A - 28B Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32) Raadsinformatie - Stand van zaken metrolijnen - on

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille Portefeuillehouder Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 september 2023 Grond & Ontwikkeling, Ruimtelijke Ordening / Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Reinier van Dantzig, Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte (Bestuurlijke.Zaken.VOR@amsterdam.nl) Raadsinformatiebrief ontwikkelingen Prinsjesdag in relatie tot Doortrekken Noord/Zuidlijn

Geachte leden van de gemeenteraad, Graag informeren wij u met deze brief over de betekenis van de uitname van de Rijksbijdrage voor het MIRT-project met betrekking tot het doortrekken van de Noord/Zuidlijn tot Hoofddorp (hierna “OV Verbinding Amsterdam Haarlemmermeer (OVAH)”), zoals gepresenteerd tijdens Prinsjesdag in de Miljoenennota en Rijksbegroting. Wij verwijzen daarvoor ook naar de bijgevoegde Kamerbrief (bijlage 1) van het Kabinet waarin de betekenis van deze uitname uitgebreider is verwoord. BO MIRT afspraken 2022 In het BO MIRT van 11 november 2022 (waarover u op 14 november 2022 bent geïnformeerd middels de brief ‘afspraken BO MIRT 11 november j.l.’) zijn door het Rijk afspraken gemaakt met Vervoerregio Amsterdam, gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer, provincie NoordHolland, NS, Schiphol Area Development Company en Royal Schiphol Group over het verbeteren van zowel de regionale, nationale als internationale bereikbaarheid, extra banen en een bijdrage aan het realiseren van meer woningen. Dat gebeurt door een gezamenlijke investering in OV- en infrastructuurprojecten in de Metropoolregio Amsterdam (MRA).

Dit investeringspakket betreft een dekking voor het tekort Zuidasdok, de realisatie van het 5e/6e spoor op station Amsterdam Zuid, de aanpak van de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel en de Rozenoordbrug plus de uitbreiding van het metronetwerk (het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp en het sluiten van de Metroringlijn). Het totale pakket bedraagt circa 5,5 miljard euro, waarvan het Rijk 4,1 miljard euro betaalt en regionale partijen gezamenlijk 1,4 miljard euro bijdragen.

Momenteel verplaatsen zo’n 1,7 miljoen mensen zich dagelijks vanuit alle delen van Nederland van en naar de MRA-regio, die naar hun werk of huis gaan. Het mobiliteitsnetwerk in de MRA zit daarmee dicht op een verzadigingspunt. En het aantal verplaatsingen groeit snel door. Niet alleen door de stevige woningbouwopgave in de MRA en daarbuiten, maar ook doordat er de komende twintig jaar een stevige banengroei wordt voorzien in en rondom Amsterdam inclusief het Schipholgebied. Dat betekent meer en langere files op snelweg A10 Zuid en op termijn capaciteitsproblemen rondom station Amsterdam Zuid, station Schiphol

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 september 2023 Pagina 2 van 3

Airport, inclusief overvolle perrons en bijhorende veiligheidsproblemen. Door het uitbreiden van het metronet (Noord/Zuidlijn) tussen Amsterdam en Hoofddorp ontstaat ruimte voor minimaal acht extra treinen per uur en per richting. Zo kunnen er meer treinen rijden naar Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Arnhem, Eindhoven, Noord-Holland Noord en Noord- en Oost Nederland. Daarbij wordt de reistijd tussen Noord-Nederland en de Randstad per trein verkort. Bovendien kunnen er meer internationale treinen gaan rijden. Doorgang van Zuidasdok en daarmee de gedeeltelijke ondertunneling van Ringweg A10 – één van de drukste snelwegen van ons land - verbetert de bereikbaarheid van de Noordelijke Randstad over de weg én het spoor. Ontwikkelingen Prinsjesdag Op Prinsjesdag heeft het Kabinet de Miljoenennota gepresenteerd met daarin een pakket aan taakstellingen en bezuinigingen. Onderdeel hiervan is dat het Rijk een tekort laat ontstaan bij diens reservering voor de realisatie van het MIRT-project OV Verbinding Amsterdam Haarlemmermeer. Dit doet het Rijk ten behoeve van de dekking van de algemene bezuinigingstaakstelling van 2 miljard euro voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW).

Zie ook de bijgevoegde Kamerbrief van 19 september 2023 (bijlage 1) over de Miljoenennota en Rijksbegroting en de betekenis van dit ontstane tekort uit de Rijksbijdrage voor het MIRT-project OV Verbinding Amsterdam Hoofddorp.Minister Harbers (IenW) en staatssecretaris Heijnen (IenW) hebben Amsterdam en de regionale partners vlak voor de val van het Kabinet informeel op de hoogte gesteld van dit voornemen. Concreet gaat het Rijk €1,663 mld van de totale Rijksbijdrage van €4,1 mld voor het investeringspakket gebruiken voor de bezuinigingstaakstelling (€1,35 mld) en herprioritering (€313 mln voor het dekken van tekorten voor het spoor). Het Rijk haalt deze €1,663 mld uit de reservering voor het MIRT-project OV Verbinding Amsterdam Haarlemmermeer. Uit de Kamerbrief blijkt het MIRT-project OV Verbinding Amsterdam Hoofddorp op het laatste moment is toegevoegd aan de herprioriteringsopgaven van het ministerie van IenW. Als regio zijn we hierdoor overvallen, te meer het Rijk tegelijkertijd met de regio de nodige stappen in de gestarte MIRT-Verkenning aan het maken is. De regio is bovendien verrast dat geheel tegen de MIRTafspraken in, een deel van de uitgenomen Rijksbijdrage wordt benut voor het dekken van tekorten voor het spoor ( €313 mln).

In het BO MIRT 2022 was afgesproken dat de Rijksbijdrage voor het MIRT-project OV Verbinding Amsterdam Haarlemmermeer alleen benut mag worden voor het dekken van tekorten op Zuidasdok. In de afgelopen perioden hebben zich binnen het project Zuidasdok tegenvallers voorgedaan bij de versterking van de Rozenoordbrug en bij de aanbesteding van Knooppunt De Nieuw Meer. Het Rijk heeft daarom € 189 miljoen overgeheveld van het MIRT-project OV Verbinding Amsterdam Haarlemmermeer naar Zuidasdok. In totaal is de bijdrage van het Rijk voor het MIRT-Project OV Verbinding Amsterdam Haarlemmermeer daarmee verminderd met € 1,852 miljard. Doordat de eerder gereserveerde bijdrage van het Rijk nu aanzienlijk lager is wordt het totale investeringspakket onder druk gezet. Het Rijk laat op dit moment in het midden hoe dit tekort weer wordt aangevuld. En daarmee vergroot het Rijk de onzekerheid hoe (in lijn met de bestaande MIRT-afspraken) deze reservering tijdig weer aangevuld wordt richting een voorkeursbesluit en realisatiefase. Een investeringspakket waarin ook de regionale partijen vorig jaar een forse

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 september 2023 Pagina 3 van 3

bijdrage hebben toegezegd van €1,4 miljard. Het zorgt daarbij niet alleen voor onzekerheid bij de genoemde acht partijen, maar ook bij ontwikkelaars van de verschillende aanliggende grootschalige woningbouwgebieden, bij het bedrijfsleven en bij (internationale) vervoerders. Gevolgen val Kabinet De (inmiddels demissionaire) bewindspersonen hebben herhaaldelijk uitgesproken dat het commitment voor het MIRT-project OV Verbinding Amsterdam Haarlemmermeer onverminderd groot is. De MIRT-afspraken tussen Rijk en regio van het BO MIRT 2022 blijven staan. In de Kamerbrief over de herprioritering bevestigt het Kabinet deze toezegging, inclusief het belang van deze investering. De bewindspersonen hebben benadrukt dat het van het grootste belang is dat het gecreëerde tekort op de Rijksbijdrage van het MIRT-project OV Verbinding Amsterdam Haarlemmermeer wordt opgelost. De val van het Kabinet heeft er echter voor gezorgd dat het Kabinet afspraken over het tijdig aanvullen van het ontstane tekort overlaat aan het nieuwe Kabinet. De betrokken regionale partners zijn voorafgaand aan Prinsjesdag overeengekomen dat gezien de demissionaire status van dit Kabinet het nu niet het moment is om consequenties te trekken ten aanzien van de gemaakte afspraken in het BO MIRT van 2022. Als regionale partijen houden we dit en het volgende Kabinet aan de gemaakte afspraken.

De reeds in gang gezette MIRT-verkenning gaat door conform de bestaande afspraken uit het BO MIRT van 2022. Samen met de regiopartners zetten we de gesprekken voort met het Rijk. We houden u op de hoogte over de voortgang. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw, Grond & ontwikkeling, Ruimtelijke ordening

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl