A - 28 Openbare Orde en Veiligheid (2) Artikelen uit Het Parool

Onrust door demonstranten bij abortuskliniek Sarphatistraat: ‘Stel grotere bufferzone in’ Het Parool Verena Verhoeven en Jesper Roele 29 juni 2022, 03:00 De aanwezigheid van demonstranten bij een abortuskliniek aan de Sarphatistraat leidt tot onrust bij bezoekers en confrontaties met passanten. Directeur Rob Benschop wil daarom een ruimere bufferzone rondom de kliniek. ‘In Arnhem moeten ze op 500 meter afstand staan.’ Door het besluit van het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten om een eind te maken aan het grondwettelijke recht op abortus staat het onderwerp ook in Nederland weer op de agenda. En dat roept emoties op, merkt Rob Benschop, directeur van Abortuskliniek Amsterdam aan de Sarphatistraat. Daar raken passanten steeds vaker in discussie met anti-abortusdemonstranten, waarbij het er soms onvriendelijk aan toe gaat. “Met regelmaat staan de anti-abortusdemonstranten voor de kliniek,” zegt Benschop. “Ze staan aan de overkant van de straat met twee rijbanen en de trambaan ertussen. Maar wat ons betreft zouden ze nog verder weg moeten staan. In andere steden is er een grotere bufferzone. In Arnhem moeten ze op 500 meter van de kliniek staan.” Benschop: “Laatst was er een man, die liep naar de overkant van de straat en ging bijna op de vuist met een van de demonstranten.

Maar dat is niet in het belang van de vrije toegang van onze cliënten, ook tegendemonstranten zorgen namelijk voor reuring.” Ook dinsdagochtend staan twee demonstranten van anti-abortusorganisatie stichting Schreeuw om leven tegenover de kliniek. Naast een tafel met folders hangt een spandoek: ‘Andere oplossingen dan abortus? We denken met je mee.’ Aan de overkant van de straat staat naast de ingang van de kliniek een bord: ‘Mijn lichaam, mijn keuze.’ Volgens de twee anti-abortusdemonstranten, die hun naam niet willen noemen, worden er ‘moorden’ gepleegd in de kliniek. Ze staan er voor vrouwen die twijfelen of ‘gewoon willen praten’, zeggen ze. Een vrouw die volgens de demonstranten ‘gedwongen werd’ abortus te plegen, zou door een gesprek met hen dinsdagochtend besloten hebben het toch niet te doen. Of de demonstranten inderdaad een vrouw op andere gedachten hebben gebracht, kan Benschop niet bevestigen. “We hebben vaker te maken met vrouwen die uiteindelijk niet komen, omdat ze niet zeker zijn van hun besluit of als de arts na het consult twijfelt of een vrouw wel uit vrije wil komt,” zegt hij. Demonstratierecht De demonstranten mogen bezoekers van de kliniek niet direct aanspreken.

Een van de voorwaarden die burgemeester Halsema aan de demonstranten heeft gesteld is dat ‘in lijn met het principe van ongestoorde toegang tot medische zorg’ bezoekers van de kliniek niet gevolgd en aangesproken mogen worden ‘ten aanzien van hun persoonlijke medische situatie of keuzes, met als doel die keuzes mogelijk te beïnvloeden’. De demonstranten mogen alleen hun mening ‘op zicht- en gehoorafstand van de ingang van de kliniek kenbaar maken’.

1

Wel mogen ze praten met mensen die ‘uit eigen beweging’ naar de anti-abortusdemonstranten toe komen. Doordat ze goed zichtbaar tegenover de kliniek staan, kan dat ook gebeuren. “We zouden daarom graag zien dat ze op de Dam gaan staan, daar bereiken ze ook meer mensen,” aldus Benschop. “Maar ze zijn geïnteresseerd in het aanspreken van mensen en hinderen onder het mom van het demonstratierecht.” Een woordvoerder van burgemeester Halsema zegt dat ‘intimidatie te allen tijde onacceptabel is, evenals het ongewenst aanspreken van bezoekers van de kliniek’. “Samen met de politie monitoren we de situatie in Amsterdam actief. Indien zich situaties voordoen die niet toelaatbaar zijn, wordt daartegen opgetreden.” Doordat de demonstranten aan de overkant van de weg staan, is er volgens de woordvoerder ook in Amsterdam ‘in de praktijk sprake van een bufferzone’. Twee jaar geleden oordeelde een Haarlemse rechter al dat burgemeesters betogers moeten kunnen verbieden om vrouwen bij abortusklinieken aan te spreken. Benschop en veertien andere abortuskliniekdirecteuren willen nog een stap verder, en gaan binnenkort minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) vragen om landelijke wetgeving: “De regering laat de burgemeesters het nu zelf regelen, maar wij hopen dat de minister het landelijk gaat regelen.”

2

Gemeente gaat in gesprek met abortuskliniek over bescherming tegen demonstranten Het Parool Tim Wagemakers 29 juni 2022, 12:23 Het stadsbestuur gaat in gesprek met de Abortuskliniek Amsterdam over hoe de veiligheid van vrouwen gegarandeerd kan worden. Dat zei locoburgemeester Marjolein Moorman woensdag tegen de raad na een verzoek vanuit deze kliniek om een grotere bufferzone voor demonstraties. In Het Parool zei directeur Rob Benschop van de Abortuskliniek Amsterdam woensdag dat passanten steeds vaker in discussie raken met demonstranten. “Met regelmaat staan de antiabortusdemonstranten voor de kliniek,” zegt Benschop. “Ze staan aan de overkant van de straat met twee rijbanen en de trambaan ertussen. Maar wat ons betreft zouden ze nog verder weg moeten staan.” Bij een kliniek in Arnhem is bijvoorbeeld een bufferzone van 500 meter. In afwezigheid van burgemeester Halsema beantwoordde loco-burgemeester Marjolein Moorman vragen van D66-fractievoorzitter Ilana Rooderkerk. “Dit is een situatie waarbij twee grondrechten botsen. Vrouwen moeten veilig over straat kunnen, maar het recht op demonstreren is zeer belangrijk.” In gesprek met de abortuskliniek wil Moorman dan ook beide groepen tevreden stellen en eventueel verdere maatregelen nemen. Ook zal er contact worden opgenomen met de burgemeester van Arnhem.

Eerder liet burgemeester Halsema al weten met de politie de situatie continu in de gaten te houden. ‘Pal voor rechten van vrouwen’ Door het besluit van het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten om een einde te maken aan het grondwettelijke recht op abortus staat het onderwerp ook in Nederland weer op de agenda. Moorman noemde het ‘onvoorstelbaar’ dat het recht op abortus verder onder druk is komen te staan en stelde dat het college ‘pal zal staan voor de rechten van vrouwen die een abortus willen’. Er zijn twee abortusklinieken in Amsterdam. Als er behoefte is vanuit de andere kliniek zal ook daar het gesprek mee worden aangegaan. Zaterdag vindt een grote solidariteitsdemonstratie plaats op de Dam voor het abortusrecht.

3

Vrouwen voortdurend geïntimideerd bij bezoek abortuskliniek Het Parool Edwin Van Der Aa 2 maart 2020, 07:13 De intimidatie van zwangere vrouwen bij abortusklinieken in Nederland gaat onverminderd door en neemt op sommige locaties zelfs toe. Vrouwen in nood die langskomen om hun zwangerschap voortijdig te laten afbreken, wordt de toegang versperd en ze krijgen nare folders en plastic embryo’s in de hand gedrukt. Het Humanistisch Verbond luidt hierover de noodklok na een rondgang, samen met De Bovengrondse (een platform voor feminisme), langs elf van de veertien klinieken over de intimidatie van hun cliënten door anti-abortus demonstranten. Dat onderwerp kwam vorig voorjaar al op de politieke agenda te staan. Het heeft niet geholpen. Zo is bij de kliniek in Utrecht, ondanks gesprekken met gemeenten en politie, de intimidatie sindsdien niet afgenomen. Ook in Rotterdam worden bezoekers nog steeds belaagd door anti-abortus demonstranten. Er is zelfs een hardnekkig groepje vrouwen bijgekomen. In Enschede is het aantal demonstraties toegenomen. En in Amsterdam, waar voorheen geen demonstraties waren, was onlangs voor het eerst een betoging.

Situatie niet verbeterd Enkele klinieken bevestigen tegen deze krant inderdaad dat de situatie er niet beter op is geworden sinds een Kamermeerderheid zich vorig jaar uitsprak voor zogeheten bufferzones om opdringerige demonstranten op afstand te houden. De activisten houden zich volgens de bestuurders niet aan afspraken in vergunningen en vallen zwangere vrouwen in nood op een onbehoorlijke manier lastig. “Die mensen zeggen dan dat ze daar niet als groep staan, maar als individu. En dat ze het recht hebben om iemand te adviseren. En ik kan ze niet bij hun nekvel pakken als ze zich niet houden aan fatsoensregels en afspraken,” aldus directeur Gerrit Zomerdijk van Gynaikon Klinieken Rotterdam. Manager Leo Querido van het Vrelinghuis in Utrecht ziet dat het gemeentelijk toezicht wel vergroot is, maar dat demonstranten zich ineens lief en aardig opstellen zodra handhavers opduiken. Querido: “Sowieso moeten die activisten niet direct voor de deur bij een zorgverlener gaan posten. Onze patiënten mogen niet gedemoniseerd worden als ze de kliniek betreden.” Bufferzones Vorig jaar maart zei minister De Jonge (Volksgezondheid) al tegen deze krant dat er wat hem bufferzones mogen komen voor demonstranten bij abortusklinieken. Hij steunt gemeenten die vrouwen via deze maatregel willen beschermen tegen activisten.

De Jonge hekelde destijds dat betogers tegen abortus zich regelmatig ‘zeer kwalijk en soms ook smakeloos’ uiten tegen zwangere vrouwen in nood.

