A - 25 Opvang (MOBW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) (14) College van B

Nummer

VN2023-005852

Directie

Werk, Participatie

College van burgemeester en wethouders

B&W

en Inkomen

Spoedvoordracht voor de College vergadering van 14 februari 2023

Portefeuille

Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) (14)

Agendapunt

F1

Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

Onderwerp

Instemmen met verlenging van de overeenkomst inzake gebruik van locatie Westerhoofd voor de tijdelijke noodvoorziening van het COA op het schip de MS Galaxy en met de ophoging van de capaciteit tot het maximum van 1500 personen.

Het college van burgemeester en wethouders besluit

1. Kennis te nemen van de evaluatie van de tijdelijke noodvoorziening Westerhoofd d.d. 1 februari 2023 (bijlage 1) die op basis van het daarvoor vastgestelde toetsingskader is uitgevoerd, die laat zien dat aan het grootste deel van de toetsingscriteria is voldaan of dat er acceptabele alternatieven bedacht zijn. Hierover heeft de portefeuillehouder namens het college de raad op 3 februari per brief (bijlage 2) geïnformeerd. 2. Kennis te nemen van het verzoek van de staatssecretaris van Justitie & Veiligheid om verlenging van de overeenkomst tot gebruik van de noodopvanglocatie en een ophoging van de capaciteit van de opvang 3. In te stemmen met 3.1 de verlenging van de overeenkomst tot de afgesproken maximale duur, te weten tot 4 oktober 2023 3.2 het ophogen van de capaciteit van de noodopvangvoorziening met maximaal 500 opvangplekken in twee tranches tot het afgesproken maximum van 1.500 personen Reden spoed

Het verzoek van de staatssecretaris van Justitie & Veiligheid om rekening te houden met de datum van 15 februari 2023 waarop de huur van het schip verlengd moet worden. Kernboodschap

Vanwege aflopende contracten van opvanglocaties in het hele land en de verwachting dat meer vluchtelingen naar Nederland komen, heeft de staatssecretaris gevraagd om een verlenging van de noodopvanglocatie Westerhoofd met zes maanden. De capaciteit wordt opgehoogd tot een maximum van 1.500 personen. Op basis van de evaluatie van de afgelopen periode besluit het college aan dit verzoek tegemoet te komen. Tegelijkertijd blijven wij ons als gemeente sterk inzetten op de aandachtspunten uit de evaluatie. Bestuurlijke achtergrond

Op 30 augustus 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam ingestemd met gebruik van de tijdelijke opvanglocatie in het westelijke havengebied voor tijdelijke opvang door het COA op het schip de MS Galaxy van 1000 personen voor een aanvangsperiode van 6 maanden. Met mogelijkheid tot verlenging tot maximaal een jaar en indien de situatie zich humaan, veilig en beheersbaar ontwikkelt kan de bezetting opgehoogd worden met maximaal 500

Gegenereerd: v1.15

1

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en

B&W

Vluchtelingen) (14) Agendapunt F1

College van burgemeester en wethouders Spoedvoordracht voor de College vergadering van 14 februari 2023

personen. De afspraken tussen het rijk en gemeente Amsterdam zijn vastgelegd in de Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van de noodopvanglocatie Cruiseschip MS Galaxy Amsterdam, dd. 29 september 2022. Op 6 december 2022 heeft het college de humanitaire toets vastgesteld en de raadsinformatiebrief d.d. 16 december met de stand van zaken noodvoorziening aan het Westerhoofd. In januari heeft de gemeente Amsterdam van de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid het verzoek gekregen om de noodopvangvoorziening met zes maanden te verlengen en om het aantal opvangplekken van 1.000 naar maximaal 1.500 plekken op te hogen. Op 8 februari heeft het college de positieve evaluatie van de opvanglocatie Westerhoofd (bijlage 1) en het voornemen om tegemoet te komen aan het verzoek van de staatssecretaris in de raadscommissie SED besproken. Er is zowel voor de verlenging als de ophoging steun vanuit de commissie uitgesproken. Bestuurlijke prioriteit

Niet van toepassing. Wettelijke grondslag

Artikel 160, eerste lid onder a en d Gemeentewet. Onderbouwing besluit

Ad 1. Kennis te nemen van de evaluatie van de tijdelijke noodvoorziening Westerhoofd d.d. 1 februari 2023 die op basis van het daarvoor vastgestelde toetsingskader is uitgevoerd, die laat zien dat aan het grootste deel van de toetsingscriteria is voldaan of dat er acceptabele alternatieven bedacht zijn. Hierover heeft de portefeuillehouder namens het college de raad op 3 februari per brief geïnformeerd. De opvang op het Westerhoofd betreft een noodopvanglocatie op een schip. Dat betekent dat het schip als unieke noodopvanglocatie, anders dan een locatie op het land, niet volledig kan beantwoorden en zal voldoen aan het toetsingskader en het Programma van Eisen voor noodopvang van het COA. Het toetsingskader is speciaal ontwikkeld door het stedelijke coördinatieteam asielzoekers en vluchtelingen om de evaluatie en kwaliteitstoets van de opvanglocatie Westerhoofd conform planning uit te kunnen voeren. Het is een praktische uitwerking van Europese richtlijnen (richtlijn 2013/33/EU, beter bekend als de Opvangrichtlijn), nationale regeling (Regeling verstrekkingen asielzoekers 2005), een recente uitspraak van de voorzieningenrechter en zorgen van de Kinderombudsman. Het college heeft het toetsingskader op 6 december 2022 vastgesteld.

De evaluatie die op basis van het toetsingskader is uitgevoerd laat zien dat aan het grootste deel van de toetsingscriteria is voldaan of dat er acceptabele alternatieven bedacht zijn. (zie bijlage 1)

Gegenereerd: v1.15

2

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en

B&W

Vluchtelingen) (14) Agendapunt F1

College van burgemeester en wethouders Spoedvoordracht voor de College vergadering van 14 februari 2023

De opvang op het schip verloopt zeer voorspoedig. De sfeer op het schip is rustig en gemoedelijk. De samenwerking tussen partners is goed. Dit blijkt ook uit gesprekken met de opgerichte bewonersraad, de samenwerkingspartners, politie, Port of Amsterdam, VluchtelingenWerk Nederland, rederij Tallink, Markus beveiliging, Trigion beveiliging, Slaapschepen, COA en gemeente Amsterdam. Het is ook terug te zien in het toetsingskader. Aan bijna alle randvoorwaarden op de vijf thema’s (fysieke locatie en voorzieningen, veilig, gezondheidszorg, werk en dagbesteding en dagelijks leven) van het toetsingskader wordt volledig voldaan. Dat geeft vertrouwen dat op de overige onderdelen de aankomende tijd samen met het COA positieve stappen gezet gaan worden. Het COA heeft (na een aanloop in de eerste maanden), nu een goed beeld van wie zij aan boord hebben, waardoor er passende gezondheidszorg en programmering voor dagbesteding en sport aangeboden kunnen worden toegespitst op de verschillende groepen die aan boord verblijven. Er is speciale aandacht voor kwetsbare personen. Er is op verzoek een aparte ruimte voor vrouwen ingericht. En er is persoonlijk contact met de bewoners uit de LHBTQI+ groep. Daar waar nodig heeft het COA extra personeel aangenomen, zoals een vertrouwenspersoon.

Het aanbod voor de kinderen sluit aan op de schooltijden en wordt waar nodig aangepast aan de behoeften van de kinderen. De mogelijkheden om te sporten zijn bijvoorbeeld heel populair. Op 8 februari kunnen 30 kinderen in de leeftijd van 13-17 jaar eindelijk starten met onderwijs en gaan alle leerplichtige kinderen van het schip naar school. De Amsterdamse schoolbesturen hebben zich hier enorm voor ingezet en zijn door de gemeente ondersteund in dit proces. De raadsbrief van de portefeuillehouder d.d. 3 februari (bijlage 2) is besproken in de raadscommissie SED d.d. 8 februari. Het daarin al aangekondigde voornemen tot verlenging en ophoging van de tijdelijke noodvoorziening Westerhoofd is voornamelijk positief in de raadscommissie SED ontvangen. De aandachtspunten die zij meegeven betreffen het mogelijk maken van werk, het belang van het snel regelen van onderwijs voor eventuele nieuwe kinderen, speelvoorzieningen op de kade met het oog op de zomerperiode en het continueren van het huidige niveau van zorg en veiligheid. Ad 2.

Kennis te nemen van het verzoek van de staatssecretaris van Justitie & Veiligheid om verlenging van de overeenkomst tot gebruik van de noodopvanglocatie en een ophoging van de capaciteit van de opvang Vanwege aflopende contracten van een groot aantal opvanglocaties in het hele land in het voorjaar en de verwachting dat meer vluchtelingen naar Nederland gaan komen, heeft de staatssecretaris gevraagd om een verlenging van de noodopvanglocatie Westerhoofd met zes maanden tot 4 oktober 2023. De capaciteit wordt opgehoogd tot een maximum van 1.500 personen. Ad 3. In te stemmen met

Gegenereerd: v1.15

3

Portefeuille

B&W

Gemeente Amsterdam

Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) (14)

Agendapunt F1

College van burgemeester en wethouders Spoedvoordracht voor de College vergadering van 14 februari 2023

1. 2.

de verlenging van de overeenkomst tot de afgesproken maximale duur, te weten tot 4 oktober 2023 het ophogen van de capaciteit van de noodopvangvoorziening met maximaal 500 opvangplekken in twee tranches tot het afgesproken maximum van 1.500 personen

De eerste bewoners van de locatie Westerhoofd zijn op 4 oktober aan boord gekomen. De periode van zes maanden zoals afgesproken in de Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van de noodopvanglocatie Cruiseschip MS Galaxy Amsterdam, dd. 29 september 2022, loopt daarmee in beginsel op 4 april 2023 af. De overeenkomst bevat de mogelijkheid van verlenging met zes maanden tot maximaal 1 jaar en ook de mogelijkheid tot het ophogen naar de maximale capaciteit van 1.500. Op basis van de evaluatie en de ervaringen van de afgelopen maanden wordt voorgesteld om aan het verzoek van de staatssecretaris tegemoet te komen en de periode voor de noodopvanglocatie Westerhoofd te verlengen met zes maanden tot 4 oktober 2023 en op te hogen naar 1500. De ophoging zal in twee tranches van 250 personen plaatsvinden met een tussenperiode van twee weken. De ophoging wordt samen met het COA en alle partners gemonitord. In het tweewekelijks veiligheidsoverleg wordt de situatie op het schip net als nu al geschiedt besproken en kunnen benodigde maatregelen genomen worden om de huidige rustige situatie op het schip te continueren. De opvang op de MS Galaxy is geen ideale oplossing. Het is echter een beter alternatief dan de inhumane vorm van opvang in tentenkampen of buitenslapers bij de aanmeldlocatie in Ter Apel.

Alle partners onderschrijven de urgentie van deze noodvoorziening en steunen het voornemen voor verlenging. Een verlenging biedt rust en stabiliteit voor de bewoners van het schip en in het bijzonder voor de aanwezige gezinnen. Voor statushouders die inmiddels aan Amsterdam gekoppeld zijn, is het prettig om vanuit Amsterdam door te gaan met de vroege start- begeleiding vanuit de Amsterdamse aanpak inburgering. Participatie

In september 2022 zijn de bewoners van de Spaarndammerbuurt en Houthavens in een bewonersbrief geïnformeerd over de komst van de opvanglocatie. Voor de omliggende bedrijven, de naaste buren, zijn vier bijeenkomsten georganiseerd; 26 september, 18 oktober, 15 november en 24 januari. En er is een emailadres opvanglocatie.westerhoofd@amsterdam.nl opengesteld. Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben financiële consequenties en deze worden gedekt in de begroting van programma 7. Afgesproken is dat de gemaakte kosten van het Cruiseschip MS Galaxy voor onder andere huisvesting, beheer, administratie, veiligheid, maatschappelijke ondersteuning en ambtelijke ondersteuning volledig in rekening worden gebracht bij het COA. Daarnaast hebben gemeenten op basis van het Faciliteitenbesluit Opvangcentra waar een opvanglocatie is gevestigd, recht op vergoedingen die door of via het COA worden uitgekeerd. De hoogte hiervan is gerelateerd aan de capaciteit van de opvanglocatie. Het Faciliteitenbesluit voorziet in een

Gegenereerd: v1.15

4

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en

B&W

Vluchtelingen) (14) Agendapunt F1

College van burgemeester en wethouders Spoedvoordracht voor de College vergadering van 14 februari 2023

gemeentefonds-vervangende uitkering aan deze gemeenten voor de in de opvanglocatie verblijvende vreemdelingen die nog niet in de Basisregistratie personen hoeven te worden ingeschreven. De uitkering is ter compensatie van gelden die gemeenten normaliter uit het gemeentefonds ontvangen. Op basis van het Faciliteitenbesluit Opvangcentra wordt door het COA een vergoeding toegekend aan de gemeente voor o.m. voorlichting en noodopvang. De vergoeding uit het Faciliteitenbesluit is een vrij te besteden bedrag, dat wij inzetten voor het Stedelijke Coördinatieteam Asielzoekers en Vluchtelingen(SCAV), dat de totale coördinatie heeft. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking).

Communicatie Binnen de gemeente

Op te nemen in besluitenlijst.

Buiten de gemeente

Documenten Registratienr.

Naam

AD2023-013571

Advies (pdf)

AD2023-013568

Bestuursovereenkomst gemeente Amsterdam-COA MS Galaxy.pdf (pdf)

AD2023-013563

College van B&W Voordracht (pdf)

AD2023-013569

Humanitaire toets Westerhoofd 1 februari 2023.pdf (pdf)

AD2023-013570

Raadsinformatiebrief Westerhoofd 3 februari 2023.pdf (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Miranda Zwiers, m.zwiers@amsterdam.nl, 06-3860 9439 Besluit college van burgemeester en wethouders

Gegenereerd: v1.15

5