A - 27 Ruimtelijke Ordening (30) 5. Bijlagen bij de Toelichting Hoogte Kadij
Tekst van het document
Bestemmingsplan Hoogte Kadijk 145B Bijlagen toelichting
Vaststelling
Gemeente Amsterdam
Colofon Opdrachtnemer
Gemeente Amsterdam, Ruimte en Duurzaamheid
IMRO_idn Datum Planstatus
NL.IMRO.0363.A1907BPSTD-VG01 26 januari 2022 bestemmingsplan (vaststelling)
blz. 3
Inhoudsopgave Bijlagen bij toelichting
5
Bijlage 1
Kwaliteitstoets
7
Bijlage 2
Monumentbeschrijving
19
Bijlage 3
advies CRK
41
Bijlage 4
Onderzoek cultuurhistorische ontwikkeling
47
Bijlage 5
Bezonningsstudie
69
Bijlage 6
Beoordeling parkeren V&OR
103
Bijlage 7
Akoestisch onderzoek Wet geluidhinder
107
Bijlage 8
Besluit hogere waarde Wet geluidhinder
225
Bijlage 9
Akoestisch onderzoek geluidseffecten omgeving
237
Bijlage 10
Bodemonderzoek
355
Bijlage 11
Beoordeling BUS-melding
413
Bijlage 12
Archeologische waardestelling
417
Bijlage 13
Programma van Eisen archeologie
419
Bijlage 14
Quick scan ecologie
437
Bijlage 15
Memo stikstofdepositie
447
Bijlage 16
Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r
465
Bijlage 17
Toelichting bestemmingsplan Hoogte Kadijk 145B als Pdf
499
Gemeente Amsterdam
blz. 4
bestemmingsplan_Hoogte Kadijk 145B (vastgesteld)
blz. 5
Bijlagen bij toelichting
Gemeente Amsterdam
blz. 6
bestemmingsplan_Hoogte Kadijk 145B (vastgesteld)
blz. 7
Bijlage 1
Kwaliteitstoets
Gemeente Amsterdam
Kwaliteitstoets Hoogte Kadijk 145b Datum: 16 januari 2018 Opstellers: Irene Klarenbeek, Hans Kranenborg, Erik Mattie Inleiding Voor Hoogte Kadijk 145B is een ontwerp ingediend dat voorziet in sloop van de bestaande opstallen en nieuwbouw van twee wooncomplexen. De beide opstallen zijn als Orde 3 gekwalificeerd en gelegen binnen het wettelijk beschermde stadsgezicht, bufferzone Unescogebied. Naar aanleiding van de plannen is (op grond van de regeling voor Orde 3-panden) een kwaliteitstoets uitgevoerd naar de beide bouwwerken. Kwaliteitstoets Orde 3 panden. Algemeen Bouwwerken met waardering Orde 3 zijn bouwwerken van vóór 1940, die wat schaal en detaillering betreft, passen in de gevelwand, maar geen architectonische of stedenbouwkundige meerwaarde hebben. Binnen de orde 3 panden is sprake van grote kwaliteitsverschillen. Op basis van een kwaliteitstoets wordt bepaald of sprake is van panden met cultuurhistorische, bouwhistorische, architectuurhistorische en/of stedenbouwkundige waarden. Wanneer dat het geval is, is behoud uitgangspunt. Het kwaliteitsniveau van deze genoemde waarden is bepalend of sprake kan zijn van sloop/nieuwbouw. Bij verbouwing is behoud en herstel van de oorspronkelijke gevelelementen uitgangspunt. Hierbij zijn veranderingen in materiaal, maatvoering en detaillering toegestaan, mits deze de oorspronkelijke karakteristiek van het gebouw niet verstoren.
Van Orde 3 zijn tevens panden van na 1940, maar voor 1970 die in cultuurhistorisch, architectuurhistorisch of in zeldzame gevallen, stedenbouwkundig opzicht een positieve bijdrage leveren aan de beeldkwaliteit, dan wel een positieve betekenis hebben voor de stad. Criteria1 ►
1
Stedenbouwkundige waarde: de mate waarin het pand bijdraagt aan het beschermde stadsgezicht. Korrelgrootte, silhouet, kapvorm, bouwhoogte (bijvoorbeeld laagbouw omdat het pand nog op de laatmiddeleeuwse fundering staat), ontsluiting, stoep, verdiepingshoogtes en dergelijke worden meegewogen. Verder uniformiteit, symmetrie of juist de bijzondere uitzondering op de regel. In plattegrond de afleesbaarheid van het bouwblok, de historische verkaveling. Een woonhuis wordt stedenbouwkundig op andere punten stedenbouwkundig beoordeeld dan andere functies.
Indien van toepassing wordt binnen de criteria ook de gaafheid en zeldzaamheid aangegeven.
1
►
Architectuurhistorische waarde: de vormgeving kan vanuit de typologie strikt utilitair zijn, maar daaraan ook zijn meerwaarde ontlenen: pakhuizen, loodsen, fabrieken en dergelijke. Verder kan de vormgeving bijzonder zijn of juist kenmerkend voor een bepaalde stijl of periode.
►
Bouwhistorische waarde: bijzondere materialen en bouwtechnieken karakteristiek voor een bepaalde stijl of periode. Naarmate het pand ouder is wordt meer belang gehecht aan authenticiteit.
►
Cultuurhistorische waarde: de ruimtelijke ontstaansgeschiedenis van een bouwwerk, waarbij archeologie, historische geografie, historische bouwkunde, historische ecologie en een variabel aantal andere wetenschappen, zoals de toponymie en soms ook de fysische geografie een rol spelen.
Kwaliteitstoets Hoogte kadijk 145b Stedenbouwkundige waarde: De stedenbouwkundige waarde van het hele terrein inclusief opstallen, scheepshelling en rails is zeer hoog als zeldzaam overgebleven herinnering aan de oorspronkelijke verkaveling en het grondgebruik bij de Vierde uitleg op de Oostelijke eilanden. Het eiland van de Kadijken is feitelijk de opgedikte Nieuwe Zeedijk, tussen de woongebieden van de Vierde uitleg en de Oostelijke eilanden, maar fungeert in wezen niet anders dan deze woon/werkgebieden. De verkaveling van deze maritieme eilanden werd voor het eerst toegepast bij de Tweede uitleg van Valkenburg, Rapenburg en Uilenburg, verder geperfectioneerd bij de Derde uitleg (Westelijke eilanden) en de Vierde. Bij voldoende breedte van het eiland, steevast axiaal georiënteerd, is sprake van een middenstrook rechthoekige bouwblokken met woonhuisbebouwing en ook wel pakhuizen. De randen tegenover de middenstrook zijn niet rondom verkaveld, maar van straat tot water: woonhuizen en pakhuizen aan de straat en de scheepswerven op het achtererf. Idealiter is de verkaveling dus per eiland gespiegeld. De kadijken namen letterlijk en figuurlijk een middenpositie in. Aan de kant van de Nieuwe Vaart waren de scheepswerven, tegenover de bedrijvigheid van de Oostelijke eilanden maar aan de andere kant, tegenover de Plantage waren in de beginperiode meer tuinen.
Dit valt op te maken uit opeenvolgende kaartbeelden van Johannes de Ram tussen circa 1680 en 1690 en uit de (eigendoms)kaarten van Jacob Bosch.
2
Circa 1680 zijn slechts enkele scheepshellingen ingetekend en in het geheel geen insteekhavens.
10 jaar later is het aantal werven verdubbeld, maar zijn er binnendijks ook siertuinen bijgekomen. Deze kaarten geven een beeld, niet een kadastrale werkelijkheid weer.
3
In 1689 heeft het gebied aan de Nieuwe Vaart zich verder ontwikkeld, met insteekhavens en vrijwel het hele gebied ingenomen door scheepswerven. De hellingen zijn in andere handen dan de bouwterreinen, 210 voet diep en een veelvoud van 30 voet breed (bij benadering). Hoe de bebouwing er uit ziet is niet bekend. Jacob Bosch 1689 (MMSAA01_00695000K11 foutief gedateerd op 1668).
4
Begin 19de eeuw zijn de Kadijken als volwaardig lid opgenomen van de Oostelijke eilanden. De kade aan de Plantagekant is volledig bedrijfsmatig in gebruik, de kavels van rooilijn tot rooilijn, ingenomen door de diepe (entrepot)pakhuizen. De Nieuwe Vaart is één groot scheepsbouwgebied en aan de straten wordt gewoond (directie en personeel). De rode lijn geeft aan waar circa 20 jaar later de sluis (1837) zou worden aangelegd. De insteekhavens zijn verdwenen (of nooit gegraven).
Uitsnede van de Kadastrale Minuut met in rood het terrein van de latere scheepswerf Koning William (Van den Ende). 5
Loman 1876 / 1903. De voorganger van deze kaarten, rond 1860 laat een zelfde beeld zien, maar aan de kade nog iets minder verdicht. Het oostelijk deel van de Kadijken zou ook in deze periode aan de Nieuwe Vaart minder dicht bebouwd blijven, terwijl de (entrepot)pakhuizen als strook wel zouden worden voortgezet . Aan het westelijk deel is het terrein van Koning William de enige werf die zijn open structuur (plus) inrichting heeft behouden. Aan de andere kant is dat de Kromhoutwerf. 6
7
De band van de oude scheepshellingen wordt versterkt door de zichtlijn op de Oosterkerk, het enige bouwwerk in de omgeving dat uit dezelfde periode van de Vierde uitleg dateert. De planmatige aanleg van de Oostelijke eilanden is door de eeuwen sterk verwaterd, maar juist deze combinatie van bedrijfsmatige scheepshellingen en een religieus iconisch bouwwerk houdt de herinnering aan de stedenbouwkundige bedoelingen van de oostelijke grachtengordel levend. De stedenbouwkundige waarde van de bouwwerken is dan ook gelegen in de kleinschaligheid en de samenhang met het terrein en de terreininrichting.