4

“We zijn een jaar verder. Er zijn vele debatten gevoerd, moties ingediend, maar uit onze rondvraag in samenwerking met de Bovengrondse blijkt: er is niets veranderd,” zegt directeur Christa Compas van het Humanistisch Verbond. “De intimidatie bij abortusklinieken gaat onverminderd door en op sommige plekken is het zelfs toegenomen. Dit moet stoppen en daarom luiden we de noodklok: er moeten bufferzones bij abortusklinieken komen.” Ook PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen, die zich hard maakt voor zelfbeslissingsrecht voor vrouwen wereldwijd en daarvoor vandaag op SheDecides Day in Polen actie voert, moeten de acties bij de klinieken nu echt afgelopen zijn. “Als je naar een abortuskliniek gaat mag je niet geïntimideerd worden door demonstranten. De PvdA wil spoedig uitleg van de minister en wil dat hij onderzoekt hoe deze intimidaties strafbaar kunnen worden gesteld.”

5

Bestuurder abortuskliniek hoopt dat Amsterdam aanspreken vrouwen ook verbiedt Het Parool Jesper Roele 29 juli 2020, 20:39 Bestuurder Rob Benschop van abortuskliniek Beahuis & Bloemenhove in Heemstede is blij dat de rechter heeft besloten dat zwangere vrouwen die de kliniek bezoeken niet meer aangesproken mogen worden op straat. ‘Dit gaat onze cliënten en ons ontzettend helpen.’ De Duitse organisatie Donum Domini (Latijn voor Geschenk van de Heer) had een rechtszaak aangespannen tegen de gemeente Heemstede. De burgemeester stond alleen nog maar een demonstratie toe aan de overkant van de straat en niet op de stoep van de kliniek. Aan de achterkant van de kliniek moesten betogers ook 25 meter afstand van het gebouw houden. Wanordelijkheid Daar was de actiegroep het niet mee eens. Afgelopen vrijdag oordeelde de rechter in Haarlem dat het aanspreken van de zwangere vrouwen een wanordelijkheid is, waar gemeenten tegen mogen optreden. Daarmee ging de rechter zelfs nog een stap verder dan de burgemeester. Benschop, die ook bestuurder is van de abortuskliniek in het centrum van Amsterdam, is blij met de uitspraak. “In Heemstede hebben we goed contact gehad met de burgemeester om te kijken hoe we overlast kunnen indammen. Vrouwen worden voor de deur gefotografeerd en aangesproken als ze de kliniek willen bezoeken - en soms zelfs toegeschreeuwd.

Daarnaast veroorzaakten de betogers ook veel overlast voor omwonenden.” Donum Domini zegt dat het alleen maar met de vrouwen wil praten over alternatieven voor abortus. De rechter vindt echter dat het aanspreken van vrouwen niet geldt als een betoging en dus niet wordt beschermd door de grondwet, wat bij het demonstratierecht wel het geval is. Het gaat namelijk niet om ‘het uitdragen van een maatschappelijk probleem, maar het aankaarten van een individuele zaak bij een individueel persoon’. Ophef Een item van RTL Nieuws veroorzaakte vorig jaar veel ophef. Hierin was te zien hoe betogers, van de actiegroep Schreeuw om leven, vrouwen bij een abortuskliniek in Utrecht aanspraken. De betogers proberen de, op dat moment vaak kwetsbare vrouwen, bang te maken voor de abortus en schuwen daarbij geen enkel middel. Zo worden er foto’s getoond van foetussen. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zei daarop bufferzones in te willen stellen om een einde te maken aan het benaderen van vrouwen bij de klinieken. Ook bij de kliniek in Heemstede komen vrouwen ‘soms ontdaan binnen’. “Er komen bij deze kliniek meer internationale cliënten die in hun eigen land niet de door hen gewenste behandeling kunnen krijgen,” vertelt Benschop. Actiegroep Schreeuw om leven demonstreert in Amsterdam ook regelmatig bij de abortuskliniek.

6

Wetgeving Door de uitspraak van de rechter in Haarlem, kunnen burgemeesters voortaan niet alleen een bufferzone instellen, maar veel verdergaan. Zij kunnen betogers nu nog langer verbieden om vrouwen bij klinieken aan te spreken en ook kan er landelijke wetgeving gemaakt worden. Beide is een wens van de Nederlandse abortusklinieken, zegt Benschop. Hij gaat andere abortusklinieken in Nederland op de hoogte stellen van de uitspraak. “Dan kunnen de bestuurders daar contact opnemen met de plaatselijke burgemeester om te kijken of soortgelijke maatregelen daar ook toegepast kunnen worden.” In Amsterdam is al langer de regel van toepassing bij de abortuskliniek dat betogers alleen aan de overkant van de straat mogen demonstreren. Volgens Benschop is het daarom lastiger voor betogers om vrouwen direct aan te spreken die de kliniek in de stad bezoeken. “Maar als Amsterdam de regel ook zou gaan toepassen, zou dat alsnog heel welkom zijn. Daarover gaan we binnenkort in gesprek met het gemeentebestuur.” Een woordvoerder van de gemeente laat weten dat er goed contact is met de kliniek, maar dat er ‘nu nog geen directe aanleiding is om het beleid aan te passen’.

7