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
Actie Meenemen bij uitvoering
pagina 39 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
Oost
O17
Hiernaast vraagt het dagelijks bestuur aandacht voor het Met betrokkenheid van bewoners is eerder een Meenemen bij Flevopark nu het Flevopark steeds meer midden in de stad komt ambitieplan voor verduurzaming van het Flevopark uitvoering te liggen. Zij heeft de ambitie om het Flevopark aantrekkelijker te opgesteld. Dit plan voor een duurzaam behoud van maken als recreatieplek. Dit vraagt onder andere om een betere het park zal worden geactualiseerd. Hiervoor toegang tot water en mogelijkerwijs het reinigen van de worden dit jaar een aantal onderzoeken uitgevoerd waterbodem. o.a. m.b.t. de waterhuishouding, de bodemopbouw, ecologie en het huidige en verwachte toekomstige gebruik van het park. Tijdens de actualisatie zullen gebruikers van het park worden betrokken. Ideeën en wensen worden in het plan verwerkt dat daarna (gefaseerd) kan worden uitgevoerd. Kwaliteit van het huidige park is daarbij het uitgangspunt.
Oost
O18
Verder is sport en bewegen terecht een belangrijke ambitie in de In de omgevingsvisie is in de baai IJburgstrand visie. De nadruk ligt echter primair op landsporten. Dat IJburg zich aangegeven. De visie laat ruimte voor verdere moet ontwikkelen als een watersportcentrum wordt in de visie uitwerking van de IJburgbaai bij IJburg. niet genoemd. Gevraagd wordt om de IJburgbaai bij IJburg expliciet te benoemen als watersportgebied van Amsterdam waarbij de benodigde voorzieningen aangelegd moeten worden.
Oost
O19
Groen-blauwe hotspots Het dagelijks bestuur benadrukt het belang van groen in de stad. Hierin zijn de Kop Javaeiland, Kop Sluisbuurt en Buiteneiland van belang. Om de druk op de openbare ruimte te verlichten kunnen deze plekken van meer publieke betekenis worden door bijvoorbeeld het toevoegen van horeca, sportvoorzieningen, waterrecreatie of culturele instellingen. Hierbij vraagt het dagelijks bestuur wel blijvende prioriteit voor groen.
Oost
O20
Zoals ook gemeld in ons advies ten aanzien van de De visie geeft richting en biedt ruimte om tot Oeververbindingen zouden we graag snel aan de slag gaan met de concrete voorstellen te komen. Concrete Kop van Java nu duidelijk is dat hier geen brug te verwachten valt. voorstellen zoals genoemd kunnen uit de visie Deze unieke openbare ruimte kunnen we goed in zetten voor volgen en in plannen worden opgenomen. groen-blauwe recreatiemogelijkheden middels een park en wellicht een drijvend zwembad. Hiermee verlichten we de druk op andere plekken in het Oostelijk Havengebied en benutten we deze openbare ruimte optimaal.
Oost
O21
Hiernaast wordt bij de opsomming van de stedelijke hotspots het Het Nieuwe Diep is een stadspark. De mogelijkheid Niet gebied van het Nieuwe Diep niet genoemd (terwijl dit in de voor een stadsstrand staat nog altijd open. We overgenomen structuurvisie nog als Metropolitaan landschap werd geduid). zetten hier niet in op een plek met bovenstedelijke Gevraagd wordt om de Nieuwe Diep alsnog toe te voegen aan het betekenis. Wel versterken we de betekenis van het overzicht van groen-blauwe hotspots. park voor het stadsdeel.
Oost
O22
Oost
O23
Verder wordt de Bert Haanstrakade op de kaart van het Groenblauw raamwerk weergegeven als een groene corridor. Vooralsnog bestaat deze kade uit grof stortsteen waarbij contact met het water onmogelijk is. Gevraagd wordt om in de tekst expliciet op te nemen dat de kade wordt ingericht als groene en recreatieve ruimte met aandacht voor ecologie en waterveiligheid. Haven Centrumeiland Het is positief dat in de visie aandacht wordt besteed aan de verduurzaming van jachthavens. Wat nog ontbreekt is de langgekoesterde wens voor een nieuwe haven bij het Centrumeiland van IJburg. Gevraagd wordt de ambitie voor een haven bij het Centrumeiland in de visie op te nemen in tekst en kaart. Daarbij wordt gevraagd om de haven in ieder geval ook geschikt te maken als aanlanding voor recreatieve veerverbindingen (zoals Pampusveer) en IJsselmeercharters (bruine vloot).
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Antwoord
Actie
Niet overgenomen
De visie geeft met de keuze voor 'rigoreus Al opgenomen vegroenen' richting aan het belang van groen in de in de stad. De voorbeelden voor nadere uitwerking van omgevingsvisie de genoemde gebieden zijn op basis van de visie mogelijk. Concrete voorstellen kunnen in plannen worden opgenomen.
Al opgenomen in de omgevingsvisie
De Bert Haanstrakade is op de kaart van het Groen- Meenemen bij blauw raamwerk als groene corridor weergegeven. uitvoering De nadere inrichting ervan is onderdeel van de uitwerking van de visie. De visie geeft voldoende richting om met die uitwerking aan de slag te gaan.
De ambitie voor een nieuwe haven bij het Centrumeiland kan in een herijking van de visie worden opgenomen. Daartoe is het eerst noodzakelijk dat een proces wordt opgestart, waaruit die ambitie en de locatie voor die ambitie blijkt.
Niet overgenomen
pagina 40 van 41
Stadsdeel Nr.
Stadsdeeladvies
Antwoord
Oost
O24
Educatief centrum ecologie van het water De ambitie voor een waternatuurcentrum is voor stadsdeel Oost een lang gekoesterde wens en wordt bijzonder positief beoordeeld. Gezien de bijzondere ecologische status van het IJmeer wordt gevraagd om expliciet in de tekst op te nemen dat het waternatuurcentrum bij IJburg op het Strand- of buiteneiland wordt gerealiseerd.
In de visie wordt gesproken over de opzet van een Niet waternatuurcentrum, met informatie over de overgenomen bijzondere ecologische waarde van het water in en om Amsterdam. Waar realisatie van het waternatuurcentrum gaat plaatsvinden moet op basis van de visie aan de hand van een proces in concrete plannen worden uitgewerkt. Uit het proces kan volgen dat het wenselijk is om het waternatuurcentrum op één van de genoemde locaties te realiseren.
Oost
O25
Drijvende zonnepanelen Het uitgangspunt “nee – tenzij” voor drijvende zonnepanelen wordt ondersteund, zolang de ecologie van het water én het recreatieve gebruik van het water niet wordt aangetast of beperkt. Gevraagd wordt om de tekst op dit punt aan te passen.
Het advies is overgenomen. Het is belangrijk dat de Overgenomen ecologie van het water niet wordt aangetast. Op plaatsen voor recreatief gebruik van het water kunnen geen drijvende zonnepanelen worden aangelegd. Deze voorwaarden zijn aan de tekst over drijvende zonnepanelen toegevoegd (pagina 196).
Nota van Beantwoording advies stadsdelen (CONCEPT)
Actie
pagina 41 van 41