A - 23 Zorg (35) 03. 210511 Collegereactie op advies Wmo-raad Toekomstvisie

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Stedelijke Wmo-adviesraad dhr. J. L. Badal p/a Cliëntenbelang Jacob Bontiusplaats 9 1018 LL Amsterdam

Datum

26 mei 2021

Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door Onderwerp

s.vanderstappen@amsterdam.nl Onze reactie op uw advies op de Toekomstvisie Sociaal vervoer

Bijlage(n)

Geachte leden van de Wmo-raad, Allereerst spreken wij onze dank uit dat u onverwijld tijd heeft gemaakt om ons te woord te staan op 1/04/21, alsmede voor uw spoedig advies op ons concept Toekomstvisie Sociaal Vervoer. Uit uw reactie maken wij op dat u begrip toont voor onze opgave. U kunt zich in grote lijnen vinden in de uitgangspunten van de Toekomstvisie. Wel bent u bezorgd over de haalbaarheid van onze ambities, en de concrete uitwerking ervan in maatregelen. Wij gaan graag in op uw aanbod om ons daarover te zijner tijd te adviseren. Vooraleer in te gaan op uw vragen en adviespunten, herhalen wij kort de kern van de Toekomstvisie: 1. Ouderen en burgers met een beperking kunnen zich zoveel mogelijk zelfstandig verplaatsen in Amsterdam. 2. Hiertoe blijven we onze wettelijke Wmo-taak uitvoeren. Voor een financieel houdbaar AOV, vooral voor degenen die er echt van afhankelijk zijn: 3. Zetten we de weg in van minder AOV naar meer OV dat steeds inclusiever wordt. 4. En dagen we ondernemers en burgers uit om bij te dragen aan lokale vervoersoplossingen. Wij behandelen uw adviespunten in de volgorde van uw brief. Voor de duidelijkheid benoemen wij eerst verkort uw reactie (cursief), waarna u vervolgens ons antwoord leest:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 26 mei 2021 Kenmerk Pagina 2 van 5

Uw adviespunten In 2.2 onderstreept u onze mening dat Amsterdammers met een complexe vervoersvraag te allen tijde gebruik kunnen maken van het AOV met passende kwaliteit. Onze woorden daarover in de Toekomstvisie ziet u als een harde belofte en een essentiële voorwaarde voor de praktijk van het AOV nieuwe stijl. U mag ons daar zeker aan houden. U leest onze mening op meerdere pagina’s in de Toekomstvisie. Ter illustratie citeren wij hier een passage op pagina 10: “Het AOV blijft onveranderd rijden voor Amsterdammers met een complexe vervoersvraag (huidig perceel B). Zij kunnen immers nauwelijks met het OV reizen.” In 2.3 schrijft u dat inclusief OV meer vraagt dan fysieke aanpassingen en objectieve veiligheid. U illustreert uw positie met veel voorbeelden. Wij kunnen u goed volgen in uw gedachten en voorbeelden. Om drempels in het gebruik van het OV te slechten, trekken wij samen op met de Vervoerregio. In de uitvoering van haar beleidsplan Inclusieve Mobiliteit wil zij ook de sociale veiligheid en de veiligheidsgevoelens van de reizigers verbeteren. Denk in dit verband aan verlichting, vrij zicht op de haltes etc. Onlangs heeft de Vervoerregio een onderzoek gedaan naar loopafstanden, om deze waar mogelijk te verkleinen. Daarnaast hanteert zij altijd een maximale loopafstand van 400 meter binnen de bebouwde kom.

In 3.2 benoemt u een aantal voorwaarden tav vrijwilligersvervoer als een voorliggende voorziening. U vindt het een passend alternatief als de kwaliteit goed op orde is. Ook wij vinden dat vrijwilligersvervoer een passende oplossing kan zijn voor bepaalde vervoersvragen. Daarbij moeten deze inderdaad voldoen aan kwaliteitseisen, waarvan u er een een aantal noemt in uw brief. Momenteel verkennen wij het Amsterdamse vrijwilligersvervoer en peilen daarbij naar hun ambitie, alsook naar de kwaliteit waar zij voor gaan. Eén en ander zal dit jaar leiden tot een kader van voorwaarden, op basis waarvan wij vrijwilligersvervoer kunnen ondersteunen. Bij 3.3.hecht u aan het grote belang van maatwerk bij de toekenning van zorg. U wijst er op dat afwijzingen op basis van onduidelijke criteria tot frustratie kunnen leiden. Aan frustraties heeft niemand wat. U kunt er dan ook op vertrouwen dat wij Wmo-zorg toekennen op basis van heldere en transparante criteria. Dat geldt ook voor het AOV, als onderdeel van de Wmo-zorg. Ook de rechter heeft zich in beroepszaken in die zin uitgesproken. De uitwerking van deze criteria behoort tot de pijler ‘Beperken AOV’ en zal uiteindelijk landen in de Verordening en/of de nadere regels maatschappelijke ondersteuning. Aangezien u ook adviseert over de lokale regelgeving komen wij over dit onderwerp vanzelf bij u terug.

Bij 3.4 onderschrijft u ons streven naar één centraal loket voor alle verschillende vervoersvormen. Adequate en passende overgangen tussen de verschillende vervoerssystemen bij een reis zijn erg complex. U vraagt of wij toetsen op rechtmatig gebruik door de reiziger, en of we rekening houden met beperkte digitale vaardigheden van reizigers.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 26 mei 2021 Kenmerk Pagina 3 van 5

Het centrale reisloket spreekt u en ons ten zeerste aan, alleen blijkt de uitvoering erg complex. In het kader van MaaS lopen er momenteel zeven pilots die in min of meerdere mate één centraal reisloket beogen. Amsterdam volgt deze pilots en zal hier op enig moment bij aansluiten, ook voor het AOV. Om de efficiency te bevorderen, streven wij ernaar dat zoveel mogelijk reizigers digitaal gaan. Uiteraard zullen wij altijd in een uitwijkmogelijkheid voorzien voor degenen die dat niet kunnen. Uw vraag over onrechtmatig gebruik beantwoorden we bij de laatste vraag in deze brief. Bij 3.5 plaats u een kanttekening bij de beoogde efficiency in het inkoop en contractmanagement. U mist hier kwaliteitscriteria (zoals toegankelijkheid) als belangrijkste criterium en ziet graag het kostenplaatje niet als doorslaggevend bij de keuze voor een aanbieder. Het spreekt vanzelf dat vervoer kwalitatief moet voldoen aan de essentiële vereisten voor burgers met een beperking. Denk aan de instap en het comfort van de voertuigen, klantvriendelijke bejegening, veiligheid etc. Waar mogelijk betrekken wij de reizigers in de formulering van deze kwaliteitseisen in de voorbereiding op de aanbesteding voor het nieuwe contract. Dat een eventuele nieuwe vervoerder opstartproblemen met zich meebrengt, is gangbaar en ons bekend.

In dat geval nemen we er ruim de tijd voor, en geven die ook aan de vervoerder om zich hierop voor te bereiden. Bij 4.1 waarschuwt u voor de beperkte inzet van de OV-coach als middel om de reizigers bekend te maken met het nieuwe systeem. U adviseert ons dit niet zeer strikt te hanteren. De OV-coach wordt momenteel minder ingezet vanwege de corona-beperkingen in het OV. Daarbij dient de OV-coach primair om reizigers zelfstandig te leren reizen. Hij/zij is geen structurele hulp voor onderweg. De Vervoerregio overweegt wel een pilot overstapassistentie die de reiziger structureel kan boeken voor een bepaalde reis.

Uw aanvullende punten 1. U pleit voor een strikte monitoring van de invoering van het nieuwe systeem. U adviseert een jaarlijkse monitoring waarbij ook alternatieven worden aangedragen voor eventuele bijgestelde realisatie van de doelstellingen. Dat zijn we volledig met u eens. Daartoe ontwikkelingen wij een dashboard om de ontwikkelingen en resultaten te monitoren (§ 4.6). Ook deze activiteit hoort bij de uitwerking van de Toekomstvisie, waarover wij te zijner tijd graag met u van gedachten wisselen. 2. Tussen de toekenning en het gebruik van vervoersvoorzieningen door de zorgverzekeraars en het sociaal vervoer van het AOV lijkt een grijs gebied te liggen. Bijvoorbeeld bij het gebruik van het AOV voor (terugkerende) medische afspraken. U bent van mening dat deze niet door de Wmo zou moeten worden bekostigd maar door de zorgverzekeringswet. Wij zijn hier gehouden aan de wet, waarbij de zorgverzekeraar verantwoordelijk is voor het vervoer voor bepaalde ziekenhuisbehandelingen. Echter niet voor alle ziekenhuisbezoeken. Het is momenteel niet soepel te organiseren om bij het boeken van de rit naar het ziekenhuis onderscheid te maken naar de precieze reismotieven van de reiziger, en daarop te sturen. Voor dit moment hebben wij met Zilveren Kruis afgesproken om beiden te communiceren voor

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 26 mei 2021 Kenmerk Pagina 4 van 5

welke ritten burgers zich tot de zorgverzekeraar resp. de gemeente kunnen wenden. We beraden ons op verdere mogelijkheden. 3. Naar uw idee zitten er nog aanzienlijke kwetsbaarheden in ons plan. Die hebben te maken met onze afhankelijkheid van de VRA en vervoersbedrijven en de door hen te financieren aanpassingen in openbare ruimte en vervoersmiddelen. Het klopt dat we afhankelijk zijn en daarom trekken we ook met elkaar op. De Vervoerregio werkt samen met gemeenten om de openbare ruimte en haltes zo toegankelijk mogelijk te maken. Soms moeten zij daarbij keuzes maken en valt een toegankelijke halte niet in te passen. Hier wordt wel gekeken naar de meest optimale situatie. Het blijft inderdaad een complex vraagstuk, maar vanuit beide partijen is er draagvlak om hier gezamenlijk aan te werken. 4. Wij citeren hier letterlijk uw vraag: Kan de gemeente aangeven of de bezuinigingsopbrengsten van de beperking van het zijn? Uw vraag is ons niet helemaal duidelijk. Wij veronderstellen dat u hier doelt op de financiële opbrengsten van de maatregel beperking AOV. Het betreft hier geen bezuinigingen. Het begrotingsbedrag blijft intact en groeit mee met het jaarlijkse accres. Echter, de sterke groei van, én de doelgroep én het gebruik, maken de uitvoering van het AOV in haar huidige vorm financieel onhoudbaar. Wij kunnen u desgewenst onze prognose toelichten. 5.

Tenslotte vermeldt u geluiden te ontvangen over onrechtmatig gebruik van het AOV door familieleden/ kennissen van de AOV-gerechtigde. Met ruim 1,2 miljoen ritten per jaar kunnen wij niet elke rit controleren, en helaas misbruik niet helemaal uitsluiten. Waar mogelijk zullen wij daar in het nieuwe contract beter op managen: aan de voorkant middels duidelijke contractafspraken met de vervoerder, aan de achterkant door de gebruikers hierop aan te spreken en bij herhaling maatregelen te treffen. Nogmaals wensen wij u te bedanken voor uw waardevolle adviezen. Die nemen wij zeer ter harte bij de uitwerking van onze maatregelen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 26 mei 2021 Kenmerk Pagina 5 van 5

U kunt er op vertrouwen dat wij in de loop van het jaar nog contact zullen opnemen, wanneer de uitwerking van de maatregelen ter tafel komt. Uw vragen bij dit advies, menen wij voor dit moment voldoende te hebben beantwoord.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Simone Kukenheim Wethouder Zorg, Jeugd en Sport

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit