A - 19 Grondzaken (31) Bijlage 4 - Richtlijnen voor ontwikkeling Werkstad Ov
Tekst van het document
WERKSTAD OVERAMSTEL Richtlijnen voor ontwikkeling
NS / metro Amstelstation
l
ste
Am
metro Spaklerweg
H.J .E.
kl Spa
eba nck We
eg erw
eg
chw
t raa
st ooy jk K
J
g
we
ink
es .Ge
Sp
Entrada
i
arw
M Van
0
eg
erw
akl
A1
Joa
g
we
eg
w ken
uys
nM
ade
Van
M der
De
metro Van der Madeweg
t raa
sst
e Flin
NS / metro Duivendrecht
Colofon deze richtlijnen zijn opgesteld door Urhahn | stedenbouw & strategie in opdracht van Gemeente Ouder-Amstel in samenwerking met Gemeente Amsterdam met dank aan een subsidie van de Provincie Noord-Holland
metro Strandvliet
15 mei 2019 De tekeningen in dit document zijn gemaakt door Urhahn. Foto's zijn deels gemaakt door Urhahn, deels gevonden op internet. Het document is niet voor commercieel gebruik. Mocht er toch bezwaar zijn tegen het gebruik van een afbeelding, neem dan contact op met de auteurs.
metro Bijlmer ArenA
Inhoudsopgave 5
Inleiding
6
Stedelijke context
8
Een stevige positie in de Amstelcorridor
12
In de Werkstad
15
Deel 1 Richtlijnen per deelgebied
16
Duurzaam werk- en leefklimaat
20
Deelgebieden
22
Werkstad Zuid: economie voor de stad
28
Werkstad Noord: wonen en werken in hoge dichtheid
34
Weespertrekvaart: naar het water
40
Hoogteopbouw
47
Deel 2 Onderbouwing richtlijnen
48
Duurzaam werk- en leefklimaat
64
Onderbouwing programma
74
Onderbouwing raamwerk
RK PA ID ZU
BE
De
Vol ks
kr
AM
IX
an
t|
Trou
w
|A
lgem
een
Dag
blad
AP ST
M
SL
4
IG
P
RO
P
LE
S
AK
RO
INLEIDING In oktober 2017 werd de Ruimtelijk economische visie Werkstad Overamstel vastgesteld. Hierin is aangegeven dat het gebied, nu bekend als Amstel Business Park Zuid, een belangrijke rol vervult in de stad, als schakel in het economische stelsel. Bedrijven voor wie de stad onbetaalbaar of onbegaanbaar is geworden, van garagebedrijf tot bezorgservice, worden hier gecombineerd met creatieve industrie en ICT. Deze mix kan ten noorden van de A10 worden verrijkt met wonen, zo stelt de visie. Werkstad Overamstel wordt een gebied waarin openbaar vervoer en fiets centraal staan. De stedelijke context biedt daarvoor genoeg aanleiding: metrohaltes op loopafstand en aantrekkelijke woon- en groengebieden op fietsafstand. Richtlijnen voor Ontwikkeling
Naast het overleg is ook onderzoek nodig
Het proces van transformatie is niet iets
In deze Richtlijnen worden handvatten
om verder inzicht te krijgen in de uitwerking
dat binnen nu en vijf jaar is afgerond, maar
gegeven voor de transformatie van een
van de Richtlijnen in de verschillende
gaat een langere tijd in beslag nemen.
werkgebied naar een gemengd stedelijk
deelgebieden. Daarom wordt voor de
Dat betekent dat de transformatie aan
gebied. De richtlijnen geven inzicht in welke
concrete ontwikkelplannen nader onderzoek
verschillende marktomstandigheden en
programma’s, bouwhoogtes, dichtheden,
gedaan naar bijvoorbeeld geluid, externe
economische conjunctuur onderhevig
etcetera, vanuit stedenbouwkundig oogpunt
veiligheid en verkeer. Uitkomsten van die
is. Daarom moet het ruimtelijk beleid
maximaal wenselijk zijn om het gebied te
onderzoeken kunnen bepalend zijn voor het
dynamisch zijn en eens in de twee à drie
transformeren naar Werkstad Overamstel.
definitief te realiseren programma.
jaar getoetst worden op actualiteit.
De transformatie is een continu
Beleid Werkstad Overamstel
Het ruimtelijk beleid is geen exacte
proces dat vraagt om afstemming en
De Richtlijnen zijn een uitwerking van
wetenschap maar richtinggevend aan
samenwerking: je hebt elkaar nodig
de Ruimtelijk economische visie voor
de transformatie. Als het nodig is om
om te komen tot stedelijke interactie.
Werkstad Overamstel en kunnen daarvan
ten behoeve van de transformatie op
Over de richtlijnen heeft daarom al veel
niet los gezien worden bij het toetsen van
onderdelen af te wijken dan moet dat
overleg plaatsgevonden met grond- en
ontwikkelplannen in Werkstad Overamstel.
ter besluitvorming voorgelegd worden
vastgoedeigenaren, bedrijven, bewoners en
Naast de ruimtelijke aspecten moet bij
aan het college van burgemeester en
de regio. Dat is onderdeel van het continu
toetsing van plannen ook gekeken worden
wethouders. Partijen worden uitgedaagd
proces dat nodig is om tot transformatie te
naar beeldkwaliteit van gebouwen en
om daadwerkelijk een bijdrage te leveren
komen. De gemeente zal daarom ook na het
openbare ruimte. Daarom wordt aanvullend
aan de transformatie en de hierbij
vaststellen van de Richtlijnen het (regionaal)
op de Richtlijnen een Beeldkwaliteitplan
beoogde kwaliteit. Dat betekent investeren
overleg voortzetten.
opgesteld dat in de plaats komt van
in (maatschappelijke) voorzieningen
de welstandsnota voor dit gebied. De
en openbare ruimte om een leefbare
Ruimtelijk economische visie, de Richtlijnen
en duurzame Werkstad Overamstel te
en het nog op te stellen Beeldkwaliteitsplan
realiseren. Als een partij van onderdelen
vormen samen het ruimtelijk beleid voor de
wil afwijken dan zal deze partij moeten
transformatie naar Werkstad Overamstel.
aangeven op welk ander onderdeel een extra stap gezet wordt.
5
STEDELIJKE CONTEXT In Overamstel komen de kwaliteiten van de Amstelcorridor en de Zuidas samen. Tegelijkertijd is het gebied versnipperd door barrières.
Amstelcorridor ontmoet Zuidas De stadsas Wibautstraat-AmstelstationSpaklerweg-Holterbergweg ontwikkelt zich tot de knowledge mile van Amsterdam, een hoogstedelijke as waar hoogbouw niet wordt geschuwd en wonen, werken, onderwijs en voorzieningen stedelijkheid maken. De metrolijn zorgt voor optimale bereikbaarheid op stedelijke en regionale schaal. De A10/A2 vormen de ruggengraat van de Zuidas, met internationale topkantoren op steenworp afstand van Schiphol. In Overamstel komen deze twee kwaliteiten samen. Het karakter is meer Oost dan Zuidas: ruig randje en stedelijke mix. Kenmerkend voor Overamstel is de hyperbereikbaarheid op alle niveaus: • Regionaal - op de as Amsterdam-Utrecht met een afslag aan de A2 en aan de A10 en tussen de station Amsterdam Amstel en Duivendrecht. • Stedelijk - aan de A10 met de metrohaltes Overamstel, Spaklerweg en Van der Madeweg. • Lokaal - met de auto of fiets vanuit Amsterdam, Ouder-Amstel en Diemen. • Wat ontbreekt is het schaalniveau van de voetganger, met korte lijnen vanaf de metro en veilige routes. Overamstel centraal in de stad op de kruising van Zuidas en Amstelcorridor.
6
Amstelcorridor: Wibautstraat - Amstelstation - Amstelkwartier Bajeskwartier - Werkstad Overamstel - De Nieuwe Kern - Amstel Arena
7
EEN STEVIGE POSITIE IN DE AMSTELCORRIDOR De Amstelcorridor heeft een eigen gezicht in Amsterdam: de Wibautstraat en het Amstelstation zijn hoogstedelijk met een mix van werken, hoger onderwijs en wonen. Stedelijke blokken, brede stoepen, de snelheid van fiets en auto sluiten aan bij het beeld: metropolitane diversiteit en dynamiek.
Amstelcorridor: metropolitane kwaliteiten De kop van de Amstel met het Amstelkwartier en park Zomerlust ontwikkelen zich tot een aantrekkelijk woongebied, de hoogstedelijke variant van de Rivierenbuurt. Aan de andere kant van het spoor ligt de Weespertrekvaart met in de planning stedelijke voorzieningen zoals een middelbare school en cultuur. Ten zuiden van Overamstel is Bijlmer Arena in ontwikkeling met leisure, werken en wonen. De metro rijgt alles aan elkaar en maakt hoogstedelijkheid mogelijk. De condities voor een woon-werkstad in hoge dichtheid zijn aanwezig.
8
9
Transformatie in de Amstelcorridor De stad rukt op aan beide kanten van het Amstel Business Park: transformatie naar wonen in het Amstelkwartier en aan de Weespertrekvaart, ontwikkeling van De Nieuwe Kern aan de zuidzijde. Tegelijk blijft deze plek perfect geschikt voor economie voor de stad in verschillende sectoren, van autohandel tot horeca. De Spaklerweg is de rode draad die van noord naar zuid buurten met verschillende programma’s met elkaar verbindt: wonen in het Amstelkwartier, productieve stad met wonen en werken bij de kauwgomballenfabriek en Amstelwerf, werken en ruimte voor economie van de stad ten zuiden van de A10. Autobedrijven, groothandels en bouwbedrijven kunnen hier worden gemengd met kleinschalige maakindustrie en voorzieningen. Voorbij station Duivendrecht ontwikkelt OuderAmstel woonbuurt De Nieuwe Kern en rond station Bijlmer ontstaat een gemengd stedelijk milieu met uitgaan, kantoren en wonen. Zo wordt de Zuidoostlob een divers gebied met een schakering aan woonwerkmilieus. Ten oosten van het spoor aan de Weespertrekvaart is ruimte voor wonen in aansluiting op het Bajeskwartier en in Entrada aansluitend op Duivendrecht.
Programma per buurt Wonen Mix Werken
10
Verbinden met omliggende buurten
Hoogbouw
De context is divers: stedelijk gemengd aan de Wibautas,
Er is sprake van twee hoogbouwclusters met torens tot 100 meter
hoogwaardig wonen in Watergraafsmeer en Rivierenbuurt,
of meer: rond het Amstelstation en rond Station Bijlmer Arena.
het landschap van de Amstelscheg. De verbindingen met de
Dit zijn de intercitystations waar wonen en werken geïntensiveerd
omliggende buurten zijn vaak nog ontoereikend, terwijl die veel
worden. Daartussen worden torens tot ongeveer 70 meter gebouwd,
kansen bieden.
met name rond de metrostations. Ambitie is niet een hoogbouwas, maar benutten van goed openbaar vervoer en uitzicht.
Rivierenbuurt
Amstelstation
tot 140m Amstel
Watergraafsmeer
Amstelkwartier
Bijlmerbajes
Duivendrecht
tot 70m
Venserpolder De Nieuwe Kern
De Nieuwe Kern Amstelscheg
Arena
Bijlmer Arena
11
tot 100m
IN DE WERKSTAD Diverse kenmerken in het gebied zijn leidend voor de richtlijnen. Er zijn belemmeringen voor woningbouw op sommige plekken, maar ook inspirerende industriële kwaliteiten.
Milieuzonering
Eilanden
In het gebied zijn belemmeringen aanwezig die de mogelijkheden
Het gebied wordt doorsneden door infrastructuur en barrières
voor woningbouw beperken. De aanvliegroutes van Schiphol zorgen
(spoor, snelweg, stadswegen, gemeentegrenzen, water). Hierdoor
voor harde belemmering: binnen de contouren zijn geluidsgevoelige
valt het gebied uiteen in kleine eilandjes zonder onderlinge
bestemmingen niet mogelijk. Geluidhinder van snelweg en spoor
samenhang. Door de verbindingen te verbeteren kan een meer
is (deels) oplosbaar met ontheffing en maatregelen aan het
samenhangend gebied ontstaan.
gebouw. Derde element is bedrijfslawaai zoals de betoncentrale. De belemmeringen vanuit bedrijven zijn nu nog hard, maar kunnen op termijn veranderen.
Mebin betoncentrale
Schipho
lcontou
r
12
Weinig straten
Amstel, Duivendrechtsevaart en Weespertrekvaart
In de Werkstad is het terrein grotendeels uitgegeven; er zijn naast
De Amstel en de industriële vaarten zijn belangrijke kwaliteiten in
de doorgaande wegen nauwelijks straten. Bij gebiedsontwikkeling
en om het gebied. De Duivendrechtsevaart kan zich ontwikkelen
zullen daarom, naast gebouwen, ook altijd straten en openbare
tot de plek om te verblijven, fitnessen, wandelen en roeien. Om
ruimte en groen moeten worden toegevoegd.
deze redenen is het wenselijk om op een aantal plekken de kade vrij te maken van woonboten. Park Somerlust op de kop van de Amstel laat zien hoe een industriële rand kan transformeren tot een stedelijke trekker.
13
14
DEEL 1 RICHTLIJNEN PER DEELGEBIED Zes principes voor een duurzaam werk- en leefklimaat vormen de basis voor de planvorming. Binnen drie deelgebieden in de Werkstad zijn richtlijnen opgesteld voor programma en ruimtelijk raamwerk. De richtlijnen voor de hoogteopbouw worden voor het hele plangebied omschreven. De achtergrond van de principes en richtlijnen wordt in deel 2 nader onderbouwd.
15
DUURZAAM WERK- EN LEEFKLIMAAT Amstel Business Park Zuid is in de huidige vorm echt een bedrijventerrein: veel verharding en parkeren, privéterrein ligt vaak achter een hek. Er is weinig openbare ruimte en groen, de focus ligt op de auto. Om dit tot een aangenaam verblijfsgebied te maken waar je prettig woont en werkt moet veel gebeuren. De transitie van bedrijventerrein naar Werkstad vraagt om een duurzame kwaliteitsslag.
Wisselende dynamiek in de ontwikkeling
Zes principes, passend bij de ontwikkeling
De ontwikkeling van de Werkstad is een
De opgaven in het gebied zijn per
proces van voortdurende transformatie.
locatie verschillend en dat maakt de
De dynamiek in de Werkstad is heel divers:
transformatie van het gehele gebied
sommige eigenaren willen direct aan de
complex. De afzonderlijke ontwikkelingen
slag, anderen zitten prima en denken niet
moeten een bijdrage leveren aan de
aan verandering. Ontwikkelingen vinden los
kwaliteitsverbetering van het gehele gebied.
van elkaar plaats. Daarbij is het van groot
Daarvoor is het noodzakelijk de volgende
belang dat ontwikkelingen elkaar niet in de
zes principes in acht te nemen en bij elke
weg zitten. Uitgangspunt bij ontwikkeling
ontwikkeling na te gaan in hoeverre hierop
is: informeer je buren en kijk wat de
wordt gescoord. De zes principes zijn de
ontwikkeling voor hen kan betekenen.
basis voor iedere ontwikkeling en komen
Zijn er parkeerplaatsen die je kunt delen?
terug in (nog op te stellen) beleid van
Is de buurman ook op zoek naar een
Ouder-Amstel.
lunchfaciliteit? Is de toren die je wilt maken ook goed als de buurman gaat verdichten?
De manier waarop deze zes principes
Zo kunnen verschillende functies goed
worden toegepast moet aansluiten bij iedere
naast elkaar bestaan of, beter nog, elkaar
ontwikkeling. Daarom worden de principes
versterken.
niet in dwingende regels gevat, maar als ambitie meegegeven aan de ontwikkelende partij. Wel is voor enkele ambities een norm meegegeven. De normen per ambitie zijn verder uitgewerkt in (nog op te stellen) beleid van Ouder-Amstel op het gebied van duurzaamheid, beeldkwaliteit en parkeren/ mobiliteit. Per project wordt gekeken op welke manier de ontwikkeling kan bijdragen aan de Werkstad als geheel. Als toetsingskader worden de richtlijnen en het beleid van Ouder-Amstel gebruikt.
16
1. Activeer de straat en organiseer interactie
2. Werk aan innovatieve mobiliteit
Het leven speelt zich nu af binnen de gebouwen. Door gebouwen
De unieke uitgangssituatie in dit gebied is het aanwezige
aan de straat te plaatsen, met voorzieningen in de plint en terrassen
hoogwaardige openbaar vervoer. De stations kunnen veel beter
op de stoep, komt het leven in contact met de straat. Hierdoor
worden benut door op loopafstand van de stations te verdichten.
wordt het (sociaal) veiliger fietsen en wandelen.
Duurzame mobiliteit is het uitgangspunt; ieder bedrijf wordt gevraagd hierop een visie te ontwikkelen.
Treublaan bij Amstelstation: drukke verkeersader heeft door de brede stoep toch verblijfskwaliteit.
Wibautstraat: metro en auto en fiets zorgen voor bovenstedelijke bereikbaarheid.
17
Ouder-Amstel bouwt aardgasloos. Dat betekent dat alternatieve
4. Maak leefbare en klimaatadaptieve openbare ruimte en gebouwen
energiebronnen moeten worden gezocht. Dat kan het al
Meer straten, groene straten, ruimte om water te bergen en
aanwezige warmtenet zijn, maar een bedrijf kan ook alternatieve
aantrekkelijke verblijfsplekken. Gezonde steden met gezonde
energiebronnen aanwenden of zelf energie opwekken.
gebouwen.
Zon op het dok: bewonerscooperatie gaat op het dak van het 300 meter lange Entrepotdok zonnepanelen leggen.
Park Somerlust: verblijven en hoogwaardig groen.
3. Werk aan fossielvrije energievoorziening
18
5. Bouw aan een leesbare en afwisselende stad
6. Ontwikkel flexibele en robuuste gebouwen
De Werkstad is groot en bestaat uit verschillende sferen. Maak
Investeringen in het vastgoed zijn voor de lange termijn. Gebouwen
gebruik van die verschillen, zorg voor herkenningspunten en stem
moeten in staat zijn van functie te veranderen en een tweede en
positionering van hoogbouw af met andere ontwikkelingen.
derde leven te beginnen.
Hoogbouw Amstelkwartier: nieuwe herkennignspunten in het stedelijk weefsel.
Danzigerkade: werkgebouwen die eenvoudig naar wonen getranformeerd kunnen worden.
19
DEELGEBIEDEN Werkstad Overamstel is verdeeld in drie deelgebieden. In Werkstad Zuid, ten zuiden van de A10, is verdichting mogelijk, mits gericht op werken. Werkstad Noord en Weespertrekvaart zijn gebieden waar mengen met woningbouw mogelijk wordt. Hier zijn al meerdere partijen actief en zou de ontwikkeling snel kunnen gaan. Dat vraagt om specifieke eisen en iets meer detail.
Werkstad Zuid Werkstad Zuid blijft bestemd voor werken, transformatie naar wonen is hier in ieder geval tot 2030 niet aan de orde. Rond de metrohalte Van der Madeweg is ruimte voor
WEESPERTREKVAART
meer functiemenging, zodat de Spaklerweg zich kan gaan ontwikkelen tot stedelijke straat.
Werkstad Noord Werkstad Noord sluit aan op het Amstelkwartier en het Kauwgomballenterrein,
30% WERKEN
20% WERKEN
30% WONEN
40% WONEN EN/OF WERKEN
WERKSTAD NOORD
een gemengd stedelijk werkgebied met veel creatieve industrie. Werkstad Noord transformeert naar een gemengd woonwerkgebied met de Duivendrechtsevaart als identiteitsdrager.
Weespertrekvaart In Weespertrekvaart wordt aangesloten bij
WERKSTAD ZUID
de koers die is ingezet in het Amsterdamse deel van Weespertrekvaart. Dit transformeert naar een woongebied met ruimte voor voorzieningen en kleinschalig werken, in hoogte aflopend naar de Weespertrekvaart. Het aandeel kantoren zal hier op termijn
Drie deelgebieden
afnemen.
20
100% WERKEN & STEDELIJKE VOORZIENINGEN
40% WONEN EN/OF WERKEN
40% WONEN
Verschillende sferen De indeling in deelgebieden wil niet zeggen dat er sprake is van één sfeer of identiteit. De noord-zuidstraten en het water zijn de lange lijnen in het gebied die de basis vormen voor verschillende sferen.
nc We a keb
Wees p
kvaa
rt
Weespertrekvaart
eg
chw
ertre
Wenkebachweg
Dui kle
Spa
t
g
rwe
r vaa tse
h rec
eg
w ken
uys
nM
d ven
Joa
Spaklerweg
Duivendrechtse kade
Verschillende sferen
Joan Muyskenweg
21
WERKSTAD ZUID: ECONOMIE VOOR DE STAD In Werkstad Zuid, ten zuiden van de A10, staat werken centraal. Door het werken te intensiveren en te mengen met voorzieningen, hotel en horeca, ontstaat een stedelijk werkgebied met een sterke relatie met de stad. De autobedrijven, groothandels en (bouw)materialenhandel vervullen een belangrijke functie in de stad en ontvangen veel bezoekers. De Duivendrechtsevaart kan zich ontwikkelen tot de verblijfsplek en doorgaande fietsroute naar de Amstel.
Joan Muyskenweg
activeren van de kades
verblijfsplek met ruimte voor waterberging
22
groene straten met ruimte voor de voetganger
Holterbergweg
ruimte voor de fiets
flexibele gebouwen
23
PROGRAMMA WERKSTAD ZUID
regio worden gemaakt, biedt beperkt
de hoofdfunctie. Er zijn drie sferen
Joan Muyskenweg/ Duivendrechtsevaart
te onderscheiden: werken aan de
Aan de Duivendrechtsevaart is sprake
de metro krijgen hiervoor de prioriteit.
Duivendrechtsevaart en Joan Muyskenweg,
van een mix van stedelijke functies:
Doel is dat deze functies bijdragen aan
gemengd stedelijk aan de Spaklerweg rond
autoshowrooms, creatieve bedrijven,
verblijfskwaliteit en sociaal veilige routes
het metrostation en de culinaire straat rond
werken. Op de hoek van het water wordt
voor fietser en voetganger aan beide zijden
de De Flinesstraat. Er zijn enkele plekken
een gebouw ontwikkeld met verschillende
van de Spaklerweg en rond de metrohalte.
in het gebied die zich kunnen ontwikkelen
functies zoals hotel, broedplaats en horeca
Tussen de A10 en Van der Madeweg zijn
tot hotspots. Voor een aantal daarvan is
waarmee deze locatie zich kan ontwikkelen
nieuw te vestigen bedrijven vrij van een
reeds een lopend initiatief. De koppen aan
tot een ontmoetingsplek, met een looproute
milieucontour, zodat transformatie op lange
de vaart zijn plekken waar een initiatief
langs het water naar metrohalte Overamstel.
termijn mogelijk blijft.
gewenst is om de plek te activeren, daarom
Om ook de kop van de vaart te activeren is
is het wenselijk dat op termijn de kades
een initiatief gewenst.
Ten zuiden van de A10 is bedrijvigheid
100% WERKEN & STEDELIJKE VOORZIENINGEN
Culinaire straat Rond de De Flinesstraat zijn de
worden vrij gemaakt van woonboten.
Programma Werkstad Zuid
ruimte voor kantoren. De locaties rond
Spaklerweg/Ellermanstraat
horecagroothandels geclusterd. Dit is een
Rond metrohalte Van der Madeweg
kans om te komen tot een specifiek milieu
(zowel de oost als westzijde) is ruimte
waarin food centraal staat. Er is ruimte
voor stedelijke functies: nieuwe kantoren,
voor leisure of foodgerelateerde functies.
maximaal twee hotelvestigingen en horeca.
Denk aan een kookschool, een markt of een
Het Plabeka, waarin afspraken voor
foodcourt.
kantoorontwikkeling in de Amsterdamse
Richtlijnen programma Werkstad Zuid • Nadruk op werken. • Activeren doorgaande routes Spaklerweg en Duivendrechtsevaart. • Maximaal 35.000 m2 nieuwe kantoren op loopafstand van de metro. • Maximaal 2 hotelvestigingen op loopafstand van de metro (zowel oost als westzijde), met adres aan de doorgaande straten. • Ruimte voor maximaal 10.000 m2 leisure in de culinaire straat, functies die het food-profiel versterken.
24
A10
Nieuw programma: Bedrijven Kantoren Hotel Leisure Hotspot met initiatief Wenselijke hotspot Joan Muyskenweg/ Duivendrechtsevaart: economie voor de stad en ruimte voor (creatieve) industrie
Culinaire straat: inzetten op food cluster en kansen voor leisure
25
Spaklerweg/Ellermanstraat: kantoren en hotels op loopafstand van de metro
RAAMWERK WERKSTAD ZUID
Het gebied ten zuiden van de A10 is divers.
in één keer gebeuren omdat de kades nog
de Joan Muyskenweg langs het spoor die
Een aantal gebieden is al fijnmaziger
grotendeels in gebruik zijn. Er zijn twee
de Spaklerweg kan ontlasten en tegelijk het
verkaveld en heeft een redelijk bestaand
manieren waarop een fietsbrug zou kunnen
gebied zelf beter bereikbaar maakt. Deze
stratenpatroon, zoals de Ellermanstraat
worden toegevoegd: over de dwarsvaart
straat kan worden verbonden met de De
en de Pieter Braaijweg. Andere gebieden,
of over de hoofdvaart, een brug over de
Flinesstraat. Pas bij ontwikkeling van kavels
bijvoorbeeld de Joan Muyskenweg, hebben
dwarsvaart heeft hierbij de voorkeur.
is het verfijnen van het netwerk aan de orde.
helemaal geen straten.
Wat het meest kansrijk is hangt af van
Hierbij is de positie vrij.
betonfabriek Mebin. Zolang de betonfabriek Er zijn drie sferen te onderscheiden:
er zit en gebruik maakt van de kades en
1a. Joan Muyskenweg
transport over water, is een brug niet
1b. Duivendrechtsevaart
haalbaar.
2. Spaklerweg/Ellermanstraat 3. Culinaire straat
2. Spaklerweg/Ellermanstraat De Ellermanstraat is een bijzonder gebied:
1a. Joan Muyskenweg
door het fijnmazige stratenpatroon en de
Aan de westzijde van de Joan Muyskenweg
kleinere kavels is een divers en interessant
Richtlijnen raamwerk Werkstad Zuid
is beperkte openbare ruimte. Een
gebied ontstaan. Op basis van deze
• Openbare kades.
lusstructuur zou ideaal zijn, aangezien er
structuur kan eenvoudig doorgewerkt
• Blokmaat is maximaal tweehonderd
ook bedrijven op de tweede linie tegen
worden. Missing link is de verbinding langs
de A10 zitten. De lus is nu min of meer
het spoor richting station Duivendrecht. Aan
• Extra straten zijn welkom.
aanwezig op eigen terrein, maar is puur
de Van der Madeweg en Spaklerweg zou het
• Om wateroverlast te voorkomen
functioneel. Met ontwikkelingen kan deze
gebied meer gezicht naar de straat kunnen
kan de openbare ruimte bij nieuwe
lus worden uitgebouwd. Met een breder
maken. De structuur van de Ellermanstraat
ontwikkelingen tenminste 75 mm
straatprofiel kunnen bomen in de straat
is ook goed bruikbaar voor de kavel van de
regenwater per uur verwerken en
worden toegevoegd zodat een begin kan
Hanos. Het aantal straten en de diepte van
kunnen nieuwe gebouwen minimaal
worden gemaakt met een aangenaam
de kavels kunnen daarbij variëren.
meter.
60 mm regenwater per uur verwerken. • Op iedere kavel is ruimte voor groen
verblijfsklimaat.
3. Culinaire straat
op volle grond. Aanvullend kan het
1b. Duivendrechtsevaart
De De Flinesstraat krijgt dankzij de
noodzakelijk zijn om groen-blauwe
Rondom de vaart is alle openbare ruimte
groothandels veel bezoek; met kerst kan de
daken toe te voegen ten behoeve van
gericht op het water en is het een prioriteit
straat de toestroom niet aan. Er komt een
waterberging.
de kades openbaar te maken. Dit zal niet
extra verbinding tussen de Spaklerweg en 26
Raamwerkkaart Werkstad Zuid Straten, positie flexibel Straten; positie vast Nieuwe ventweg Nieuwe straat langzaam verkeer (waar nodig: auto te gast) Nieuwe fietsbrug, positie flexibel Hoofdinfrastructuur
Pie
g
jwe
i raa
B ter
kle
Spa g
rwe
2.
1b. Joa
Elle
eg
w ken
uys
nM
1a.
t
traa
ns rma
Van
g
we
ade
M der
De
t raa
sst
e Flin
3.
gde
len Ver
27
Jo
g
nwe
ske
uy an M
WERKSTAD NOORD: WONEN EN WERKEN IN HOGE DICHTHEID Werkstad Noord wordt een gemengd woon-werkgebied met een ruig randje. Het gehele gebied lijkt kansrijk voor wonen, daarnaast blijft wonen mogelijk in de woonboten aan de Willem Fenengastraat. De metrohalte Overamstel zorgt voor optimale bereikbaarheid, maar moet beter bereikbaar worden vanaf de westkant. Om deze reden is het wenselijk dat ter hoogte van het metrostation de kade op termijn vrij gemaakt wordt van woonboten. Werken blijft een onderdeel van de mix, enerzijds door zittende bedrijven, anderzijds door nieuwkomers die worden aangetrokken door de stedelijke dynamiek.
Duivendrechtse vaart
slim positioneren van hoogbouw
groen in en om de werkstad
adressen aan de straat
28
Spaklerweg
verblijven aan het water
duurzame mobiliteit
29
bomen in de straat
PROGRAMMA WERKSTAD NOORD
Tussen de metrolijn en de A10 zijn drie
2. Amstelwerf
3. Waternet
duidelijk afgebakende bouwvelden te
De ligging naast het metrostation
Op de Waternetkavel is ruimte voor circa
onderscheiden: de busremise aan de
Overamstel en de Duivendrechtsevaart als
twee torens met variërende bouwhoogte.
westzijde aan de Joan Muyskenweg, de
kwaliteitsdrager maakt een complete mix
kavels tussen de Duivendrechtsevaart en
van wonen, kantoren en voorzieningen in dit
Voor beide gebieden wordt minimaal 7%
de Spaklerweg, en de locatie van Waternet
gebied mogelijk. Het wonen in woonboten
van de ontwikkelruimte gereserveerd
aan de oostzijde van de Spaklerweg. Er is
aan de Willem Fenengastraat maakt
voor maatschappelijke voorzieningen
ruimte voor 25.000 m2 nieuwe kantoren, in
deel uit van deze mix. Op de kop bij het
zoals onderwijs of welzijn. Als hier
aanvulling op de kantoormeters die nu al in
metrostation en bij de A10 is het wenselijk
geen invulling voor nodig is kan deze
het gebied aanwezig zijn.
om de kade vrij te maken van woonboten.
ruimte anders worden bestemd. Vooral
Wonen lijkt kansrijk op de nog vrije kavel
realisatie van gevoelige bestemmingen
1. Busremise
aan de Duivendrechtsevaart, maar ook aan
aanvullend op wonen, als scholen, zijn een
De busremise zal op korte termijn nog niet
de Spaklerweg. Tussen Duivendrechtsevaart
belangrijk aandachtspunt bij de uitwerking
tot ontwikkeling komen. De functieverdeling
en Spaklerweg is ruimte voor zes tot zeven
van de plannen, vanwege nabijgelegen
voor dit deelgebied is vergelijkbaar met de
torens met variërende bouwhoogte. In
infrastructuur (snelweg).
andere twee.
de uitwerking dient aandacht besteed te worden aan geluidshinder van snelweg en spoor.
Programma Werkstad Noord
30%
WERKEN/ VOORZIENINGEN
30%
WONEN
Richtlijnen programma Werkstad Noord • Gemengd milieu met minimaal 30% en maximaal 70% wonen. • 30% van het woonprogramma is sociaal (in BVO gemeten).
40%
FLEX: WONEN EN/OF WERKEN
• Maximaal 25.000 m2 nieuwe kantoren. • Hotels zijn niet toegestaan. • Minimaal 7% maatschappelijke voorzieningen. • Minimaal 10% bedrijven.
30
3. Waternet
2. Amstelwerf
1. Busremise: na 2030
2. AMSTELWERF: TOTAAL MAX 210.000 M2
3. WATERNET: TOTAAL MAX 75.000 M2
WONEN
WONEN
min. 30% = 63.000 m2 max. 70% = 147.000 m2
MAATSCHAPPELIJK KANTOREN BEDRIJVEN HORECA min. 30% = 63.000 m2 max. 70% = 147.000m2 min 15.000 m2 maatschappelijk min. 21.000 m2 bedrijven max. 35.000 m2 kantoor 31
min. 30% = 22.500 m2 max. 70% = 52.500 m2
MAATSCHAPPELIJK KANTOREN BEDRIJVEN HORECA min. 30% = 22.500 m2 max. 70% = 52.500m2 min. 5.000 m2 maatschappelijk min. 7.500 m2 bedrijven max. 19.000 kantoor
RAAMWERK WERKSTAD NOORD
Over de Duivendrechtsevaart loopt een
2. Amstelwerf
autobrug parallel aan de metrolijn, maar
Aan de Spaklerweg kan de rooilijn meer
de route is slecht aangesloten op het
naar voren komen, zodat een adres aan
hoofdnetwerk en daarom onvindbaar.
de straat ontstaat. De rooilijn van de
Als de Amstelstroomlaan de functie kan
bebouwing in het zuidelijke deel is hiervoor
overnemen van de belangrijkste oost-west
maatgevend, met voldoende maat voor
autoverbinding, kan de De Heusweg een
groen en een goed trottoir. Een ventweg
goede verbinding voor fietser en voetganger
is ongewenst, want deze schept afstand
worden, aangesloten op de kade langs de
tussen straat en bebouwing.
Duivendrechtsevaart. Om het toenemende programma in het Werkstad Noord bestaat uit drie bouwvelden
gebied goed te ontsluiten is een tweede
die door infrastructuur worden gescheiden
aansluiting op de Spaklerweg een optie.
en geen straten op eigen terrein hebben:
Als variant kan er een lus door het gebied
1. Busremise
worden gemaakt die binnendoor terug naar
2. Amstelwerf
de Van Marwijk Kooystraat loopt.
Richtlijnen raamwerk Werkstad Noord
Voor langzaam verkeer wordt de kade onder
• Blokmaat is maximaal tweehonderd
3. Waternet
1. Busremise
de A10 door verbonden met het zuiden.
De busremise is een belangrijke kavel
Middendoor is ruimte voor een langzaam
• Extra straten zijn welkom.
omdat hier de kans ligt de metrohalte
verkeerstraat die op een prettige manier
• Om wateroverlast te voorkomen
vanaf de westzijde goed aan te sluiten
Spaklerweg en water met elkaar verbindt.
op de Joan Muyskenweg. De metrohalte
meter.
kan de openbare ruimte bij nieuwe ontwikkelingen tenminste 75 mm
is nu (sociaal) onveilig vanaf deze zijde.
3. Waternet
regenwater per uur verwerken en
Hier is het uitgangspunt een openbare
De Waternetlocatie ligt aan spoor en
kunnen nieuwe gebouwen minimaal
kade die onder de A10 door verbonden
snelweg. De Spaklerweg is de logische
wordt met de kade langs G-Star, die op dit
voorkant en entree. Er zijn geen doorgaande
• Op iedere kavel is ruimte voor groen
moment privé is. Routes dwars op het water
routes door het gebied te realiseren en de
op volle grond. Aanvullend kan het
verbinden de Joan Muyskenweg met de
openbare ruimtestructuur is daarom vooral
noodzakelijk zijn om groen-blauwe
Duivendrechtsevaart. De positie van deze
afhankelijk van de ontwikkeling zelf en de
daken toe te voegen ten behoeve van
routes is flexibel.
geluidseisen.
waterberging.
32
60 mm regenwater per uur verwerken.
Raamwerkkaart Werkstad Noord Straten, positie flexibel Straten; positie vast Nieuwe ventweg Nieuwe straat langzaam verkeer (waar nodig: auto te gast) Hoofdinfrastructuur
en Fen t
traa
gas M Van
t
traa
ijs Koo
3.
g
rwe
kle
usw
He
jk arwi
Spa
De
eg
2.
eg
w ken
uys
nM
Joa
1.
Variant 1: twee aansluitingen op de Spaklerweg
rw kle eg
eg
M Van
Spa
rw kle
M Van
t
traa
oijs jk Ko arwi
Spa
t
traa
oijs jk Ko arwi
Variant 2: lus met één aansluiting op de Spaklerweg
33
WEESPERTREKVAART: NAAR HET WATER Weespertrekvaart ligt relatief in de luwte, aan de oostzijde van het spoor. De Wenckebachweg is de hoofdstraat van het gebied. Om daar een goede stadsstraat van te maken wordt gewerkt aan de aansluiting op de afslag. Met het Bajeskwartier als buren kan hier een hoogstedelijk woonmilieu ontstaan met ruimte voor bijzondere voorzieningen.
spoor
Bajeskwartier als buren
verblijfskwaliteit aan de straat
loft achtig
34
Wenckebachweg
ruimte om te bewegen
duurzame gebouwen, menselijke maat
35
Weespertrekvaart
duurzame mobiliteit vormgeven
PROGRAMMA WEESPERTREKVAART
Weespertrekvaart is opgedeeld in vier
scholen, zijn een belangrijk aandachtspunt
deelgebieden: de kavel in de afslag, het deel
bij de uitwerking van de plannen, vanwege
ten zuiden van de Bijlmerbajes, de driehoek
nabijgelegen infrastructuur (snelweg). Het
naast het diagonale park en de zone langs
is de ambitie dat het aantal m2 kantoor
de A10. De nadruk ligt op woningbouw, om
door transformatie met minimaal 20.000 m2
te beginnen in de gebieden in aansluiting op
wordt teruggebracht. Bij de planuitwerking
het Bajeskwartier en de ontwikkelingen in
dient onderzocht te worden in hoeverre
Weespertrekvaart Midden.
dit mogelijk is. Deze meters kunnen in de andere gebieden worden ingezet.
Bedrijven en kantoren zullen hier stapsgewijs worden getransformeerd naar
In de zone langs de A10 staan veel
wonen met de bijbehorende voorzieningen.
kantoren. De transformatiemogelijkheden
Ook in dit deelgebied is 7% gereserveerd
direct langs de A10 lijken beperkt, hier is
voor maatschappelijke voorzieningen.
wonen op korte termijn niet aantrekkelijk.
Vooral realisatie van gevoelige
De flexibiliteit in functies is daarom in dit
bestemmingen aanvullend op wonen, zoals
deelgebied groter.
Programma Weespertrekvaart
20%
WERKEN/ VOORZIENINGEN
40%
WONEN
40%
FLEX: WONEN EN/OF WERKEN
Richtlijnen programma Weespertrekvaart • Minimaal 50% - max. 80% wonen. • 30% van het woonprogramma is sociaal (in BVO gemeten). • Ambitie om kantoorprogramma met 20.000 m2 te verminderen. • Hotels zijn niet toegestaan. • Minimaal 7% maatschappelijke voorzieningen.
36
3. Hogeschool
2. Wenckebachweg Zuid
4. A10-zone
1. A10 Lus: geen nieuw programma
2. WENCKEBACHWEG ZUID: TOTAAL MAX 95.000 M2
3. HOGESCHOOL: TOTAAL MAX 45.000 M2
4. A10-ZONE: TOTAAL MAX 130.000 M2
WONEN
WONEN
WONEN
min. 50% = 47.500 m2
min. 50% = 22.500 m2
max. 80% = 76.000 m2
max. 80% = 36.000 m2
max. 80% = 65.500 m2
MAATSCHAPPELIJK KANTOREN BEDRIJVEN HORECA
MAATSCHAPPELIJK BEDRIJVEN HORECA min. 20% = 9.000 m2
MAATSCHAPPELIJK KANTOREN BEDRIJVEN HORECA
min. 20% = 19.000 m2
max. 50% = 22.500m2
max. 50% = 47.500m2
min. 3.150 m2 maatschappelijk
min. 7.000 m2 maatschappelijk
kantoren niet toegestaan
max. 15.000 m2 kantoor
37
min. 30% = 39.000 m2
min. 20% = 26.000 m2 max. 70% = 91.000 m2 min. 9.000 m2 maatschappelijk max. 30.000 m2 kantoor
RAAMWERK WEESPERTREKVAART
Weespertrekvaart is op dit moment
Deze nieuwe structuur sluit goed aan op de
alleen vanaf de zuidzijde bereikbaar.
structuur van de Duivendrechtsekade in het
De rotonde aan de afrit van de A10 is
Amsterdamse deel. Zo kan een helder grid
Richtlijnen raamwerk Weespertrekvaart
de grote verdeler in het gebied. Met de
ontstaan dat de basis wordt voor een meer
• Blokmaat is maximaal tweehonderd
komst van de Amstelstroomlaan door de
stedelijke ontwikkeling. Nadere uitwerking
voormalige Bijlmerbajes ontstaat een lus
hiervan is nodig in samenwerking met
• Extra straten zijn welkom.
die de Wenckebachweg verbindt met de
Amsterdam. Ook de waterstructuur moet in
• Om wateroverlast te voorkomen
Spaklerweg en de oprit naar de snelweg.
samenhang worden bekeken. Er is sprake
kan de openbare ruimte bij nieuwe
De Wenckebachweg is dan met recht de
van verschillende waterpeilen, niet alles kan
ontwikkelingen tenminste 75 mm
hoofdstraat van Weespertrekvaart, waarbij
op elkaar worden aangesloten.
regenwater per uur verwerken en kunnen nieuwe gebouwen minimaal
de ambitie is om een gemengde stadsstraat zonder rotonde te maken.
meter.
Aan de Wenckebachweg gaat de voorkeur uit naar adressen aan de straat met
60 mm regenwater per uur verwerken. • Op iedere kavel is ruimte voor groen
Het lijkt mogelijk de knoop bij de rotonde
goede plinten. Het water is beter op zijn
op volle grond. Aanvullend kan het
te ontwarren als de zuidelijke aantakking
plaats in de parkstrook of als verrijking
noodzakelijk zijn om groen-blauwe
van de Joop Geesinkweg kan worden
van de bebouwing. Hierbij moet worden
daken toe te voegen ten behoeve van
aangepast. Een optie is dat de kavels aan
aangesloten op de bestaande waterloop ten
waterberging.
de Joop Geesinkweg dan worden ontsloten
zuiden van de parkstrook.
door een nieuwe straat die via de parkzone en een nieuw aan te leggen straat langs het
Voor langzaam verkeer wordt de route
water loopt. De straat komt aan de huidige
door het Bajeskwartier, de zogenoemde
achterkant te liggen, de kavels krijgen een
Kalverstraat, doorgetrokken tot aan de Van
nieuwe voorkant aan het water in plaats van
Marwijk Kooystraat.
aan het talud van de snelwegafrit. Andere mogelijkheid is om een koppeling te maken ter hoogte van het fietspad (De Slinger).
38
Raamwerkkaart Weespertrekvaart Straten, positie flexibel Straten; positie vast
chse ndre Duive
eg
chw
eba nck We
tkad e
Nieuwe straat langzaam verkeer, positie flexibel
De ger
Slin
aat jstr
Van
ooi jk K
rwi
Ma
39
g
we
ink
s Gee
HOOGTEOPBOUW Ruimte in de stad is schaars en verdichting van de werkgebieden en het mengen met wonen ligt voor de hand. Hoogbouw is op sommige plekken in de Werkstad gewenst, en op andere plekken niet.
Waar is welke bouwhoogte mogelijk
Bouwhoogte in de context
Op plekken die goed bereikbaar zijn met
Langs de Duivendrechtsevaart, Joan
het openbaar vervoer wordt gezocht naar
Muyskenweg, Wenckebachweg en de
optimalisering van het ruimtegebruik. In de
Spaklerweg staat verblijfskwaliteit centraal.
Werkstad gaat het daarbij om de locaties
Er is om die reden een zone van tien meter
rond de metrohaltes.
aangegeven waar de bouwhoogte beperkt is. Vanaf vijfendertig meter hoogte hebben
Niet alle functies zijn geschikt om gestapeld
torens een setback van tien meter, zodat
te bouwen. Met name wonen, kantoren en
ze niet direct aan de straat staan. Zo
hotels kunnen de lucht in. Werkfuncties
voorkomen we windhinder en verminderen
vragen om grotere vloeren en zijn beperkt
we schaduw.
stapelbaar. Ten zuiden van de A10 is het werken leidend. Hier is ruimte voor nieuwe
In Weespertrekvaart loopt de bouwhoogte
typologieën en kan de basishoogte worden
af richting het water. Hier is de OV-
aangevuld tot vijfendertig meter en een
bereikbaarheid langs het spoor (nog) niet
enkele toren tot vijftig meter rond de
optimaal. Er is op papier ruimte voor een
Duivendrechtsevaart of aan de Spaklerweg.
nieuwe metrohalte, maar die zal op korte termijn niet gerealiseerd worden. Overleg met de vervoerspartners zal hierover meer duidelijkheid moeten geven. Desondanks is hoogbouw rond het spoor mogelijk omdat dit goed aansluit bij de ontwikkeling van het Bajeskwartier.
hoogteopbouw verdeeld in drie typen
40
setbacks (van min. 10m) vanaf 35m hoogte aan de aangegeven straten
Bouwhoogtekaart
bouwhoogte max. 70 m.
bouwhoogte max. 50 m.
bouwhoogte max. 35 m.
10 m. setback voor bebouwing
boven de boven 35 m.
metrohalte
te onderzoeken nieuwe metrohalte
400m zone rond metro
nc We eg
w ach keb
Spa
w ken
uys
nM
Joa
kle
eg
g
rwe
r vaa tse
ch dre ven
Dui t
41
Basishoogte
Aan de straat ervaar je overwegend
Om zorg te dragen voor de menselijke maat
de basishoogte. Daarom bestaan de
Richtlijnen basishoogte
is de basishoogte aan de straat maximaal
bouwblokken aan de straten voor minimaal
• De basishoogte bedraagt maximaal
achttien meter. Om de flexibiliteit van de
50% van de gevel uit deze basishoogte
gebouwen te waarborgen en ervoor te
(zoals aangegeven in het kaartje hiernaast).
zorgen dat er in de toekomst transformatie
Een setback van een toren doet hier niet in
vijf verdiepingen, minder
mogelijk blijft mogen daarbinnen maximaal
mee.
verdiepingen mag.
achttien meter. • De basishoogte beslaat maximaal
vijf verdiepingen gemaakt worden. Minder,
• Minimaal 50% van de gevel is
hogere verdiepingen zijn ook toegestaan.
maximaal de basishoogte aan straten (zoals aangegeven in het kaartje). • Een setback van een toren telt niet als basishoogte.
Voorbeelduitwerking: langs de straten is 50% van de bebowing maximaal 18 meter hoog. De overige 50% mag varieren in hoogte.
42
Typering raamwerk Straten waar de regels voor 50% basishoogte en wandvorming gelden
Straten waar de gebouwdelen hoger dan de basishoogte, haaks op de straat staan
eg
w ach keb
Fijnmazig netwerk
nc We
g
rwe
kle
Spa
eg
r vaa tse
h rec
d ven
Dui
w ken
uys
nM Joa
t
43
Torens
Tussen vijftig en zeventig meter maximaal
Onder een toren verstaan we gebouwen die
600 m2. Torens mogen niet direct naast
Richtlijnen torens
hoger zijn dan vijfendertig meter. Voor de
elkaar staan en worden afgewisseld met
• Torens tussen vijfendertig en vijftig
torens wordt het vloeroppervlak vastgelegd
lagere gebouwdelen van maximaal 35 meter
meter hebben een footprint van max
om brede, lage torens te voorkomen.
hoogte. Torens wisselen in hoogte en krijgen
800m2.
Tussen vijfendertig en vijftig meter mag
een goed adres aan de straat.
• Torens tussen vijftig en zeventig meter hebben een footprint van max
het vloeroppervlak maximaal 800 m2 zijn.
600m2. • Torens wisselen in hoogte. • Aangrenzende torens zijn aparte gebouwen. • Torens krijgen een goed adres aan de straat.
44
Wandvorming
der Madeweg maken we een uitzondering,
Om de menselijke maat te behouden mogen
hier zijn langere wanden tot vijfendertig
Richtlijnen wandvorming
gebouwdelen hoger dan de basishoogte
meter hoogte wel mogelijk: de snelheid
• Lange wanden aan de straat worden
geen lange wanden vormen aan de straten.
en ruimtebeleving zijn hier anders en
voorkomen. Gebouwdelen staan
Gebouwdelen staan haaks op de straten
met een hogere basis kan meer gezicht
haaks op de hoofdinfrastructuur
(zoals aangegeven in het kaartje op de
naar de snelweg worden gemaakt. Dit is
(hoofd- en buurtstraten, zie kaartje).
vorige pagina). Langs de A10 en de Van
bijvoorbeeld te zien bij G-Star.
45
DUURZAAM WERK- EN LEEFKLIMAAT
PROGRAMMA
RAAMWERK OPENBARE RUIMTE 46
DEEL 2 ONDERBOUWING RICHTLIJNEN In dit tweede deel worden de richtlijnen per deelgebied onderbouwd. De zes thema’s voor een duurzaam werk- en leefklimaat worden nader beschreven en voorzien van uitgangspunten. Per functie wordt aangegeven welke regels van toepassing zijn. Het raamwerk openbare ruimte wordt in samenhang getoond en er zijn uitgangspunten voor straatprofielen, water en groen aangegeven.
47
DUURZAAM WERK- EN LEEFKLIMAAT 1. ACTIVEER DE STRAAT EN ORGANISEER INTERACTIE
De transformatie van bedrijventerrein naar Werkstad kan alleen slagen als er meer leven op straat komt. Meer voorzieningen,
Uitgangspunten:
onverwachte ontmoetingen en meer werkplezier. Dit is in het belang
• Gebouwen aan de straat, ogen op straat, strategische plaatsing van de entree.
van bewoners, werknemers en werkgevers. Werkgevers kunnen samen voorzieningen ontwikkelen die voor werknemers zijn, maar
• Voorzieningen aan de straat, niet verstopt in het gebouw.
ook voor bezoekers. Denk aan: parkeren, sportschool, lunch en
• Gebruik de stoep als deel van de leef-/werkruimte.
koffie, vergaderruimte, daktuin, fablab, werkplaats. Bovendien
• Maak voorzieningen toegankelijk voor externen.
worden voorzieningen betaalbaar door te delen. Als deze functies
• Deel voorzieningen zodat het betaalbaar wordt.
openbaar zijn en strategisch gesitueerd dragen ze bij aan de
• Creativiteit in programma: wat maakt werknemers blij?
levendigheid op straat.
48
Actieve plint met gezicht naar de straat
Tijdelijk gebruik in de openbare ruimte
Gebruik de stoep en de straat (Zuidpark)
Delen van programma kop clusterniveau (PVH, Houthavens)
49
2.WERK AAN INNOVATIEVE MOBILITEIT
Multimodaliteit is één van de belangrijke kwaliteiten dit gebied. Op alle fronten is de bereikbaarheid goed, alleen voor de voetganger
Uitgangspunten:
zijn de condities slecht. Het is wenselijk de automobiliteit te
• Opstellen mobiliteitsplan per ontwikkeling: stimuleer
verminderen en in te zetten op openbaar vervoer, fiets en het
medewerkers ander vervoer te gebruiken, bijvoorbeeld
gebruik van deelauto's. Bedrijven maken een mobiliteitsplan om
(elektrische) deelauto’s en (elektrische) fietsen.
duurzame vormen van vervoer te stimuleren. Elektrisch vervoer
• Laadpunten voor elektrisch vervoer in de garage.
wordt aangemoedigd door laadplekken aan te bieden. Mobiliteit
• Voldoende aantrekkelijke fietsparkeervoorzieningen.
wordt getoetst aan het (nog op te stellen) beleid van Ouder-Amstel.
50
Metrostations voorzien van kwaliteit en levendigheid
Elektrische huurfietsen (Urbee)
Wees voorloper op het gebied van innovatieve mobiliteit
51
Parkeren De basisnorm voor het bedrijventerrein was 1 parkeerplaats per
Uitgangspunten:
125 m2 werken. Dit is het maximum voor het deel ten zuiden van
• Parkeren uit het zicht, ondergronds of in de gebouwen. Geen hekken aan de straat.
de A10. Ten noorden van de A10 is de maximale parkeernorm 1
• Geen parkeren in de plint aan de straat, ruimte voor actieve
parkeerplaats per 250 m2 of 0,5 parkeerplaats per woning. Minder
plint en voordeuren aan de straat.
parkeerplaatsen mag altijd, delen wordt gestimuleerd. De opgave is
• Onderzoek de mogelijkheden van collectieve
hierbij om te kijken naar winst die kan worden behaald door samen te werken: kan parkeren worden gedeeld, kan de garage openbaar
parkeeroplossingen die parkeerplaatsen delen met anderen
zijn zodat het tevens als overstappunt kan dienen van auto op
en dubbel gebruik in de tijd mogelijk maken.
openbaar vervoer? Parkeren wordt niet langer als veld naast het gebouw gerealiseerd, maar is onderdeel van de bouwopgave. Parkeren is ondergronds of inpandig, waarbij de plint aan de straat geen parkeerfunctie heeft. Het gebied is op het moment nog een klassiek bedrijventerrein met hekken om de terreinen en parkeren binnen het hek. Door van terreinbeveiliging over te gaan naar objectbeveiliging is het niet langer nodig hekken aan de straat te plaatsen. Bij nieuwbouw staan gebouwen aan de straat en vormen zo een goed adres met ogen op straat. Ook goede verlichting draagt bij aan het gevoel van veiligheid. Parkeren wordt getoetst aan het (nog op te stellen) beleid van Ouder-Amstel.
52
Parkeren op 2e en 3e verdieping (B’mine Amsterdam Noord)
Zorgvuldig ontworpen parkeergarages
53
3.WERK AAN FOSSIELVRIJE ENERGIEVOORZIENING
Ouder-Amstel gaat uit van aardgasloos bouwen bij nieuwbouw. Er ligt in Zuidoost een warmtenet dat kan worden aangewend als
Uitgangspunten:
alternatief, mits dit een laag of midden tempratuur warmtenet
• Aardgasloos bouwen.
is. Maar bedrijven of VvE’s kunnen ook lokaal energie opwekken.
•
Aansluiting op het hoge temperatuur warmtenet is niet wenselijk.
Met zittende bedrijven die een warmteoverschot hebben
• Verken mogelijkheden voor stadskoeling, energie uit
kan uitwisseling van vraag en aanbod tot stand komen. Het Bajeskwartier onderzoekt bijvoorbeeld of het mogelijk is de warmte
oppervlaktewater en gebruik van restwarmte van de industrie
van de naastgelegen datavoorziening te gebruiken voor lage
of datavoorzieningen. • Energie opwekken op eigen terrein: zonnepanelen,
temperatuurverwarming. De energievoorziening wordt getoetst aan
windenergie, WKO of vergelijkbaar.
het (nog op te stellen) duurzaamheidsbeleid.
54
Bedrijven zijn trots op hun zonnepanelen
Door het gebied loopt een tracé voor warmtetransport
55
4. MAAK LEEFBARE EN KLIMAATADAPTIEVE OPENBARE RUIMTE
Het huidige bedrijventerrein is van steen, er is een chronisch tekort aan groen. Dat maakt de Werkstad onleefbaar, zeker in de zomer.
Uitgangspunten vergroening op de kavel:
Vergroenen gaat hittestress tegen en een saaie weg loopt prettiger
• Om wateroverlast te voorkomen kan de openbare ruimte bij
in de schaduw van bomen. Er is ook een economische kant aan:
nieuwe ontwikkelingen tenminste 75 mm regenwater per
water kan niet op een natuurlijke manier in de ondergrond zakken
uur verwerken en kunnen nieuwe gebouwen minimaal 60 mm regenwater per uur verwerken.
en wateroverlast ligt op de loer. De stad moet rainproof worden
• Op iedere kavel is ruimte voor groen op volle grond.
gemaakt, zowel de straten als de daken. De klimaatbestendigheid
Aanvullend kan het noodzakelijk zijn om groen-blauwe
wordt getoetst aan het (op te stellen) duurzaamheidsbeleid.
daken toe te voegen ten behoeve van waterberging.
Uitgangspunten voor groen in de openbare ruimte: • Ruimte voor groen op de kades en langs de hoofdinfrastructuur. • Ruimte voor groen in de straten dwars op het water. • Voorstel nieuwe waterloop in Weespertrekvaart zuid. • Groen inplanten van spoor- en snelwegdijken.
56
Groene taluds voor spoor en snelweg
Klimaatadaptieve straten
'Smartroof' op het marineterrein Amsterdam
Groene kades
57
5. BOUW AAN EEN LEESBARE EN AFWISSELENDE STAD
Het gebied is op verschillende manieren zichtbaar: vanaf de A10, vanaf het spoor, vanaf de straten in de Werkstad. Op alle niveaus
Uitgangspunten:
is behoefte aan herkenbaarheid. Dit is nu vooral aanwezig op het
• Maak de stad leesbaar in verschillende snelheden (auto, fiets, trein).
niveau van de A10, maar ontbreekt op straatniveau.
• Koester bijzondere (cultuurhistorische) elementen. De straten in de Werkstad lijken eindeloos door te lopen: er
• Plaats hoogbouw strategisch, maar niet te formeel.
zijn geen herkenningspunten. De kaart van bovenaf schept al
• Voeg verblijfsplekken toe zoals een bankje, of een mooie boom. Deze werken als rustpunt in de stad.
onduidelijkheid, op straat is het niet beter. Dit heeft te maken met
• Zoek de combinatie tussen herkenbare plek en publiek
een aantal structuurelementen die deels worden opgelost. Zo is de
programma.
eenzijdige op- en afrit van de A10 een verwarrend element. Goede plaatsing van hoogbouw en andere herkenningspunten maken de stad beter leesbaar. Bijzondere elementen zoals de buizen van de metro en het boostergemaal, maar ook het gele gebouw Ankesteyn of de mooie halletjes van Loogman, kunnen die rol vervullen. De stedenbouwkundige opzet wordt getoetst aan het (nog op te stellen) beeldkwaliteitsplan.
58
Publieke functies herkenbaar en toegankelijk maken
Architectuur vanaf de snelweg goed zichtbaar
De buizen van de metrolijnen zijn iconisch en herkenbaar
Oude hallen in het gebied met cultuurhistorische waarde behouden
Positionering hoogbouw; speels en afwisselend (New York)
Het water leent zich goed als structuurdrager voor het gebied
59
6. ONTWIKKEL FLEXIBELE EN ROBUUSTE GEBOUWEN
In de Werkstad wordt gewerkt aan duurzame transformatie. Gebouwen moeten van functie kunnen veranderen en een tweede
Uitgangspunten:
en derde leven krijgen. Welke gebouwen zijn in staat om van functie
• Nieuwe gebouwen dienen volledig flexibel te zijn,
te veranderen, ondanks de grote verschillen tussen wonen en
waarmee ze geschikt zijn voor andere functies (denk aan:
bedrijven?
daglichttoetreding, verdiepingshoogte, opdeelbaar in kleinere units, leidingenstructuur splitsbaar). • Maak gebruik van een materialenpaspoort als Madaster of
De crux voor flexibele gebouwen zit in daglichttoetreding. Bij
vergelijkbaar.
diepere gebouwen zijn oplossingen nodig voor voldoende daglicht:
• Zorg voor duurzaam materiaalgebruik, hierbij geldt een
hoge verdiepingen, voor- en achterhuis, een cour of atrium. Ook
MPG-norm van 0,5.
is vrije indeelbaarheid van belang: dat geldt niet alleen voor de
• Kijk naar de bouwlogistiek, bronnen in de omgeving en
constructie, denk ook aan het splitsen van aan- en afvoerleidingen
samenwerking met anderen.
en installaties. Daarnaast is er veel mogelijk op het gebied van hergebruik van materialen en materialen zodanig gebruiken
• Bij de bouwlogistiek wordt minimaal 20% CO2 bespaard.
dat ze opnieuw kunnen worden gebruikt. De flexibiliteit en
• Sloop gebouwen zo dat de materialen hergebruikt kunnen worden.
robuustheid van gebouwen wordt getoetst aan het (op te stellen) duurzaamheidsbeleid van Ouder-Amstel.
60
Gebouwtypologie in relatie tot lichtinval
bouwsteen voor-achter
bouwsteen hoek
patio/ lichthoftypologie
bouwbloktypologie
Hoge verdiepingen zijn geschikt voor wonen & werken (Superlofts, Praag)
torentypologie
Hergebruiken van bestaande panden (Zuidpark, Amstel Business Park)
61
VOORBEELDEN VAN TRANSFORMEERBARE GEBOUWEN
24m
25m 40m
diep blok met binnenstraat
voor- achterhuis met lichthof
De Ruijterkade, Amsterdam
Houthavens, Amsterdam
Deze diepe panden met één zijde aan het spoor zijn
De panden zijn verdeeld in voor- en achterhuis. Verhuur
oorspronkelijk gebouwd voor verschillende bestemmingen,
vindt plaats per pand, vloer of halve vloer. De tussenstraat
zoals rederij of brandweer. De functie is nu overwegend
zorgt voor licht en wordt benut voor de entree van
kantoor, met daarbij restaurants en voorzieningen. Door het
de garages. De hoofdfunctie is kantoor en creatieve
maken van lichthoven in het midden is daglichttoetreding
industrie, de opdeling in panden van circa 1500 m2 maakt
mogelijk, en daarmee ook wonen.
transformatie eenvoudiger.
62
42m
70m
40m
interne lichthoven
bouwblok met twee binnenhoven
Loods 6, Amsterdam
Hoofdkantoor Hema, Amsterdam
De vertrek- en aankomsthal van rederij KNSM is
Het nieuw gebouwde hoofdkantoor van de Hema is een
getransformeerd naar werkruimtes. Rondom de
compact gebouw met een atrium als centrale ruimte en een
trappenhuizen is de maximale breedte bruikbaar, daarnaast
tweede opening voor voldoende daglicht. Geen klassiek
is de ruimte via een middengang verdeeld in diepe
kantoorgebouw, maar een industrieel gebouw met grote
eenzijdige units of bruikbaar als volledige vloer. De hoge
vloeren en daarmee veel flexibiliteit in gebruik.
verdiepingshoogte zorgt voor voldoende licht ondanks de diepte van het pand.
63
ONDERBOUWING PROGRAMMA Per functie is aangegeven wat de mogelijkheden zijn en welke principes ten grondslag liggen aan de keuzes. Vervolgens wordt per deelgebied aangegeven wat het maximale percentage per functie is, en welke mix wordt nagestreefd.
Wonen Wonen is essentieel voor een gemengde, Amstelkwartier
levendige stad. Wonen is toegestaan ten
Bajeskwartier
noorden van de A10 in de deelgebieden Werkstad Noord en Weespertrekvaart, volgens de percentages zoals aangegeven in de deelgebieden. Geluidhinder is een belangrijk aandachtspunt, ondermeer naast de A10 en aan het spoor. Dit kan specifieke maatregelen vergen. Daarnaast dienen er aanvullend op het wonen maatschappelijke voorzieningen gerealiseerd te worden. Vooral realisatie van gevoelige bestemmingen aanvullend op wonen, als scholen, zijn een Mebin
belangrijk aandachtspunt bij de uitwerking van de plannen, vanwege nabijgelegen infrastructuur (snelweg). Wonen op woonboten vindt plaats aan de Willem Fenengastraat. Voor de overige locaties waar in de huidige situatie
Schipho
lcontou
Bestaand Gepland Richtlijn
woonboten aan kades liggen is het wenselijk dat deze op termijn vrij worden gemaakt
50%, duur (huur of koop) 20%-30%.
van woonboten. Hiervoor wordt gezocht
• Woninggrootte sociaal en middelduur:
naar alternatieven, bestaande uit andere
30% groter dan 70 m2 gbo, 40% groter
locaties of financiële compensatie vanuit de
dan 50 m2 gbo, 20% groter dan 30 m2
ontwikkelingen in Werkstad Overamstel.
gbo, 10% kleine woningen met gedeelde voorzieningen.
principes:
• Parkeernorm maximaal 0,5 pp per woning.
• Verdeling programma (gemeten in m2 BVO van het totale woonprogramma): sociale huur 30%, middeldure huur 40%64
r
Kantoren In het Plabeka worden regionale afspraken gemaakt over de kantorenmarkt. Er is ruimte voor maximaal 60.000 m2 nieuwe kantoren in de drie deelgebieden samen. Die ruimte ontstaat deels door kantoren in het gebied te transformeren naar andere functies. In Weespertrekvaart Zuid heeft de gemeente de ambitie om kantoor met 20.000 m2 te laten afnemen door transformatie. principes: • De omgeving van station Duivendrecht is aangewezen als focusgebied voor kantoren. • In de Werkstad is in totaal ruimte voor maximaal 60.000 m2 BVO nieuwe kantoren: 25.000 m2 in Werkstad Noord, 35.000 m2 in Werkstad Zuid en voor Weespertrekvaart Zuid is een afname van 20.000 m2 de ambitie. • Nabijheid van de metrostations Overamstel en Van der Madeweg is een belangrijke vestigingsfactor. • Parkeernorm ten noorden van de A10 1: 250 - 1 parkeerplaats per 250 m2 bedrijf. • Parkeernorm ten zuiden van de A10 1: 125 - 1 parkeerplaats per 125 m2 bedrijf.
65
Bedrijven Bedrijven zijn op dit moment de grootste gebruiker van het gebied, met een grote diversiteit: van groothandel tot autobedrijf. Ten zuiden van de A10 wordt de huidige bestemming gehandhaafd, dat wil zeggen bedrijven met een milieucategorie tot maximaal 3.2. De Mebin betoncentrale op de kop van de Duivendrechtsevaart is één van de weinige bedrijven met een zwaardere milieucategorie met een specifieke geluidszone. Ten noorden van de A10 wordt mengen met wonen mogelijk. Bedrijven in deze zone zijn daarom bedrijven zonder milieucontour, dat wil zeggen tot milieucategorie 3.1 en in specifieke gevallen 3.2. Principes: • Ten noorden van de A10 tot milieucategorie 3.1. • Ten zuiden van de A10 tot milieucategorie 3.2. • Parkeernorm ten noorden van de A10 1: 250 - 1 parkeerplaats per 250 m2 bedrijf. • Parkeernorm ten zuiden van de A10 1: 125 - 1 parkeerplaats per 125 m2 bedrijf.
66
Onder bedrijven worden ook creatieve
Media en automatisering: Productie
bedrijven verstaan, een solitair kantoor
van radio- en televisieprogramma's,
valt hier niet onder. Een creatief bedrijf is
ondersteunende activiteiten voor radio
een bedrijf is dat producten en/of diensten
en televisie, pers- en nieuwsbureaus,
voortbrengt die het resultaat zijn van
omroeporganisaties, productie
individuele of collectieve, creatieve arbeid
computergames, bouwen van websites en
én ondernemerschap in één van de volgende
andere softwareactiviteiten.
sectoren: Creatieve zakelijke dienstverlening: Kunstbeoefening en entertainment:
(Technische) ontwerp- en adviesbureaus
Scheppende kunst, zoals schilderen,
voor stedenbouw en architectuur, tuin
beeldhouwen, het vervaardigen van
en landschap, ruimtelijke ordening en
sieraden en kunstwerken (objecten) of
planologie, reclame-, reclameontwerp- en-
een fotostudio. Ondergeschikt aan deze
adviesbureaus en ontwerpstudio's, zoals
productie galeries/expositieruimtes waar
voor interieur en mode.
ook verkoop van de vervaardigde producten mogelijk is. Ook podiumkunst, dans(dance) scholen, kunstzinnige vorming van amateurs (cursussen), oefenruimtes en het produceren van podiumkunsten.
67
Hotels In de gemeente Amsterdam geldt een hotelstop. De marktvraag blijft onverminderd hoog en juist in gebieden waar geen woningbouw mogelijk is, kan een hotel bijdragen aan de leefbaarheid van de buurt. Principes: • De omgeving van station Duivendrecht, inclusief Entrada aan de oostzijde, is aangewezen als een concentratiegebied voor hotels. • Focus op de gebieden waar woningbouw niet mogelijk is, om ook hier de mix te versterken. • Loopafstand vanaf de metrohaltes circa vierhonderd meter. • Positie aan de hoofdassen (Spaklerweg/ Van der Madeweg/Duivendrechtsevaart), waar een hotel met een levendige plint
bestaande hotels hotels in ontwikkeling zoekgebied hotel
bijdraagt aan de veiligheid.
68
Cafés / restaurants eba nck We
Horeca is de brandstof voor creatieve bedrijven; ontmoeten, werken voor zzp’ers,
chw
nieuwe plekken waar werken en leisure in
eg
elkaar overgaan. Principes: • Op plekken waar de mensenstroom groot Sp
is én die potentiële verblijfskwaliteit
erw
akl
hebben: bij de metrohaltes, aan de
eg
w ken
uys
veiligheid van de doorgaande fietsroutes
nM
Van der Madeweg. • Bijdragen aan de verlevendiging en
Joa
Wenckebachweg, Joan Muyskenweg,
eg
Duivendrechtsevaart, aan de Spaklerweg,
Spaklerweg en Wenckebachweg.
van
• Gastvrij: openbaar toegankelijk voor bezoekers, niet alleen voor de huurders
eg
dew
a rM
de
De
F
van een gebouw. • Vindbaar en zichtbaar. • Voorkeur voor een groter aantal kleine vestigingen boven een enkele grote. • Aan de De Flinesstraat ruimte voor
Horeca op hoek van doorgaande straat (Treublaan)
nieuwe concepten zoals de Kookfabriek, mits gastvrij. • Koppeling met broedplaatsen/ateliers, zodat brandpunten van placemaking kunnen ontstaan. • Ruimte voor ambulante handel, zoals foodtrucks op de nieuw aangelegde verblijfsplekken.
69
at
tra
ss line
Retail + groothandel De winkels in het Amstelkwartier zijn geconcentreerd aan de Amstelstroomlaan. Hier komt een buurtwinkelcentrum met 7.000 m2 winkels. Groothandels zijn geconcentreerd aan de De Flinesstraat.
gen
n ieni oorz v e tig an mla oms toek telstroo Ams
Hier wordt onderzocht wat de toekomstige mogelijkheden zijn voor dit gebied: is het bijvoorbeeld mogelijk dat het uitgroeit tot een gemengder gebied met naast
dorpshart Duivendrecht
groothandel ruimte voor detailhandel? Principes: • Geen ruimte voor supermarkten, wel kleinschalige gemakswinkels aanvullend
els
and
oth gro e i t at tra cen stra con Flines De
op wonen. • Kleinschalige retail mogelijk in aanvulling op bijvoorbeeld wonen, ateliers, kantoren, horeca. • Internetwinkels met beperkt verkooppunt.
Autohandel is een sterke functie in het gebied
70
Leisure In de Werkstad is plek voor voorzieningen die elders in de stad uit hun jasje groeien of die op zoek zijn naar experimenteerruimte. Dit zijn bij uitstek functies die bezoekers trekken en bij kunnen dragen aan de placemaking in het gebied. Leisure is goed te combineren met horeca. Denk aan functies al het skate café, of een sportschool bij wonen, maar ook aan food gerelateerde leisure in de culinaire straat. Type functies: • Leisure: sport(school), uitgaan, cultuur. • Cross-overs: café met skatebaan, bioscoop met restaurant. • Food: relatie met groothandels in de culinaire straat. • Bijzondere formules zoals een kookschool. Principes: • In de culinaire straat is ruimte voor
Hamerkwartier Amsterdam Noord: FC Hyena (bioscoop met restaurant) en Bierbrouwerij Oedipus
10.000 m2 leisure in aansluiting op het food concept. • In andere gebieden is leisure mogelijk mits passend in de mix en van een beperkte omvang.
71
Maatschappelijke voorzieningen In Werkstad Noord en Weespertrekvaart is ruimte voor maatschappelijke voorzieningen zoals zorg, welzijn, onderwijs, verenigingen en kerken. Vooral realisatie van gevoelige bestemmingen aanvullend op wonen, als scholen, zijn een belangrijk aandachtspunt bij de uitwerking van de plannen, vanwege nabijgelegen infrastructuur (snelweg). Er is ook nadrukkelijk vraag naar andere maatschappelijke voorzieningen die de mix in de buurt kunnen verrijken, zoals broedplaatsen/ateliers voor kunstenaars. Dit sluit aan bij het beleid van de gemeente Amsterdam om ruimte te bieden aan creatief talent en maakindustrie.