A - 21 Volkshuisvesting (43) 00 Voordracht Collegevoordracht boetebeleid, vr

Gemeenteraad

VN2022-043740 Wonen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 25 januari 2023

Portefeuille

Volkshuisvesting

Agendapunt

21

Datum besluit

15 november 2022, besluit college B&W Onderwerp

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief proportionaliteitsbeleid vakantieverhuur, de beleidsregel matiging bestuurlijke boetes en de brief van het college aan de Ombudsman Metropool Amsterdam betreffende het boetebeleid vakantieverhuur. De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief proportionaliteitsbeleid vakantieverhuur, de beleidsregel matiging bestuurlijke boetes en de brief van het college aan de Ombudsman Metropool Amsterdam betreffende het boetebeleid vakantieverhuur. Wettelijke grondslag

Artikel 160 Gemeentewet: 1. Het college is in ieder geval bevoegd: a. het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren, voor zover niet bij of krachtens de wet de raad of de burgemeester hiermee is belast; b. beslissingen van de raad voor te bereiden en uit te voeren, tenzij bij of krachtens de wet de burgemeester hiermee is belast. Artikel 169 Gemeentewet: 1. het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur; 2. zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. Bestuurlijke achtergrond

In het coalitieakkoord is opgenomen dat de bestuurlijke boete op administratieve overtredingen verlaagd wordt, nu de registratieplicht per 1 oktober 2021 is ingevoerd. Tevens heeft de Ombudsman Metropool Amsterdam op 5 oktober 2022 een brief aan het college en de raad gestuurd, waarin hij aanbevelingen doet voor (de uitvoering van) het boetebeleid. Op 15 november 2022 heeft het college het proportionaliteitsbeleid vastgesteld betreffende de boetes voor eerste administratieve overtredingen bij vakantieverhuur. Tevens heeft het college op 15 november 2022 de brief van de Ombudsman Metropool Amsterdam beantwoord. U heeft voorgaande stukken reeds ontvangen in de dagmail van 18 november 2022. Tenslotte heeft het college op 15 november 2022 de beleidsregel matiging boetes vastgesteld. In de commissievergadering van 7 december 2022 is gesteld dat behandeling in de gemeenteraad gewenst is. Onderbouwing besluit

1. Kennemen van de raadsinformatiebrief proportionaliteitsbeleid vakantieverhuur, waarvan de belangrijkste punten zijn: a. de boetes voor eerste administratieve overtredingen van particuliere bewoners worden verlaagd van 8.700 euro naar 3.000 euro. Onder administratieve overtredingen wordt verstaan overtredingen voor het niet ingeschreven staan in de BRP, de meldplicht, de registratieplicht en de vergunningplicht. Andere overtredingen, zoals de leeaarheidsovertredingen overschrijding van het maximale

Gegenereerd: v1.14

1

Gemeenteraad

VN2022-043740 Wonen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 25 januari 2023

toegestane aantal nachten of personen, en regels omtrent Bed & Breakfast (B&B), vallen niet onder het proportionaliteitsbeleid. Bij de keuze van de hoogte van de boete is geprobeerd een balans te vinden tussen verschillende zaken. Enerzijds dient de boete afschrikwekkend genoeg te zijn, ook in relatie tot de gemiddelde inkomsten die met vakantieverhuur kunnen worden behaald. Met een gemiddelde prijs per nacht van ruim 150 euro, in het Centrum zelfs 250 euro per nacht, kan bij een enkele verhuring van een paar dagen een fors bedrag worden verdiend. Het is niet wenselijk dat door de verlaging van de boete meer mensen ervoor kiezen om zich de eerste keer niet aan de administratieve voorwaarden te houden, omdat de eerste boete zich niet verhoudt tot de opbrengst die kan worden behaald met de verhuur. Voorkomen moet worden dat men het risico op de eerste boete voor lief neemt. Anderzijds gaat het bij het nieuwe beleid om particuliere bewoners die niet bedrijfsmatig handelen, een belangrijk verschil met de B&B-houders of kamerverhuurders. Daarnaast is de meldplicht vakantieverhuur een unieke voorwaarde in het boetesysteem, in die zin dat elke keer dat een verhuring plaatsvindt dit vooraf gemeld moet worden. Ook moet elk jaar, voor 1 april van dat jaar, de vergunning worden vernieuwd.

Dit vergt dus, anders dan bij andere vormen van woninggebruik zoals B&B of kamerverhuur, een constante alertheid van de vakantieverhuurder, waardoor sneller een melding wordt vergeten of een verhuring wordt gedaan terwijl de vergunning niet meer geldig is en er nog geen nieuwe vergunning is aangevraagd. De wens is om hier coulanter mee om te gaan door dit te verdisconteren in een eerste lagere boete. Het past ook binnen de huidige tendens in de jurisprudentie waarbij meer aandacht is voor de evenredigheid van bestuurlijke boetes. Gelet op het bovenstaande is voor het bedrag van 3.000 euro gekozen. De prognose is dat het beleid zorgt voor structureel 300.000 euro minder inkomsten per jaar. Soms wordt bij de eerste handhavingsactie meerdere administratieve overtredingen geconstateerd, zoals niet melden en geen vergunning. In dat geval wordt ook één keer een boete van 3.000 euro opgelegd, ongeacht het aantal administratieve overtredingen. Bij een combinatie van een administratieve overtreding en een leeaarheidsovertreding, zoals het niet melden en verhuren aan vijf personen, wordt het huidige cumulatiesysteem gehanteerd. Dat wil zeggen dat de boete voor de leeaarheidsovertreding volledig wordt opgelegd, vermeerderd met een derde van de eerste administratieve overtreding.

In het hiervoor genoemde geval betekent dat dus een boete van 11.600 euro (leeaarheidsovertreding) + 1.000 euro (eerste keer administratieve overtreding) = 12.600 euro. Bij recidive wordt wel meteen een boete van 8.700 euro opgelegd. b. Het beleid geldt met terugwerkende kracht tot 1 oktober 2021, de datum van de invoering van de registratieplicht. Alle administratieve boetes die vanaf 1 oktober 2021 zijn opgelegd en onder het proportionaliteitsbeleid vallen, worden verlaagd. Dit geldt voor zowel de onherroepelijke zaken als voor de zaken die nog in procedure zijn. Vaak heeft nieuw beleid geen terugwerkende kracht. De wethouder Volkshuisvesting heeft aan de raad toegezegd in dit geval te kijken naar de wenselijkheid en juridische haalbaarheid van eventuele terugwerkende kracht. Het college verleent terugwerkende kracht aan het beleid tot 1 oktober 2021, gelet op de reden van het opstellen van dit beleid: de invoering van de registratieplicht op 1 oktober 2021. Met de registratieplicht kan moeilijker anoniem worden verhuurd, waardoor handhaving gerichter kan plaatsvinden. Zonder registratienummer kan ook moeilijker op de grote platforms als Airbnb worden geadverteerd. Platforms zijn namelijk verplicht om advertenties zonder nummer te verwijderen.

Het aantal advertenties is naar aanleiding van de invoering van deze regel fors gedaald en overtreders zijn steeds vaker particulieren. Daarnaast is de registratieplicht een landelijk instrument dat veel media-aandacht heeft gegenereerd. De kenbaarheid van de regels voor vakantieverhuur bij de burger is vergroot. Ten slotte is het voor de uitvoering redelijk overzichtelijk,

Gegenereerd: v1.14

2

Gemeenteraad

VN2022-043740 Wonen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 25 januari 2023

omdat het gaat om 33 boetes die moeten worden aangepast. De prognose is dat dit ongeveer 250.000 euro gaat kosten aan restituties. Dit zijn incidentele kosten. c. Er wordt een coulanceregeling toegepast ten aanzien van administratieve boetes die vóór 1 oktober 2021 zijn opgelegd en die nog in procedure zijn (herroepelijke zaken). Het proportionaliteitsbeleid geldt daarmee ook voor deze zaken. Het proportionaliteitsbeleid heeft terugwerkende kracht tot 1 oktober 2021. Dit betekent dat een deel van de zaken die zijn ingebracht in de commissievergadering van 9 juni 2022 en bij de Ombudsman niet worden verlaagd. Er is onderzocht of er voor deze groep van de commissievergadering en de Ombudsman toch iets gedaan kan worden. Er is besloten dat de herroepelijke zaken, dus zaken die nog in procedure zijn, worden gecompenseerd conform het nieuwe beleid, op grond van coulance. Waarschijnlijk vallen de meeste zaken uit de commissievergadering en de Ombudsman daaronder. Het gaat om 44 extra zaken. Het maken van onderscheid tussen onherroepelijke en herroepelijke zaken is eerder gedaan bij de terugbetaling van boetes bij Wonen, en is juridisch houdbaar gebleken. Deze coulanceregeling kost de gemeente ongeveer 500.000 euro incidenteel. 2. Kennisnemen van de beleidsregel matiging boetes bestuurlijke boetes, waarvan de belangrijkste punten zijn: 1.

Matiging van de vakantieverhuurboetes tot 3.000 euro bij de eerste administratieve overtreding van particuliere bewoners; 2. Bij een beroep op geringe financiële draagkracht wordt niet meer gekeken naar vermogen in de vorm van een eigen woning waar men hoofdverblijf heeft; 3. Boetes op grond van de Leegstandsverordening zijn toegevoegd aan het bereik van de werkinstructie; 4. De mogelijkheid tot matiging op grond van verminderde verwijtbaarheid en verminderende ernst van de overtreding is verruimd, onder meer door de toevoeging van matiging vanwege een eenmalige vergissing als mogelijke grond om te matigen. 3. Kennisnemen van de brief van het college aan de Ombudsman Metropool Amsterdam betreffende het boetebeleid vakantieverhuur, waarvan de belangrijkste punten zijn: 1. Het college handhaaft het huidige beleid ten aanzien van vakantieverhuur en B&B; 2. Het college neemt aanbeveling 1 over om nogmaals duidelijk te communiceren over het boetebeleid nadat het proportionaliteitsbeleid is vastgesteld, zonder echter het beleid en het juridische systeem ter discussie te stellen; 3. Het college neemt aanbeveling 2 over om de boetes bij een eerste overtreding te verlagen, voor zover het gaat om eerste administratieve overtredingen. Deze boete worden substantieel verlaagd van 8.700 euro naar 3.000 euro; 4.

Het college neemt aanbeveling 3 over om een doorlopende informatiestroom voor de continue evaluatie van het nieuwe beleid te organiseren; 5. Het college neemt aanbeveling 4 over om mensen met een boete snel zekerheid te geven en zaken voortvarend af te handelen; 6. Het college neemt aanbeveling 5 over om bij de beoordeling van gevallen meer ruimte op te nemen voor afwijking wegens bijzondere omstandigheden in een versterking van de procedure bij beoordelingen;

Gegenereerd: v1.14

3

Gemeenteraad

VN2022-043740 Wonen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 25 januari 2023

7. Het college neemt aanbeveling 6 over om de pakkans mee te nemen in de bepaling van de hoogte van de boete door de boete voor de eerste administratieve boete aanzienlijk te verlagen. Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Nog niet bekend

Overige toelichting

De kosten voor het invoeren van het proportionaliteitsbeleid zijn als volgt: • 300.000 euro structureel (per jaar, prognose) • 250.000 euro incidenteel (in het jaar 2022) • 500.000 euro incidenteel vanwege coulance (in het jaar 2022) In het coalitieakkoord is de bestuurlijke wens opgenomen om de boetes te verlagen, maar is niet voorzien in een bijbehorende financiële dekking. In hoeverre de matiging van de administratieve boetes vakantieverhuur leiden tot lagere opbrengsten ten opzichte van de geraamde inkomsten van € 2 mln. is nog onzeker. Bij de Voorjaarsnota 2023 zal een dekkingsvoorstel worden gedaan als blijkt dat de begrote boeteopbrengsten als gevolg van de handhaving van woninggebruik niet meer realistisch blijkt door deze matiging en de effectieve handhaving van de regels woninggebruik. De dekking zal gezocht worden binnen programmaonderdeel 1.4. Voor de incidentele kosten geldt dat die als bijstelling van de gerealiseerde baten worden genomen. Conclusie

Geheimhouding

nvt

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2022-119464

BRIEF Raadsinformatiebrief proportionaliteitsbeleid vakantieverhuur (def).pdf (pdf)

AD2022-119463

BRIEF college aan Ombudsman inzake boetes vakantieverhuur.pdf (pdf)

AD2022-119462

Beleidsregel matiging bestuurlijke boetes.pdf (pdf)

AD2022-119458

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Gegenereerd: v1.14

4

Gemeenteraad

VN2022-043740 Wonen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 25 januari 2023

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Wonen: Walter Sobral, w.sobral@amsterdam.nl, 06-28025131 Albert Eefting, a.eefting@amsterdam.nl, 06-83623192

Gegenereerd: v1.14

5