A - 25 Opvang (MOBW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) (14) Bestuursovere

Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van de noodopvanglocatie Cruiseschip MS Galaxy Amsterdam

Versie 22 september 2022

Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van een opvanglocatie Partijen a. Het zelfstandig bestuursorgaan Centraal Orgaan opvang asielzoekers, zoals bedoeld in artikel 2 Wet Centraal Orgaan (hierna: wet COA) opvang asielzoekers, kantoorhoudend op Rijnstraat 8, 2515 XP te VE Den Haag, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door bestuursvoorzitter dr. M. Schoenmaker, hierna te noemen: het COA; De gemeente Amsterdam, Amstel 1 te 1011 PA Amsterdam, ingevolge artikel 160 Gemeentewet hierbij rechtsgeldig vertegenwoordigd door de burgemeester, mevrouw Femke Halsema, te dezen handelend ter uitvoering van het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 30 augustus 2022 onder nr. ZD2022-012371, hierna te noemen: de gemeente; Hierna gezamenlijk te noemen: ‘de Partijen’; Overwegende: 1. dat het COA tot kerntaak heeft de opvang en begeleiding van vreemdelingen; 2. dat het gemeentebestuur bereid is mee te werken aan de opvang van vreemdelingen in een opvanglocatie binnen de gemeente; 3. dat het COA en het gemeentebestuur een optimaal functioneren van de opvanglocatie in de plaatselijke gemeenschap en in relatie tot de betrokken diensten en instellingen willen bewerkstelligen door het maken van afspraken en het treffen van de nodige voorzieningen; 4.

dat de bestuursovereenkomst onverlet laat dat het COA voor het gebruik van de opvanglocatie over de benodigde vergunningen moet beschikken; 5. dat het gemeentebestuur zich binnen haar publiekrechtelijke verantwoordelijkheden inspant voor een zorgvuldige en voortvarende vergunningverlening; 6. dat het Faciliteitenbesluit Opvangcentra, d.d. 29 juli 1994 (Stb. 636) en de aanvullingen van 8 juni 1998 (Stb. 347) en 25 januari 2001 (Stb. 60) van toepassing zijn, alsmede eventuele toekomstige wijzigingen en aanvullingen; 7. dat de directe verantwoordelijkheid voor het nemen van de noodzakelijke maatregelen op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, behalve bij de gemeente en het COA, bij meerdere partijen ligt; 8. dat het uitgangspunt is dat de randvoorwaarden voor de te nemen maatregelen in verband met de opvang van vreemdelingen op de beleidsterreinen Onderwijs, 2 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

Gezondheidszorg en Openbare Orde en veiligheid voldoende in bestaande wet- en regelgeving zijn vastgelegd. 9. het COA en de gemeente, alsmede daarbij betrokken derden een optimaal functioneren van de opvang- en woonvoorzieningen willen bewerkstelligen; 10. het COA en de gemeente, alsmede daarbij betrokken derden zich gezamenlijk zullen inspannen om het functioneren van vreemdelingen in de gemeente te ondersteunen en bevorderen. 11. Het COA en de gemeente de in deze bestuursovereenkomst vastgelegde afspraken in samenhang lezen en uitvoeren met Bijlage C (Definitieve versie Afspraken Ministeries J&V, MVRO en de gemeente Amsterdam inzake vluchtelingenschip en flexwonen), inhoudende afspraken op hoofdlijnen over de vestiging van de opvanglocatie in relatie tot het gebruik van andere opvanglocaties in de gemeente Amsterdam alsmede de uitvoering van de taakstelling huisvesting vergunninghouders en de realisatie van flexwoningen. Komen het volgende overeen: Hoofdstuk 1

Definities, doel bestuursovereenkomst

Artikel 1 - Definities In deze overeenkomst wordt verstaan onder: a) vreemdeling: de persoon die in de opvanglocatie van het COA wordt opgevangen, zoals bedoeld in artikel 3 van de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Het betreft hier zowel asielzoekers, als bewoners die een verblijfsvergunning hebben maar nog geen reguliere huisvesting in een gemeente hebben; b) capaciteitsplaatsen: plaatsen in een opvanglocatie beschikbaar voor de opvang van vreemdelingen, zoals bedoeld in artikel 1.b van het Faciliteitenbesluit; c) opvanglocatie: een opvangvoorziening waarin door of onder verantwoordelijkheid van het COA opvang wordt geboden aan vreemdelingen. Hieronder vallen een Opvangcentrum of een Noodopvang; d) datum van ingebruikname: de datum waarop de eerste vreemdeling gebruik maakt van de opvanglocatie; e) Faciliteitenbesluit: het Faciliteitenbesluit Opvangcentra d.d. 29 juli 1994 (Stb. 636).

3 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

Artikel 2 - Doel bestuursovereenkomst Partijen wensen afspraken vast te leggen over de vestiging en het daaropvolgende gebruik van de opvanglocatie op het cruiseschip aan Westerhoofd 21 te Amsterdam, alsmede de (wettelijke) verantwoordelijkheidsverdeling op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, in relatie tot de opvanglocatie wederzijds inzichtelijk te maken. Hoofdstuk 2

Afspraken over de opvanglocatie, bewoners en capaciteitsplaatsen, duur en uitkering Faciliteitenbesluit

Artikel 3 – Opvanglocatie a. Het gemeentebestuur stemt in met het gebruik van de opvanglocatie op een cruiseschip aan Westerhoofd 21 te Amsterdam door het COA. b. Het COA gebruikt de opvanglocatie onder eigen verantwoordelijkheid als een opvangcentrum ten behoeve van de opvang van vreemdelingen. c. Het COA dient over de benodigde vergunningen te beschikken voordat een opvanglocatie in gebruik wordt genomen. De gemeente is door het ondertekenen van de bestuursovereenkomst niet gehouden deze vergunningen te verlenen, maar zal zich inspannen voor een zorgvuldige en voortvarende vergunningverlening. d. Het COA vraagt waar nodig en wenselijk aan betrokken derden om zich binnen hun publiekrechtelijke verantwoordelijkheden in te spannen teneinde voor het gebruik van de opvanglocatie over de benodigde vergunningen te beschikken. Artikel 4 – Aantal en samenstelling vreemdelingen en capaciteitsplaatsen a. In de opvanglocatie worden in beginsel 1000 vreemdelingen opgevangen met mogelijkheid tot ophoging tot maximaal 1500 vreemdelingen. De gemeente Amsterdam neemt de mogelijkheden tot ophoging welwillend in overweging. De bevindingen van de evaluatie als bedoeld in artikel 12 van deze overeenkomst worden hierbij betrokken. Besluitvorming over een eventuele ophoging is voorbehouden aan het college van burgemeester en wethouders. b.

In de opvanglocatie worden maximaal 1500 capaciteitsplaatsen gerealiseerd. c. Het COA spant zich in voor een evenwichtige samenstelling van de vreemdelingen voor wat betreft herkomst, geslacht, leeftijd en gezinssituatie. Het betreft een doorsnede van de reguliere instroom asielzoekers, waaronder asielzoekers uit ‘veilige landen’ en kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar. 4 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

d. Het COA sluit alleenstaande minderjarige vreemdelingen alsmede vreemdelingen die de meeste overlast plegen en dientengevolge in de Top-Xlijst staan uit van toegang tot en verblijf in de opvanglocatie. e. Op verzoek van het gemeentebestuur verstrekt het COA het gemeentebestuur informatie over het aantal en over de in het vorige lid bedoelde samenstelling van de vreemdelingen dat in de gevraagde periode in de opvanglocatie verblijft. Artikel 5 - Duur van de overeenkomst a. De bestuursovereenkomst is aangegaan voor de duur van minimaal zes maanden met mogelijkheid tot verlenging tot maximaal 1 jaar. De gemeente Amsterdam neemt de mogelijkheden tot verlenging welwillend in overweging. De bevindingen van de evaluatie als bedoeld in artikel 12 van deze overeenkomst worden hierbij betrokken. Besluitvorming over een eventuele verlenging is voorbehouden aan het college van burgemeester en wethouders. b. Op het moment dat de eerste vreemdeling gebruik maakt van de opvanglocatie wordt deze datum vastgelegd in de “Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie”, zoals weergegeven in bijlage A en zal aan deze overeenkomst worden toegevoegd. c. De overeenkomst eindigt van rechtswege na het verstrijken van de onder a genoemde periode, respectievelijk van de termijn waarmee deze periode is verlengd. d.

Het COA kan per aangetekende brief besluiten tot tussentijdse opzegging van de overeenkomst. Indien het COA overgaat tot tussentijdse opzegging geldt een opzegtermijn van tenminste 2 maanden. Artikel 6 - Uitkeringen Faciliteitenbesluit De aanspraak op verstrekking van de uitkering als bedoeld in artikel 5 van het Faciliteitenbesluit vangt aan op de datum van ingebruikname. Hoofdstuk 3

Aanvullende afspraken

Artikel 7 - Aanpassingen en maatregelen kade a. Het COA, alsmede daarbij betrokken derden verrichten waar nodig aanpassingen aan de kade teneinde deze geschikt te maken voor een optimaal functioneren van de opvanglocatie.

5 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

b. Het COA, alsmede daarbij betrokken derden nemen waar nodig maatregelen op de kade teneinde deze geschikt te maken voor een veilig functioneren van de opvanglocatie. Artikel 8 – Openbare orde, veiligheid en overlast a. Partijen stellen een periodiek veiligheidsoverleg in om de veiligheidssituatie op en rondom de opvanglocatie te monitoren. b. Het COA organiseert gedurende zeven dagen per week 24-uursbeveiliging op en rondom de opvanglocatie. c. In de situatie dat vreemdelingen die in de opvanglocatie verblijven overlast plegen, plaatst het COA betrokkenen in beginsel onverwijld over naar een andere (opvang)locatie. In het kader van een maatwerkgerichte aanpak bespreken partijen in onderling overleg welke aanvullende dan wel alternatieve maatregelen toegepast kunnen worden om overlast in een vroeg stadium aan te pakken en daarmee andere hulpdiensten te ontzorgen. d. In de situatie dat zich ernstige ongeregeldheden op het terrein van de openbare orde en veiligheid voordoen die verband houden met de aanwezige opvanglocatie, treedt de burgemeester in overleg met een bestuurder van het COA om gezamenlijk te bezien of een oplossing kan worden bereikt. Artikel 9 – Noodplan bij calamiteiten en extreme weersomstandigheden a.

In het geval van ernstige calamiteiten als gevolg waarvan het veilig functioneren van de opvanglocatie niet meer gegarandeerd kan worden, treedt het daartoe opgestelde draaiboek in werking. b. In de specifieke situatie van extreme weersomstandigheden als gevolg waarvan het veilig functioneren van de opvanglocatie en de kade niet meer gegarandeerd kan worden (windkracht hoger dan 10 en/of uit een kritieke windhoek of andere extreme weersomstandigheden) treedt het specifiek daartoe opgestelde draaiboek in werking. Artikel 10 - Voorzieningen a. Het COA organiseert gezondheidszorg op de opvanglocatie, in ieder geval bestaande uit een vast artsenspreekuur, goede afstemming met betrokken derden zoals de GGD, en invulling van andere gezondheidseisen. Bekostiging van psychologische behandeling van vreemdelingen die in de opvanglocatie verblijven verloopt via het COA.

6 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

b. Het COA neemt maatregelen om te voorzien in onderwijs aan leerplichtige minderjarige vreemdelingen die in de opvanglocatie verblijven, dit met inachtneming van bestaande wet- en regelgeving op dit terrein. Bekostiging van huisvesting van en noodzakelijk vervoer naar en van het basisonderwijs verloopt via het COA. c. Het COA draagt zorgt voor de beschikbaarheid van dagbesteding voor de vreemdelingen die in de opvanglocatie verblijven, voor zover mogelijk ook buiten de opvanglocatie. De dagbesteding van minderjarige vreemdelingen voor wie (nog) niet is voorzien in onderwijs krijgt de bijzondere aandacht van het COA. d. Het COA stelt fysieke ruimtes op de opvanglocatie beschikbaar ter ondersteuning van de voorzieningen al bedoeld onder a t/m c. Voor overige activiteiten is voor zover mogelijk ook ruimte beschikbaar, desnoods buiten de opvanglocatie. e. Het COA organiseert vervoer van het terrein van de opvanglocatie naar voorzieningen in de (binnen)stad van de gemeente Amsterdam, in ieder geval bestaande uit busvervoer en daartoe behorende haltes alsmede fietsen en daarvoor benodigde berging. f. Het COA organiseert overige voorzieningen en diensten die onmisbaar zijn voor het fysieke en mentale welbevinden van de vreemdelingen die in de opvanglocatie verblijven, in ieder geval bestaande uit maaltijden en internetverbinding. Artikel 11 – Kwaliteit opvang a.

Partijen onderschrijven het uitgangspunt dat de opvang en begeleiding van vreemdelingen die in de opvanglocatie verblijven veilig, leefbaar en beheersbaar is. Het COA werkt een humanitaire toets uit die hieraan invulling geeft. b. Specifieke aandachtspunten van de gemeente Amsterdam en andere betrokken partijen worden met het COA gedeeld. Het COA neemt de aandachtspunten over, tenzij in onderling overleg anders wordt bepaald. c. De humanitaire toets wordt uiterlijk zes weken na de datum van ingebruikname van de opvanglocatie voorgelegd aan het college van burgemeester en wethouders. Het COA neemt eventuele aanbevelingen over, tenzij in onderling overleg anders wordt bepaald. Artikel 12 – Evaluatie 7 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

a. Partijen monitoren en evalueren de opvang en begeleiding van vreemdelingen die in de opvanglocatie verblijven. b. De evaluatie bestaat uit twee delen. Het eerste deel vindt uiterlijk na een periode van twee maanden plaats. Het tweede deel vindt in de vijfde maand plaats. c. Het evaluatiekader bestaat uit de humanitaire toets als bedoeld in artikel 11 van deze overeenkomst. De mate waarin de opvang en begeleiding van vreemdelingen veilig, leefbaar en beheersbaar is, wordt gemonitord en vergeleken met het landelijke gemiddelde onder vergelijkbare opvanglocaties. d. Partijen treden in overleg om de precieze opzet en vraagstelling van de evaluatie te bepalen. e. De bevindingen volgend uit de evaluatie worden betrokken bij toekomstige besluitvorming door het college van burgemeester en wethouders over ophoging en/of verlenging als bedoeld in artikelen 4 en 5 van deze overeenkomst. f. Gemeente Amsterdam zegt toe ophoging en/of verlenging als bedoeld in artikelen 4 en 5 van deze overeenkomst met positief advies ter besluitvorming voor te leggen indien de opvang en begeleiding van vreemdelingen die in de opvanglocatie verblijven voldoende veilig, leefbaar en beheersbaar is. Hoofdstuk 4

Overige bepalingen

Artikel 13 - Overige bepalingen a. Bijlagen A (Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie) en B (Toelichting Bestuursovereenkomst) behoren bij en geven een nadere toelichting en/of uitwerking van deze bestuursovereenkomst. b. Deze bestuursovereenkomst is onlosmakelijk verbonden en moet in samenhang worden gelezen en uitgevoerd met Bijlage C (Definitieve versie Afspraken Ministeries J&V, MVRO en de gemeente Amsterdam inzake vluchtelingenschip en flexwoningen), inhoudende afspraken op hoofdlijnen over de vestiging van de opvanglocatie in relatie tot het gebruik van andere opvanglocaties in de gemeente Amsterdam alsmede de uitvoering van de taakstelling huisvesting vergunninghouders en de realisatie van flexwoningen. c. Indien de bestaande wet- en regelgeving op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid niet afdoende blijkt te zijn en hierdoor een knelpunt op dat onderdeel ontstaat, zullen het COA en het gemeentebestuur zich gezamenlijk inspannen dit knelpunt aan te kaarten bij het verantwoordelijke Ministerie. 8 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

d. In geval van een wijziging van wet- of regelgeving die gevolgen heeft voor deze overeenkomst, treden partijen met elkaar in overleg over hoe deze gevolgen het beste kunnen worden ondervangen. e. Wijzigingen van deze overeenkomst zullen, na overeenstemming hierover tussen partijen, schriftelijk worden vastgelegd en als addendum aan deze overeenkomst worden gehecht. f. In situaties waarin deze overeenkomst niet voorziet of in geval van geschillen, de uitleg en/of de uitvoering ervan, zullen partijen een maximale inspanning verrichten om deze geschillen in onderling overleg op te lossen. Aldus overeengekomen, in tweevoud opgemaakt en ondertekend. Amsterdam,

Den Haag,

[ datum ] gemeente Amsterdam

[29 september 2022] Centraal Orgaan opvang asielzoekers

F. Halsema Burgemeester

dr. M. Schoenmaker Bestuursvoorzitter

Bijlagen Bijlage A: Voorbeeld: Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie; Bijlage B: Toelichting Bestuursovereenkomst. Bijlage C: Definitieve versie Afspraken Ministeries J&V, MVRO en de gemeente Amsterdam inzake vluchtelingenschip en flexwoningen.

9 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

Bijlage A Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie (wordt door het COA verzonden zodra de opvanglocatie voor bewoning in gebruik is genomen) College van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam Ten aanzien van de Burgemeester, Femke Halsema Postbus 202, 1000 AE Amsterdam Den Haag, [ datum ] [kenmerk ] Onderwerp: Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie op een cruiseschip aan XXXXX te Amsterdam Geacht College, Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het college bedanken voor alle gezamenlijke inspanningen om te komen tot het realiseren van een opvanglocatie in Amsterdam. Samen met u geven we invulling aan een maatschappelijk vraagstuk; het bieden van opvang en begeleiding aan asielzoekers in Nederland. Met deze verklaring willen wij u informeren dat de opvanglocatie op een cruiseschip aan Westerhoofd 21 in Amsterdam op 1 oktober 2022 voor de opvang en begeleiding van 1000 asielzoekers in gebruik is genomen. Dit is overeenkomstig artikel 5 van de bestuursovereenkomst. Wij vertrouwen op een goede samenwerking met uw gemeente, met omwonenden en andere betrokken organisaties. Mocht u vragen hebben over de verklaring of over de opvanglocatie dan kunt u contact opnemen met de locatiemanager pieterdeinum@coa.nl. Met vriendelijke groet, Centraal Orgaan opvang asielzoekers Frank van der Plas Manager Vastgoed en Facilitair

10 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

Bijlage B I

Toelichting Bestuursovereenkomst

Doel Bestuursovereenkomst

Inleiding Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zorgt er voor – op grond van de Wet COA - dat vreemdelingen in een kwetsbare positie in een veilige en leefbare omgeving professioneel worden opgevangen en begeleid in een opvanglocatie. Het COA opent pas een opvanglocatie nadat de gemeente daarmee heeft ingestemd. In de bestuursovereenkomst staan afspraken tussen de gemeente en het COA over de vestiging en ingebruikname van een opvanglocatie. Zoals onder ‘overwegende’ is opgenomen in de bestuursovereenkomst dient het COA over de benodigde vergunningen te beschikken voordat een opvanglocatie in gebruik wordt genomen. De gemeente is door het ondertekenen van de bestuursovereenkomst niet gebonden deze vergunningen te verlenen, maar zal zich inspannen voor een zorgvuldige en voortvarende vergunningverlening. Het doel van de bestuursovereenkomst is: 1. Afspraken vastleggen over de vestiging van een opvanglocatie in de gemeente. 2. Inzichtelijk maken van de (wettelijke) verantwoordelijkheidsverdeling op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, in relatie tot de opvanglocatie.

Ad 1 Afspraken vastleggen over de vestiging van een opvanglocatie In de bestuursovereenkomst zijn afspraken opgenomen die nodig zijn voor het in gebruik nemen van de opvanglocatie. Daarbij valt te denken aan afspraken over welke locatie, of het een Opvangcentrum of Noodopvang betreft, het aantal bewoners, duur en welke wettelijke financiële uitkeringen beschikbaar worden gesteld (Faciliteitenbesluit). Meer informatie over de praktische en financiële aspecten die de komst van een opvanglocatie met zich mee brengen, zoals communicatie, veiligheid, leefbaarheid, terugkeer en vertrek, bedrijfsvoering van het COA en ook over de uitkeringen en berekensystematiek van het Faciliteitenbesluit staan op de website van het COA https://www.coa.nl/nl/een-azc-de-gemeente

11 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

De gemeente heeft met het document ‘Aanvullende Werkafspraken’ de mogelijkheid om met het regionale COA-management aanvullende werkafspraken te maken. Dit kunnen afspraken zijn op het terrein van de organisatie van en diensten op de opvanglocatie. Dit gebeurt onder erkenning van elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Aantal vreemdelingen en capaciteitsplaatsen Voor het COA is het van belang om de bezetting in een opvanglocatie optimaal te kunnen gebruiken. Daarom worden in de Bestuursovereenkomst zowel het aantal vreemdelingen als het aantal capaciteitsplaatsen benoemd. Om het maximum aantal vreemdelingen te kunnen onderbrengen in de opvanglocatie, is het noodzakelijk om meer capaciteitsplaatsen beschikbaar te hebben. Zo kan het voorkomen dat een gezin bestaande uit vier personen in een wooneenheid met capaciteit voor vijf personen wordt geplaatst. De vijfde capaciteitsplaats blijft daardoor vacant. Daarom zijn meer capaciteitsplaatsen nodig dan het maximum aantal op te vangen vreemdelingen. Niet elke capaciteitsplaats zal in de praktijk bezet worden. Voor het COA is de instroom leidend bij het plaatsen van vreemdelingen in opvanglocaties. Het COA maakt geen onderscheid naar nationaliteit, leeftijd, religie, seksuele geaardheid, achtergrond, etc.

Faciliteitenbesluit Indien in een gemeente een opvangcentrum is gevestigd heeft de gemeente recht op uitkeringen volgens het Faciliteitenbesluit. Aan de gemeente wordt jaarlijks door het COA een uitkering verstrekt op basis van het aantal door asielzoekers permanent te bezetten capaciteitsplaatsen verminderd met het aantal op 1 januari van het uitkeringsjaar in de basisregistratie personen ingeschreven bewoners van het opvangcentrum. Het Faciliteitenbesluit maakt voor de bekostiging onderscheid tussen artikel 3 en 4 (Opvangcentrum) en artikel 5 (Noodopvang). Onder Opvangcentrum vallen verschillende typen locaties1 zoals azc (asielzoekerscentrum), col (Centrale Ontvangstlocatie), pol (Procesopvanglocatie), HTL (Handhaving en Toezichtlocatie) en GL (Gezinslocatie). Onder Noodopvang vallen Noodopvang en Aanvullende Opvang

12 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

(AVO). De soort opvanglocatie (Opvangcentrum of Noodopvang) wordt vastgelegd in artikel 2, tweede lid van de Bestuursovereenkomst.

Ad 2

Beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en

veiligheid Op bovengenoemde beleidsterreinen ligt de directe verantwoordelijkheid bij meerdere partijen. Dit is belangrijk om te constateren en te realiseren voor de komst van de opvanglocatie. Uitgangspunt is dat de voor de opvang van vreemdelingen benodigde voorzieningen en de te nemen maatregelen afdoende zijn geregeld in de bestaande weten regelgeving. Indien de regelgeving op een bepaalde onderdeel niet afdoende blijkt te zijn en hierdoor een knelpunt kan ontstaat, dan zullen het COA en de gemeente eventueel met inschakeling van de VNG - zich gezamenlijk inspannen dit knelpunt aan te kaarten bij het verantwoordelijke Ministerie. Onderwijs In de Nederlandse leerplichtwet is opgenomen dat alle kinderen in de leerplichtige leeftijd naar school moeten. De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting en inrichting van de onderwijsvoorzieningen en handhaving van de leerplicht. De leerplicht geldt dus ook voor kinderen in de opvanglocatie. Vanaf het moment dat deze kinderen staan ingeschreven in de BRP heeft de gemeente de wettelijke taak de leerplicht van deze kinderen te handhaven. Op grond van artikel 5a van het Faciliteitenbesluit kan de gemeente aanspraak maken op een uitkering verstrekt door het COA voor huisvesting van het basisonderwijs voor kinderen van de opvanglocatie.

Meer informatie over het organiseren van onderwijs aan asielzoekerskinderen staat op https://www.coa.nl/nl/onderwijs-kinderen. Gezondheidszorg Net als ieder ander kunnen asielzoekers naar de huisarts, een verloskundige of het ziekenhuis. COA-medewerkers informeren asielzoekers over de Nederlandse gezondheidszorg en begeleiden minder zelfredzame bewoners bij hun gang naar de zorg. De bewoners gaan naar een huisarts, gecontracteerd door de Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA). Met vragen over hun gezondheid kunnen de bewoners van een azc 24/7 bellen met een medisch contactcentrum. 13 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

GGD Net als voor alle andere inwoners van Nederland is de GGD verantwoordelijk voor de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers. Deze zorg omvat onder meer infectieziektepreventie en -bestrijding, gezondheidsvoorlichting en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Ook voert de GGD bij aankomst in Nederland de verplichte controle op tuberculose uit, voor asielzoekers uit landen waar tbc veel voorkomt. Meer informatie over gezondheidszorg staat op https://www.coa.nl/nl/medische-zorgaan-asielzoekers en https://www.coa.nl/nl/vergoeding-van-medische-zorg Jeugdhulp Sinds 1 januari 2019 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdhulp aan kinderen die in een opvanglocatie wonen en aan alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). Gemeenten krijgen hiervoor een vergoeding op basis van het aantal kinderen in de Opvanglocatie. Meer informatie over jeugdhulp staat op de website van de VNG https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/asielzoekerskinderen Openbare orde en veiligheid De burgemeester is op grond van de Gemeentewet verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente. De burgemeester en officier van justitie maken op grond van artikel 13 van de Politiewet in het driehoeksoverleg afspraken over de inzet van politie in de gemeente.

Indien de politiecapaciteit in incidentele gevallen tekort schiet, zal dit eerst op districtsniveau en vervolgens op regionaal niveau moeten worden opgelost. Indien het niet lukt om binnen de regionale eenheid een oplossing te vinden voor de behoefte aan extra capaciteit, bestaat op grond van artikel 56 van de Politiewet de mogelijkheid tot tijdelijke opschaling van de politiecapaciteit. Het handhaven van de veiligheid binnen de opvanglocatie valt onder de verantwoordelijkheid van het COA. Indien incidenten binnen de opvanglocaties gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde wordt door het COA in eerste instantie de politie geïnformeerd en indien nodig de burgemeester. Om opvanglocaties veilig en leefbaar te houden, heeft het COA huisregels die asielzoekers in alle azc's moeten naleven. Wanneer bewoners hun medebewoners of COA-medewerkers niet in hun waarde laten of wanneer ze op een andere manier de huisregels overtreden, dan treft het COA maatregelen. Strafbare feiten meldt het COA 14 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

altijd bij de politie. Samen met de partners uit de bestuursrecht- en strafrechtketen treft het COA maatregelen tegen overlastgevers. Uitgebreide informatie over veiligheid op een opvangcentrum staat op: https://www.coa.nl/nl/veiligheid-en-rond-azcs en https://www.coa.nl/nl/overlast-enmaatregelen.

15 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

II

Artikelgewijze toelichting op Bestuursovereenkomst

Artikel 1 - Definities a. Vreemdeling (artikel 1a) De term ’vreemdeling’ wordt gebruikt als verzamelterm voor alle bewoners van de opvanglocatie. Het betreft hier zowel asielzoekers, als bewoners die een verblijfsvergunning hebben maar nog geen reguliere huisvesting in een gemeente hebben. Hier wordt aansluiting gezocht bij de Wet Centraal orgaan opvang asielzoekers (artikel 3) en de Vreemdelingenwet 2000. b. Opvanglocatie (artikelen 1b tot en met 1e) Het Faciliteitenbesluit maakt voor de bekostiging onderscheid tussen art 3 en 4 (Opvangcentrum) en artikel 5 (Noodopvang). Onder Opvangcentrum vallen verschillende typen locaties2 zoals AZC (Asielzoekerscentrum), COL (Centrale Ontvangslocatie), POL (Procesopvanglocatie), VBL (Vrijheidsbeperkende locatie) en GL (gezinslocatie). Onder Noodopvang vallen Noodopvang en Aanvullende Opvang (AVO)3. De soort opvanglocatie (Opvangcentrum of Noodopvang) wordt vastgelegd in artikel 2, tweede lid van de Bestuursovereenkomst en is bepalend voor welke uitkering de gemeente aanspraak maakt o.g.v. het Faciliteitenbesluit (zie verder artikel 5 van de Bestuursovereenkomst).

Artikel 2 - Doel bestuursovereenkomst In dit artikel wordt het doel vastgelegd van de bestuursovereenkomst, namelijk het vastleggen van afspraken over de vestiging van een opvanglocatie, alsmede de (wettelijke) verantwoordelijkheidsverdeling op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, in relatie tot de opvanglocatie wederzijds inzichtelijk te maken. Artikel 3 - Opvanglocatie In dit artikel worden afspraken gemaakt over waar de opvanglocatie gerealiseerd wordt en de soort opvanglocatie. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen een Opvangcentrum en een Noodopvang.

2

Zie site: https://www.coa.nl/nl/opvanglocaties

3

onder artikel 5 Faciliteitenbesluit vallen ook de zgn. AVO’s (Aanvullende opvang). Voor AVO’s worden

geen bestuursovereenkomsten afgesloten, maar gemeenten worden wel conform artikel 5 Faciliteitenbesluit bekostigd. 16 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

Artikel 4 - Bewoners en capaciteitsplaatsen Voor het COA is het van belang om de bezetting in een opvanglocatie optimaal te kunnen gebruiken. Daarom worden in de Bestuursovereenkomst zowel vreemdelingen als capaciteitsplaatsen benoemd. Om het maximum aantal vreemdelingen in de praktijk te kunnen onderbrengen in de opvanglocatie, is het logistiek noodzakelijk om meer capaciteitsplaatsen beschikbaar te hebben. Zo kan het voorkomen dat een gezin bestaande uit vier personen in een wooneenheid met capaciteit voor vijf personen wordt geplaatst. De vijfde capaciteitsplaats blijft daardoor vacant. Daarom zijn meer capaciteitsplaatsen nodig dan het maximum aantal op te vangen vreemdelingen. Niet elke capaciteitsplaats zal in de praktijk bezet worden. Voor het COA is de instroom leidend bij het plaatsen van vreemdelingen in opvanglocaties. Het COA maakt geen onderscheid naar nationaliteit, leeftijd, religie, achtergrond, etc. Artikel 5 - Duur Dit artikel regelt de looptijd van de overeenkomst en eventuele opties voor verlenging. In lid 4 is optioneel een verlengingsmogelijkheid opgenomen. Door middel van een verklaring van het COA, zoals opgenomen in bijlage A, meldt het COA wanneer de opvanglocatie voor bewoning in gebruik wordt genomen.

Artikel 6 - Uitkeringen Faciliteitenbesluit Op grond van het Faciliteitenbesluit maakt de gemeente aanspraak op verschillende eenmalige en periodieke vergoedingen die door of via het COA worden uitgekeerd. De hoogte van de periodieke uitkeringen zijn gerelateerd aan de capaciteit en bezetting van de opvanglocatie. De aanspraak op de uitkeringen vangt aan op de datum waarop de opvanglocatie voor bewoning in gebruik wordt genomen. Artikel 7 - Aanvullende samenwerkingsafspraken (NIET VAN TOEPASSING) Dit artikel geeft aan dat in aanvulling op de Bestuursovereenkomst de gemeente met het COA aanvullende werkafspraken kan maken. Deze aanvullende werkafspraken worden in een separaat document vastgelegd. Het betreft hier eventuele aanvullingen en uitwerkingen op de in de Toelichting Bestuursovereenkomst genoemde informatiedocumenten en factsheets. Dit kunnen afspraken zijn op het terrein van de organisatie van en diensten op de opvanglocatie. Dit gebeurt onder erkenning van elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden binnen de gestelde wettelijke kaders.

17 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam

Artikel 8 - Aanvullende voorzieningen (NIET VAN TOEPASSING) Dit artikel regelt afspraken over aanvullende voorzieningen, zoals onder meer de vergoeding voor het schoolvervoer en ingebruikname van nader te bepalen delen van de opvanglocatie voor de Amsterdamse Aanpak Statushouders. Artikel 9 - Overige bepalingen (NIET VAN TOEPASSING) Dit artikel regelt dat Bijlage A en B behoren bij de Bestuursovereenkomst. Tevens is opgenomen dat indien een knelpunt in de praktijk ontstaat waar in de bestaande wet- en regelgeving op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, geen oplossing voor biedt, de gemeente en COA een gezamenlijk inspanning plegen – eventueel met inschakeling van de VNG – om dit knelpunt aan te kaarten bij het verantwoordelijke Ministerie. Het COA heeft hierin een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting.

18 / 18

Bestuursovereenkomst Cruiseschip Amsterdam