A - 24 Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel) (10) Bijlage 1c Handl
Tekst van het document
Handleiding Doel: Nieuwe DB-ers krijgen toelichting op taken & bevoegdheden, zodat zij weten wat er van hen wordt verwacht.
Taak: nr 3 – Afval en Grondstoffen Algemene beschrijving De inzameling van huishoudelijk en bedrijfsafval is als taak opgedragen aan het DB. Dit betekent in de dagelijkse praktijk… Dat het college het DB betrekt bij de voorbereiding van stedelijke kaders als het gaat om de inzameling van afval. Dat daarbinnen ruimte is voor maatwerk, voor belangenafweging, om snel te kunnen handelen in de actualiteit en voor initiatieven, inspraak en tegenspraak. Dat de dagelijkse besturen binnen de kaders van het Uitvoeringsprogramma Afval & Grondstoffen jaarlijks gebiedsgerichte uitwerkingen vaststellen. Onderdelen van gebiedsuitwerkingen zijn: • een analyse van de huidige situatie op het gebied van afvalinzameling, reiniging en handhaving ten opzichte van de gemeentelijke doelstellingen; • analyse van de dienstverlening aan bewoners en ondernemers op basis van onder meer de beschikbare inzamelvoorzieningen; • aanpak voor samenwerking met bewoners en ondernemers, aangevuld met eventueel woningcorporaties, bezoekers en andere betrokken partijen, rondom preventie, inzameling en schone straat; • het pakket aan maatregelen dat wordt toegepast en op welke manier.
Denk aan de gebiedsgerichte aanpak van bijplaatsingen, het inzetten van nieuwe of alternatieve inzamelsystemen zoals mobiele inzamelpunten voor kleine elektrische apparaten en klein chemisch afval, inzameling van GFT en/of wormenhotels, grofvuil op afspraak etc; • afspraken over de dienstverlening; • gebiedsgerichte communicatie; • financiële kaders. De gebiedsgerichte uitwerkingen landen in een jaarlijks vast te stellen programmaplan gekoppeld aan de P&C cyclus. Verder stelt het dagelijks bestuur het uitvoeringsbesluit en de afvalwijzer vast, met daarin de regels voor het aanbieden van afval en de tijden waarop dat dient te gebeuren. Ook heeft het de dagelijks bestuur de taak hebben om locaties aan te wijzen voor boven- en ondergrondse inzamelvoorzieningen en aanbiedplaatsen voor (mini) containers en grof huishoudelijk afval Het dagelijks bestuur is als verlengd bestuur verantwoordelijk voor het uitvoeren en bijsturen van de maatregelen, afspraken en regels met het oog op het behalen van de gemeentelijke doelstellingen t.a.v. schoon, duurzaam, de opvolging van meldingen en medebeheer door bewoners en ondernemers .
Specifieke aandachtspunten
Een gezamenlijk beeld over de resultaatgebieden en welke KPI’s op strategisch/tactisch niveau daarbij horen. Het gaat om het resultaat op straat. Ambtelijk kan er gestuurd worden op operationele KPI’s. De bestuurlijke rol en werkwijze hoe om te gaan met bewonersinitiatieven en gedragsverandering vragen nadere uitwerking. Tijdig informeren van bestuurders over voorvallen en ontwikkelingen die van belang zijn voor de het resultaat op straat.
Organisatie & samenwerking Wat doen de stadsdeelorganisaties?
Welke directies zijn betrokken en wat doen zij?
Input leveren aan het stedelijke kader Eerste aanspreekpunt voor bewoners Deelname aan overleggen (o.a. door de gebiedsteams) om te komen tot goede analyses en oplossingen van de problematiek op/rondom afvalprobleemlocaties Gebiedsgerichte communicatie in afstemming met A&G en Stadswerken
A&G, Stadswerken en THOR
Algemeen:
Analyse, monitoring en rapportage van de situatie op het gebied van afvalinzameling, schoon, handhaving en afhandeling van meldingen t.o.v. de gemeentelijke doelstellingen Tijdig informeren van het stadsdeel over voorvallen en ontwikkelingen die van belang zijn voor de uitvoering van de werkzaamheden Faciliteren handelingsperspectief dagelijks bestuur Faciliteren en ondersteunen van bewonersinitiatieven (A&G en SW) Input leveren voor het informeren en beantwoording van vragen van de stadsdeelcommissie
A&G:
Organisatie en uitvoering van de afvalinzameling Inkoop en beheer van inzamelmiddelen Uitvoeren van pilots en projecten inzameling en duurzaamheid Afhandeling van meldingen inzameling
Stadswerken: Stadswerken (schoon) is verantwoordelijk voor het schoonmaken en -houden van de openbare ruimte (reiniging) en het opvolgen van meldingen reiniging. Daarnaast maakt Stadswerken ook schoon bij evenementen, demonstraties en herdenkingen. Anti Klad en Plak verwijdert onder andere graffiti op straatmeubilair,
gemeentelijke panden en verkeersvoorzieningen. (taak 2 openbare ruimte, groen en parken) . THOR: Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte is verantwoordelijk voor het terugdringen van overlast door verkeerd aangeboden afval en het opvolgen van meldingen daarover. Aandachtspunten bij de organisatie en besluitvorming: -
Eén keer in de zes weken vindt bestuurlijk overleg plaats met wethouder en portefeuillehouders op basis van gezamenlijke agenda & rapportage op KPI’s Eén keer per kwartaal gesprek bestuurder – directeur A&G op basis van stadsdeel specifieke rapportage/ KPI’s Vanuit de directies A&G, Stadswerken en THOR is een accounthouder / gebiedsbeheerder beschikbaar als contactpersoon en aanspreekpunt voor het dagelijks bestuur.
Taak: nr. 21. : Burgerparticipatie, initiatief en inspraak Algemene beschrijving Amsterdammers zijn actief in hun wijk en buurt en vragen een faciliterende en uitnodigende houding van het bestuur en de ambtenaren van de gemeente Amsterdam. Door bewoners (jong en oud) daarnaast vroegtijdig te betrekken bij besluitvorming over hun leefomgeving krijgen we kwalitatief betere plannen en meer gedragen besluiten. Met de inzet van buurtbudgetten, het stimuleren van maatschappelijk initiatief en bewonersinitiatief en het onder de aandacht brengen van buurtrechten - nodigt het bestuur Amsterdammers uit meer zeggenschap en eigenaarschap te nemen in hun buurt en leefomgeving. Vanuit de taak om burgerparticipatie, democratisering, initiatieven van bewoners en inspraak bewoners en ondernemers te faciliteren, is het belangrijk om ruimte te maken in regelgeving, capaciteit en middelen en om d.m.v. bijeenkomsten en online platforms de mogelijkheid te bieden aan bewoners om ideeën en ervaringen uit te wisselen met elkaar en met de gemeente. In oktober 2021 is het Beleidskader Participatie vastgesteld, waarin uitgangspunten en principes zijn vastgesteld voor de uitvoering van burgerparticipatie.
Een van de belangrijke instrumenten bij burgerparticipatie is het te publiceren participatieplan waarin transparant, navolgbaar met een gedeeld participatiedoel voor bewoners en ambtenaren de inrichting van het participatie proces is opgenomen. Samen met de betrokken directies bereidt het stadsdeel het participatieplan voor, voor de projecten waarbij zijzelf opdrachtgever is en publiceert deze (taak 21.1). Bij projecten en besluiten waarvan het college bestuurlijk opdrachtgever is bereiden de betrokken directies (zoals V&OR, G&O) en het stadsdeel gezamenlijk het participatieplan voor. Een bewonerseffectrapportage kan daarvan onderdeel uitmaken. Ook kan het participatieplan ter advisering aan de stadsdeelcommissie worden voorgelegd (taak 21.2). Voor de inzet van buurtbudgetten geldt het stedelijk kader buurtbudgetten. Er zijn verschillende regelingen en voorzieningen om bewonersinitiatieven en maatschappelijke initiatieven in algemene zin te faciliteren, op stadsdeelniveau en stedelijk. Denk aan regelingen voor bewonersinitiatieven, maatschappelijke initiatieven, regelingen bij de sociale basis en de Regeling integrale financiering maatschappelijk initiatief. Met het kader Buurtrechten wordt het overdragen van taken of locaties van de gemeente aan bewoners ook een mogelijkheid.
Met dit kader Buurtrechten kunnen bewoners de gemeente uitdagen en taken en locaties overnemen (taak 21.4). Voor de participatieve verrijking van het bestuurlijk stelsel zal door de stadsdeelcommissie via loting een stadsdeelpanel van bewoners (jong en oud) worden ingesteld om de commissie te adviseren over onderwerpen en/of thema’s die relevant zijn voor het stadsdeel (artikel 38 uit de verordening). Dit betekent in de dagelijkse praktijk… Het stadsdeelbestuur heeft verschillende rollen in het benutten, faciliteren en stimuleren van burgerparticipatie en inspraak:
Opdrachtgever: Bij projecten en besluiten waar het stadsdeelbestuur opdrachtgever is van de participatie stelt het stadsdeelbestuur de ambitie vast ten aanzien van het participatieniveau, de vorm van participatie, de uitvoering ervan en communicatie erover. Het kan daarbij zijn dat het stadsdeel de participatie zelf uitvoert of dat de directies deze uitvoeren (denk aan grotere herprofileringen) (taak 21.1). Advisering en voorbereiding: Bij projecten en besluiten waar het college opdrachtgever van de participatie is adviseert het stadsdeelbestuur het college in een zo vroeg mogelijk stadium via de gezamenlijke voorbereiding met de betrokken directies. Bij het opstellen van het participatieplan, over welke niveau en vorm van participatie gewenst is gezien de ontwikkelingen en opgaven in het gebied, welke bewoners te betrekken, welke eventuele spanningen er leven op het onderwerp en in het gebied. Het stadsdeel vraagt ook advies aan de stadsdeelcommissie over dit participatieplan. Het stadsdeel draagt bij met “raad en relaties” aan de praktische organisatie van de participatie: samen met de gebiedsteams en de communicatie afdeling van het stadsdeel zorgen zij dat betrokken ambtenaren op de leefwereld van de buurt betrokken zijn en met ondersteunende communicatie vanuit het stadsdeel zorgen zij ervoor dat mensen in de buurt ervan weten (taak 21.2).
Coördinatie: Het stadsdeel zorgt waar nodig voor afstemming tussen de verschillende participatietrajecten in een gebied, zodat bewoners het totaalbeeld aan participatievragen overzichtelijk voorgelegd krijgen, eventueel op specifieke momenten. Het stadsdeel agendeert en escaleert bij directies en college als participatietrajecten in een gebied te veel langs elkaar heen lopen. Democratisering en Bewonersinitiatieven: Het stadsdeelbestuur onderhoudt contacten met bewoners, bewonersorganisaties, buurtgroepen, ondernemersorganisaties, maatschappelijke instellingen en dergelijke met als doel het agenderen, betrekken en signaleren van ontwikkelingen uit het stadsdeel naar het college van B&W. Met de inzet van buurtbudgetten of middelen maatschappelijk initiatief/bewonersinitiatieven kan het bestuur ook nieuwe onderlinge contacten en initiatieven en/of community vorming aanjagen. De stadsdelen zijn vanuit deze laatste rol vaak het eerste aanspreekpunt voor bewoners met initiatieven of ambities voor zelfbeheer of eigenaarschap op taken van de overheid (buurtrechten). Effectieve begeleiding is hierbij van cruciaal belang en dient dan ook als één van de taken van dagelijks bestuur, stadsdeelcommissies en gebiedsteams te worden beschouwd.
Het stadsdeel verwijst door naar het Bureau voor Maatschappelijk initiatief bij stedelijke regelingen als Regeling Integraal Maatschappelijk Initiatief voor beoordeling van subsidie aanvragen en het doorgeleiden van buurtrechten (Taak 21.4). Inspraak: Als het college de opdrachtgever is van het participatietraject beperkt de rol van het stadsdeel zich, naast haar taak om bij te dragen aan het opstellen van het stedelijk participatieplan zoals omschreven bij 21.2, tot de wettelijke taken bij formele inspraak, namelijk het ter inzage leggen
van de stukken op het stadsdeelkantoor. Het stadsdeel kan ook opdrachtgever zijn van het inspraakproces (zie opdrachtgever) (taak. 21.5). Specifieke aandachtspunten -
-
-
-
-
Het Beleidskader Participatie bevat dus nieuwe taken voor de stadsdeelbestuurders bij burgerparticipatie, zoals het voorbereiden, opstellen en publiceren van participatieplannen en mogelijke impact analyses voor bewoners en andere stakeholders. Het is belangrijk om heldere afspraken te maken tussen stedelijke directies en de stadsdelen over het gezamenlijk opstellen van het participatieplan en hoe de stadsdelen in een vroegtijdig stadium betrokken worden bij projecten en besluiten waar het college opdrachtgever van is en hoe tijdig te escaleren indien nodig om zo te voorkomen dat het DB als enige gesprekspartner is voor bewoners of ondernemers waar het college de finale opdrachtgever van het participatietraject is. Democratiseringsinzet van de stadsdelen (buurtbudgetten) kan druk leggen op de vastgestelde beleidskaders van de betreffende directies. Het is van belang hier vroegtijdig nog beter de ambities en kaders op te formuleren en afspraken over te maken tussen stadsdeelbesturen en college. Het stadsdeel draagt middels advisering en vormgeving van lokale participatietrajecten bij aan de samenhang van participatietrajecten in een gebied maar stuurt niet op de planning van stedelijke projecten.
De stadsdeelcommissie stelt via loting een stadsdeelpanel in om de commissie te adviseren over onderwerpen en/of thema’s die relevant zijn voor het stadsdeel (artikel 38 uit de verordening). De organisatie daarvan is een taak van de stadsdeelcommissie. Hiervoor is budget beschikbaar.
Organisatie & samenwerking Wat doen de stadsdeelorganisaties?
-
Welke directies zijn betrokken en wat doen zij?
-
-
-
Voorbereiden en uitvoeren participatietrajecten waar het stadsdeelbestuur opdrachtgever van is; Inbreng van gebied-specifieke kennis (indien opdrachtgeverschap bij het college ligt); Afstemming van participatietrajecten in een gebied; Stimuleren middels buurtbudgetten, bewonersinitiatief en maatschappelijk initiatief (zie ook taak Sociale basis, verbonden stad); Doorgeleiden van buurtrechten voor weging. Alle directies: Zij bereiden participatietrajecten voor en voeren deze uit in opdracht van stadsdeelbestuur of college. Bij gebiedsontwikkeling en grootschalige ingrepen in de openbare ruimte ligt het ambtelijk opdrachtgeverschap meestal bij Ruimte & Duurzaamheid, Grond &Ontwikkeling en V∨ Chief Technology Office: Bureau Maatschappelijk initiatief – beoordeling subsidieaanvragen Regeling Integrale Financiering Maatschappelijk Initiatief en Buurtrechten; Chief Technology Office: Expertiseteam Participatie i.o.: ondersteuning bij implementatie
-
van het beleidskader Participatie, vakmanschap en innovatieve participatieve werkvormen en online tools; Diverse directies: begeleiden en beoordelen subsidieaanvragen bij maatschappelijk initiatieven (met name OJZ) en ingediende buurtrechten