A - 27 Openbare Orde en Veiligheid (2) Raadsinformatiebrief wapenproblematie

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 6 februari 2023 Openbare Orde en Veiligheid Femke Halsema Actiecentrum Veiligheid en Zorg (secretariaatacv@amsterdam.nl) Wapenproblematiek, afdoening motie 1386.20 onderzoek wapengeweld conform volksgezondheidsaanpak en afdoening toezeggingen messenspel en VR-tool (TAR 30 juni 2022) en toezegging landelijke en regionale inspanningen tegen wapenbezit en wapengebruik (commissie AZ 13 oktober 2022)

Geachte leden van de gemeenteraad, We maken ons allemaal zorgen over heftig wapengeweld in Amsterdam. In uw vergadering van 13 oktober 2022 heb ik (op een vraag van raadslid Abdi, PvdA) toegezegd u in een brief te informeren over de landelijke en regionale inspanningen tegen wapenbezit en wapengebruik en de effecten daarvan. Met deze brief doe ik deze toezegging gestand. Ook kom ik een toezegging na van 30 juni 2022 om u te informeren over de Virtual Reality-Tool en het Messenspel en wil ik met deze brief motie 1386.20 afdoen. De afgelopen jaren zijn er in Amsterdam meerdere schokkende wapenincidenten geweest waar soms zelfs 12-jarigen bij betrokken waren. We kennen allemaal het schietincident waarbij inmiddels 17-jarigen verdacht worden in ‘een onbewust Russisch roulette’ betrokken te zijn bij de dood van hun destijds 16-jarige vriend. En onlangs heeft opnieuw een zeer tragisch en ernstig wapenincident plaatsgevonden waarbij een 17-jarige voor zijn huis is doodgeschoten. Ook hier zijn de verdachten minderjarig. Te vaak zien we dat het rondlopen met messen wordt verheerlijkt op social media en steekpartijen worden gefilmd en verspreid. Jongerenwerkers geven aan te schrikken van de normalisering van messenbezit en ook vuurwapenbezit lijkt onder bepaalde groepen jongeren vaker voor te komen. Er gaan jonge levens verloren en de impact op nabestaanden en de omgeving is zeer groot.

In deze brief geeft de Amsterdamse driehoek u een overzicht van een aantal acties die worden ingezet om wapenbezit- en geweld tegen te gaan. Het is wel belangrijk om het probleem voorafgaand iets beter te definiëren. Wapengeweld is geen losstaand of eenvormig fenomeen. Incidenten onder 12-jarigen, hoe vreselijk ook, moeten niet op één lijn gesteld worden met steekpartijen tussen rivaliserende groepen jongvolwassenen of afrekeningen in het criminele circuit. Niet elke jongere met een mes op zak heeft de intentie dit te gebruiken en we moeten hen ook niet bejegenen alsof zij die intentie hebben. Wapenbezit en -geweld kent vele verschillende oorzaken en verschijningsvormen en het reageren daarop moet onderdeel zijn van het reguliere

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 februari 2023 Pagina 2 van 9

werk van vele professionals die werken met jongeren, in kwetsbare buurten of met mensen die al in de criminaliteit zitten. Om enige afbakening te doen, heb ik het in deze brief niet over geweld in de huiselijke sfeer of geweld tegen professionals. Deze onderwerpen hebben wel absoluut de aandacht maar komen bij andere gelegenheden aan de orde. Duiding van de problematiek Uit recent onderzoek dat door de Erasmus Universiteit is gedaan naar wapens en wapengeweld onder jongeren in Rotterdam, blijkt dat er grote verschillen zijn tussen jongeren die alleen wapens bezitten, jongeren die wapens dragen op straat, school of vrije tijd en jongeren die wapens gebruiken.1 Een Britse overzichtsstudie van de aanpak van messengeweld komt tot drie verschillende aanleidingen voor verboden wapenbezit.2 Ten eerste is dit uit zelfbescherming, uit angst van personen om aangevallen te worden waardoor de noodzaak gevoeld wordt zich te wapenen. Ten tweede is dit om een bepaald imago op te bouwen of respect af te dwingen. Ten derde is dit vanwege een crimineel doel, bijvoorbeeld om iemand gericht aan te vallen of het wapen te gebruiken bij een beroving. Amsterdamse professionals bevestigen dit beeld. De zorgen over wapengeweld zijn groot in heel Amsterdam, maar verschillen wel per gebied.

In de hele stad geldt dat enerzijds een onderscheid kan worden gemaakt tussen zorgen over een toename van wapenbezit en -geweld onder jongeren en anderzijds dat er een toename van excessief wapengeweld is, binnen de criminaliteit in het algemeen en drugscriminaliteit in het bijzonder. In stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost zijn de zorgen over de problematiek het grootst. Als het gaat om vermoedens die bewoners hebben van wapenbezit, springen de laatste twee stadsdelen er in negatieve zin uit.3 In Zuidoost zijn er enerzijds zorgen over groepsdruk en geweld onder jeugdgroepen. Anderzijds zijn er zorgen over het enorme aantal straatroven, afpersingen, woningbeschietingen, winkelovervallen, de georganiseerde drugscriminaliteit en de toename van geweld daarbij. Professionals geven aan dat wapenbezit toeneemt. Zij signaleren dat onder bepaalde groepen een verharding optreedt, waardoor ook meer excessief wapengeweld voorkomt en te verwachten is. Ook wordt door professionals uit het hele veld aangegeven dat er een verschuiving lijkt plaats te vinden van steekwapens naar vuurwapens.

1

Frank M. Weerman et al, ‘Het is een probleem, maar niet voor mij’. Een onderzoek naar de achtergronden van wapens en wapengeweld onder jongeren in Rotterdam. (Erasmus School of Law 2022) 2 Abigail McNeill en Levin Wheller, Knife Crime. Evidence Briefing (College of Policing 2019) (pagina 1) 3

Stedelijk Veiligheidsbeeld (oktober 2021) (pagina 18). Dit zegt iets over de vermoedens niet de werkelijke spreiding van wapenbezit.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 februari 2023 Pagina 3 van 9

Een groot deel van de wapenproblematiek speelt zich af in afgesloten online omgevingen. Foto’s en filmpjes met wapens worden gemaakt en gedeeld en leiden tot normalisering van wapenbezit en -geweld. Online pesten, intimideren en uitdagen dragen bij aan het dragen van wapens op straat. Online conflicten worden soms op straat uitgevochten. Waar jongere kinderen vaak beginnen met kleinere wapens, zoals keukenmessen of schroevendraaiers om stoer te doen, dragen oudere groepen eerder wapens uit zelfverdediging. De grootte van de wapens zou ook toenemen met de leeftijd van de drager. Vuurwapens worden door professionals in verband gebracht met (drugs)criminaliteit. Onzekerheid en onderzoek U heeft gevraagd om de aard en omvang van de wapenproblematiek en de effectiviteit van de daarop gerichte acties in Amsterdam in kaart te brengen. In de vergadering van 25 januari 2021 heeft uw raad motie 1386.20 van voormalig raadslid Taimounti (destijds lid van DENK), aangenomen waarin wordt gevraagd om onderzoek te doen naar wapengeweld onder jongeren conform de volksgezondheidsaanpak, dit systematisch te blijven onderzoeken en hierover periodiek aan de raadscommissie Algemene Zaken te rapporteren. Voor de aanpak van wapenproblematiek is het van groot belang om de achterliggende oorzaken en inhoudelijke ontwikkelingen goed in kaart te brengen.

Deze aspecten bieden ons immers handvatten voor interventies en kunnen richting geven aan onze inzet. Daarom wordt hier intensiever onderzoek gedaan en gemonitord, zowel kwantitatief als kwalitatief. Er wordt in samenwerking met de politie een periodiek informatiebeeld over de aard, omvang en spreiding van wapenbezit en -geweld onder en door jongeren en jongvolwassenen in Amsterdam opgesteld, gebaseerd op beschikbare cijfers en ‘zachte’ informatie, zoals signalen vanuit jongerenwerkers, straatcoaches en wijkagenten. Hiermee kan beter zicht worden verkregen op trends en ontwikkelingen in de problematiek. Het is belangrijk om te benadrukken dat het door de verborgen aard van wapenproblematiek onmogelijk is de precieze omvang van wapenbezit in kaart te brengen of de effecten van individuele maatregelen aan te tonen. Door de politie geregistreerde incidenten van wapenhandel, -bezit en -gebruik geven slechts een beperkt beeld van de omvang van het fenomeen, aangezien hierbij alleen de wapens naar voren komen die in beslag zijn genomen, of waarover melding is gemaakt. Vermoedelijk is de aangifte- of meldingsbereidheid met betrekking tot wapenbezit of -geweld laag onder juist de groepen in de samenleving die er veel mee in aanraking komen.

Er is dus sprake van een ‘dark number’, en de aantallen zeggen daardoor meer over de inspanning die is gepleegd om deze feiten op te sporen, dan over de omvang van de problematiek in een bepaald gebied. Mede omdat de omvang van wapenbezit onbekend is, is het ook moeilijk meetbaar te maken welk effect individuele maatregelen hier op hebben. Onderstaande tabel toont het aantal geregistreerde incidenten over 2021 waarin in de modus operandi een wapen is gebruikt. Het gaat hierbij zowel om registraties van incidenten waarbij een wapen is gebruikt (zoals bij een bedreiging of straatroof) als om registraties waarbij het aantreffen van het wapen het incident vormde. Zoals eerder aangegeven geven deze cijfers zonder kwalitatieve duiding een zeer beperkt beeld van de omvang of spreiding van de problematiek. De aantallen zeggen weinig over het verschil in wapenbezit tussen stadsdelen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Gemeente Amsterdam - Jaartotalen - Registraties benoemde klassen + wapen in modus operandi per district + basisteam datum begin4

Datum 6 februari 2023 Pagina 4 van 9

2021

DISTRICTEN Centrum/-Noord

255

Oost

302

Zuid

126

West

347

Onbekend

5

WIJKTEAMS Oost, Zuidoost-Bijlmermeer

139

West, Nieuw-West-Noord

96

Centrum/-Noord, Boven IJ

109

West, Nieuw West-Zuid

98

Centrum/-Noord, Centrum-Burgwallen

65

West, West-Haarlemmerweg

80

Oost, Oost-Watergraafsmeer

64

Zuid, Zuid Buitenveldert

83

West, West-Overtoomsesluis

73

Oost, Zuidoost-Gaasperdam

55

Oost, Oost-Zeeburg

44

Centrum/-Noord, Centrum-Amstel

33

Zuid, Zuid de Pijp

43

Centrum/-Noord, Centrum-Jordaan

48

Onbekend

5

Totaal

1.035

Naast het informatiebeeldbeeld wordt er een periodieke monitor ontwikkeld van de inzet van maatregelen voor de wapenaanpak, en de opbrengst daarvan. Tot slot zal - in samenwerking met andere steden en het Rijk - literatuuronderzoek over achterliggende oorzaken en factoren van wapenbezit en -geweld worden gebundeld en wordt een verdiepend onderzoek gedaan naar preventieve en repressieve best practices, interventies en inzichten uit binnen- en buitenland die aansluiten op de landelijke en mogelijk lokale context. In de loop van 2023 worden de eerste resultaten van het onderzoek en monitoring verwacht. U wordt over de voortgang en de resultaten geïnformeerd. Maatregelen Er is geen universele effectieve aanpak tegen wapengeweld. Wat we moeten doen, is vanuit vele verschillende organisaties en door vele professionals inzetten op de oorzaken, verschijningsvormen en excessen van wapenbezit en -geweld. Dit is dan ook de manier waarop de verschillende partners het probleem tegengaan. Hieronder een aantal voorbeelden van maatregelen.

4

Deze informatie is met behulp van het zoeksysteem datadetective uit BVH gehaald.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 februari 2023 Pagina 5 van 9

Politie-inzet bij een melding in kader van de Wet wapens en munitie en inzet opsporing Meldingen die de politie ontvangt over vuurwapens - fysiek of online - worden geprioriteerd, waarop - onder het gezag van het Openbaar Ministerie - direct de opsporing wordt gestart en er wordt ingezet op uit het verkeer halen van het vuurwapen. Ook wanneer het gaat over wapenhandel wordt de recherche ingeschakeld. Om niet alleen incidentgericht te werk te gaan, maar vuurwapenhandel ook duurzaam te frustreren, is het Netwerk Duurzame Interventie Vuurwapens (NDI) van de Dienst Regionale Recherche actief. Dit netwerk richt zich er onder meer op om vuurwapenhandel via online platformen te belemmeren door barrières op te werpen. Ook wordt bijvoorbeeld samengewerkt met post- en pakketdiensten om het lastiger te maken voor criminelen om illegale goederen te verzenden. Ik wil samen met de G4 optrekken om minder beperkende regelgeving te realiseren om dit te ondersteunen. Daarnaast werkt het NDI Vuurwapens nationaal en internationaal samen om de toevoer van wapens vanuit het buitenland tegen te gaan. Het NDI Vuurwapens richt zich daarnaast op het denormaliseren van vuurwapenbezit en -geweld in Amsterdam.

Zo worden er naast directe inspanningen op de aanpak van wapengeweld ook samen met de Ondermijningsbrigade controles uitgevoerd bij ondernemingen waarbij ook in een enkel geval wapens worden aangetroffen. Ontwikkelingen op het gebied van het 3D printen van vuurwapens wordt gemonitord om tijdig te kunnen ingrijpen. Er ligt een wetsvoorstel dat ook de handel en het bezit van blauwdrukken voor het printen van vuurwapens strafbaar stelt. Groeps- en persoonsgerichte aanpakken Ook binnen de groepsaanpak die de stadsdelen inzetten bij problematische (jeugd)groepen is wapenbezit een belangrijk thema. Binnen de persoonsgerichte aanpakken, waaronder de Top600, Top400 en de aanpak Doorgroeiers in de drugscriminaliteit, wordt intensief ingezet op het voorkomen van recidive of ongewenst gedrag en het bieden van perspectief. Wapenbezit en -geweld komen in deze aanpakken regelmatig aan de orde, bijvoorbeeld in casussen waar sprake is van overvallen, afpersing en/of moord. In 2019 zijn de criteria voor instroom in de Top600 verruimd, waarmee ook personen die drugs- en wapendelicten plegen kunnen instromen.5 Daarnaast is een pilot in ontwikkeling waarbij de instroomcriteria van de Top400 worden uitgebreid met ‘bezit en handel wapens’ om extra te kunnen inzetten op wapengeweld onder jongeren.

De Intensieve Forensische Aanpak (IFA) wordt uitgevoerd door specialistisch jeugdhulporganisatie Levvel. Bij een evaluatie uit 2021 bleek dat bij bijna de helft van deze jongeren wel eens wapens zijn aangetroffen. Vanuit IFA wordt middels intensieve persoonlijke coaching gewerkt aan het herstel van positieve factoren in het leven van de jongeren (zoals school, werk en sociaal netwerk) en verminderen van risicofactoren (zoals een negatief netwerk, drugsgebruik en negatieve denkpatronen). In 2022 heeft Levvel een specifieke IFA-module ontwikkeld voor jongeren die al op jonge leeftijd verhard zijn in (drugs-) criminaliteit en wapengeweld. 5

Deze criteria zijn bij beantwoording van schriftelijke vragen van lid Khan (DENK) over de aanpak Top600 op 18 november 2022 met de gemeenteraad gedeeld

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 februari 2023 Pagina 6 van 9

Hiernaast verkennen de driehoekspartners momenteel gezamenlijk wat voor aanpak passend is bij personen die een hoog risico vormen op het gebied van wapenbezit. Dit is niet alleen van belang voor het terugdringen van het wapenbezit bij deze personen, maar zeker ook om voor de jonge aanwas zichtbaar de maken dat de overheid optreedt tegen wapenbezit. Veilige buurten Gevoelens van onveiligheid zijn een belangrijke beweegreden voor jongeren om zich te bewapenen. Het vergroten van een veilige leefomgeving is de kern van de opgave van de Masterplannen Zuidoost en Nieuw-West, maar eveneens van het werk van vele onderdelen van de gemeente en haar partners. Er is regelmatig overleg met zowel professionals op uitvoerings- als op beleids- en bestuurlijk niveau om kennis over wapenproblematiek te verspreiden en interventies te bepalen. Hierbij worden ook externe experts, wetenschappers, onderzoekers en bijvoorbeeld credible messengers uitgenodigd om hun kennis en inzichten te delen. Bijzondere aandacht hierbinnen is er voor het bespreken van problemen en oplossingen met ouders en jongeren. Ouders moeten weten waar ze terecht kunnen met hun zorgen, jongeren moeten gevoelens van onveiligheid kunnen delen en er tegelijk van doordrongen worden dat een mes dragen hun eigen veiligheid niet verhoogt. Bij probleemsituaties in de wijk kunnen Amsterdammers in Zuidoost terecht bij het Wijkactieteam.

Hierin werken woningcorporaties, politie, gemeente en andere relevante partijen, zoals de Buurtrechter en het Buurtteam, samen om veiligheidsproblemen op te zoeken én op te lossen. In verschillende recente casussen zijn wapenincidenten en wapenproblematiek aan de orde gekomen en is de oplossing in gang gezet. Dit moet de algehele veiligheidsgevoelens in de wijk vergroten. Bij conflicten, zoals met (wapen)geweld tussen groepen, afpersing en ruzies, worden uit een bemiddelingspool speciaal daarvoor opgeleide professionals ingezet. In 2023 wordt ook in Zuid en Noord een bemiddelingspools opgezet. De Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (SAOA) gaat jeugdoverlast door jeugdgroepen en individuele jongeren tegen. De straatcoaches zijn 7 dagen per week op straat aanwezig, kennen hun buurt en de jongeren en beschikken over veel relevante informatie, ook met betrekking tot wapenbezit en -geweld. De straatcoaches fungeren als extra ogen en oren op straat, zowel van het stadsdeel als van de politie. Op basis van de waarnemingen van de straatcoaches kan direct door de politie worden opgetreden. Muziek als positieve factor Binnen de brede inzet die wordt gedaan op de jeugd is er ook bijzondere aandacht voor muziek als positieve factor voor jongeren en volwassenen.

Er worden verschillende muziek(coachings)trajecten ingezet om jongeren te bereiken, te ondersteunen en te coachen bij het maken van keuzes. De jongeren worden hierbij zowel persoonlijk als professioneel intensief begeleid. Het doel is om een positieve mentaliteit te stimuleren, zodat dit zich uit in positieve boodschappen in de muziek die zij maken, ook bij drillrap. Door negatieve voorbeelden te veranderen in positieve voorbeelden wordt de leefwereld van de lokale jeugd positief beïnvloed. Dit betekent ook dat we niet de ogen sluiten voor de negatieve invloed die bepaalde personen en groepen via muziek hebben op jongeren.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 februari 2023 Pagina 7 van 9

U bent oktober 2022 geïnformeerd over drillgerelateerde problematiek en het ambtswoninggesprek met (internationale) sociale media platformen dat dit voorjaar gaat plaatsvinden. 6 Tijdens dit gesprek zal er een moreel appèl worden gedaan op de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de digitale (openbare) ruimte bij plaatsing en verspreiding door gebruikers van strafbare of anderszins kwalijke content. Daarnaast heeft een aantal muziekstudio’s in Zuidoost in een convenant afgesproken geen muziek op te nemen waarin geweld wordt verheerlijkt. De politie, het Openbaar Ministerie, het RIEC, het Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ) en partners werken strategisch samen om de macht en aanzien van criminele samenwerkingsverbanden in juist de zwakke wijken af te laten nemen. In deze context benoem ik ook graag de inzet die gezamenlijk gedaan wordt op de gewelddadige personen uit de rapformatie Zone6 in de wijk Holendrecht. Vertegenwoordigers van fysieke podia waar bijvoorbeeld Joey AK wil optreden, zijn gewaarschuwd en hebben hem inmiddels meermaals geweerd. Inzet op scholen Wanneer leerlingen problemen thuis of op straat mee de klas in nemen, vraagt dat veel van hen en van de schoolteams. De gemeente biedt scholen daarom sinds twee jaar extra ondersteuning bij schoolveiligheidsproblematiek.

Ons uitgangspunt is om vanuit de eigen expertise en de wettelijke verantwoordelijkheid van scholen te komen tot een veilig schoolklimaat. Daarbij zijn drie elementen essentieel: een positief pedagogisch klimaat, deskundig onderwijspersoneel en een goede samenwerking van onderwijs-, jeugd- en veiligheidspartners. Aansluitend bij hun behoefte ondersteunt de gemeente scholen met een gezamenlijke aanpak vanuit de domeinen onderwijs, jeugd en veiligheid. Meer informatie vindt u in de voortgangsrapportage van de Amsterdamse aanpak schoolveiligheid van 25 november 2022. Aanvullend hierop is er een aantal zaken die we doen specifiek gericht op wapenproblematiek. In de eerste plaats voorlichting door middel van het Educatief Programma Jongeren (EPJO) van de politie en de Peter Faber Stichting. Het EPJO is een interactief lesprogramma gericht op misdaadpreventie voor leerlingen vanaf groep 7 en leerlingen van het voortgezet (speciaal) onderwijs en ROC’s. Er worden gemiddeld per jaar 150 tot 180 scholen in alle stadsdelen in Amsterdam bezocht door +/-80 getrainde en in te zetten lesgevers.

Bij de bespreking van de uitwerking van het vervolg van de proef gerichte wapencontroles in uw vergadering van 30 juni 2022, is op een vraag van raadslid Kabamba (BIJ1) toegezegd u te informeren over het zogenoemde ‘messenspel’ en de Virtual Reality-tool, die in de brief van 8 juni 2022 (‘uitwerking vervolg proef gerichte wapencontroles’) zijn genoemd als onderdeel van een palet aan maatregelen van de gemeente, politie en andere partners om wapenproblematiek onder jongeren en jongvolwassenen in de stad tegen te gaan. Hierbij wordt u geïnformeerd over het messenspel en vervolgens wordt in de alinea ‘Virtual Reality-tool (VR-tool)’ nader ingegaan op de VR-tool.

6

Raadsbrief ‘Afdoening toezeggingen aangaande drillrapgerelateerde problematiek (commissie AZ 3 juni 2021 en 18 november 2021)’, dd. 12 oktober 2022.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 februari 2023 Pagina 8 van 9

De specifieke voorlichting van EPJO gericht op gevaren van messenbezit- en gebruik, genaamd het ‘messenspel’ is onderdeel van het deelprogramma ‘Knifing, Drugs, Drill en Geweld’. Hierbij worden jongeren in een rollenspel bewustgemaakt van de gevaren van messenbezit en -gebruik. Verschillende situaties en scenario’s worden behandeld, als ook de keuzes die jongeren kunnen maken en de gevolgen daarvan. Naast EPJO verzorgt ook Bureau Halt voorlichting voor leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs over een zevental thema’s die spelen bij de jeugd en bij jeugdcriminaliteit, waaronder wapens en geweld. Scholen zijn zelf bevoegd om kluiscontroles of wapencontroles te organiseren, wanneer zij dit nodig achten. Veel scholen voeren al jaren kluisjescontroles uit, al dan niet in samenwerking met de politie. De politie ondersteunt desgevraagd bij controles op scholen en is erbij om eventuele strafbare feiten te constateren. Op basis van deze eigen bevoegdheid hebben vier schoollocaties het initiatief genomen om een proef te doen met zogenaamde 100% controles, waarbij alle leerlingen worden gecontroleerd op verboden middelen en voorwerpen. Tenslotte is een handelingskader ontwikkeld voor scholen met betrekking tot wapens.

Dit handelingskader “Wapens op school” geeft onderwijsprofessionals inzicht in de te nemen stappen wanneer er sprake is van (vermoedens van) wapenbezit bij een leerling. Dit handelingskader wordt begin 2023 verspreid onder Amsterdamse scholen. Virtual Reality-tool Zoals toegezegd tijdens de raadsvergadering van 30 juni 2022 wordt u hierbij geïnformeerd over de Virtual Reality-tool (VR-tool). Het AcVZ heeft een VR-tool laten ontwikkelen om de bewustwording rondom de risico’s van wapengebruik bij jongeren tussen de 12 – 16 jaar te activeren en te vergroten. Bij het ontwikkelen van de VR-tool zijn wetenschappers en ervaringsdeskundigen betrokken. Uit onderzoek is gebleken dat jongeren door gebruikmaking van simulaties (virtual reality) op een hele realistische manier de consequenties van bepaalde keuzes ervaren. Bij de VR-tool is ook een bijbehorend lesprogramma opgesteld om op een goede manier het gesprek met de jongeren aan te gaan over de VR-beleving. De VR-tool met bijbehorend lesprogramma wordt komende periode in een pilot getoetst bij onder meer scholen in Zuidoost. Tevens wordt onderzocht of de VR-tool ook in andere stadsdelen of in andere settingen (jongerenwerk, jeugdreclassering) kan worden ingezet. Messenverkoop minderjarigen Amsterdam heeft zich hard gemaakt voor een messenverbod voor jongeren.

