A - 23 Openbare Orde en Veiligheid (4) 1. Raadsbrief Onderzoek Bureau Beke n

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 november 2021 Openbare Orde en Veiligheid Femke Halsema Actiecentrum Veiligheid en Zorg

Onderwerp

Onderzoek Bureau Beke naar criminaliteit Wildemanbuurt

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, In mijn brief van 12 oktober jl. inzake drugscriminaliteit en ondermijning heb ik toegezegd u te informeren over de resultaten van het onderzoek dat ik samen met partnerorganisaties heb laten doen naar lokale en bovenlokale criminele structuren. Het onderzoeksrapport Misdaadcarrières voorkomen en doorbreken, opgesteld door Bureau Beke in nauwe samenwerking met analisten van de politie-eenheid Amsterdam, bied ik u hierbij aan. Onderzoek Het onderzoek van Bureau Beke richt zich op de Wildemanbuurt in Nieuw-West en geeft antwoord op de vraag op welke wijze criminele netwerken die een band hebben met deze buurt zijn georganiseerd en hoe zij zich tot elkaar verhouden. Om dit te onderzoeken is gebruik gemaakt van een netwerkanalyse. In de analyse zijn de relaties tussen elf te onderscheiden clusters met in totaal meer dan 150 personen in kaart gebracht die voor veel overlast en criminaliteit zorgen in de Wildemanbuurt. Resultaten Het onderzoek laat zien dat er sprake is van een hecht crimineel netwerk dat door zijn sterke onderlinge relaties efficiënt en gesloten is. Toetreding tot het netwerk is moeilijk, maar het omgekeerde is ook waar: eenmaal erin, kom je er moeilijk weer uit. Het netwerk is bijzonder vanwege de ernst van de gepleegde vermogensmisdrijven, het instrumentele geweld, de beschikbaarheid van wapens en de link met liquidaties.

Het ‘Wildemannetwerk’ bestaat uit relatief veel zogenaamde ‘harde kerners’, ‘facilitators’ en ‘rising stars’. Voor de rising stars (in onze regio meestal ‘doorgroeiers’ genoemd) vraagt het rapport bijzondere aandacht. Deze jonge criminelen zijn op weg om toe te treden tot de harde kern van zware criminelen, maar omdat ze ‘te groot zijn voor de wijkagent, maar nog te klein voor de recherche’ blijven ze nu nog te vaak buiten beeld. Aanbevelingen Het rapport roept op om langdurig te interveniëren in het criminele netwerk, met als doel het voorkomen van (zware) misdrijven en overlast en het doorbreken van de aantrekkingskracht van het netwerk op nieuwe generaties jongeren uit de wijk. Dit vraagt een contextgerichte benadering (dus het aanpakken van individuen in relatie tot hun omgeving, hun context) met een combinatie

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 november 2021 Pagina 2 van 3

van zowel repressieve als preventieve en gecombineerde straf/zorg-interventies op personen op sleutelposities binnen het netwerk, de plekken waar die personen samenkomen en de bedrijven die hen faciliteren. Reactie van het college op het onderzoek De bevindingen van het onderzoek zijn indrukwekkend. Allereerst vanwege het inzicht dat geboden wordt in de verwevenheid van een groep wijkbewoners met het (boven)lokale criminele netwerk. En ook vanwege het zichtbaar worden van de verschillende rollen die personen en families in dat netwerk bekleden. Tegelijk is de ernst van de problematiek die uit het onderzoek naar voren komt voor de gemeente en de politie natuurlijk niet nieuw. Niet voor niets is in 2019 vanuit het programma Weerbare Mensen, Weerbare Wijken (WMWW, thans onderdeel van het programma Weerbaar Amsterdam) gestart met een ‘regie-aanpak’ voor de Wildemanbuurt, gericht op het tegengaan van de ontwrichtende effecten van de drugseconomie op de wijk. In die regie-aanpak werkt het Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ) samen met het stadsdeel, de politie, het Openbaar Ministerie en maatschappelijke partners aan concrete verbeteringen voor de buurt. Zo wordt een groep jongeren aangepakt die al jarenlang een disproportioneel effect heeft op de wijk: zij worden stevig aangesproken op hun gedrag en de mogelijke consequenties.

Tegelijkertijd wordt met begeleiding en hulp gewerkt aan hun problemen, en zo mogelijk worden ze naar een baan begeleid. Daarnaast zijn er camera’s geplaatst, geven mensen die het leven op straat kennen ‘straatcolleges’ om jongeren te vertellen over de negatieve kanten van het leven in de criminaliteit en worden er concrete oplossingen gezocht voor overlast en verloedering. Ook heb ik naar aanleiding van politieonderzoeken en incidenten bedrijfsruimten en woningen gesloten die voor criminele doeleinden zijn gebruikt. In de voortgangsrapportage van het programma WMWW leest u meer over deze regie-aanpak, net als over de andere initiatieven die zijn opgestart om de buurt te versterken door te investeren in mensen, woningen en publieke ruimte. Het rapport van Beke biedt duidelijke aanknopingspunten voor interventie in het (boven)lokale criminele netwerk. Hiermee gaat het college aan de slag, samen met de politie en het Openbaar Ministerie. De uitdaging waarvoor we staan is om door het maken van slimme keuzes onze aandacht, mensen en middelen nog beter en meer contextgericht in te zetten, zodat we de schaarse capaciteit bij politie, gemeente en andere partners zo efficiënt mogelijk benutten.

Samen met stadsdeel Nieuw-West, de politie en andere partners in het AcVZ zal ik de aanbevelingen van het rapport verder uitwerken naar een aanpak die recht doet aan de ernst van de geconstateerde situatie. Dit doen we in nauwe verbinding met het in ontwikkeling zijnde Masterplan Nieuw-West, dat intensieve en langdurige impulsen zal geven voor verbetering van veiligheid en woon- en leefklimaat in het hele stadsdeel. Echter, zoals ik al aangaf in mijn brief van 12 oktober, zijn ook extra investeringen in middelen en mensen nodig voor de aanpak van drugscriminaliteit en ondermijning. Dit rapport onderstreept eens te meer de noodzaak daartoe.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 november 2021 Pagina 3 van 3

Afsluiting Ten slotte, hoewel de bevindingen in dit onderzoek zorgwekkend zijn en de ernst van de uitdaging die voor ons ligt mij helder voor ogen staat, hecht ik eraan te benadrukken dat er ook veel positieve krachten in de Wildemanbuurt aanwezig zijn. Laten wij niet vergeten dat het overgrote deel van ruim vijfduizend inwoners van de wijk een positieve bijdrage levert aan de buurt. Zij lijden het meest onder de ondermijnende aanwezigheid van het criminele netwerk en de onveiligheid die dat meebrengt, niet in de laatste plaats doordat hun wijk nu alweer negatief in het nieuws komt. Ik wil hierbij mijn steun uitspreken voor al deze bewoners, professionals en ondernemers, die van de Wildemanbuurt houden en voor wie dit college een bondgenoot wil zijn bij de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Bijlagen 1. Rapport “Misdaadcarrières Voorkomen en Doorbreken” (Bureau Beke, augustus 2021)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl