A - 23 Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering (21) 1. Volwass

Raadsinformatiebrief

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 mei 2021 Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering Marjolein Moorman WPI, bestuurszakenwpi@amsterdam.nl

Onderwerp

Jaarrapportage Taaloffensief 2020

Aan: Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Onze stad is een verbonden stad. Er is vrijwel geen andere wereldstad waarin mensen met zoveel verschillende achtergronden met elkaar samenleven. Amsterdam wil een stad zijn waarin burgers elkaar kunnen vinden en waar zij verbinding met elkaar leggen. Daartoe moet men elkaar begrijpen. Dat is niet vanzelfsprekend. Niet iedereen spreekt, begrijpt, leest of schrijft de Nederlandse taal voldoende om verbinding te kunnen maken en in de samenleving mee te kunnen doen. In een rechtvaardige stad zou iedereen gelijke kansen moeten hebben. Het creëren van deze kansen begint bij de basis, met taal en reken- en digitale vaardigheden. De coronapandemie heeft ook invloed gehad op volwasseneneducatie. Het professioneel taalaanbod is zoveel als mogelijk online doorgegaan, maar dat heeft zijn beperkingen. Niet alle doelgroepen kunnen of willen online les volgen. Daarom is de mogelijkheid gecreëerd om voor fysieke- en online taallessen in kleinere groepen te werken bij Taal en Ouderbetrokkenheid en voor de doelgroepen analfabeten, laagopgeleiden en NT1-ers. Daarnaast is er een traject opgezet waarbij deelnemers in kleine groepjes voldoende digitaal vaardig worden gemaakt om online les te kunnen volgen. Deze maatregelen zijn erop gericht om de meest kwetsbare Amsterdammers toch te blijven bereiken.

Ook was het nog moeilijker dan voorgaande jaren om laaggeletterde NT1-ers te bereiken omdat de taalconsulenten niet fysiek aanwezig waren in de wijken. Mede op basis van een motie van de raadsleden de Fockert en El Ksaihi wordt door OIS onderzoek gedaan naar het bereik van de NT1ers onder andere in Noord, waarna we inzetten op een plan van aanpak speciaal voor deze doelgroep. Dit onderzoek zal medio 2021 worden afgerond. U wordt zo snel mogelijk daarna geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek en het daaruit voortvloeiende plan van aanpak. Voor u ligt de Jaarrapportage Taaloffensief 2020. In deze rapportage wordt u geïnformeerd over de resultaten van professionele taaltrajecten, het aanbod Taal en Ouderbetrokkenheid, het Amsterdamse Taalakkoord en andere educatieve activiteiten. In december 2018 heeft de gemeenteraad het beleidskader ‘Taaloffensief 2019-2023’ vastgesteld. In september 2019 is het uitvoeringsplan Taaloffensief 2019-2023 vastgesteld en in januari 2020 is de aanbesteding Taaloffensief afgerond.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 2 van 4

Amsterdam staat voor een grote opgave: 16% van de inwoners is laaggeletterd. Onderzoek wijst uit dat investeren in taalonderwijs niet alleen een noodzaak is, maar ook rendeert: elke geïnvesteerde euro levert gemiddeld 1,5 op (marge van 0,9-2,1) door baten van extra arbeidsproductiviteit, sociale participatie en gezondheid terwijl er minder beroep wordt gedaan op bijstandsuitkeringen en zorg1. Laaggeletterde burgers zijn kwetsbare burgers. Er is een sterke relatie met de aanpak van werkloosheid en armoede, beleid kansengelijkheid, met gezondheidsbeleid en het onderwijsachterstandenbeleid gericht op kinderen. Resultaten Het eerste jaar Taaloffensief viel vrijwel gelijk aan het eerste jaar van de coronapandemie. De cursussen Taaloffensief startten in februari fysiek maar moesten half maart 2020 zoveel mogelijk online doorgaan. Niet alle doelgroepen kunnen of willen online les volgen. Het bereik is daardoor iets lager. Van de 4750 beoogde deelnemers in 2020, zijn er 4373 deelnemers gestart aan een cursus Taaloffensief, waarvan 493 deelnemers aan de cursus Taal en Ouderbetrokkenheid. Van de 1312 deelnemers die hun cursus in 2020 hebben afgerond, heeft 48% het basaal taalniveau A2 behaald en 26% het niveau geletterd (B1/2F). 24% van de deelnemers is vooralsnog minder succesvol. Zij hebben het basale taalniveau nog niet behaald.

Het is niet realistisch dat deelnemers die bij de start nauwelijks Nederlands spreken of schrijven het basale taalniveau in een cursus van zes maanden halen. Zij krijgen een vervolgcursus aangeboden. Taal en Ouderbetrokkenheid De coronacrisis heeft grote gevolgen voor het (primaire) onderwijs en daarmee ook voor TOB. Vijftien van de 51 cursusgroepen TOB zijn dit voorjaar door de coronamaatregelen niet gestart. Ouders wilden of konden de cursus niet online volgen. De overige 36 groepen zijn online doorgezet. Helaas heeft niet iedereen het kunnen volhouden en zijn er veel kleine groepjes van 4 tot 6 ouders overgebleven. Voor groepjes van vier ouders was het mogelijk via WhatsApp onlinelessen te verzorgen. Ook het starten van nieuwe groepen was niet eenvoudig doordat volwassenen niet langer welkom waren op de scholen. Ouders die niet in staat waren door te stromen naar ander online taalaanbod van het Taaloffensief, konden TOB blijven volgen zolang de coronamaatregelen van kracht waren en zijn. In de zomerperiode is naarstig gezocht naar lesruimte in de buurt van de school om de lessen fysiek te kunnen voortzetten. In december 2020 moesten de taalaanbieders de fysiek lessen weer staken door de lockdown. Dankzij de creatieve en flexibele inzet van de taalaanbieders hebben er dit jaar desalniettemin 493 ouders deelgenomen aan TOB lessen die in het algemeen online werden verzorgd.

Amsterdams Taalakkoord Het netwerk van het Amsterdams Taalakkoord is in drie jaar tijd gegroeid naar ruim 60 organisaties. Er is in 2020 gestart met de volgende accenten voor deze tweede fase van het Amsterdams Taalakkoord: samenwerking met schulden- en armoederegelingen, stimuleren van onderlinge samenwerking, gerichte uitbreiding van het netwerk, en verkenning regionale samenwerking. 1 Bron: analyse MBKA taaltrajecten, LPBL, 2017

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 3 van 4

Andere educatieve activiteiten In het kader van digitale inclusie zijn er verschillende activiteiten georganiseerd, zoals de module digitale vaardigheden om mensen in staat te stellen online lessen te volgen, Digimaatje en digitale vaardigheden op de TOB scholen en de Digi Challenge. Daarnaast hebben we actief deelgenomen aan de laptopactie Iedereen Verbonden. Ook waren 642 taalcoaches actief en zijn vanuit het programma Leef en Leer! informele aanbieders en vrijwilligers gefaciliteerd met trainingen, oefenmateriaal, informatie over corona in verschillende talen, uitleg en ondersteuning bij digitaal lesgeven voor vrijwilligers. Over de doelen en uitvoering van de middelen voor laaggeletterdheid in de Sociale Basis 2020 is contact met de stadsdelen. De ervaringen in 2020 laten zien dat het van belang is dat de taalnetwerken goed ingebed zijn in de Sociale basis. Per 2021 zijn de middelen; versterken taalnetwerken, Taalcoaches en project geïsoleerde vrouwen, structureel overgeheveld naar de Sociale Basis. Tot Slot Al enige tijd wordt vanuit diverse kanten opgeroepen om landelijk structureel meer geld beschikbaar te stellen voor de aanpak laaggeletterdheid en de bestedingsruimte te verbreden. In 2019 heeft de Sociaal Economische Raad hiervoor gepleit. De stichting Lezen en Schrijven deed dit 11 maart jl.

met een pamflet dat mede is ondertekend door de SER, VNG, UWV, MBO Raad, NRTO, CNV, FNV en VCP. En in maart 2021 verscheen het adviesrapport ‘Noodzaak van volwasseneneducatie voor iedereen’ vanuit de Unescoleerstoel volwasseneneducatie. In het laatste rapport is van mij een testimonial opgenomen. In de bijlagen bij de Jaarrapportage Taaloffensief 2020, vindt u een samenvatting van het SER-rapport, het Pamflet en het adviesrapport van de Unesco Leerstoel Volwasseneneducatie. Amsterdam investeert in een divers aanbod voor Amsterdammers die taal-, reken- en digitale vaardigheden missen. Niet als doel op zich, maar als middel om zelfstandig mee te doen en kansen te benutten. Met deze brief hoop ik u voor dit moment voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering

Bijlagen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

1. 2. 3. 4.

Jaarrapportage Taaloffensief 2020 Samenvatting van het SER-rapport Pamflet van de Stichting Lezen en Schrijven Adviesrapport van de Unesco Leerstoel Volwasseneneducatie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 11 mei 2021 Pagina 4 van 4