De minister van Justitie en Veiligheid heeft bij de begrotingsbehandelingen 2022 laten weten dat het voorstel tot wijziging van de Wet wapens en munitie voor consultatie wordt opengesteld. Dat proces loopt momenteel, waarmee een algemeen messenverbod voor jongeren weer een stap dichterbij komt. In de tussentijd hebben winkelketens, -Action, Hema, Xenos en Ikea-, besloten geen messen meer te verkopen aan minderjarigen. Het platform Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland (PVOAA) heeft een factsheet ontwikkeld en verspreid om meer ondernemers in Amsterdam te stimuleren deze keuze te maken en hen te voorzien van tips hoe dit aan te pakken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 februari 2023 Pagina 9 van 9

Een overzicht van overige maatregelen Met de partners uit het veiligheidsdomein wordt steeds gekeken welke inzet de problematiek vraagt. Daarbij is veel publieke aandacht uitgegaan naar de proef gerichte wapencontroles. Over de recente ontwikkelingen rond die proef en het besluit de proef te beëindigen hebben wij uitgebreid met elkaar gesproken.7 Een andere maatregel die verband houdt met wapengeweld is de proef met een online gebiedsverbod, waarover u op 12 oktober 2022 per brief bent geïnformeerd en waarover wij in de commissie Algemene Zaken van 24 november 2022 hebben gesproken.8 Uw vragen omtrent de explosiegolf heb ik op 5 september 2022 beantwoord.9 Naast het bestaande palet aan maatregelen zal het college zich de komende periode inspannen om rond jeugd en veiligheid tot beter samenspel te komen tussen sociaal domein, zorgpartijen, stadsdelen en veiligheidspartners en daarmee jeugdoverlast en criminaliteit in de stad effectiever aan te pakken en te voorkomen. Hiertoe wordt in 2023 een Bestuursopdracht Jeugd en Veiligheid ontwikkeld. Ook zal ik inzetten op het benutten van detentie als impactmoment om wapenproblematiek tegen te gaan. Samen met de partners kijk ik hoe (bi-culturele) identiteitsontwikkeling, traumaverwerking, conflicthantering en de inzet van peers en het herstelrecht hierbinnen vorm kunnen krijgen.

Landelijk actieplan Wapens en Jongeren Het Actieplan Wapens en Jongeren is een gezamenlijk initiatief van onder andere het ministerie van Justitie en Veiligheid, het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Openbaar Ministerie, politie, jeugd(zorg) instellingen en gemeenten, waaronder Amsterdam. Alle deelnemende partijen delen de norm dat wapenbezit en -geweld nooit normaal gevonden mogen worden en hebben de ambitie om het tij onder de jeugd te keren. Landelijke organisaties hebben de taak de benodigde instrumenten beschikbaar te maken, lokale partners treden op met een mix van preventieve, proactieve en repressieve maatregelen. Alle maatregelen van dit actieplan zijn op enige manier in Amsterdam ingezet, passend bij de Amsterdamse context. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens de Amsterdamse driehoek,

Femke Halsema Burgemeester

7

Raadsbrief ‘Beëindiging proef gerichte wapencontroles 2022’ dd. 18 november 2022 en raadsbrief ‘Feitenonderzoek politie en bevindingen NSCR inzake proef gerichte wapencontroles 2022’ dd 16 januari 2023) 8 Raadsbrief Afdoening toezeggingen aangaande drillrapgerelateerde problematiek (commissie AZ 3 juni 2021 en 18 november 2021), dd. 12 oktober 2022. 9 Beantwoording schriftelijke vragen van de leden Abdi en Wijnants inzake een explosiegolf in Amsterdam op 5 september 2022

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl