A - 18 Grond en Ontwikkeling (21) 03 BIJLAGE 1a Overzicht inspraakreacties S

Pagina 67 van 79

reactienr datum inhoud reactie 305 18-9-2022 Ik ben zeer teleurgesteld in de spijtoptantenregeling. Helaas geldt de spijtoptantenregeling niet voor elke Amsterdam met een koopwoning. Er zijn eigenaren die geen gebruik kunnen maken van de regeling en hierdoor benadeeld worden. Als overheid dient men zijn burgers gelijkwaardig te behandelen en daarmee dezelfde kansen te geven. Eigenaren die hun huis hebben gekocht na 2020 van woningcorporatie kunnen geen gebruik maken van de gunstige voorwaarden voor het afkopen van de erfpacht. Deze woningen die door woningcorporatie worden aangeboden aan huurders zorgen juist voor een mooie doorstroom van huurders naar eigenaar. De huurwoning die wordt achtergelaten kan dan weer aangeboden worden aan mensen die op de wachtlijst staan voor een betaalbare huurwoning. Zo krijgen meer mensen de kans om te wonen in een huis die past bij hun situatie. Deze mooie regeling is niet in de spijtoptantenregeling opgenomen. Er dient een artikel opgenomen te worden dat bestaande woningen die door woningcorporatie worden aangeboden voor verkoop dat de nieuwe eigenaren gebruik kunnen maken van de spijtoptantenregeling. Woningcorporatie hebben namelijk nimmer een aanvraag kunnen doen en waren uitgesloten voor het afkopen van de erfpacht. Hierdoor ontstaat er een scheve situatie van nieuwe eigenaren van woningcorporaties.

Deze groep wordt erg benadeeld en dienen hierdoor het tienvoudige te betalen voor het afkopen van de erfpacht onder het huidige aanbod voor het afbetalen van erfpacht. Wij hebben onze woning in 2021 gekocht van de woningcorporatie Alliantie. Onze sociale huurwoning is aan een andere huurder verhuurt, wat voor een mooie doorstroom zorgt. Alle eigenaren hebben een mooi aanbod gehad om de erfpacht af te kopen, helaas vissen wij achter het net omdat de woning van een woningcorporatie was en zij uitgesloten waren van de regeling. Mijn buurvrouw die haar woning 4 jaar geleden heeft gekocht van de woningcorporatie heeft wel gebruik kunnen maken van de gunstige voorwaarden en heeft haar erfpacht afgekocht. Wanneer wij tegelijk ons huis zouden verkopen zou dit betekent voor mij dat mijn huis lastig verkoopbaar zal zijn en mijn huis economisch hierdoor ook minder waard wordt. Er ontstaat hier een ongelijke situatie waarbij deze groep financieel worden geraakt. Het lijkt in veel gevallen op de toeslagenaffaire omdat men deze groep vergeet en de gevolgen zijn enorm. Behandel de eigenaren gelijk een geef deze speciale groep dan ook de mogelijkheid om gebruik te maken van de spijtoptantenregeling om ongelijkheid te voorkomen.

306

18-9-2022 Geachte Gemeente Amsterdam, Mijn naam is ... en ik zou graag de mogelijkheid gebruiken van de spijtoptantenregeling. Het gaat over de erfpacht mogelijkheid van 2020 en dat er niet voldoende informatie beschijkbaar was over de consequenties van eigenaren die erfpacht hadden al afgekocht. Ik heb deze dossiers onder mijn naam staan: ... Alvast bedankt voor uw hulp!

307

Met vriendelijke groeten, ... 18-9-2022 Geachte Gemeente Amsterdam, Mijn naam is ...en ik zou graag de mogelijkheid gebruiken van de spijtoptantenregeling. Het gaat over de erfpacht mogelijkheid van 2020 en dat er niet voldoende informatie beschijkbaar was over de consequenties van eigenaren die erfpacht hadden al afgekocht. Ik heb deze dossiers onder mijn naam staan: ... Alvast bedankt voor uw hulp!

308

Met vriendelijke groeten, ... 18-9-2022 Geachte Gemeente Amsterdam, Mijn naam is en ik zou graag de mogelijkheid gebruiken van de spijtoptantenregeling. Het gaat over de erfpacht mogelijkheid van 2020 en dat er niet voldoende informatie beschijkbaar was over de consequenties van eigenaren die erfpacht hadden al afgekocht. Ik heb deze dossiers onder mijn naam staan: Alvast bedankt voor uw hulp! Met vriendelijke groeten,

Pagina 68 van 79

reactienr datum 309 18-9-2022 Amsterdam, 14 september 2022

inhoud reactie

Betreft: inspraak spijtoptantenregeling Geachte college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Via deze weg wil ik graag mijn zienswijze kenbaar maken met betrekking tot de zogenoemde spijtoptantenregeling voor erfpachters, met nadruk op de voorwaarden welke gesteld worden aan het mogen doen van een aanvraag. Voor erfpachtovereenkomsten gelden de normen van redelijkheid en billijkheid, die impliceren dat de erfverpachter en erfpachter over en weer met elkaars gerechtvaardigde belangen rekening moeten houden (vgls. onder meer titel 5.7 BW, artikel 6:2 en 6:248 BW). Bovendien dienen overheden als erfverpachter zicht te houden op de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Het gelijkheidsbeginsel schrijft voor dat de gemeente gelijke gevallen op gelijke wijze behandelt. Mijns inziens dient de gemeente zich coulant op te stellen in het kader van een spijtoptantenregeling voor nieuwe erfpachters. Immers: mijn rechtspositie verschilt niet ten opzichte van andere huiseigenaren die wel gebruik hebben kunnen maken van de regeling destijds. Het enkele feit dat ik mijn woning later gekocht heb, betekent niet dat ik in vergelijking tot andere eigenaren onevenredig hoge (woon)lasten moet dragen.

Het feit dat eigenaren met een vergelijkbare rechtspositie als de mijne, de mogelijkheid hebben gehad een gunstigere erfpachtregeling overeen te komen met de gemeente, draagt ertoe bij dat de gemeente mij deze mogelijkheid ook moet bieden. Naast het gelijkheidsbeginsel dient de gemeente zich, als erfverpachter, te houden aan wat de redelijkheid en billijkheid voorschrijft en derhalve rekening te houden met mijn gerechtvaardigde belangen. Mede gelet op de hoge (en alsmaar stijgende) kosten van levensonderhoud dient de gemeente mijn belang (te weten: gebruik kunnen maken van dezelfde regeling als andere huiseigenaren in Amsterdam en derhalve vergelijkbare en evenredige woonlasten dragen) in acht te nemen. Mijn oproep aan het College is dan ook om ruimhartig om te gaan met de spijtoptantenregeling. Mijn voorstel is, op grond van het bovenstaande, om ook voor kopers van woningen waarvan de vorige eigenaar een verzoek voor de spijtoptantenregeling heeft gedaan, coulance te betrachten en de nieuwe eigenaren in de gelegenheid te stellen om gebruik te maken van de spijtoptantenregeling en de daarbij horende voorwaarden. Ik zie uw reactie met belangstelling tegemoet. 310

18-9-2022 Amsterdam 18 september 2022 Betreft: Inspraak spijtoptantregeling overstap eeuwigdurende erfpacht Geachte heer/mevrouw, Via deze brief willen wij graag gebruikmaken van de inspraak spijtoptantenregeling bij overstap naar eeuwigdurende erfpacht onder gunstige voorwaarden. Deze aanvraag geldt voor ons huis aan de ..... De aanvraag zelf is reeds gedaan door de vorige bewoners. Zoals ons te verstaan gegeven nemen wij als kopers de aanvraag automatisch over. Op 12 mei 2022 hebben wij ons appartement gekocht van ..., en .....Op 1 september jl. hebben wij de sleutel van het appartement gekregen. De vorige bewoners van het appartement, .. , waren tot voorkort niet op de hoogte van de mogelijkheid om eeuwigdurende erfpacht aan te vragen. Pas bij de aankoop van hun nieuwe huis in Amsterdam-Noord in het voorjaar van 2022 heeft hun aankoopmakelaar hen erop gewezen dat op het huis gemeentelijke erfpacht rust en dat deze evenals de onze, over een paar jaar opnieuw wordt geïndexeerd. …. schrokken van deze mededeling en zijn direct met hun aankoopmakelaar gaan kijken of dit ook geldt voor de ................................... Zij hebben in het verleden wel informatie ontvangen over erfpacht maar doordat zij de Nederlandse taal niet goed machtig zijn hebben zij deze informatie nooit als zeer belangrijk en urgent geïnterpreteerd.

… hebben samen met hun makelaar op 7 april 2022 direct een overstap naar eeuwigdurende erfpacht middels de spijtoptantenregelingaangevraagd voor de ......................... Als nieuwe bewoners van het huis zouden wij graag hun aanvraag willen overnemen en gebruikmaken van de Spijtoptantenregeling. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zien uit naar uw reactie. Met vriendelijke groet,

Pagina 69 van 79

reactienr datum inhoud reactie 311 19-9-2022 We maken specifiek bezwaar dat huiseigenaren die het huis gekocht hebben in de periode tussen 9 november 2021- 21 juni 2022, niet in aanmerking komen voor de spijtoptanten regeling: In die periode was het duidelijk DAT er een spijtoptantenregeling zou komen, maar NIET WANNEER en onder welke VOORWAARDEN is in die periode niet kenbaar door de gemeente Amsterdam werden gemaakt. Pas ruim 7 maanden na aankondiging op 9 november 2021 werd op 21 juni 2022 de regeling door de gemeente uiteengezet, waarbij voorgesteld de regeling met terugwerkende kracht niet van toepassing te laten zijn op huiseigenaren die in die periode een huis hebben aangekocht, ondanks door verkopers aangegeven intentie om van die spijtoptanten regeling gebruik te zullen maken. Onzes inziens ondergraaft de gemeente Amsterdam hiermee voor deze groep de oorspronkelijk insteek van de spijtoptantenregeling. Argumentatie: • Op 9-11-2021 is door de gemeente aangegeven dat er een spijtoptantenregeling zou komen. Deze regeling is destijds niet gespecificeerd, waarbij werd aangegeven dat deze regeling alleen nog uitgewerkt moest worden, waarbij geen tijdsindicatie werd gegeven over de termijn waarop de regeling zou zijn uitgewerkt.

• Op 20 April hebben wij een voorlopig koopcontract getekend, ervan uit gaande dat de verkopers, die aan hebben gegeven van de genoemde spijtoptanten regeling gebruik te willen maken, vóór de daadwerkelijke overdracht/levering op 7 juni 2022, in staat zouden worden gesteld door de gemeente Amsterdam, om gebruik te maken van de spijtoptantenregeling. • Op meerdere momenten hebben verkopers ingelogd op het overstapportaal, waarbij telkens werd aangegeven dat de spijtoptantenregeling nog niet mogelijk was. Op 4 juni hebben verkopers dit nogmaals gedaan, waarbij een screenshot is gemaakt van de situatie. • N.a.v. telefonisch en email contact en met het Team Klantvragen Erfpacht en Uitgifte hebben wij op 5 juni 2022 via overstaperfpacht@amsterdam.nl het verzoek gedaan om het recht tot spijtoptantenregeling op ons, de nieuwe eigenaren te laten overgaan. Het betreft dossier ... Wij hebben dit verzoek ook door de notaris laten toevoegen bij de stukken voor de overdracht van de betreffende woning op de ... te Amsterdam • Op 7 juni hebben wij in een e mail deze aanvraag van aanvullende opmerkingen voorzien, zie hierna de inhoud, gevolgd door de reactie van de gemeente Amsterdam, die duidelijk laat zien dat gemeente zelf ook erkent dat de situatie op z'n minst verwarrend is. o Voornaamste reden voor ons om deze aanvraag nu te doen is van juridische aard.

De huidige eigenaren hebben ondanks hun wens geen mogelijkheid gebruik te kunnen maken van een door de gemeente aangekondigde spijtoptantenregeling ( daterend vanuit besluit reeds in november 2021) . Door de huidige administratieve vertraging, zonder zicht op een aangekondigde datum van mogelijkheid, maar met een suggestie in de communicatie, dat de mogelijkheid tot spijtoptant eerder vroeger dan later zou komen, zou het onwenselijk zijn als de gevolgen van deze vertraging, waarop zowel huidige als toekomstige eigenaar geen invloed hebben, voor rekening van de nieuwe eigenaren komen. De nu aangekondigde datum van het 4e kwartaal die U nu 312

19-9-2022 Goed om te horen dat er een spijtoptant regeling komt. Ten tijden van de aankoop van mijn woning (maart 2022), bleek dat de vorige bewoners (expats) vergeten waren om de aanvraag in te dienen. Ondanks dat het in de verkoopbrochure vermeld stond dat dit tijdig was aangevraagd, bleek dit niet het geval. Na telefonisch contact met de gemeente 14020 en het erfpacht overstap team, werd ik geïnformeerd over de spijtoptant regeling. De exacte voorwaarden waren nog niet bekend. Zowel de makelaar als de notaris gingen er vanuit dat de spijtoptant regeling in mijn situatie goed zou uitpakken. Voor de overdracht is door de verkopers een aanvraag gedaan voor eeuwigdurende erfpacht en een beroep gedaan op de spijtoptant regeling. Ik ben er vanuit gegaan dat dit goed zou komen. Voor de inspraak wil ik u vragen ook te kijken naar dit soort situaties, waarbij een woning is gekocht, wetende dat er een spijtoptant regeling is. Ik wil een beroep op u doen om voorkomen dat ter goeder trouw handelende Amsterdammers tussen de wal en het schip komen te vallen. Laat de spijtoptant regeling voor alle Amsterdammers gelden en er geen rechtsongelijkheid ontstaat. De erfpacht zal vermoedelijk onbetaalbaar gaan worden, mede door het effect van de sterke inflatie, de stijgende WOZ en BSQ’s.

We moeten volgens mij voorkomen dat de erfpacht zal bijdragen in de verdere kansen ongelijkheid binnen de stad.

313

19-9-2022 Betreft: Inspraakreactie spijtoptantenregeling overstap eeuwigdurende erfpacht Geacht College, Mijn reactie op de spijtoptantenregeling. Als ik het goed begrijp is in de SOR opgenomen de mogelijkheid om in aanmerking te komen voor deze regeling, als je koper bent van een pand, waarvan de eigenaar niet voor 8 januari 2020 een overstapaanvraag heeft gedaan, maar wél in principe in aanmerking kwam, onder de gunstige voorwaarden voor overstap, die vóór verkoop een aanvraag heeft gedaan in het overstapportaal. Omdat ik in mei 2022 een pand heb gekocht van een eigenaar, die alsnog in februari 2022 een overstapaanvraag deed met de verwachting om in aanmerking te komen voor de spijtoptanten regeling (dat deze er zou komen was al bekend) én omdat deze eigenaar voldeed aan de voorwaarden van vóór 8 januari 2020, lijkt mij dat ik daarmee ook in aanmerking kom voor de spijtoptantenregeling. Als die regeling eerder definitief was geworden, zou deze (vorige) eigenaar zeker als spijtoptant geaccepteerd worden. Ik vind het daarom logisch dat ik als opvolger van degene die de aanvraag deed, daar ook voor in aanmerking kom. Voor de gemeente maakt dat m.i. niets uit, als je uitgaat van de redenering dat aan de vorige eigenaar een spijtoptantenregeling was aangeboden door de gemeente.

Ik reageer mede omdat ik vanuit de gemeente verschillende reacties krijg op mijn vraag of ik als spijtoptant gezien word. De laatste reactie (afgelopen vrijdag) was met de afdeling die erfpacht behandelt (via tel nr. 14-020), die mij vertelde dat de SOR alleen was voor eigenaren die voor 8 januari 2020 een aanvraag hadden gedaan. Volgens mij klopt dat niet. In mijn geval gaat het om het pand: ... Samenvattend Mijn zienswijze is, dat KOPERS/rechtsopvolgers van een pand, dat eigendom was van eigenaren die aan de voorwaarden (uitsluitend woonbestemming en eigenaar van het betreffende pand) voldeden vóór 8 januari 2020 en die later spijt hadden van het feit dat ze voor 8 januari 2020 geen aanvraag hadden gedaan (mogelijk mede door het feit dat er niet goed door de gemeente is gecommuniceerd over de hefboomwerking bij een stijgende WOZ waarde) aan

314

19-9-2022 reactie ontvangen met een PDF-bestand, zie bijlage met inspraakreactienummer 314

Pagina 70 van 79

reactienr datum inhoud reactie 315 19-9-2022 In augustus heb ik mijn nieuwe woning geleverd gekregen, maar ik kan geen aanspraak maken van de geplande spijtoptantenregeling voor overstap naar eeuwigdurende erfpacht. Ik schrijf u deze brief met het verzoek de spijtoptantenregeling aan te passen zodat huizenkopers in de tussenperiode ook gebruik kunnen maken van afkoop tegen gunstige voorwaarden zoals die golden voor 8 januari 2020. Tot 8 januari 2020 konden Amsterdamse erfpachters tegen gunstiger voorwaarden overstappen naar het eeuwigdurende erfpachtstelsel. Met de geplande spijtoptantenregeling maken erfpachters die geen aanvraag deden of dit na 8 januari 2020 deden nog één keer aanspraak op de gunstiger voorwaarden. De planning is om de gunstige regeling vanaf oktober in te laten gaan. Er is een groep huizenkopers die daarmee in een vreemde situatie komt. Als de verkoper van het huis namelijk kans maakt op de gunstiger spijtoptantenregeling dan kan alleen de verkoper een aanvraag doen, en dat kan dus pas vanaf oktober. Iemand die het huis voor invoering van de regeling geleverd krijgt, maakt geen aanspraak. Als het lukt de verkoop te rekken tot oktober en de verkoper doet dan een aanvraag, dan valt de nieuwe koper wél onder de spijtoptantenregeling. Bij de invoering van het nieuwe stelsel is besloten een korting van 35 procent op het te betalen bedrag aan te bieden.

Het te betalen erfpachtbedrag is gekoppeld aan de WOZ-waarde van het huis, en die is bijna overal flink gestegen. De spijtoptantenregeling gebruikt een WOZ-waarde uit 2014 of 2015, dat fors lager ligt. Een paar maanden verschil kan dus financieel tienduizenden euro’s schelen. Als sinds 2021 werd bekend dat er een spijtoptantenregeling zou komen. De verwachting was dat de uitwerking snel zou komen, maar de regeling is meerdere malen uitgesteld. Er is zo een onduidelijke situatie ontstaan voor kopers en verkopers. Uitstellen van de koop was geen optie in deze oververhitte woningmarkt. Als koper heb je niet de vrijheid om te kiezen. Ook betekent langer wachten voor de nieuwe eigenaar hogere kosten, met de stijgende rentestanden. Verder is steeds aangekondigd dat de spijtoptantenregeling ruimhartig zou zijn, waardoor de indruk was ontstaan dat ook kopers in deze periode gebruik zouden kunnen maken van de spijtoptantenregeling. Met de geplande erfpachtregeling val ik als koper tussen wal en schip. Vriendelijk wil ik u verzoeken de regeling te wijzigen zodat alle erfpachters, ook diegenen die nog niet zijn overgestapt, onder de gunstiger 316

19-9-2022 Onderstaand een punt dat ik graag onder de aandacht wil brengen bij de Gemeente voordat er wordt overgegaan tot besluitvorming. Gelijkheidsbeginsel: maak het mogelijk om na vastklikken erfpacht alsnog af te kunnen kopen, zonder verhoging afkoopsom met inflatiecorrectie De huidige plannen zijn voor spijtoptanten. Ik voel mij echter ook tot deze groep behoren, ook al heb ik mijn erfpacht reeds ‘vastgeklikt’. Hieronder leg ik uit waarom, en verzoek ik u om een bepaald punt te overwegen. Situatie In juni 2019 ontving ik van de Gemeente Amsterdam een overzicht waarop was aangegeven wat de kosten zouden zijn voor o.m. de optie voor eeuwigdurende erfpacht (vastklikken) vanaf het jaar 2052, en de optie om vanaf jaar 2052 eeuwigdurend af te kopen. Ik heb ervoor gekozen om de erfpacht vast te klikken vanaf het jaar 2052. De reden hiervoor is dat de afkoopsom een hoog bedrag was. Daarbij was aangegeven dat de mogelijkheid tot alsnog afkopen tegen de gunstige voorwaarden bleef bestaan. Dit trok mij over de streep om te kiezen voor het vastklikken. In december 2019 heb ik vervolgens de aanbieding bij de Gemeente aangevraagd. Hierbij werd aangegeven dat het enkele weken tot enkele jaren kon duren tot de aanbieding zou volgen, en dat deze afhankelijk is van mijn dossier en de grote hoeveelheid aanvragen.

Nog geen maand later - in januari 2020 – had ik de aanbieding van de Gemeente echter al ontvangen. Deze aanbieding moest op korte termijn worden geaccepteerd. Dit heb ik gedaan, en vervolgens is in 2020 de akte bij de notaris verleden waardoor vanaf het jaar 2052 sprake is van eeuwigdurende erfpacht (erfpacht is vastgeklikt). Inflatie In de afgelopen jaren is in de media en uitingen van de Gemeente steeds aangegeven dat ‘niets doen’ m.b.t. erfpacht geen optie is, en dat het verstandig is om te kiezen voor ofwel vastklikken ofwel afkopen. Hierbij, ook in de uitingen van de gemeente, is echter nooit naar voren gekomen dat oplopende inflatie een hele grote rol kan spelen bij het vastklikken EN bij het alsnog afkopen van de erfpacht na vastklikken. Wat betreft dit laatste punt werd ik hier pas zeer recent op attent gemaakt door een artikel op Linkedin van Pieter Joep van den Brink, makelaar in Amsterdam, en door een artikel in de Telegraaf van 1 september jl. In dit Telegraaf artikel wordt benoemd dat mensen die de erfpacht hebben vastgeklikt weliswaar altijd tegen de gunstige voorwaarden alsnog mogen afkopen, maar dat die afkoopsom wel wordt verhoogd met een inflatie percentage. Dit zou nu al leiden tot aanzienlijke verhoging van de afkoopsom. In de telegraaf van 1 september 2022 staat Veel Amsterdammers hebben gekozen om de canon vast te klikken.

„Maar die moeten zich dus realiseren dat de afkoopsom die je nu betaalt aanzienlijk lager is dan wanneer je het later gaat doen”, zegt de erfpachtspecialist. „Je zal zien dat je in de toekomst niet meer de afkoopsom van nu betaalt, maar eentje die aanzienlijk hoger is. Dat komt voor een groot deel door de inflatie. Als je bij de overstap eerst vastklikt en daarna nog wil afkopen, dan ben je als Amsterdamse huizenbezitter in 2023 al 40 procent duurder uit. Dat zijn percentages waar de meeste huizenbezitters geen rekening mee houden.” Ik ben hier enorm van geschrokken. Ik wist niet, en had mij ook niet gerealiseerd, hoe verstrekkend de gevolgen van inflatie kunnen zijn. Hier is door de

317

19-9-2022 reactie ontvangen met een PDF-bestand, zie bijlage met inspraakreactienummer 317

Pagina 71 van 79

reactienr datum inhoud reactie 318 19-9-2022 Graag wil ik reageren op de uitwerking van de spijtoptantenregeling voor de overstap naar eeuwigdurende erfpacht. Volgens motie 060-22 wil de raad gehoor geven aan het verzoek om de groep erfpachters te compenseren die een overstapaanvraag hebben gedaan na 8 januari 2020, omdat er middels de hefboomwerking veel hogere kosten worden gemaakt door deze groep en dit in strijd is met de rechtsgelijkheid. Ook stemt de raad in met motie 061-22 waarin erfpachters die wel een aanvraag hebben gedaan, maar deze hebben laten verlopen (omdat ze o.a. niet goed geïnformeerd waren over de hefboomwerking), alsnog de kans krijgen om een aanvraag te doen met gunstige voorwaarden. Ook geeft de raad aan zich bewust te zijn van de ongezonde spanning op de woningmarkt en is in het huidige coalitieakkoord opgenomen dat de woningnood onder studenten, jongeren en starters moet worden verlicht. Als we deze argumentatie aanhouden, ben ik van mening dat de uitwerking van de spijtoptantenregeling moet worden aangepast om starters die een woning hebben gekocht in 2021 (met een ongunstige aanvraagdatum uit 2020 te betrekken). Als we kijken naar de intentie van een erfpachter om over te stappen, dan blijkt dat uit het doen van een aanvraag.

