A - 20 Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering (21) 00 Voordra

Gemeenteraad

VN2021-029734 Werk, Participatie en Inkomen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 december 2021

Portefeuille

Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering

Agendapunt

20

Datum besluit

College van B&W 26 oktober 2021 Onderwerp

Vaststellen van het beleidskader Amsterdamse aanpak gezinsmigranten vanaf 2022. De gemeenteraad van Amsterdam besluit

tot het vaststellen van het beleidskader voor een Amsterdamse aanpak gezinsmigranten dat als bijlage bij deze voordracht is gevoegd. In het beleidskader staan de uitgangspunten en onderdelen van de Amsterdamse aanpak gezinsmigranten vanaf 2022. Met deze aanpak geeft Amsterdam uitvoering aan haar toekomstige gemeentelijke taken voor gezinsmigranten onder de Wet inburgering 2022. De Amsterdamse aanpak gezinsmigranten bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Een warm welkom in Amsterdam 2. Een begeleidingstraject op maat 3. Samenwerking met taalaanbieders voor betaalbaar en betrouwbaar inburgeringsonderwijs 4. Doorverwijzen naar het aanbod in de stad Wettelijke grondslag

Artikel 108, eerste lid Gemeentewet: de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Artikel 147, tweede lid Gemeentewet: bevoegdheden, bedoeld in artikel 108, eerste lid, berusten bij de raad. Wet inburgering 2021. Bestuurlijke achtergrond

Op 1 januari 2022 treedt een nieuwe Wet inburgering in werking. Met de nieuwe wet krijgt de gemeente de regie op de uitvoering van de inburgering. De inburgeringswet is van toepassing op statushouders en gezinsmigranten buiten de EU/EER, maar de taken en het budget die de gemeente onder de toekomstige wet krijgt verschillen per doelgroep. Omdat beleid voor gezinsmigranten niet binnen bestaande beleidskaders valt, wordt de gemeenteraad gevraagd de kaders voor inburgeringsbeleid voor gezinsmigranten vaststellen. Amsterdam bereidt zich sinds de zomer van 2018 voor op het nieuwe inburgeringsstelsel. De raad is meerdere keren geïnformeerd over deze voorbereidingen. Op 10 oktober 2019 heeft de raad de Uitwerkingsagenda: Op weg naar de nieuwe Amsterdamse aanpak inburgering (BD2019-005268) besproken. Deze uitwerkingsagenda beschrijft de visie van Amsterdam op de lokale uitvoering van de nieuwe Wet inburgering, en de voorbereidingen van Amsterdam op het nieuwe inburgeringsstelsel. Bij deze bespreking heeft de raad een motie van de leden De Fockert, Flentge en El Ksaihi aangenomen (motie 1615 – passende inburgering voor gezinsmigranten). De motie verzocht het college de knelpunten die gezinsmigranten ervaren op het gebied van inburgering te onderzoeken. OIS heeft ter uitvoering van deze motie onderzoek gedaan naar inburgeringsplichtige gezinsmigranten in Amsterdam.

De rapportage met de uitkomsten van dit onderzoek is op 17 februari 2021 besproken in de commissie WIO en op 31 maart 2021 in de gemeenteraad. Bij bespreking van de rapportage heeft wethouder Moorman een beleidskader

Gegenereerd: v1.18

1

Gemeenteraad

VN2021-029734 Werk, Participatie en Inkomen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 december 2021

gezinsmigranten aangekondigd waarmee de raad uitgangspunten voor de dienstverlening aan gezinsmigranten in het nieuwe inburgeringsstelsel vast kan stellen. Onderbouwing besluit

1.

Vaststellen van het beleidskader Amsterdamse aanpak gezinsmigranten vanaf 2022. In het beleidskader staan de uitgangspunten en onderdelen van de Amsterdamse aanpak gezinsmigranten vanaf 2022.

De nieuwe Wet inburgering voor gezinsmigranten Gezinsmigranten zijn personen met een niet-Nederlandse nationaliteit die naar Nederland verhuizen om bij hun partner of ouder(s) te komen wonen. Gezinsmigranten die aomstig zijn van buiten de EU/EER of Zwitserland zijn inburgeringsplichtig. Vanaf 2022 krijgt de gemeente meer wettelijke taken voor gezinsmigranten en ontvangt hiervoor ook middelen vanuit het Rijk. In Hoofdstuk 5 van de Wet inburgering 2021 is de verplichting vastgelegd dat het college voor gezinsmigranten verantwoordelijk is voor het PVT, de module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) en begeleiding bij de inburgering. Deze begeleiding moet bestaan uit een intake en een leerbaarheidstoets, een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP), voortgangsgesprekken en handhaving. Van gezinsmigranten wordt vanuit het Rijk meer eigen verantwoordelijkheid verwacht dan van statushouders. In tegenstelling tot statushouders, moeten gezinsmigranten zelf hun voorbereiding op de inburgeringsexamens organiseren. Zij moeten hun taalcursus zelf financieren en kunnen hiervoor, net als in het huidige inburgeringsstelsel, een DUO-lening afsluiten. De Amsterdamse aanpak gezinsmigranten Amsterdam wil de nieuwe inburgeringswet aangrijpen om de dienstverlening voor gezinsmigranten te verbeteren.

Hiervoor richt de gemeente een specialistische aanpak in: de Amsterdamse aanpak gezinsmigranten. Doel van deze aanpak is dat gezinsmigranten een goede start maken in Nederland, binnen de termijn aan hun inburgeringsplicht voldoen en snel (zelfstandig) mee kunnen doen in de maatschappij. Bij de ontwikkeling van deze aanpak benut Amsterdam de bestaande kennis en ervaring van de Amsterdamse aanpak statushouders. Binnen de aanpak voeren gespecialiseerde consultenten de begeleiding bij de inburgering uit en worden de inburgeringsmodules voor gezinsmigranten aangeboden. Amsterdam voert de modules zo veel mogelijk in eigen beheer uit. Dit biedt de beste mogelijkheden om in contact te blijven met gezinsmigranten, problemen tijdig te signaleren en hen op maat te ondersteunen. Het nieuwe beleid is van toepassing op gezinsmigranten die vanaf 2022 inburgeringsplichtig worden, maar waar mogelijk zorgt de gemeente dat gezinsmigranten die onder de huidige Wet inburgering 2013 vallen, ook kunnen profiteren van de nieuwe aanpak. De gemeente voert de aanpak uit met de middelen die zij vanuit het Rijk ontvangt voor de inburgering van gezinsmigranten. Omdat deze Rijksmiddelen beperkt zijn, is de aanpak in eerste plaats gericht op de wettelijke inburgeringstaken.

Met deze aanpak krijgt de gemeente gezinsmigranten goed in beeld en ontstaan mogelijkheden om gezinsmigranten door te verwijzen naar bestaand aanbod in de stad, zoals de NUG-aanpak, armoedevoorzieningen of de sociale basis. De Amsterdamse aanpak gezinsmigranten bestaat uit vier onderdelen: een warm welkom in Amsterdam; een begeleidingstraject op maat, samenwerking met taalaanbieders voor betaalbaar en betrouwbaar inburgeringsonderwijs, en doorverwijzen naar aanbod in de stad. a) Een warm welkom in Amsterdam We zorgen vanaf de start voor goede en toegankelijk informatievoorziening voor gezinsmigranten die aansluit bij hun persoonlijke situatie. Elke gezinsmigranten wordt gekoppeld aan een consulent van de gemeente waar diegene terecht kan voor vragen. In de eerste periode na aankomst in de stad biedt de gemeente extra ondersteuning bij het regelen van praktische zaken. Gezinsmigranten

Gegenereerd: v1.18

2

Gemeenteraad

VN2021-029734 Werk, Participatie en Inkomen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 december 2021

kunnen daarnaast gebruik maken van de welkomstvoorzieningen die worden ontwikkeld voor verschillende migrantengroepen. b) Een begeleidingstraject op maat De persoonlijke consulent is gespecialiseerd in de doelgroep gezinsmigranten en hun inburgering. De consulent voorziet gezinsmigranten van persoonlijk advies en informatie over inburgeren in Amsterdam. We nemen bij gezinsmigranten een intake af. Gezinsmigranten kunnen daarnaast op eigen kosten gebruik maken van de door de gemeente ingekochte Taalstart voor statushouders, als zij een uitgebreider advies voor hun inburgering willen. Op basis van de intake bepaalt de consulent samen met de gezinsmigrant wat de best passende inburgeringsroute is en legt dit vast in een beschikking. We gaan een persoonlijk inburgeringsportfolio ontwikkelen dat gezinsmigranten handvatten biedt om hun inburgeringsroute zelf vorm te geven. De gemeente biedt gezinsmigranten daarnaast het PVT en de MAP aan. Met het PVT maken gezinsmigranten kennis met de Nederlandse kernwaarden en kunnen zij zich oriënteren op de stad, de samenleving en een nieuw sociaal netwerk. Amsterdam wil de kansen van gezinsmigranten op de arbeidsmarkt vergroten en hen stimuleren te gaan werken. De MAP bestaat uit voorlichting over de Nederlandse arbeidsmarkt en het opdoen van 40 uren praktijkervaring.

Door het volgen van de MAP oriënteren gezinsmigranten zich op hun mogelijkheden op de arbeidsmarkt en zetten ze concrete stappen richting de arbeidsmarkt. Vanuit deze module kunnen we gezinsmigranten verwijzen naar de Amsterdamse aanpak voor niet-uitkeringsgerechtigden (NUG). c) Samenwerking met taalaanbieders voor betaalbaar en betrouwbaar inburgeringsonderwijs De gemeente Amsterdam wil voorkomen dat gezinsmigranten een inburgeringstraject volgen bij onbetrouwbare of niet-kwalitatieve aanbieder en/of hiervoor een (te) hoog tarief betalen. De gemeente wil daarom ook na inwerkingtreding van de nieuwe wet samenwerken met (formele en informele) Amsterdamse taalaanbieders aan betaalbaar en kwalitatief inburgeringsaanbod. Gezinsmigranten mogen daarnaast ook, op eigen kosten, gebruik maken van het door de gemeente ingekochte inburgeringsaanbod voor statushouders. Daarnaast stimuleert Amsterdam vanuit de aanpak gezinsmigranten dat gezinsmigranten gebruik maken van het informele (taal)aanbod in de stad. d) Doorverwijzen naar aanbod in de stad In het begeleidingstraject is ook aandacht voor leefgebieden naast de inburgering. De consulent luistert naar wensen op andere terreinen en zorgt dat problemen en belemmeringen vroeg worden gesignaleerd. De consulent kent het aanbod in de stad goed en wijst zo nodig door naar passende ondersteuning of trajecten.

Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

De bekostiging van de aanpak gezinsmigranten wordt gedekt vanuit de Rijksmiddelen die de gemeente ontvangt voor de uitvoering van de wettelijke taken voor gezinsmigranten. Volgens de laatste raming van Divosa ontvangt de gemeente €3.231 per gezinsmigrant. De verwachte instroom is 1000 inburgeringsplichtige gezinsmigranten per jaar. Het totale uitvoeringsbudget voor 2022 wordt geschat op €3.231.000,00.

Gegenereerd: v1.18

Onderdeel

Bedrag dat de gemeente per gezinsmigrant ontvangt

Leerroute

€0

3

Gemeenteraad

VN2021-029734 Werk, Participatie en Inkomen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 december 2021

MAP

€136

PVT

€216

Maatschappelijke begeleiding

€0

Uitvoeringskosten (voor intake, PIP, begeleiding €2.700 en handhaving) Tolkenvoorzieningen

€179

Totale middelen per gezinsmigrant

€3.231

Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

N.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-114234

Beleidskader Adamse aanpak gezinsmigranten.pdf (pdf)

AD2021-114233

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

WPI/Statushouders en Inburgering, Dorien Vogelsang, 06 3900 0232, d.vogelsang@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.18

4