8
Architectonische waarde: De architectuurhistorische waarde van de afzonderlijke gebouwen is laag. De twee loodsen bevatten magazijnen, schaftlokalen, kleedruimte, een kantoortje, een compressorruimte en andere functies voor de werf van Van den Ende. De grote loods is in 1950 gebouwd de andere, kleinere nog later. Er is in het dossier van BWT een brief bewaard gebleven waarin gewaarschuwd wordt dat er boven een belangrijke waterleiding gebouwd gaat worden en of daar a.u.b. rekening mee gehouden kan worden.
In 1946 werd een loods aan de straat gebouwd. Hiervan resteert alleen nog de muur. Rechts de rails van de scheepshelling (foto 1980).
1980 9
Bouwhistorische waarde: De bouwhistorische waarde is nihil. Cultuurhistorische waarde: De cultuurhistorische waarde is gelegen in stedenbouwkundige geschiedenis van de Oostelijke eilanden en de Kadijken, de hier aanwezige scheepshellingen (met rails) en de relatie met de Vierde uitleg. De waarde betreft het ensemble van de scheepswerf, niet de afzonderlijke onderdelen. Het gaat nadrukkelijk om meer dan de som der delen. Daarbij vertegenwoordigt het terrein een zeer hoge zeldzaamheidswaarde en binnen de typologie van bedrijfsterreinen een zekere mate van gaafheid. Conclusie Sloop van de opstallen is op zich te rechtvaardigen, maar het verdient aanbeveling bij nieuwbouw de stedenbouwkundige waarden van het terrein te behouden, daar de opstallen niet als incidentele objecten gezien dienen te worden, maar als ensemble onderdelen van het grotere geheel, de scheepswerf. Bebouwing op het terrein van de scheepswerf dient de aanzienlijke aanwezige stedenbouwkundige waarden te respecteren.
10
blz. 18
bestemmingsplan_Hoogte Kadijk 145B (vastgesteld)
blz. 19
Bijlage 2
Monumentbeschrijving
Gemeente Amsterdam
Verkenning van Hoogte Kadijk 145B (voormalige scheepswerf Koning ‘William’) Datum: 22 augustus 2018 Auteur: Jos Smit Bezoekdatum: 17 juli 2018 Opmerking Deze architectuurhistorische verkenning (quick scan) is door Monumenten en Archeologie gemaakt op verzoek, d.d. 4 juli 2018, van stadsdeel Centrum. Aanleiding is de aanvraag van de monumentenstatus door Stichting Buurtorganisatie 1018. Stedenbouwkundige context De voormalige scheepswerf ‘Koning William’ ligt op het zogenoemde Kadijkseiland, dat ontwikkeld werd tussen de Rapenburgergracht en de Nieuwe Vaart. De verkaveling van het Kadijkseiland hoort tot de grote, vierde stadsuitleg van 1662. Daarbij hoorde ook de aanplemping van de drie Oostelijke Eilanden (Kattenburg, Wittenburg en Oostenburg) in de periode 1654-1663. Voor de aanleg van de Plantage in 1682 moest de daar gelegen Sint Antoniesdijk naar het noorden worden verlegd. Deze Nieuwe Zeedijk staat thans bekend als Hoogte Kadijk. Het Kadijkseiland was op dat moment alleen nog bebouwd met een kruithuis. Daarna verrezen enkele scheepswerven en bierbrouwerijen aan de zijde van de Nieuwe Vaart, en enkele vermaakstuinen aan de Plantage-kant. Het noordwestelijke gedeelte van het eiland werd aan het begin van de achttiende eeuw verkaveld in twee blokken met diepe pakhuizen – het latere Entrepotdok – en twee parallelle, maar minder diepe huizenblokken daarachter.
In 1710 liet de bankier Andries Pels daar de eerste pakhuizen aan de Rapenburgergracht bouwen, omstreeks 1720 werden de eerste huizen gebouwd. Het aflopende reliëf van de Hoogte Kadijk naar de Nieuwe Vaart maakte de noordzijde van het Kadijkseiland uitermate geschikt voor de vestiging van scheepswerven. Met de drie Oostelijke Eilanden, waarop de Admiraliteit (Kattenburg), Verenigde Oostindische Compagnie (Oostenburg) en particuliere scheepswerven (Wittenburg) waren gevestigd, ontstond rond de Nieuwe Vaart een centrum op ongekende schaal van scheepsbouw, onderhoud en reparatie. Na de vestiging van de ‘Fabriek ter vervaardiging en herstelling van stoom- en ander ijzer- en kolenwerktuigen’ (de voorloper van Werkspoor) in 1827 op Oostenburg ontwikkelde dit gebied zich al snel tot het centrum van de machinefabricage in Nederland. Eveneens in 1827 werd het Rijks Entrepôt gesticht. Dat leidde tot vrijwel aaneengesloten rijen pakhuizen aan beide zijden van het Entrepotdok en de Rapenburgergracht. Om het entrepot toegankelijk te maken voor de Oost-Indiëvaarders en andere grote schepen, werd in 1837 een dubbele schutsluis ontworpen in de Hoogte Kadijk. In januari 1840 voer het eerste schip door de Entrepotdoksluis, waarvoor het Kadijkseiland werd doorgraven ter hoogte van de huidige werven Koning William en ‘t Kromhout.
Het schuine verloop van beide erven aan de nieuwe waterkant is te danken aan de draaikom die toen werd gerealiseerd. Aan het einde van de negentiende eeuw verplaatsten de havenactiviteiten zich naar het Oostelijk Havengebied, en later het Westelijk Havengebied. Met de opening van het Oosterdok verloor het Entrepot in 1895 zijn functie. Het karakter van het Kadijkseiland veranderde dan ook sterk in de loop van de twintigste eeuw, in het derde kwart waren nog maar twee historische werven overgebleven. Eind 2017 viel ook het doek voor Koning William, aan de Hoogte Kadijk is alleen nog ‘t Kromhout te vinden. Gebouwtype en bouwgeschiedenis in hoofdlijnen Scheepswerf bestaande uit een hellingbaan (achter) en vijf bedrijfsgebouwen, waaronder een containerunit. De gebouwtjes bestaan uit één enkele bouwlaag onder plat dak, met uitzondering van het
kantoor en de werkplaats die flauw hellende lessenaarsdaken hebben. Het complex wordt aan de Hoogte Kadijk afgesloten door een blinde enkelsteens muur met ijzeren hekwerk ter plaatse van de doorgang. Willem Schat begon in 1694 ‘Koning William’, een van de eerste scheepswerven op het Kadijkseiland. In de eeuwen daarna ging de werf geregeld over in andere handen. Bij de aankoop door scheepstimmerman C.E. Duyts in 1803 was er nog sprake van ‘een capitaele werf met zijn heerehuijzinge, lootzen en thien daer omme staende woonhuyzen genaemd de Koning William’. Daar was weinig van over toen A. van den Ende in 1907 zijn werf, dekschuitenverhuurderij en sleepdienst begon. Het werfterrein was op dat moment een stuk kleiner en er lijken geen opstallen van belang meer op te hebben gestaan. De houten schutting die het terrein afsloot werd in 1946 vervangen door de huidige bakstenen muur met daarachter ‘twee gebouwtjes met bestemming tot kantoor, transformator- en compressorruimte, magazijn, kleed- en schaftlokaal’, naar ontwerp van aannemersbedrijf J.H. v.d. Ende. Dit zijn de nog bestaande gebouwen linksvoor (met transformatorruimte) en rechtsvoor (met schaftlokaal). In 1950 volgde de bouw van de werkplaats met magazijn (gebouw rechtsmidden) naar ontwerp van de architect D. Amesz Jz.
Omstreeks 1975 werd het linker voorgebouw verkleind en het bijbehorende muurwerk aan de Hoogte Kadijk verwijderd, waardoor de entree tot het terrein haar huidige breedte kreeg. Vermoedelijk in de jaren tachtig-negentig verrezen het huidige kantoor (linksmidden) en werd de container geplaatst (linksachter, werkplaats). Overigens lijkt ook in het geval van het kantoor sprake te zijn van, met hout beklede, containerunit. In 1998 is het werfterrein opgeknapt, daarbij kwam onder andere de thans bestaande oeverafscheiding aan de Nieuwe Vaart tot stand. Architectonische verschijningsvorm Het werfterrein bezit nog het typerende, naar het water van de Nieuwe Vaart aflopende achterdeel met hellingbaan en rails. Een ander wezenlijk element is de afschuining aan de rechterzijde waardoor het erf naar achteren versmalt, een gevolg van de aanleg van de Entrepotdokschutsluis in 1837-1840. Verdere karakteristieken zijn de voornamelijk west-oost (dus op het water) georiënteerde laagbouw en het relatief onbebouwde terrein, waardoor ruimte ontstond om de schepen ‘op het droge’ te leggen. De uit 1946 daterende bedrijfsgebouwen linksvoor en rechtsvoor worden gekenmerkt door een zeer eenvoudige opzet en vormgeving. Van bijzondere of monumentwaardige interieurafwerkingen is geen sprake. De staat van onderhoud is matig tot slecht.
Ook de gelijktijdig opgetrokken blinde muur aan de Hoogte Kadijk is van grote eenvoud en verkeert in slechte toestand. De in 1950 opgetrokken werkplaats met magazijn (rechtsmidden) ademt in alles haar utilitaire functie, met een golfplaten dak, vakwerkspantliggers en houten gevels met onderling verschillende ramen en deuren. Conclusie Hoogte Kadijk 145B bezit een hoge cultuurhistorische waarde als een van de weinige overgebleven, kleinschalige werven rond de Nieuwe Vaart, deel uitmakend van de op scheepsbouwactiviteiten gerichte Oostelijke Eilanden. In deze zin is er ook sprake van zeldzaamheidswaarde. Het werfterrein heeft een hoge cultuurhistorische waarde door zijn vorm, met afschuining ten gevolge van de aanleg van de Entrepotdoksluis, en het aan de scheepswerfactiviteiten gerelateerde, aflopende achtererf met de hellingbaan en rails. Daarnaast heeft het een hoge stedenbouwbouwkundige waarde vanwege de ligging op de hoek van de Nieuwe Vaart en de Entrepotdoksluis, bij de – in haar huidige vorm uit 1903 daterende – brug 80, tegenover de historische scheepswerf ’t Kromhout en met doorzichten naar de Nieuwe Vaart en de Oostenburgergracht met Oosterkerk. De opstallen bezitten geen bijzondere architectonische waarden, noch in vormgeving, noch in opzet. Daarnaast verkeren zij merendeels in matige tot slechte onderhoudstoestand.
Deze verkenning leidt tot de slotsom dat de ‘orde 3’-waardering voor de voormalige transformatorruimte (linksvoor), kantoren/schaftlokalen (rechtsvoor) en werkplaats (rechtsmidden) terecht is, zij zijn niet te
beschouwen als potentiële monumenten. De cultuurhistorische en stedenbouwkundige waarde van het werfterrein is daarentegen hoog. Bronnen en literatuur Gemeente Amsterdam, Archief van Bouw- en Woningtoezicht Stadsarchief Amsterdam, beeldbank Stadsarchief Amsterdam, Transportakten voor 1811
Algemeen Handelsblad 31 juli 1947, advertentie Boudewijn Bakker en Erik Schmitz, Het aanzien van Amsterdam. Panorama’s, plattegronden en profielen uit de Gouden Eeuw, Bussum/Amsterdam 2007, 187-189 Buurtorganisatie 1018, ‘Monumentenstatus bebouwing Hoogte Kadijk 145B’, brief d.d. 25 mei 2018 Marc Hameleers, Kaarten van Amsterdam. Deel 1: 1538-1865, Bussum/Amsterdam 2013, 182-184 Hubstudio’s, ‘Aanvraag monumentenstatus Hoogte Kadijk 145B d.d. 15/6/18’, brief d.d. 29 juni 2018 Irene Klarenbeek, Hans Kranenborg en Erik Mattie, Kwaliteitstoets Hoogte Kadijk 145b, [Amsterdam] 16 januari 2018 www.kromhoutmuseum.nl J.C. de Leeuw, ‘Het Entrepôt-dok te Amsterdam’, Bouwkundige Bijdragen 1843, 65-70 Register Varend Erfgoed Nederland (http://rven.info/schip.aspx?=26) Wakkere Kadijkers, Nadere toelichting bij voordracht perceel en de bebouwing Hoogte Kadijk 145 B als industrieel erfgoed, [Amsterdam] juli 2018
Beeldmateriaal Historisch
Deelontwerp voor een plattegrond van Amsterdam, Jacob Bosch, 1681 (Stadsarchief Amsterdam). De licht gebogen lijn rechts, ter hoogte van de latere Plantage, is de oude zeedijk (Sint Antoniesdijk) die op de nominatie stond om vervangen te worden door de Nieuwe Zeedijk (Hoogte Kadijk).
‘Amsteldam’, kaart van Amsterdam, Johannes de Ram, 1691-1693, uitsnede (Stadsarchief Amsterdam)
‘Sectie H, genaamd de Plantagie, Vierde Blad’, kadastrale minuut, 1832, uitsnede.
Globale aanduiding van het terrein aan de Nieuwe Vaart dat werd vrijgemaakt voor de aanleg van de Entrepotdoksluis.
‘Situatie-plan van het Entrepot-dok te Amsterdam’, Bouwkundige Bijdragen, 1843 (eerste deel, derde stuk) ,uitsnede.
Nieuwe Vaart, gezien vanaf molen De Gooyer richting Oosterdok, Jacob Olie, 1896 (Stadsarchief Amsterdam). Links het Kadijkseiland, rechts de Oostelijke Eilanden.
Entrepotdoksluis, gezien vanaf de Nieuwe Vaart naar het Entrepotdok, Jacob Olie, 1891. Rechts, voor de oorspronkelijke brug 80, het werfterrein van Hoogte Kadijk 145B. (Stadsarchief Amsterdam)
Werven aan de Hoogte Kadijk in de omgeving van brug 80, gezien vanaf de Nieuwe Vaart, omstreeks 1901. Links ’t Kromhout, rechts het terrein van Hoogte Kadijk 145B. (Stadsarchief Amsterdam)
Oosterkerk gezien vanaf brug 80, prentbriefkaart uit het begin van de twintigste eeuw. Links het terrein van Hoogte Kadijk 145B. (Stadsarchief Amsterdam)
Oosterkerk gezien vanaf brug 80, eerste helft van de twintigste eeuw. Links het terrein van Hoogte Kadijk 145B, ‘Koning William’. (Stadsarchief Amsterdam)
Scheepswerf ‘Koning William’ gezien vanaf brug 80, Martin Alberts, 1980. (Stadsarchief Amsterdam)
‘Bebouwing terrein Hoogte Kadijk’, H.J. v.d. Ende, 1945 (Archief Bouw- en Woningtoezicht)
Scheepswerf ‘Koning William’, 1956, uitsnede luchtfoto (Stadsarchief Amsterdam)
Actueel NB. Alle opnamen dateren uit juli-augustus 2018 en zijn gemaakt door Jos Smit (Monumenten en Archeologie)
Entrepotdoksluis, brug 80 en scheepswerf ‘Koning William’ gezien vanaf de Nieuwe Vaart.
Scheepswerf ‘Koning William’ en de Oosterkerk gezien vanaf brug 80.
Hoogte Kadijk, muur met toegangshek.
Hoogte Kadijk, aansluiting muur bij brug 80.
Werfterrein naar Nieuwe Vaart (vanaf ingangshek)
Werfterrein (achter), hellingbaan.
Werfterrein naar Hoogte Kadijk.
Werfterrein, links (gezien naar Hoogte Kadijk)
Gebouw linksvoor, exterieur.
Gebouw linksvoor, interieur (naar Hoogte Kadijk), ruimten links en rechts.
Gebouw rechtsvoor, exterieur (naar Hoogte Kadijk en naar Entrepotdoksluis)
Gebouw rechtsvoor, kantoor (links), naar achteren (werf) en naar voren (Hoogte Kadijk)
Gebouw rechtsvoor, kantoor (midden), naar achteren (werf) en naar voren (Hoogte Kadijk)
Gebouw rechtsvoor, kantine (rechts), naar voren (Hoogte Kadijk) en naar achteren (werf)
Gebouw linksmidden, exterieur (naar achteren)
Gebouw linksmidden, naar achteren (werf)
Gebouw linksmidden, naar voren (Hoogte Kadijk)
Gebouw rechtsmidden, werkplaats en magazijn, exterieur (naar Entrepotdoksluis)
Gebouw rechtsmidden, werkplaats, naar voren (magazijn en Hoogte Kadijk)
Gebouw rechtsmidden, werkplaats, kapconstructie, naar achteren (Nieuwe Vaart)
Gebouw rechtsmidden, werkplaats, zijgevel rechts (aan Entrepotdoksluis), naar voren (Hoogte Kadijk)
Gebouw rechtsmidden, werkplaats, zijgevel links, naar achteren (Nieuwe Vaart)
Gebouw rechtsmidden, werkplaats (achter) , naar magazijn.
Gebouw rechtsmidden, magazijn, naar voren (Hoogte Kadijk) en zijgevel links (naar achteren, werkplaats)
Gebouw rechtsmidden, magazijn, naar zijgevel rechts (Entrepotdoksluis) en voorgevel (Hoogte Kadijk)
C. Situatie
Hoogte Kadijk 145B, 2018 (Atlas Amsterdam)
blz. 41
Bijlage 3
advies CRK
Gemeente Amsterdam
blz. 46
bestemmingsplan_Hoogte Kadijk 145B (vastgesteld)
blz. 47
Bijlage 4
Onderzoek cultuurhistorische ontwikkeling
Gemeente Amsterdam
&PRAST&HOOFT onderbouwing Hoogte Kadijk 2114september 2017 oktober 2019
HISTORIE
1662 - de Kadijken danken hun bestaan aan de vierde stadsuitbreiding. Deze stadsuitbreiding was noodzakelijk om drie redenen: de eilanden zorgden voor bescherming tegen belegering vanaf het water, economisch gezien speelde het gebied in op de groei van Amsterdam als havenstad en demografisch gezien was de uitbreiding een gevolg van de te verwachten snelle bevolkingsgroei, die later overigens uitbleef.
ONTWIKKELING VAN DE KADIJKEN bronnen: ‘Van kolen- tot elektriciteitscentrale’ door Abram de Boer en website www.wikipedia.org
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
1688 - de uitbreiding van de stad houdt in Oostelijke richting min of meer abrupt op bij de Amstel. De plantage is inmiddels herbestemd als recreatiegebied.
ONTWIKKELING VAN DE KADIJKEN bronnen: ‘Van kolen- tot elektriciteitscentrale’ door Abram de Boer en website www.wikipedia.org
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
1720 - de Hoogte Kadijk is herkaveld na het verdwijnen van de oorspronkelijke bedrijvigheid. De Hoogte Kadijk fungeert als hoofdas, en daarmee als hoofdontsluiting van het eiland. Ook heeft het, als deel van de oude IJdijk, nog steeds een waterkerende functie. Door de komst van pakhuizen, loodsen en magazijnen ontwikkelen de Kadijken zich al snel tot scheepswerfgebied.
ONTWIKKELING VAN DE KADIJKEN bronnen: ‘Van kolen- tot elektriciteitscentrale’ door Abram de Boer en website www.wikipedia.org
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
1827 - vestiging van het Algemeen Rijksentrepot door behoefte aan een centraal en goed bereikbaar entrepot. De Kadijken werden hiermee een van de langste pakhuiscomplexen van Europa. De 43 arbeidershuisjes die hiervoor moesten wijken werden vervangen door de inmiddels welbekende Sibbelwoningen. Deze werden in 1828 gebouwd aan de Hoogte Kadijk.
1895 - door de aanleg van het Noordhollands kanaal (1817) en het Noorzeekanaal (1883) konden meer en grotere schepen afgehandeld worden waardoor het dok te klein werd. Daarnaast belemmerde de Oosterdoksspoordijk de toegang tot het dok voor deze grotere schepen, waardoor de gemeenteraad besloot tot het inrichten van een Nieuw Gemeentelijk Handels Entrepot. Het nu Oud-Entrepot werd een normale goederenopslag.
1975 - het Kadijkseiland word aangewezen tot rehabilitatiegebied. Verschillende plannen worden gemaakt maar tot uitvoering kwam het niet totdat in 1979 toenmalig wethouder Jan Schaefer het ‘1000-woningenplan’ van het nieuw opgerichtte buurtcomité ‘De Kadijken’ omarmd. Uitgangspunt hierin was het benutten van alle bouwmogelijkheden aan weerszijden van de Kadijken, en wel met zoveel mogelijk sociale woningbouw. Architectenbureau Van Stigt realiseert hier in 1985 het grootste woningwetmonument van Europa, later beloond met de Europa Nostra prijs en de eerste Nationale Renovatieprijs. Deze restauratie was de doorslaggevende stap naar de algehele rehabilitatie van het voormalige Entrepot en de verdere aanpak van woningbouw op het hele Kadijkseiland.
ONTWIKKELING VAN DE KADIJKEN bronnen: ‘Stadsvernieuwing in Amsterdam op het Kadijkseiland’ door L. Witte en website www.burovanstigt.nl
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
Deze kaart van Loman laat een duidelijke structuur van pakhuizen en bedrijvigheid aan de kades en ondersteunende woningbouw in het binnengebied zien, doorkruist met een hoofdas.
ONTWIKKELING VAN DE KADIJKEN kaart uit de Buurtatlas van Loman, 1876-1903
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
Van Vollenhoven’s bierbrouwerij en azijnmakerij ‘De Gekroonde Valk’ aan de Hoogte Kadijk, destijds een van de grootste brouwerijen van Nederland. De zuil met de valk is het enige overblijfsel van de brouwerij, 1958
achterzijde Hoogte Kadijk gezien vanaf de Nieuwevaart met een nog half af buurpand aan het water, jaartal onbekend
Hoogte Kadijk gezien richting Entrepotdoksluis met veel woningbouw, 1969
Hoogte Kadijk ter hoogte van scheepswerf Koning William met een, in hoogte, vergelijkbare laagbouw met daarnaast het voormalige buurpand, 1969
Entrepotdoksluis gezien richting Kadijksplein. Het buurpand is inmiddels gesloopt. De ijzeren klapbrug komt uit 1903 en verving destijds een dubbele draaibrug waarvan de andere nog altijd aanwezig is, foto uit 1969
een deel van de zogenoemde Sibbelwoningen uit 1828 aan de Hoogte Kadijk, 1976
STRAATBEELDEN bron: beeldbank Amsterdam
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
HUIDIGE SITUATIE
Een duidelijk woon- werkgebied met weinig horeca en detailhandel. De verschillende functies zijn gemengd waardoor je kan spreken van een gevarieerde plint.
wonen kantoor horeca zorg en onderwijs detailhandel bedrijven openbaar parkeren onduidelijk project locatie
100m
FUNCTIEKAART (begane grond) &PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
De bebouwing rondom de Hoogte Kadijk gezien vanaf de Sarphatistraat naar het Kadijksplein levert een gevarieerd beeld op. Van hoogbouw tot laagbouw, van historisch tot hedendaags.
HUIDIGE BEELD &PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
ANALYSE
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
Er is bebouwing aan de kade en bebouwing aan de dijk. Er is een voorhuis, achterhuis principe herkenbaar.
20m
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
Aan de waterzijde hebben de gebouwen een eenduidig volume. Het volume is een extrusie van het gevelvlak aan de kade zijde.
20m
Zicht vanaf de kade &PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
De bebouwing staat loodrecht op de hoofdassen: de kade en de dijk.
20m
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
Er is in de bebouwing een structuur van inhammen. Na elk blok volgt een lege ruimte of ligt het naastgelegen pand dieper ten opzichte van de kade.
20m
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
De gevelwand omsluit de onbebouwde ruimte parallel of haaks op de richting van de dijk.
20m
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
<10m 2 laags + Kap = 9m 3 laags + Kap = 12m 15m 20m >25m
HOOGTE BEBOUWING
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 25-09-2017 14-10-2019
A
B
Een duidelijk woon- werkgebied met weinig horeca en detailhandel. De verschillende functies zijn gemengd waardoor je kan spreken van een gevarieerde plint.
C D
E
F
G
M
gebouw A gebouw B gebouw C gebouw D gebouw E gebouw F gebouw G gebouw H gebouw I gebouw J gebouw K gebouw L gebouw M
hoogte
volume
18,8 m 25,6 m 15,6 m 15,1 m 20,6 m 17,5 m 25 m 28 m 20,2 m 20,7 m 20,6 m 14,3 m 18,2 m
19400 m3 10000 m3 8600 m3 8450 m3 18300 m3 8820 m3 6650 m3 12000 m3 16600 m3 67000 m3 18300 m3 47000 m3 23500 m3
H
L
I J
K
VOLUMEKAART &PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 14-10-2019
Aan de zuidzijde van de sluis ligt de bebouwing terug, de kade blijft vrij met een symmetrische opzet. De noordzijde is asymetrisch bebouwd. De kade is niet geheel vrij van bebouwing.
20m
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
Zuidelijke kades zijn publiek en vrij toegankelijk. De noordelijke kade is prive toegankelijk. Op het plot wordt de toegankelijkheid van de kade deels geblokkeerd door bebouwing.
20m
&PRAST&HOOFT www.prasthooft.nl
onderbouwing Hoogte Kadijk 21-09-2017 14-10-2019
blz. 69
Bijlage 5
Bezonningsstudie
Gemeente Amsterdam
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
Bestaand/Geldend
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam 22-10-2021
Nieuw
Pagina 1 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
Er gelden geen vastgestelde landelijke eisen voor bezonningsstudies. Voor een goede vergelijking van onderstaande situaties worden in deze studie standaard de bovenaanzichten in beeld gebracht welke globaal de effecten van de schaduwval op de omliggende omgeving laat zien. Deze schaduwstudie is tot stand gekomen door middel van een computersimulatie. Het computerprogramma voorziet in de verschillende zonstanden die gedurende het jaar en gedurende de dag aan de orde zijn. Door de gebouwen in de juiste coördinaten te plaatsen is het mogelijk een waarheidsgetrouwe weergave te geven van de bezonning en bijbehorende schaduwwerking op verschillende tijdstippen van een jaar en op een dag. Op 22 december staat de zon het laagst en is de dag het kortst. De zon staat dan boven de zuidelijke keerkring. Op 21 juni staat de zon boven de noordelijke keerkring, hierdoor worden lange dagen en hoge zonnestanden bereikt. Ook draait de zon dan ver door; in de avond schijnt de zon zelfs vanuit noordwestelijke richting. De zonstand is op 21 maart en 23 september ongeveer gelijk en dus worden dezelfde schaduweffecten bereikt. Op die data staat de zon boven de evenaar. Voor de juiste positionele weergave is een lengtegraad van 4˚53” en een breedtegraad van 52˚22” aangehouden. De gehanteerde tijdzone (Greenwich Mean Time) offset is GMT=+1 in december en maart en GMT=+2 in juni (zomertijd).
De bestaande situatie is gemodelleerd aan de hand van waarnemingen via google maps/google streetview/fotos/anders, op d.d. 14-11-2019 De nieuwe situatie is gemodelleerd aan de hand van bouwtekeningen/impressies/schetsen/anders, op d.d. 05-11-2020
Pagina 2 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
21 Maart/23 September ............................................................................................................... 4 1.1.
08:00 uur ............................................................................................................................... 5
1.2.
10:00 uur ............................................................................................................................... 7
1.3.
12:00 uur ............................................................................................................................... 9
1.4.
14:00 uur ............................................................................................................................. 11
1.5.
16:00 uur ............................................................................................................................. 12
1.6.
18:00 uur ............................................................................................................................. 13
21 Juni ......................................................................................................................................... 14 2.1.
08:00 uur ............................................................................................................................. 15
2.2.
10:00 uur ............................................................................................................................. 17
2.3.
12:00 uur ............................................................................................................................. 19
2.4.
14:00 uur ............................................................................................................................. 21
2.5.
16:00 uur ............................................................................................................................. 22
2.6.
18:00 uur ............................................................................................................................. 23
2.7.
20:00 uur ............................................................................................................................. 24
22 December............................................................................................................................... 25 3.1.
10:00 uur ............................................................................................................................. 26
3.2.
12:00 uur ............................................................................................................................. 28
3.3.
14:00 uur ............................................................................................................................. 30
3.4.
16:00 uur ............................................................................................................................. 31
Overzicht toenames schaduw ..................................................................................................... 32
Pagina 3 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
1. 21 Maart/23 September
Pagina 4 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
1.1.
laatste update: 30-11-2021
08:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 5 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
08:00 uur gevelaanzicht
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 6 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
1.2.
laatste update: 30-11-2021
10:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 7 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
10:00 uur gevelaanzicht
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 8 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
1.3.
laatste update: 30-11-2021
12:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 9 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
12:00 uur gevelaanzicht
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 10 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
1.4.
laatste update: 30-11-2021
14:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 11 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
1.5.
laatste update: 30-11-2021
16:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 12 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
1.6.
laatste update: 30-11-2021
18:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 13 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
2. 21 Juni
Pagina 14 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
2.1.
laatste update: 30-11-2021
08:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 15 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
08:00 uur gevelaanzicht
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 16 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
2.2.
laatste update: 30-11-2021
10:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 17 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
10:00 uur gevelaanzicht
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 18 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
2.3.
laatste update: 30-11-2021
12:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 19 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
12:00 uur gevelaanzicht
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 20 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
2.4.
laatste update: 30-11-2021
14:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 21 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
2.5.
laatste update: 30-11-2021
16:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 22 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
2.6.
laatste update: 30-11-2021
18:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 23 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
2.7.
laatste update: 30-11-2021
20:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 24 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
3. 22 December
Pagina 25 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
3.1.
laatste update: 30-11-2021
10:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 26 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
10:00 uur gevelaanzicht
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 27 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
3.2.
laatste update: 30-11-2021
12:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 28 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
laatste update: 30-11-2021
12:00 uur gevelaanzicht
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 29 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
3.3.
laatste update: 30-11-2021
14:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 30 van 33
Bezonningsstudie Hoogte Kadijk 145B, Amsterdam
3.4.
laatste update: 30-11-2021
16:00 uur
Bestaand/Geldend
Nieuw
Pagina 31 van 33