A - 24 Zorg (35) 00 Voordracht Beleidsprogramma aanpak dakloosheid Een nieu

Gemeenteraad

VN2021-013980 Onderwijs jeugd en zorg

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

Portefeuille

Zorg Bouwen en Wonen (25) Sociale Zaken (13)

Agendapunt

24

Datum besluit

1 juni 2021 1 juni 2021 Onderwerp

Vaststellen van het Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid 2021-2025 ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’. De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1.

Vaststellen van het beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid 2021-2025 ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’ waarbij de belangrijkste punten zijn:

• De ambitie van het beleidsprogramma is om met iedereen die in de regio AmsterdamAmstelland dakloos wordt of dreigt te worden samen aan een nieuwe start en daarmee aan maatschappelijk en economisch herstel te werken. • De vertaling van de ambitie naar vier speerpunten: 1. Vroegsignalering en vroeginterventie; 2. Vergroten aanbod woonoplossingen; 3. Goede ondersteuning op maat; en 4. Duurzaam maatschappelijk herstel. Voor elk speerpunt zijn resultaten en acties benoemd. • Het beleidsprogramma wordt integraal gemonitord en bevindingen zullen tenminste jaarlijks worden opgeleverd in een voortgangsrapportage aan de raad. • Het beleidsprogramma wordt voor het overgrote deel gefinancierd vanuit regulier budget. Daarnaast worden er voor bepaalde onderdelen Blokhuismiddelen ingezet die horen bij het Landelijk Plan van Aanpak en het Herstelplan ‘Samen uit de crisis’. Deze middelen zijn incidenteel, wanneer deze middelen op zijn, zullen ook de maatregelen moeten worden gestopt. 2. Kennis te nemen van de wethoudersbrief waarin de gemeenteraad wordt geïnformeerd over het nieuwe beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid 2021 – 2025 ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’. Dit beleidsprogramma is de opvolger van het Koersbesluit ‘Thuis in de Wijk’. 3.

Kennis te nemen van de position paper ‘Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’ aan het Rijk. Wettelijke grondslag

• Artikel 2.1.2 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015: De gemeenteraad stelt periodiek een plan vast met betrekking tot het door het gemeentebestuur te voeren beleid met betrekking tot maatschappelijke ondersteuning. • Participatiewet • Huisvestingsverordening • Artikel 160, eerste lid, onder b, van de Gemeentewet: het college is bevoegd om beslissingen van de raad voor te bereiden. • Artikel 108 jo. artikel 147, tweede lid Gemeentewet: De raad bepaalt de kaders en stelt deze vast. Bestuurlijke achtergrond

Gegenereerd: v1.16

1

Gemeenteraad

VN2021-013980 Onderwijs jeugd en zorg

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

Het Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’ is de opvolger van het Koersbesluit Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen 2016-2020 ‘Thuis in de Wijk’ (vastgesteld door de Raad in september 2016). Op 31 augustus 2020 hebben de wethouders (Jeugd) Zorg, Wonen, Sociale Zaken en Armoede de bestuurlijke opdracht gegeven tot het opstellen van een beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid. Onderbouwing besluit

Ad. 1 Vaststellen van het beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid 2021-2025 ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’ Dit beleidsprogramma is opgesteld in samenwerking met zorgaanbieders en cliënt vertegenwoordiging. Ook de Wmo adviesraad en de Amsterdamse Federatie van Woning Corporaties (AFWC) hebben een reactie gegeven op dit stuk. Daarnaast zijn er gesprekken geweest met de Ombudsman om ook daar de belangrijkste punten op de halen die we hebben verwerkt in het beleidsprogramma. Het Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’ schetst voor de jaren 2021 tot en met 2025 de kaders voor ondersteuning van kwetsbare inwoners uit de regio Amsterdam-Amstelland die dreigen dak- of thuisloos te worden, of die al dak- en thuisloos zijn en voor inwoners die een vorm van opvang of ondersteuning nodig hebben vanuit beschermd wonen. De ambitie Dak- en thuisloosheid is schadelijk voor hen die het overkomt en voor de maatschappij. De ambitie van het beleidsprogramma is om met iedereen die in de regio Amsterdam-Amstelland dakloos wordt of dreigt te worden samen aan een nieuwe start en daarmee aan maatschappelijk en economisch herstel te werken. Het is belangrijk dat de inwoners van de regio AmsterdamAmstelland een beter perspectief hebben bij (dreigende) dakloosheid. Speerpunten, resultaten en acties: De ambitie is vertaald naar vier speerpunten.

Speerpunt 1: Vroegsignalering en vroeginterventie. Het eerste speerpunt richt zich op de preventieve aanpak. Het is immers belangrijk dat dak- en thuisloosheid zoveel mogelijk wordt voorkomen. Daarvoor is het nodig dat dreigende dakloosheid eerder worden gesignaleerd. Op dakloosheid toegespitste expertise moet laagdrempelig toegankelijk zijn en signalen van dreigende dakloosheid moeten actief worden opgehaald. Het buurtteam heeft hierin een belangrijke rol. Naast het eerder signaleren, moeten problemen die hebben geleid tot de situatie van dreigend woningverlies worden opgelost, zodat iemand in zijn of haar eigen woning kan blijven. Speerpunt 2. Vergroten aanbod woonoplossingen. Uitgangspunt is het principe Housing First, waarbij het uitgangspunt is dat iemand die dakloos wordt zo snel mogelijk weer een eigen woonruimte aangeboden krijgt. Als eerste wordt ingezet op het vergroten van het aanbod structurele woonoplossingen door voor de kwetsbare groepen een nieuw aanbod woonoplossingen te creëren. Als tweede wordt ingezet op het verbeteren van de tijdelijke opvang- en woonmogelijkheden. Het vergroten van het aanbod woonoplossingen is een lastige opgave, gelet op de gespannen regionale woningmarkt. Speerpunt 3. Goede ondersteuning op maat.

Gegenereerd: v1.16

2

Gemeenteraad

VN2021-013980 Onderwijs jeugd en zorg

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

Op het moment dat een Amsterdammer zich meldt wordt er samen met de betrokkene naar opvang of onderdak gezocht, maar start ook de ondersteuning op andere leefgebieden. Vanaf moment één wordt er gestart met ondersteuning met de focus op herstel, passend bij het perspectief van de Amsterdammer. Op dit moment staan mensen 1,5 a 2 jaar op de wachtlijst voor een MOBW-traject. Dit is onacceptabel lang. Met verschillende acties proberen we de instroom te beperken. Naast het strenger selecteren bij de toegang tot de MOBW-keten, waardoor mensen toegang krijgen die dat het hardst nodig hebben, zetten we in op maatwerk van interventies op het gebied van werk, wonen, inkomen en schulden voor het ombuigen van (dreigende) dakloosheid naar bijvoorbeeld eigen woonoplossingen met inkomensondersteuning. Speerpunt 4. Duurzaam maatschappelijk herstel. Het bepalen van het moment waarop iemand de stap uit de schuldhulp maakt of een ex-dakloze klaar is om vanuit de opvang door te stromen naar een nieuwe woonplek is maatwerk. Zowel te vroeg, als te laat afschalen, levert een risico op terugval op. Het is dus belangrijk dat ook in deze fase samen met de betrokkenen de borging van het maatschappelijk herstel goed wordt georganiseerd om zodoende nieuwe bestaansonzekerheden te voorkomen.

Integrale monitoring Om inzicht te hebben in de voortgang van het beleidsprogramma is monitoring van essentieel belang. Niet alleen om te kunnen zien of de resultaten worden behaald, maar ook wegens de groei van de populatie, de ontwikkelingen van het aanbod en de doelgroep en de gevolgen van de corona pandemie. Daarom wordt er een integrale monitor opgezet en uitgevoerd door de Amsterdamse gemeentelijke directies Zorg, WPI, Wonen, de GGD, de Stadsdelen, vertegenwoordiging van regiogemeentes, zorgaanbieders en het bredere veld. Uitgangspunten Aankomende jaren zijn er een aantal algemene uitgangspunten die het beleidsprogramma inkleuren. 1. Wijkgericht en dichtbij: elke Amsterdammer kan in de eigen buurt of wijk, door Buurtteams Amsterdam, zo snel mogelijk ondersteund worden. 2. Focus op tijdelijkheid en Housing first: de meeste mensen die blijvend 24-uurszorg nodig hebben vallen sinds 2021 niet meer onder de Wmo maar onder de Wlz waardoor het tijdelijk karakter leidend is bij de herstel-ondersteunende begeleiding in de MOBW-keten. 3. Inzet op tijdelijke woonmogelijkheden: naast de bouw van nieuwe woningen versterken we de beweging naar nieuwe woonmogelijkheden. 4. Speciale aandacht voor economisch daklozen, dakloze jongvolwassenen en gezinnen met kinderen.

Er is een groeiende groep economisch daklozen die een andere ondersteuningsvraag heeft dan de oorspronkelijke MOBW doelgroep. Jongvolwassenen staan aan het begin van hun leven en moeten alle kansen krijgen om zich te ontwikkelen en te kunnen participeren. En tot slot gezinnen met kinderen omdat de kinderen vaker in onveilige situaties opgroeien en dit zeer onwenselijk is. Bij al deze groepen is het van groot belang om snel de juiste hulp te kunnen bieden om daarmee erger te voorkomen. 5. Zelfregie als uitgangspunt: het is van belang dat cliënten zelf regie hebben, kunnen nemen en krijgen over hun eigen traject. 6. Inzet van ervaringsdeskundigheid: het structureel inzetten van ervaringsdeskundigheid draagt bij aan het kunnen bieden van ondersteuning dat het beste aansluit bij de behoefte van een cliënt. 7. Integrale aanpak vanuit de directies Zorg, GGD, Wonen en Werk, Participatie en Inkomen waardoor interventies beter op elkaar afgestemd zijn. Dakloosheid is niet alleen een zorgprobleem maar ontstaat meestal vanuit andere leefgebieden zoals het verliezen van een inkomen of een huis.

Gegenereerd: v1.16

3

Gemeenteraad

VN2021-013980 Onderwijs jeugd en zorg

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

8.

Samenwerking met de regiogemeenten: regiogemeenten gaan een groeiend aandeel leveren in preventie, opvang en uitstroom rondom dakloosheid en beschermd wonen.

Ad. 2 Kennis te nemen van de wethoudersbrief waarin de gemeenteraad wordt geïnformeerd over het nieuwe beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid 2021 – 2025 ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’. Dit beleidsprogramma is de opvolger van het Koersbesluit ‘Thuis in de Wijk’. De wethoudersbrief geeft inzicht in de ambities, doelstellingen en uitgangspunten voor de komende jaren (2021-2025). De brief start met informerende aantallen met betrekking tot dakloosheid. Vervolgens wordt uitgelegd wat de ambitie is en hoe we deze ambitie zullen bereiken. De belangrijkste resultaten per speerpunt worden toegelicht in de brief. Uiteindelijk wordt er geëindigd met enkele dilemma’s die het oplossen van dakloosheid in de weg staan. In de brief wordt de motie (nr 335.20) van de leden Ceder, De Jong, El Ksaihi, Kilic en Bloemberg-Issa inzake herijking van de term zelfredzaamheid op 12 maart 2020 afgehandeld. Ad. 3 Kennis te nemen van de position paper ‘Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’ aan het Rijk. Alhoewel alles op alles gezet wordt om de beoogde ambitie te behalen is het belangrijk om te realiseren dat dit beleidsprogramma de problematiek van dakloosheid niet kan oplossen. De vraagstukken die voorliggen zijn groter dan wat de gemeente Amsterdam zelf kan oplossen.

Daarom is er een position paper opgesteld die aan het Rijk wordt geadresseerd, waarin de knelpunten van de gemeente Amsterdam zijn beschreven. Deze position paper is mede opgesteld door zorgaanbieders en woningcorporaties. Financiële onderbouwing Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.16

4

Gemeenteraad

VN2021-013980 Onderwijs jeugd en zorg

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-061189

1. Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid 2021-2025 Een nieuwe start samen op weg naar perspectief.pdf (pdf)

AD2021-061190

2. Raadsbrief Beleidsprogramma Een nieuwe Start.pdf (pdf)

AD2021-061279

3. Position paper beleidsprogramma een nieuwe start.pdf (pdf)

AD2021-061191

4. Advies Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid Samen werken aan maatschappelijk herstel 2021-2025-def.pdf (pdf)

AD2021-061192

5. Reactie advies beleidsprogramma aanpak dakloosheid Wmoadviesraad_.pdf (pdf)

AD2021-061193

6. 335.20.Motie - AM van Ceder cs inzake herijking van de term zelfredzaamheid.pdf (pdf)

AD2021-050711

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Anne Roseboom, afdeling Zorg, 06 12 28 57 07, a.roseboom@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.16

5