A - 26 Volkshuisvesting (43) 00 Voordracht Raadsinformatiebrief handhaving w
Tekst van het document
Gemeenteraad
VN2022-020205 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 13 juli 2022
Portefeuille
Volkshuisvesting
Agendapunt
26
Datum besluit
29 maart 2022 Onderwerp
Kennisnemen en bespreken van de raadsinformatiebrief handhaving woonfraude en incasso 2021 en de aandeling van motie 638 van het lid Rooderkerk (D66) De gemeenteraad van Amsterdam besluit
1. kennis te nemen van de raadsinformatiebrief inzake handhaving woonfraude en incasso 2021, met als belangrijkste punten: I. II.
Door de handhavingsacties zijn 1.399 woningen weer legaal bewoond geraakt; Het aantal meldingen woonfraude is ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2020 en 2019, maar de verhoudingen tussen de soorten meldingen zijn wel verschoven; III. Het aantal sancties bedraagt 206, dit is aanzienlijk minder vergeleken met 2019 (811) en 2020 (471); IV. In 2021 is voor € 1.762.745 aan boetes gefactureerd, in 2020 was dit € 4.283.525. Het openstaande bedrag is tussen eind 2020 en eind 2021 gedaald van € 10.344.626 naar € 8.852.711 2. kennis te nemen van de uitvoering en aandeling van motie 638 van het lid Rooderkerk inzake de gemeentelijke communicatie met betrekking tot de boetetabel vakantieverhuurders in de brief onder punt 1, met als belangrijkste punten: I.
Het college voorziet Amsterdammers van alle actuele informatie over toeristische verhuur, waaronder ook de actuele boetebedragen, via de gemeentelijke website en verschillende media kanalen; II. er vindt ambtelijk overleg plaats met de grootste verhuurplatformen over het beleid en ontwikkelingen rondom toeristische verhuur; III. de verhuurplatformen wijzen op hun site op de lokale voorwaarden van toeristische verhuur van woonruimte en gebruiken weblinks die verhuurders direct naar de juiste website van de gemeente Amsterdam leiden Wettelijke grondslag
Gemeentewet, artikel 169 lid 1: Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur; Gemeentewet, artikel 169 lid 2: Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitvoeringen van zijn taak nodig heeft; Gemeentewet, artikel 169 lid 3: Zij geven de raad mondeling of schriftelijk de door een of meer leden gevraagde inlichtingen, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang; Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissie Amsterdam, artikel 79 en 80. Bestuurlijke achtergrond
• Het college informeert de gemeenteraad jaarlijks over de behaalde handhavings- en incassoresultaten ten aanzien van woonfraude;
Gegenereerd: v1.8
1
Gemeenteraad
VN2022-020205 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 13 juli 2022
• Op 15 september 2021 heeft de raad bij de bespreking van de gemeentelijke communicatie met betrekking tot de boetetabel vakantieverhuurders motie 638 aangenomen van het raadslid Rooderkerk (D66). Onderbouwing besluit
De raadsinformatiebrief is in de Tijdelijke Algemene Raadscommissie (TAR) van 9 juni 2022 op verzoek van raadslid Havelaar (CDA) geagendeerd voor bespreking in de raad van 13/14 juli 2022. ad 1 kennis te nemen van de raadsinformatiebrief inzake handhaving woonfraude en incasso 2021 De resultaten handhaving met de onderwerpen: A. Meldingen Woonfraude Amsterdammers kunnen melding doen van woonfraude via Meldingen.Amsterdam.nl (SIA). Daarnaast komen er via Zoeklicht nog meldingen (drugs, prostitutie) binnen welke voortvloeien uit proces-verbalen (pv) van de politie, de zogenoemde doorzon. De resultaten uit SIA (2.001) en Zoeklicht (276) doorzon zijn bij elkaar opgeteld. Dat brengt het aantal meldingen van woonfraude in 2021 op een totaal van 2.277. Ten opzichte van 2019 (2.459) en 2020 (2.295) is het aantal meldingen gedaald met respectievelijk 180 en 16. Het aantal meldingen van de Amsterdammers in 2021 kan als volgt worden onderverdeeld: toeristische verhuur 403, onderhuur 859, kamerverhuur 503 en overige 92. B. Buitendienstonderzoeken Meldingen en signalen van mogelijk frauduleus gebruik van woningen vormen de aanleiding voor nader onderzoek naar adressen. Veel van de meldingen en signalen worden uitgezet voor onderzoek ter plaatse door toezichthouders, oftewel een buitendienstonderzoek. In 2021 zijn 2.648 buitendienstonderzoeken uitgezet.
Vergeleken met 2019 (7.122) en 2020 (6.062) zijn erin 2021 dus aanzienlijk minder buitendienstonderzoeken uitgezet. Deze sterke daling is ook hier te verklaren door de afname van het toerisme en de geldende coronamaatregelen. C. Sancties In 2021 zijn in totaal 199 sancties woonfraude opgelegd. Een aanzienlijke daling ten opzichte van 2020. Van deze sancties betreffen er in totaal 139 bestuurlijke boetes. In 2020 bedroeg dit aantal nog 307 en in 2019 zelfs 500. Van de 139 boetes betreffen 25 een boete voor het niet melden van vakantieverhuur. Dat in 2021 wederom weinig vakantieverhuur heeft plaatsgevonden is duidelijk terug te zien in de cijfers. D. Afdoening motie 638 Daarnaast wordt motie 638 van het lid Rooderkerk afgedaan inzake de gemeentelijke communicatie m.b.t. de boetetabel vakantieverhuurders met de strekking: In de eerste plaats is het een taak van het college om Amsterdammers goed te informeren over het beleid met betrekking tot de voorwaarden, voorschriften en sancties van toeristisch verhuur van woonruimte. Het college voorziet Amsterdammers van alle informatie over toeristische verhuur via de gemeentelijke website en verschillende media kanalen. Ook de actuele boetebedragen per overtreding van de regels toeristische verhuur, bij zowel B&B- als vakantieverhuur, staan duidelijk op website van de gemeente beschreven.
Bij wijzigingen van de regels en/of de sancties, zorgt het college ervoor dat de website
Gegenereerd: v1.8
2
Gemeenteraad
VN2022-020205 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 13 juli 2022
wordt geactualiseerd en worden Amsterdammers middels berichten via verschillende mediakanalen geïnformeerd. E. Beëindiging onrechtmatig gebruik van woningen na handhaving De sancties die door de gemeente zijn opgelegd hebben ervoor gezorgd dat onrechtmatig gebruik van 225 woningen is beëindigd. In 63 woningen was sprake van illegale kamerverhuur en is na het opleggen van een sanctie rechtmatig gebruik geconstateerd. In 162 gevallen ging het om een woning waar illegale vakantieverhuur plaats had gevonden. Deze woningen zijn geen corporatiewoningen. De Amsterdamse woningcorporaties en de gemeente trekken samen op in de aanpak van woonfraude in sociale huurwoningen. Corporaties handhaven zowel met hun eigen woonfraudeteams als gezamenlijk met toezichthouders van de gemeente (combiteams). In 2021 hebben de corporaties ervoor gezorgd dat 654 woningen weer rechtmatig worden gebruikt na handhavend optreden tegen woonfraude. In 2019 betrof dit getal 773 en in 2020 563. F. Leegstand Vanuit de aanpak Leegstand zijn 1.078 onderzoeken gestart in 2021, welke betrekking hebben op 828 adressen. In 2019 en 2020 lag het aantal onderzoeken nog op respectievelijk 2.306 en 1.960. In de periode voor corona was een flinke voorraad aan dossiers ontwikkeld, deze dossiers konden echter in 2020 nog niet adequaat worden opgepakt vanwege corona. Hierdoor is ook het aantal gestarte onderzoeken gedaald.
In 2021 is de draad weer opgepakt, wat geresulteerd heeft in meer aanschrijvingen, leegstandbeschikkingen en sancties ten opzichte van 2020. In 2021 zijn 221 administratieve constateringen gedaan. Dit betreft adressen waar langere tijd niemand ingeschreven stond en daarom gemeld zijn vanuit de BRP. Door een interventie van de gemeente heeft inschrijving in de BRP plaatsgevonden. Mede door deze administratieve constateringen zijn in 2021 490 feitelijke resultaten behaald. Leegstand, met name in het hoge segment, is de afgelopen maanden veelal in het nieuws geweest. Veel expats hebben tijdens de ‘coronaperiode’ Nederland verlaten, waardoor waarschijnlijk meerdere woningen voor een periode leeg kwamen te staan. De eigenaar/beheerder is verplicht om na 6 maanden leegstand hiervan melding te doen bij de gemeente. Zover de gemeente kan overzien lost de meeste leegstand zich echter binnen die 6 maanden al vanzelf op. Op 9 februari 2022 waren 604 leegstandsmeldingen door eigenaren/ beheerders gedaan die op dat moment nog ‘open stonden’. Daarvan bleken slechts enkele woningen langer dan een jaar leeg te staan, gemeten vanaf het moment van de leegstandsmelding. Incasso boetes en lasten onder dwangsom met de onderwerpen: A.
Incassoproces 2021 In 2021 is het inningsproces versneld, wat inhoud dat zaken versneld worden overgedragen aan de gerechtsdeurwaarder en er ook sneller wordt overgegaan op beslaglegging. Verder is er een extra inspanning geleverd om boetes uit 2019 en ouder zo snel mogelijk te innen.Daarnaast zijn overtreders sneller en vaker telefonisch benaderd met het verzoek te betalen. B. Incassoresultaten 2021 In het boekingsjaar 2021 is in totaal voor € 1,7 miljoen gefactureerd. Dat is 60% minder ten opzicht van 2020 toen er in totaal voor €4,2 miljoen is gefactureerd. Reden hiervoor is dat ook minder sancties zijn opgelegd vanwege de aanzienlijke daling van toeristische verhuur. De forse afname (60%) van de opgelegde boetes, heeft onvermijdelijk ook geleid tot minder ontvangsten. Desalniettemin is het geïnde bedrag van €2,2 miljoen in 2021 slechts 15% lager ten opzichte van 2020 toen er €2,6 miljoen aan ontvangsten zijn binnengekomen. C. Ontwikkeling openstaand bedrag
Gegenereerd: v1.8
3
Gemeenteraad
VN2022-020205 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 13 juli 2022
Op 31 december 2021 stond nog € 8.852.711 aan te innen boetes en dwangsommen, tegenover € 10.344.626 in 2020. Van het openstaande bedrag van € 8,8 miljoen is circa € 2,5 miljoen in behandeling bij de gerechtsdeurwaarder. Eind 2020 was dat nog € 1,0 miljoen. Het aandeel in behandeling bij de deurwaarder is daarmee gestegen van 9% naar 28%. De voornaamste andere categorieën binnen het openstaand saldo zijn: lopende bezwaar- en beroepsprocedures (€ 2,2 miljoen) en betalingsregelingen (€ 1,1 miljoen). D. Incassoproces 2022 Er zijn in 2021 aanzienlijk minder boetes en lasten onder dwangsom geïncasseerd dan in 2020. Daar staat tegenover dat er ook een dalende trend is ingezet ten aanzien van het openstaande bedrag in 2021. Desalniettemin staat er nog een bedrag van ruim 8,8 miljoen euro open dat moet worden ingevorderd. In 2022 zal de ingezette lijn worden voortgezet om het openstaande bedrag nog verder naar beneden te brengen. Conclusie Het college heeft in 2021 weer een nieuw aantal stappen gezet om het gebruik van woningen te reguleren en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Zo zal de Wet toeristische verhuur van woonruimtes en de vervolgens gewijzigde Huisvestingsverordening op dat vlak leiden tot het beter kunnen opsporen en handhaven van illegale vakantieverhuur. Resultaten hiervan zullen we waarschijnlijk terugzien in 2022, wanneer het toerisme weer zal aantrekken.
Het kan niet vaak genoeg worden benadrukt dat boetes en lasten onder dwangsom worden opgelegd met het doel actief en preventief woonfraude tegen te gaan en dit verdienmodel te bestrijden. Dit moet leiden tot het besef dat de gevolgen van woonfraude groot zijn voor Amsterdammers en woningzoekenden en dat hiertegen stevig wordt opgetreden. Overtreders mogen niet meer de fout ingaan en anderen moeten worden ontmoedigd de woonregels te overtreden. Daarom is het van belang dat de opgelegde sancties ook worden geïncasseerd. De incasso is als sluitstuk van de handhaving zeer belangrijk voor een succesvolle werking van de aanpak woonfraude. ad 2 kennis te nemen van de uitvoering en aandeling van motie 638 van het lid Rooderkerk inzake de gemeentelijke communicatie met betrekking tot de boetetabel vakantieverhuurders in de brief onder punt 1 Het onderwerp van motie 638 sluit aan bij de inhoud van de raadsinformatiebrief inzake handhaving woonfraude en incasso. Om die reden is er voor gekozen om de afdoening van die motie op te nemen in deze brief. Het college werd met deze motie verzocht om, in samenwerking met de verschillende verhuurplatformen, alle vergunninghouders en geregistreerde toeristische verhuurders te informeren over de hoogte van de verhuurboetes.
Financiële onderbouwing Conclusie
De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding
n.v.t.
Gegenereerd: v1.8
4
Gemeenteraad
VN2022-020205 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 13 juli 2022
Welke stukken treft u aan Meegestuurd
Registratienr.
Naam
AD2022-063503
B - 04 Bouwen en Wonen (25) Raadsinformatiebrief resultaten handhaving woonf.pdf (pdf)
AD2022-063473
Gemeenteraad Voordracht (pdf)
Registratienr.
Naam
Ter Inzage
Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)
Directie Wonen, Martijn Kreling, m.kreling@amsterdam.nl, 06-38080321
Gegenereerd: v1.8
5