Wie een aanvraag heeft gedaan in 2020 krijgt alsnog de kans om een aanvraag te doen in 2022 én wie een aanvraag heeft kunnen doen in 2019, maar deze heeft laten verlopen, krijgt ook alsnog de kans om een aanvraag te doen in 2022 volgens de huidige uitwerking van de spijtoptantenregeling. De aanvraagdatum wordt vervolgens overgedragen van verkoper op koper. Er wordt in beide scenario’s dus gehandeld op basis van kennis van 2022. Ook de raad is pas tot dit besluit gekomen in 2022. Echter, er wordt van starters die hun huis in deze tussenliggende periode (2021) hebben gekocht verwacht dat zij destijds: 1. Over de kennis beschikten van de hefboomwerking, terwijl zij nog nooit eerder een huis hebben gekocht, laat staan de complexiteit van de opbouw van erfpachtkosten in hun vizier hebben en de mogelijke uitwerking op de waarde van hun huis. De kennis over de hefboomwerking is ook niet eerder gecommuniceerd dan in 2022. 2. Een geïnformeerde keuze hebben gemaakt door een huis te kopen zonder gunstige overstapdatum, maar in de praktijk zeer weinig (geen) keuze hebben door de oververhitte woningmarkt. Bovenstaande punten zijn ook in strijd met de rechtsgelijkheid. Er wordt immers onderscheid gemaakt kunnen bestaande eigenaren en kopers. Hierdoor ben ik van mening dat er geen onderscheid zou moeten worden gemaakt.

Huizeneigenaren hebben eerder erfpacht betaald en hebben op basis van deze kennis een beter besluit kunnen maken dan starters. Ook is er in de woningmarkt van tegenwoordig (en vooral 2021) eigenlijk vrijwel geen keus geweest om een woning uit te zoeken o.b.v. een gunstige aanvraagdatum. Daarnaast scheelt het in ons geval ongeveer 20.000 euro als wij gebruik kunnen maken van de gunstige voorwaarden, dit is heel veel geld voor starters en draagt niet bij aan het verlichten van de woningnood voor starters.

319

19-9-2022 Graag maak ik gebruik van de mogelijkheid tot inspraak op de spijtoptantenregeling eeuwigdurende erfpacht. Ik heb Juni 2022 het appartement van mijn zus overgekocht,... Amsterdam, waarop erfpacht rust. Mijn zus,..., wist niet dat het voordelig zou kunnen zijn het erfpacht eeuwigdurend af te kopen of nu vast te leggen volgens de WOZ 2014/2015 waarde voor na het einde van het huidige erfpachtcanon. Ik vind het heel jammer dat dit niet gebeurd is en ik zou dit alsnog willen doen. Het appartement heeft veel geld gekost en ik ben bang dat het minder waard wordt doordat de erfpacht niet is afgekocht of vastgelegd. Daarom verzoek ik dat mensen zoals ik, die een woning hebben aangekocht van eigenaren die niet van de regeling gebruik hebben gemaakt, ook voor de spijtoptantenregeling in aanmerking komen.

320

19-9-2022 Naar aanleiding van de vast te stellen regels omtrent de overstap naar eeuwigdurende erfpacht onder gunstige voorwaarden schrijven wij u. Wij hebben in 2020 een huis gekocht waarvan de vorige eigenaar het heeft nagelaten om de overstap naar eeuwigdurende erfpacht onder gunstige voorwaarden aan te vragen. Nu er een spijtoptantenregeling wordt opgetuigd voor mensen die alsnog van de regeling gebruik willen maken, zouden wij ook graag in aanmerking komen. In het nieuws is geweest dat mensen zoals wij, die een huis hebben gekocht nadat de gunstige regeling was verlopen maar voordat de spijtoptantenregeling bekend gemaakt is, geen gebruik kunnen maken van de spijtoptantenregeling. Als dit werkelijk het geval is, vinden wij dit niet eerlijk. Mensen die geen gebruik hebben kunnen maken van de overstapregeling worden zo achtergesteld ten opzichte van eigenaars die of door nalatigheid of uit eigen keuze geen gebruik hebben gemaakt van de overstap mogelijkheden. Als zij de kans krijgen om, met de kennis van een paar jaar extra prijsstijging in de woningmarkt in het hoofd alsnog over te stappen, dan is het niet meer dan billijk om kopers zoals ons ook mee te nemen in de regeling.

321

19-9-2022 We beginnen deze brief met een moreel appel. Onze hele erfpachtsituatie en het schrijven van deze brief heeft ons zoveel energie en stress opgeleverd, dat we op onze geestkracht interen. De kaders van de gemeente en wethouder rondom de spijtoptantenregeling m.b.t. erfpacht zijn voor ons zo onduidelijk, dat wij niet eens weten wat we precies moeten schrijven in deze brief om onze situatie en verhaal begrijpelijk te maken. We gaan het in deze brief toch proberen, want de financiële gevolgen van de uitwerking spijtoptantenregeling overstap eeuwigdurende erfpacht zijn voor ons extreem groot. Het betreft een verschil van € 56.676 (€ 33.532 onder gunstige voorwaarden vs. € 90.208 onder voorwaarden van 2022). Voor deze berekening hebben we overigens geen hulp gekregen van de gemeente. Deze hulp is helaas geweigerd en een nieuw hulpverzoek komt te laat voor de inspraakperiode i.v.m. de zeer trage reactie van de gemeente. Er zal vast een goede reden aan de gemeentelijke kant zijn, maar wij mogen daar niet de dupe van worden. Hierover later meer. Ook de onduidelijkheid rondom de ingangsdatum van de spijtoptantenregeling brengt ons in een zeer moeilijke financiële situatie. Wij hebben al € 11.500 aan kosten gemaakt, en veel moeite moeten doen, om de leverdatum te verplaatsen, in de hoop om alsnog aanspraak te kunnen maken van de spijtoptantenregeling.

Hiervoor moet de spijtoptantenregeling dan wel vóór 20 november 2022 ingaan. In deze brief dus ook het urgente verzoek om de spijtoptantenregeling vóór 20 november 2022 te laten ingaan, zodat de erfpachter nog de aanvraag onder gunstige voorwaarden kan doen en wij geen € 90.208 hoeven te betalen, maar € 33.532. Een absurd en oneerlijk verschil van maarliefst € 56.676! Onze excuses als deze brief verder wat warrig leest. Het is helaas ook voor ons te complex en ingewikkeld aan het worden. We zitten zelf ook echt met de handen in het haar. Dus we hopen op uw begrip.

Waarom wij belanghebbenden zijn: • Op 1 juni 2022 hebben wij bij onze notaris de koopovereenkomst getekend voor de woning “Westerdok 768, 1013 BH Amsterdam, inclusief berging en 1 parkeergelegenheid”. De oorspronkelijke leverdatum stond gepland op 12 september 2022. • Op 22 juni 2022 werd het inspraakdocument ‘Spijtoptantenregeling in verband met de overstap van een voortdurend erfpachtrecht naar een eeuwigdurend erfpachtrecht’ gepubliceerd op de website van de Gemeente Amsterdam. Hierin lezen we in de voorwaarden: ‘Erfpachter was ook vóór 8 januari 2020 eigenaar van het betreffende erfpachtrecht’. 322

19-9-2022 reactie ontvangen met een PDF-bestand, zie bijlage met inspraakreactienummer 322

Pagina 72 van 79

reactienr datum 323 19-9-2022 Geachte heer / mevrouw,

inhoud reactie

Ik heb destijds de aanvraag voor 8 januari gedaan echter wegens een erg zware depressie en daarbij verlies van baan was ik niet in de gelegenheid tijdig een notaris uit te kiezen. Ik zou heel graag alsnog gebruik willen maken van de gunstige voorwaarden waar ik me voor had aangemeld. Mvg,

324

... 19-9-2022 Geachte gemeente Amsterdam, We willen specifiek bezwaar maken dat huiseigenaren die het huis gekocht hebben in de periode tussen 9 november 2021- 21 juni 2022, niet in aanmerking komen voor de spijtoptanten regeling: In die periode was het duidelijk DAT er een spijtoptantenregeling zou komen, maar NIET WANNEER en onder welke VOORWAARDEN is in die periode niet kenbaar door de gemeente Amsterdam werden gemaakt. Pas ruim 7 maanden na aankondiging op 9 november 2021 werd op 21 juni 2022 de regeling door de gemeente uiteengezet, waarbij voorgesteld de regeling met terugwerkende kracht niet van toepassing te laten zijn op huiseigenaren die in die periode een huis hebben aangekocht, ondanks door verkopers aangegeven intentie om van die spijtoptanten regeling gebruik te zullen maken. Onzes inziens ondergraaft de gemeente Amsterdam hiermee voor deze groep de oorspronkelijk insteek van de spijtoptantenregeling. Verdere argumentatie: • Op 9-11-2021 is door de gemeente aangegeven dat er een spijtoptanten regeling zou komen. Deze regeling is destijds niet gespecifieerd, waarbij werd aangegeven dat deze regeling alleen nog uitgewerkt moest worden, waarbij geen tijdsindicatie werd gegeven over de termijn waarop de regeling zou zijn uitgewerkt.

• Op 20 April hebben wij een voorlopig koopcontract getekend, ervan uit gaande dat de verkopers, die aan hebben gegeven van de genoemde spijtoptanten regeling gebruik te willen maken, vóór de daadwerkelijke overdracht/levering op 7 juni 2022, in staat zouden worden gesteld door de gemeente Amsterdam, om gebruik te maken van de spijtoptantenregeling. • Op meerdere momenten hebben verkopers ingelogd op het overstapportaal, waarbij telkens werd aangegeven dat de spijtoptantenregeling nog niet mogelijk was. Op 4 juni hebben verkopers dit nogmaals gedaan, waarbij een screenshot is gemaakt van de situatie. • N.a.v. telefonisch en email contact en met het Team Klantvragen Erfpacht en Uitgifte hebben wij op 5 juni 2022 via overstaperfpacht@amsterdam.nl het verzoek gedaan om het recht tot spijtoptanten regeling op ons, de nieuwe eigenaren te laten overgaan. Het betreft dossier ..... Wij hebben dit verzoek ook door de notaris laten toevoegen bij de stukken voor de overdracht van de betreffende woning op de .... te Amsterdam • Op 7 juni hebben wij in een email deze aanvraag van aanvullende opmerkingen voorzien, zie hierna de inhoud, gevolgd door de reactie van de gemeente Amsterdam, die duidelijk laat zien dat gemeente zelf ook erkent dat de situatie op z’n minst verwarrend is. o Voornaamste reden voor ons om deze aanvraag nu te doen is van juridische aard.

De huidige eigenaren hebben ondanks hun wens geen mogelijkheid gebruik te kunnen maken van een door de gemeente aangekondigde spijtoptantenregeling ( daterend vanuit besluit reeds in november 2021) . Door de huidige administratieve vertraging,

325

19-9-2022 Veel kopers hebben in 2021 geanticipeerd op de Spijtoptandregeling, waarbij verkopers nog niet waren overgestapt. De verkopers hebben veelal bij de verkoop alsnog een aanvraag overstap ingediend, onder de dan geldende voorwaarden, met het idee dat zij alsnog kunnen overstappen onder de gunstige voorwaarden. Echter, de verkooptransactie heeft dan al plaatsgevonden. We zijn immers bijna een jaar verder. Ik vind daarom dat kopers vanaf het moment dat de spijtoptandregeling bekend werd gemaakt, ook moeten kunnen overstappen onder de gunstige voorwaarden.

326

19-9-2022 I bought my house in Nov-2021 and unfortunately the previous owners did not apply for the favourable conditions of 8-Jan 2020. I would be grateful if you can include people who bought a house after 8-Jan 2020 in the Spijtoptantregeling please.

--- translate --Ik heb mijn huis gekocht in nov-2021 en helaas hebben de vorige eigenaren de gunstige voorwaarden van 8-jan 2020 niet aangevraagd. Ik zou het op prijs stellen als u mensen die na 8-jan 2020 een huis hebben gekocht in de Spijtoptantregeling kunt opnemen. 327

19-9-2022 Na bestudering van het voorstel wil ik graag de volgende feedback of wens geven: Als ik het goed begrijp, staat de "oude" regeling alleen open voor mensen die op 31.12.2019 al in het bezit waren van de bestaande Erfpacht. Dit is ongunstig voor mensen die in 2020 een huis of appartement hebben gekocht waarbij de oude regeling niet binnen de gestelde termijn door de vorige eigenaren is aangevraagd. Mensen die in 2020 een huis of appartement hebben gekocht, worden benadeeld ten opzichte van mensen die niet hebben verkocht/gekocht. Wij zouden het erg op prijs stellen als de regeling ook openstaat voor mensen die op 31.12.2019 nog niet de mogelijkheid hebben gehad om de bijzondere voorwaarden aan te vragen (aangezien zij de woning/het appartement nog niet hadden gekocht). Dit zou ook mensen ondersteunen die al een grotere last hadden vanwege de hoge aankoopprijs dan mensen die al eigenaar waren van hun eigendom. Hartelijk dank voor de suggestie en de overweging van mijn feedback of wens.

328

19-9-2022 Geachte heer mevrouw, Ik heb de concept spijtoptantenregeling van de gemeente gelezen en ik zou graag op het concept willen reageren. De huidige situatie: Ik had graag gebruik gemaakt van de spijtoptantenregeling. Ik heb mijn aanvraag voor eeuwige erfpacht in op 15 januari 2019 gedaan. Deze is op 12 januari 2021 verlopen. De reden dat ik de aanvraag niet heb afgerond, was dat ik niet het geld had om de erfpacht af te kopen. Ik was me er niet van bewust dat ik de afkoopsom ook vast kon zetten. Ik heb een nieuwe aanvraag gedaan op 22 april 2022. (dossier ...) Deze ligt nog bij de gemeente voor beoordeling. Nu is de situatie zo dat ik mijn woning ga verkopen per 1 oktober. Ik zou graag het recht op de spijtoptantenregeling willen overdragen aan de nieuwe eigenaar en bewoner. Ik zie hierover niets staan in het huidige "concept spijtoptantenregeling." Daarom mijn voorstel dat er in het concept spijtoptantenregeling het dossier ( in dit geval dossier ...) kan worden overgedragen aan de nieuwe eigenaar bij de verkoop van het appartement, en dat daarmee ook het recht van de spijtoptantenregeling wordt overgedragen aan de nieuwe eigenaar. met vriendelijke groet,...

Pagina 73 van 79

reactienr datum 329 19-9-2022 Geacht College,

inhoud reactie

voor alle zekerheid reageer ik ook via dit online invulformulier. Ik heb ook een e-mail gestuurd. Mijn zienswijze is, dat KOPERS/rechtsopvolgers van een pand, dat eigendom was van eigenaren die aan de voorwaarden (uitsluitend woonbestemming en eigenaar van het betreffende pand) voldeden vóór 8 januari 2020 en die later spijt hadden van het feit dat ze voor 8 januari 2020 geen aanvraag hadden gedaan (mogelijk mede door het feit dat er niet goed door de gemeente is gecommuniceerd over de hefboomwerking bij een stijgende WOZ waarde) aan de spijtoptantenregeling moeten kunnen deelnemen, als de betreffende eigenaren vóór verkoop een aanvraag in het overstapportaal hebben gedaan. En mogelijk ook vóór aanvang van de regeling, zodra deze definitief wordt.

Voor de gemeente maakt het m.i. niets uit, als je uitgaat van de redenering dat aan de vorige eigenaar een spijtoptantenregeling was aangeboden door de gemeente. En ik kan me toch niet voorstellen dat de gemeente alsnog voordeel zou willen hebben door de koper van het pand van de spijtoptant niet ook als spijtoptant te zien, uitgaande van het gestelde in de 1e alinea 330

331

19-9-2022 Goedemiddag geachte, Ik heb toevalig van vrienden gehoord dat gemeente heeft dat regeling verleengd; ik vind dat fantastiche actie , omdat niet alle mensen waren in staat gebruik maken van deze regeling oo tijd. Mvg … 19-9-2022 Goedemiddag, Ik zou graag toch nog gebruik maken van de erfpachtregeling met de voorwaarden voor januari 2020. Ik heb hier ooit een aanvraag voor ingediend, maar dit leek toen niet gunstig en is mij afgeraden door onze hypotheek adviseur. Nu zijn wij door de inflatie toch aan het heroverwegen, wij zouden graag onder de oude voorwaarden nog onze erfpacht afkopen. Ik hoor graag of wij nog in aanmerking komen. Mvg,

332

... 19-9-2022 Beste inspraakcommissie SOR, Als toekomstige huiseigenaar zou ik graag in aanmerking komen voor de spijtoptantenregeling, zoals reeds aangevraagd door de huidige bewoner onder dossiernummer.... Het gaat om het appartement aan ... te Amsterdam. De huidige eigenaresse, Inge Versteijlen, heeft de aanvraag voor eeuwigdurende erfpacht op 15 januari 2019 gedaan. Deze is op 12 januari 2021 verlopen. Zij heeft deze aanvraag toen niet afgerond omdat zij niet het geld had om de erfpacht af te kopen en zich er niet van bewust was dat ze de afkoopsom ook vast kon zetten. Zij heeft toen een nieuwe aanvraag gedaan op 22 april 2022 (dossier...). Per 1 oktober 2022 word ik de nieuwe eigenaar van het appartement. Inge zou daarom graag het recht op de spijtoptantenregeling aan mij willen overdragen. Inge heeft vandaag contact gehad met de afdeling erfpacht. Haar aanvraag van 22 april ligt nog steeds bij de gemeente voor beoordeling, maar het dossier wordt bij overdracht van de woning automatisch overgedragen aan de nieuwe eigenaar en hiermee dus ook de aanvraagdatum van 22 april. Hierbij bevestig ik als nieuwe eigenaar dat ik gebruik zou willen maken van het recht op spijtoptantenregeling.

Alvast hartelijk bedankt. Met vriendelijke groet, ...

Pagina 74 van 79

reactienr datum inhoud reactie 333 19-9-2022 1. Wij hebben eind 2021 een overstapaanvraag eeuwigdurende erfpacht ingediend alsmede een verzoek tot toekenning van de gunstige voorwaarden en een klacht. Daarin hebben wij reeds uiteen gezet dat wij menen dat onze overstapaanvraag onder de gunstige voorwaarden zoals die golden vóór 8 januari 2020 moet worden behandeld. Wij blijven van mening dat wij - ook onder de Spijtoptantenregeling - in aanmerking komen voor overstap onder de gunstige voorwaarden zoals die golden vóór 8 januari 2020. Wij hebben namelijk het erfpachtrecht verkregen van erfpachters die wél tijdig (vóór 8 januari 2020) een overstapaanvraag onder de gunstige voorwaarden hebben gedaan. Zij hebben echter (onbedoeld) een reactietermijn gemist, waarna het aanvraagproces door de gemeente - ten onrechte - is beëindigd. Herstel, zoals beoogd wordt met de Spijtoptantenregeling, moet ook voor ons en onze overstapaanvraag inhouden dat de gunstige voorwaarden van toepassing zijn die golden vóór 8 januari 2020. Terwijl de gemeente zelf in het overstapproces keer op keer termijnen kan verlengen, werden de vorige erfpachters hard door de gemeente afgestraft omdat zij een keer een reactietermijn hadden gemist. De aanvraagprocedure werd door de gemeente beëindigd.

Een verzoek van de vorige erfpachters tot coulance om de oorspronkelijke aanvraag/peildatum voor de gunstige voorwaarden te herstellen, werd afgewezen. In de praktijk werd elk coulanceverzoek door de gemeente/bureau erfpacht standaard afgewezen, waarmee de mogelijkheid van een coulance-verzoek dus een wassen neus was. De opnieuw door hen ingediende aanvraag is door de gemeente als een nieuwe aanvraag met nieuwe peildatum behandeld, zonder toepassing van de gunstige voorwaarden, met als gevolg een aanbod tot overstap met een vele malen – 4 keer! - hogere canon/afkoopsom. Met de Spijtoptantenregeling (hierna: Regeling) beoogt de gemeente bovenstaande onrechtvaardige en onjuiste handelwijze te herstellen. Echter, de eerdere onrechtvaardige handelwijze ten aanzien van spijtoptanten, de lange tijd die de gemeente nodig heeft gehad om dit te erkennen en daarna de lange tijd die gemoeid is geweest met het opstellen van de Regeling, mogen niet tot gevolg hebben dat tussentijds opvolgende erfpachters (nieuwe eigenaren) daar de dupe van worden en tussen wal en schip vallen. Dat zou tot rechtsongelijkheid leiden, tot willekeur en tot een ongelijk en oneerlijk speelveld en daar is geen rechtvaardiging voor. Ook zou dit onbehoorlijk bestuur zijn.

Nu de bedoeling van de Regeling is om met terugwerkende kracht tot herstel over te gaan, betekent dit dat wij als opvolgende erfpachters (rechtsopvolgers, nieuwe eigenaren) ook alsnog in aanmerking moeten komen voor overstap onder de gunstige voorwaarden die golden vóór 8 januari 2020. Nu de Regeling dit wel beoogt maar niet expliciet stelt, moet dit hiaat of deze omissie worden hersteld. Ter voorkoming van enig (mogelijk) misverstand bij de beoordeling door de gemeente/bureau erfpacht, dient de Regeling te worden verduidelijkt. In lijn met de Regeling en de gedachte hierachter, dient in ieder geval ook de opvolgende erfpachter (degene die het erfpachtrecht in eigendom heeft verkregen 334

19-9-2022 Beste gemeente Amsterdam, Hierbij wil ik graag gebruik maken van de inspraakmogelijkheid op het voorstel voor de spijtoptantenregeling. Wij zijn momenteel gedupeerden die doordat onze woning na 8 januari is geleverd geen gebruik kunnen maken van de spijtoptantenregeling. 1. Er wordt verondersteld dat er een voordeel is voor kopers die een woning aankopen zonder gunstige overstapvoorwaarden, echter is dit niet aan de orde. Er wordt voordeel op voordeel gegeven aan Erfpachters die al eigenaar waren voor 2020 en dus al 20% minder voor hun huis hebben betaald (dat is namelijke huizenprijs stijging van de afgelopen 2 jaar). Zij krijgen ook nog eens voordeel op hun erfpacht. Kopers na 2020 die al veel meer hebben neergelegd voor hun huis door de druk op de markt, krijgen nu juist ook meer erfpacht erbij. Dit verschil in voordeel vs. nadeel is tientallen duizenden euro's, niet compenseerbaar met een voordeel die gunstige voorwaarden zouden opleveren in de verkooprijs. 2. Onduidelijkheid over erfpacht voorwaarden in combinatie met onduidelijke communicatie over de financiële gevolgen. De vorige eigenaren van onze woning waren Argetijnen die slechts een korte tijd in Nederland zijn geweest (3jaar) en begrepen niets van deze constructie - zij dachten dat het niet voor hun relevant was.

Als wij de woning niet aangekocht hadden, hadden zij op dit moment gebruik kunnen maken van de spijtoptantenregeling. Op het moment dat wij de woning aangekochten, begrepen wij dat het alsnog mogelijk zou zijn om onder gunstige voorwaarden een overstap aan te vragen, ook omdat wij dat voor onze toenmalige woning hadden aangevraagd. Dit is onduidelijk gecommuniceerd door de verkopend makelaar. Een "klein" verschil van 35000+ in kosten die nu extra gemaakt moeten worden. 3. Waarom zit er een einddatum aan het aanvragen van een overstap. De woningmarkt is zo dynamisch, dat het geven van een tijdslimiet totaal onrelevant is. Geef huiseigenaren op eigen gelegenheid, wanneer zij er klaar voor zijn, de mogelijkheid om een overstap aan te vragen onder gunstige voorwaarden. Deze deadline zorgt wederom voor nare situaties op de huizenmarkt en moeilijk verkoopbare huizen. 4. Het is onduidelijk waarom de groep die eigenaar is geworden na 8 januari 2020 geen onderdeel mag zijn van de spijtoptantenregeling. Toen bekend werd dat deze uitgewerkt zou worden, is ons verteld door de erfpachtafdeling van de gemeente amsterdam (januari 2021) dat ook onze groep daar deel van uit zou maken. Het is nergens concreet gemaakt, waarom wij daar nu buiten vallen. Lijkt onderdeel van een politiek spel.

335

19-9-2022 I find a fortiori the exclusion of buyers from housing corporations and who have taken delivery after 8-1-2020 not justifiable, as these sellers were not even allowed to apply in time. My partner and I have recently bought an apartment of where the leasehold has been paid of until 2030. After that it is unclear what will we pay. To find out what the amount we will pay after 2030 will be, was impossible to found out and was very complex. Because we have bought from a housing association, we don't apply for the earlier 'gunstige voorwaarden'. We have not been made aware of the fact that we couldn't apply for the beneficial financial conditions because we bought from a housing association. Therefore we would like to apply to still have a possibility to do the overstapaanvraag with the conditions before 8th of January 2020.

Pagina 75 van 79

reactienr datum 336 19-9-2022 Geachte heer/mevrouw,

inhoud reactie

Ik ben van oordeel dat de spijtoptantenregeling ten onrechte niet uitgebreid wordt ten aanzien van kopers van nieuwbouwwoningen die voor 8 januari 2020 nog geen koopcontract hadden getekend, maar die voor 8 januari 2020, tot en met de ingang van die datum, wel al in een pré-contractuele fase zaten om een koopcontract van een nieuwbouwwoning te tekenen. De situatie van mijn partner en mij is als volgt: wij hebben op 24 december 2019 te horen gekregen dat we waren ingeloot voor ons nieuwbouwproject. Hier waren wij erg door verheugd, want we keken erg uit naar een woning in het project. We hebben een afspraak gemaakt om op 22 januari 2020 het koopcontract te tekenen en zo geschiedde. Voor zover wij toen wisten had het tekenen van het koopcontract vóór 1 januari 2020 (of voor 8 januari 2020) geen zin om gebruik te kunnen maken van de extra gunstige voorwaarden van de overstapregeling, want eigenaar van een woning ben je juridisch pas als de woning geleverd is. Later, in januari 2020, werd de datum om voor de gunstige voorwaarden te kunnen overstappen plots verlengd tot 8 januari 2020.

Later werd besloten dat kopers van nieuwbouwwoningen die nog geen eigenaar waren van een nieuwbouwwoning, maar wel een koopcontract hadden getekend voor 8 januari 2020 alsnog gebruik konden maken van de gunstige voorwaarden, omdat deze kopers zich vanaf het tekenen van het koopcontact wel al 'eigenaar voelden'. Hierdoor is er jegens mijn partner en mij gehandeld in strijd met het gelijkheidsbeginsel en in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel. Wij voelden ons tussen het moment van dat we hoorden dat we ingeloot waren en dat we het koopcontract tekenden namelijk ook al eigenaar. En dat is juridisch ook terecht, want in dit geval is er sprake van een pré-contractuele fase. De woning was namelijk aan ons toegezegd, mits we het koopcontract zouden tekenen, en vervolgens, net als alle tekenaars van een koopcontract, de financiering rond zouden krijgen. Daarnaast zijn na de datum van 1 januari 2020 de voorwaarden veranderd om gebruik te kunnen maken van de gunstige voorwaarden: Opeens is het zijn van eigenaar niet meer een noodzakelijke vereiste, maar is het hebben van een koopcontract ook een mogelijkheid om gebruik te kunnen maken van de extra gunstige voorwaarden. Als deze voorwaarden op 24 december 2019 duidelijk waren geweest dan hadden wij gezorgd dat wij het koopcontact tussen 24 december 2019 en 8 januari 2020 getekend zouden hebben.

Dit was bij de verkopende makelaar ook mogelijk geweest. 337

19-9-2022 Geacht college,

Middels dit schrijven willen mijn partner en ik onze zienswijze kenbaar maken op de “Uitwerking spijtoptantenregeling overstap eeuwigdurende erfpacht”. Mijn partner en ik hebben - als jong stel - onlangs een huis kunnen kopen in Amsterdam (..., Amsterdam). De vorige eigenaar was een man uit India die de Nederlandse taal niet machtig is. Hij was daardoor niet op de hoogte van het feit dat hij tot 8 januari 2020 onder gunstige voorwaarde een aanvraag voor afkoop eeuwigdurende erfpacht in kon dienen. Wij hebben het huis op 8 december 2021 in eigendom verkregen. Op dit moment was het besluit van 9 november 2021 strekkende tot verdere uitwerking van een spijtoptantenregeling reeds genomen. Het college van burgemeester en wethouders verstuurde vervolgens de raadsbrief van 10 november 2021. Kort gezegd werd toen duidelijk dat “spijtoptanten” (kort erfpachters die geen gebruik hebben gemaakt van de gunstige regeling) opnieuw de kans krijgen om de erfpacht eeuwigdurend af te kopen onder de (zeer gunstige) voorwaarden van 2019. De verkoper wilde gelet op de overkookte huizenmarkt in Amsterdam niet wachten of een regeling treffen. De makelaar adviseerde ons te wachten met de eeuwigdurende afkoop tot het moment dat de regeling is uitgewerkt en vastgesteld. Daarnaast gaf de afdeling erfpacht van de gemeente Amsterdam hetzelfde advies.

Er is een groep (starters en niet-starters) die vlak na het publiceren van het college besluit (zie de raadsbrief van 10 november) een huis heeft gekocht van een ‘’spijtoptant''. Als deze “spijtoptant” in de woning was blijven wonen dan zou hij (zo goed als zeker) opnieuw gebruik kunnen maken van de gunstige regeling. Ik wil u vragen de groep - waar mijn partner en ik toe behoren - tevens in aanmerking te brengen voor deze regeling. Wij vallen niet onder de definitie van “spijtoptant” in de zin van de Uitwerking. De groep waar wij toe behoren ondervindt onverkort dezelfde gevolgen van de groep die kwalificeert als “spijtoptant” in de zin van de Uitwerking. Waarom zouden “spijtoptanten”, die over het algemeen in het verleden alle kansen hebben gehad voor afkoop erfpacht en voor een gunstige prijs vastgoed hebben kunnen kopen, een groot financieel voordeel mogen genieten? En de groep die vastgoed hebben gekocht van een “spijtoptant” op het moment dat duidelijk was dat er een regeling ging komen niet? Wij begrijpen dat het college een dergelijke regeling op basis van vrijwilligheid treft. Het betreft dan ook een moreel verzoek om alle (ongewenste) neveneffecten van de oude en aankomende regeling weg te nemen. Het is niet eerlijk om onder de voornoemde omstandigheden tienduizenden euro’s 338

19-9-2022 Geachte heer/mevrouw, Wij verkeren in de situatie dat wij voor 8 januari 2020 een koopovereenkomst hebben getekend, maar pas na overdracht begin april 2020 eigenaar werden. Het was weliswaar mogelijk om de toenmalig eigenaren de aanvraag voor afkoop onder gunstige voorwaarden te laten doen, maar onder andere om de redenen genoemd in de onderzoeken en door de ACM is dat toen niet gebeurd. Wij zouden daarom denken dat spijptoptantenregeling zouden moeten worden uitgebreid tot niet louter diegenen die eigenaar van het erfpacht waren ten tijde van die datum, maar ook personen zoals wij, die wel weliswaar geen eigenaar waren, maar dus op die datum wel contractueel verbonden waren aan dat eigenaarschap. Met andere woorden hebben wij evenzo als anderen spijt dat wat we op dat moment geen gebruik van die regeling hebben gemaakt. En dus zou de reikwijdte van de regeling moeten worden opgerekt tot persoon die voor 8 januari 2020 over een koopovereenkomst beschikten. Gaarne bereid tot nadere toelichting. Met vriendelijke groet, ...

Pagina 76 van 79

reactienr datum inhoud reactie 339 19-9-2022 Geachte heer, mevrouw, college van Burgemeester en Wethouders, leden van de raadscommissie, Mijn naam is ... en ik wil graag inspraak doen over de uitwerking van de spijtoptantregeling voor de overstap naar eeuwigdurende erfpacht. Ik doe deze inspraak voor iedereen die niet als Spijtoptant wordt gezien. Allereerst wil ik beginnen met het bedanken van de gemeente voor de mogelijkheid dat een enorm aantal erfpachters nog een tweede kans zal krijgen om onder gunstige voorwaarden een overstap te maken naar eeuwigdurende erfpacht. Met deze regeling geeft de gemeente blijk van een niet redelijk situatie. Helaas valt daarentegen een kleine groep mensen, 3% van alle erfpachters(1), de kopers en de woningeigenaren met een woning bestemming wisseling na 2020, buiten deze regeling. Pijnlijk genoeg worden in deze groep ook nog de erfpachters in “slechtere” buurten met de lagere BSQ-waardes (en een gemiddeld lager inkomen) relatief het hardst getroffen(2) en zullen hun canonkosten vele malen (gemiddeld 500%, en zelfs oplopend tot 900%)(2) duurder uitvallen. Ik vind dat geen eerlijk en redelijk beleid. Middels deze inspraak zal ik dat toelichten aan de hand van een aantal punten.

Het eerste punt dat ik wil uitlichten is dat de complexiteit van het erfpachtsysteem en de onduidelijke communicatie over de overstapregeling voor elke erfpachter geldt: de koper van het erfpachtrecht van voor en na 2020. Beiden kopers hebben de financiële gevolgen van de wel/niet gemaakte overstap daardoor niet kunnen voorzien. Het onderzoeksinstituut Berenschot en Autoriteit van Consument en Markt (ACM) hebben dit reeds bevestigd. Daarbij heeft de ACM afgelopen maand zelf een handhavingsverzoek m.b.t. de Amsterdamse Erfpacht afgewezen wegens een “te complex systeem” en een gebrek aan onderzoekscapaciteit hiervoor. Ik weet ook dat veel erfpachters de waarde van de aanbieding niet inzagen. De kostenberekening voor een latere overstap was in de aanbieding namelijk nergens te vinden(3) en de gemeente gaf in de aanbieding aan dat als “u niets doet, er niks verandert” (3). Echter blijkt nu dat door de financiële hefboom in de kostenberekening de afkoopsommen en jaarlijkse canon kosten vele (tienduizenden) euro’s meer zijn geworden en is de overstap ook nog noodzakelijk gebleken door een het verantwoordelijk stellen van banken door de Autoriteit Financiële Markt (AFM) voor overkreditering bij een mogelijke groei schuld(5). Voor een kleine starterswoning in Bos en Lommer zijn de kosten nu 500% meer dan met de aanbieding(4), een afkoopsom van circa 80.000,- euro extra.

Ik vraag mij zeer af hoe kopers na 2020 dit systeem wel zouden hebben kunnen begrijpen en wel een bewuste keuze hebben kunnen maken in de koop van een voortdurend erfpachtrecht. Je hebt een onderzoeksplicht van wat je koopt, maar dan moet het product wel te begrijpen zijn en het financiële risico duidelijk. Mijn tweede punt is dat de publieke informatievoorzieningen van de gemeente over de overstap (de canon kosten en de regeling) niet afdoende is, wederom voor kopers van voor en na 2020. Dit blijkt uit dat de formule van de toekomstige kostenberekening al niet werd genoemd in de aanbieding(3) en de rekentool voor overstap op de website van de gemeente niet werkt(6). Hierdoor is het voor velen een groot vraagteken wat de kosten met of 340

19-9-2022 Beste gemeente,

U geeft aan in uw informatie over de inspraak spijtoptantenregeling dat niet alle erfpachters die voor overstap in aanmerking kwamen vóór 8 januari 2020, hebben op tijd een aanvraag gedaan. Daardoor konden zij geen gebruik maken van de gunstige voorwaarden. U heeft een regeling opgesteld die erfpachters alsnog een kans geeft om een overstapaanvraag te doen onder de voorwaarden die vóór 8 januari 2020 golden. Vanwege de onzekere tijden waardoor veel mensen geen keuze hierin konden maken. Ik vraag uw aandacht op drie onderwerpen. 1. Neem nieuwe erfpachters, zeker starters, mee in de spijtoptantenregeling. Er wordt de groep uitgesloten die nog niet in bezit waren van een koopwoning, maar deze in de afgelopen twee jaar hebben gekocht. Dit is mijn inziens onterecht, zeker ten aanzien van starters. Ten eerste omdat het niet in de huisprijzen te zien is dat de erfpacht mee wordt genomen. Er zijn geen wezenlijke verschillen tussen woningen waar de erfpacht wel is 'vastgeklikt' en waarbij niet. Dit komt door twee redenen. Ten eerste dat veel kopers helemaal niet bewust zijn van de financiële consequenties van erfpacht. Het is ingewikkelde materie en onvoldoende helder gecommuniceerd door de gemeente. Zo zijn alle brieven vanuit de gemeente alleen naar huidige huiseigenaren gestuurd, en ook alleen in het Nederlands.

Er is geen informatie verstrekt hierover bij het kopen van een woning aan de potentiële kopers. Als potentiële kopers wel goed bewust waren van de invloed van de erfpacht, dan zou je dit terug zien in de huizenprijzen. Ten tweede is het een uitzonderlijk gespannen woningmarkt geweest. Waarbij potentiële kopers al zo blij waren om de mogelijkheid te krijgen voor een bezichtiging, dat ingewikkelde materie zoals de erfpacht niet tot zich werden genomen. Zeker voor starters, vaak mensen met een kleine beurs, is dit schrijnend, omdat zij nu opeens worden geconfronteerd met een enorm hoge erfpacht-rekening. Zij zijn ook zeker spijtoptanten, en zouden meegenomen moeten worden in de regeling. Een onzekere tijd, door het gebrek aan communicatie/kennis en de gespannen woningmarkt geldt extra voor de starters, welke geen ervaring hebben met een huis kopen en ook geen informatie hierover hebben ontvangen. Daarnaast is het effect voor deze groep buitensporig groot, aangezien het om fikse

Pagina 77 van 79

reactienr datum inhoud reactie 341 19-9-2022 Geachte heer, mevrouw, college van Burgemeester en Wethouders, leden van de raadscommissie, Mijn naam is ...en ik wil graag inspraak doen over de uitwerking van de spijtoptantregeling voor de overstap naar eeuwigdurende erfpacht. Ik doe deze inspraak voor iedereen die niet als Spijtoptant wordt gezien. Allereerst wil ik beginnen met het bedanken van de gemeente voor de mogelijkheid dat een enorm aantal erfpachters nog een tweede kans zal krijgen om onder gunstige voorwaarden een overstap te maken naar eeuwigdurende erfpacht. Met deze regeling geeft de gemeente blijk van een niet redelijk situatie. Helaas valt daarentegen een kleine groep mensen, 3% van alle erfpachters(1), de kopers en de woningeigenaren met een woning bestemming wisseling na 2020, buiten deze regeling. Pijnlijk genoeg worden in deze groep ook nog de erfpachters in “slechtere” buurten met de lagere BSQ-waardes (en een gemiddeld lager inkomen) relatief het hardst getroffen(2) en zullen hun canonkosten vele malen (gemiddeld 500%, en zelfs oplopend tot 900%)(2) duurder uitvallen. Ik vind dat geen eerlijk en redelijk beleid. Middels deze inspraak zal ik dat toelichten aan de hand van een aantal punten.

Het eerste punt dat ik wil uitlichten is dat de complexiteit van het erfpachtsysteem en de onduidelijke communicatie over de overstapregeling voor elke erfpachter geldt: de koper van het erfpachtrecht van voor en na 2020. Beiden kopers hebben de financiële gevolgen van de wel/niet gemaakte overstap daardoor niet kunnen voorzien. Het onderzoeksinstituut Berenschot en Autoriteit van Consument en Markt (ACM) hebben dit reeds bevestigd. Daarbij heeft de ACM afgelopen maand zelf een handhavingsverzoek m.b.t. de Amsterdamse Erfpacht afgewezen wegens een “te complex systeem” en een gebrek aan onderzoekscapaciteit hiervoor. Ik weet ook dat veel erfpachters de waarde van de aanbieding niet inzagen. De kostenberekening voor een latere overstap was in de aanbieding namelijk nergens te vinden(3) en de gemeente gaf in de aanbieding aan dat als “u niets doet, er niks verandert” (3). Echter blijkt nu dat door de financiële hefboom in de kostenberekening de afkoopsommen en jaarlijkse canon kosten vele (tienduizenden) euro’s meer zijn geworden en is de overstap ook nog noodzakelijk gebleken door een het verantwoordelijk stellen van banken door de Autoriteit Financiële Markt (AFM) voor overkreditering bij een mogelijke groei schuld(5). Voor een kleine starterswoning in Bos en Lommer zijn de kosten nu 500% meer dan met de aanbieding(4), een afkoopsom van circa 80.000,- euro extra.

Ik vraag mij zeer af hoe kopers na 2020 dit systeem wel zouden hebben kunnen begrijpen en wel een bewuste keuze hebben kunnen maken in de koop van een voortdurend erfpachtrecht. Je hebt een onderzoeksplicht van wat je koopt, maar dan moet het product wel te begrijpen zijn en het financiële risico duidelijk. Mijn tweede punt is dat de publieke informatievoorzieningen van de gemeente over de overstap (de canon kosten en de regeling) niet afdoende is, wederom voor kopers van voor en na 2020. Dit blijkt uit dat de formule van de toekomstige kostenberekening al niet werd genoemd in de aanbieding(3) en de rekentool voor overstap op de website van de gemeente niet werkt(6). Hierdoor is het voor velen een groot vraagteken wat de kosten met of 342