CConstaterende datAmsterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

A - 16 ICT en Digitale Stad (42) Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoors

RAAD 17 februari 2022, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel ‘Grip op technologie: een digitale gemeente met menselijke waarden’ van de leden IJmker, Blom, Bosman, Biemond en N.T. Bakker en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel VN2021-0153163.915 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Raadsinformatiebrief Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 december 2021 ICT en Digitale Stad Touria Meliani CTO (bestuurszaken.cto@amsterdam.nl) Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘Grip op technologie: een digitale gemeente met menselijke waarden’ van de leden IJmker, Blom, Bosman, Biemond en N.T. Bakker

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 14 april 2021 hebben raadsleden E.C. IJmker (Groenlinks), S.R.H. Blom (Groenlinks), A.M. Bosman (D66), H.J.T. Biemond (PvdA) en N.T. Bakker (SP) - hierna ‘de initiatiefnemers’ - een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Grip op technologie: een digitale gemeente met menselijke waarden’. Met dit voorstel wordt het college gevraagd om een aanpak die garandeert dat de menselijke waarden ook in toekomstige digitale technologieën gewaarborgd blijven, en daarbij alle in het voorstel genoemde actiepunten op te nemen en uit te werken. Het college waardeert het werk dat de initiatiefnemers hebben verzet om dit voorstel te schrijven en hun betrokkenheid bij digitalisering en digitale rechten. Het voorstel sluit aan bij een grote uitdaging van de stad: technologie is verweven met ons leven en ook verweven met de gemeente en haar beleid en uitvoering. Het brengt ons veel, zoals gemak, liefde en informatie. Maar het zorgt er ook voor dat onze privacy, vrijheid van meningsuiting en democratie onder druk staan. Deze rechten wil de gemeente Amsterdam, zo goed als we kunnen, beschermen.1 Het college beschouwt het voorstel als ondersteuning van ingezette activiteiten en maatregelen van de Agenda Digitale Stad.

De ervaringen van deze portefeuille laten zien dat technologiebeleid een kerntaak van de gemeente is; net zoals jeugdzorg of het beheer van de openbare ruimte. De tijd dat gebruik van digitale technologie nieuw was ligt achter ons; het is volledig verweven met ons leven. De gemeente heeft een rol om de digitale rechten van haar inwoners te beschermen en ervoor zorgen dat technologie ingezet wordt in dienst van de stad. Tegelijkertijd wil het college ervoor waken dat de gemeente allerlei extra regels bedenkt en is kritisch op welke rollen en taken door de gemeente opgepakt moeten worden. Het initiatiefvoorstel onderstreept dat. Bepaalde opgaven zijn duidelijk een taak van de gemeente. Zo heeft de gemeente ambtenaren in dienst met verstand van tunnels, zorg en flora en fauna, en daar hoort tegenwoordig ook verstand van het zelf bouwen van software, kunstmatige intelligentie en de sociale impact van technologie op de stad en op mensen bij. Het beschermen van digitale rechten is inmiddels integraal onderdeel van het informatiebeleid van de gemeente en dat zal niet snel meer veranderen. Van andere opgaven is minder eenduidig wie ervoor verantwoordelijk is. Zo werkt de gemeente aan waarborgen zodat algoritmen die door de gemeente gebruikt worden eerlijk en transparant zijn.

Maar voor de gemiddelde Amsterdammer is dat slechts een klein onderdeel van de algoritmen en kunstmatige intelligentie die invloed op het dagelijkse leven hebben. Grote technologiebedrijven weten door hun dataverzameling heel goed waar Amsterdammers zich bevinden, wat ze aan het doen zijn en wat hen interesseert. Als gemeente willen we ervoor kunnen 1 Agenda Digitale Stad

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 2 van 9

zorgen dat Amsterdammers alle technologie om hen heen - in ieder geval die in de publieke ruimte - kunnen vertrouwen. Maar wat de gemeente of andere overheidslagen daarin precies kunnen en moeten doen is geen makkelijke vraag. Het is een vraag waar ook juristen en bestuurskundigen nog geen goed antwoord op hebben. De gemeente zal daarin de komende jaren moeten pionieren en nieuwe vormen van reguleren, burgers helpen en goed gedrag stimuleren moeten uitproberen. De afgelopen jaren zijn er veel maatregelen getroffen om publieke controle op technologie te vergroten en te zorgen dat de technologie die de gemeente gebruikt verantwoord is. Onderzoek naar nieuwe maatregelen is daarom volgens het college niet de meeste noodzakelijke stap, maar een evaluatie van bestaande maatregelen en de leemtes daarin wel. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de huidige en aankomende maatregelen. Dit doen we onderverdeeld in: 1. Vormgeven aan verantwoording over inzet van technologie door de gemeente zelf 2. Ruimte voor innovatie, waarbij digitale rechten gewaarborgd zijn 3. Een digitale stad mét en voor de Amsterdammer 4. Lokaal beleid en landelijke en Europese regelgeving Op basis daarvan komt daarna de reactie op het initiatiefvoorstel.

Huidige en aankomende maatregelen voor grip op technologie 1. Vormgeven aan verantwoording over inzet van technologie door de gemeente zelf De initiatiefnemers vragen om waarborgen voor ethische toetsing van technologie. Het college begrijpt die behoefte. Democratische beginselen staan door digitalisering van het openbaar bestuur onder druk.2 Als gemeente zijn we niet controleerbaar als we niet open zijn over de technologie die we zelf inzetten. Niet door de instanties die daarvoor zijn opgericht, en zeker niet door Amsterdammers. Voor een democratische overheid is dat een probleem. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om uit te leggen welke keuzes ze maakt en op basis van welke informatie beslissingen worden genomen; ook als technologie helpt bij het maken van die beslissing. Niet alleen als dat gevraagd wordt, maar - zoals ook in de Wet Open Overheid staat - proactief, voor het bevorderen van een gelijke informatiepositie. Amsterdammers mogen dus van de gemeente verwachten dat zij begrijpelijke informatie krijgen over hoe besluiten tot stand komen en welke impact camera’s, sensoren, algoritmen en andere technologie die de gemeente inzet heeft op hun dagelijks leven. Maar ook dat hen de mogelijkheid wordt geboden om de gemeente gemakkelijk aan te spreken wanneer er ongewenste gevolgen ontstaan en dat er gedegen democratische controle mogelijk is.

We hebben daarom de volgende maatregelen: - Ethische toetsing en uitbreiding van de taken van de CPA Toezicht op en toetsing van inzet van technologie door de gemeente wordt nu al op veel manieren gedaan. In bijlage 1 vindt u daarvan een overzicht. Het college is van mening dat ethische toetsing van technologie daarmee structureel geborgd is in de gemeentelijke organisatie. Wel is het college voornemens het takenpakket van de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam (CPA) uit te breiden. De CPA is een commissie ingesteld op grond van artikel 84 van de Gemeentewet en adviseert het college onafhankelijk, op verzoek of uit eigen beweging, over de aan haar voorgelegde of onderzochte kwesties betreffende de verwerking van persoonsgegevens. Het college wil, in overleg met de CPA, 2 https://raadopenbaarbestuur.nl/documenten/publicaties/2021/05/25/advies-sturen-of-gestuurd-

worden Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 3 van 9

deze taken verbreden naar advisering bij de toepassing van algoritmen, data-ethiek, digitale (mensen-)rechten en de openbaarmaking van persoonsgegevens. Het nieuwe reglement wordt tegelijk met deze reactie aan de raad gestuurd. De CPA bestaat uit leden met zeer uiteenlopende expertises, waaronder gegevensbescherming (privacy), maar ook ethiek, filosofie, innovatie, journalistiek, informatiekunde, zelfregulering en veiligheid. De huidige samenstelling van toetsende instanties (bijlage 1) - en de uitbreiding van de taken en samenstelling van de CPA - maken dat het college zeer terughoudend is om eventuele nieuwe toetsende instanties op te richten. Het oprichten van nieuwe instanties zal in veel gevallen onduidelijkheid creëren over de onderlinge taakverdeling tussen bestaande en nieuwe instanties. -

Multidisciplinaire teams met kennis van ethiek Als onderdeel van de bestuursopdracht Informatiedomein gaat de gemeente Amsterdam op een andere manier technologie ontwikkelen en inkopen. Bij impactvolle technologie zoals algoritmen die helpen bij het inschatten van risico’s of het berekenen van belastingen - gaat de gemeente werken in multidisciplinaire teams waarin technische, juridische, ethische en andere expertises vanaf het begin van het ontwikkelproces betrokken zijn. Dat betekent bijvoorbeeld dat een privacy-jurist vanaf het begin meedenkt over de doelen en vereisten van een project, in plaats van pas aan het eind de kans te krijgen om te beoordelen of persoonsgegevens voldoende beschermd zijn. Teams die werken aan impactvolle technologie worden getraind en opgeleid op het gebied van ethiek. Er wordt bovendien geïnvesteerd in een cultuur waarin aandacht is voor en kennis is van verantwoorde inzet van technologie, van jurist tot manager en van AI-ontwikkelaar tot bestuursadviseur.

-

Portfolio Het is van belang om informatie over welke technologie de gemeente inzet actief openbaar te maken. Vanaf 2023 komen alle projecten en systemen binnen het i-Domein samen in een zogenaamd ‘portfolio’. In dat portfolio kunnen de raad en anderen doorlopend op hoofdlijnen inzien welke sensoren, software, algoritmen en it-projecten de gemeente inzet en welke data de gemeente verzamelt. In het ontwerp van het portfolio wordt meegenomen dat de inhoud van de projecten begrijpelijk moet zijn en dat tegelijkertijd duidelijk is welke wethouder verantwoordelijk is voor welk project. De behoefte waarin het porfolio moet voorzien ligt in het verlengde van wat de initiatiefnemers een ‘technologieparagraaf’ noemen en waar ze onderzoek naar willen doen. Naast de in het initiatiefvoorstel beschreven nadelen van een dergelijke paragraaf signaleert het college dat zo’n paragraaf ook kan leiden tot extra bureaucratie, zonder de gehoopte voordelen te behalen.

-

Transparantie over technologiebeleid Er komt online één duidelijke plek waar al het technologiebeleid van de gemeente te vinden is, bijvoorbeeld amsterdam.nl/digitalisering, zodat het voor experts, belangenorganisaties maar ook de Amsterdammer veel toegankelijker wordt om mee te denken over of kritiek te uiten op dit gemeentebeleid.

-

Andere instrumenten: nulmeting, impact assessments en meldpunt Met behulp van het Framework ‘Mensenrechten in Gemeenten’3 wordt een nulmeting

3 FRA’s human rights cities framework | European Union Agency for Fundamental Rights (europa.eu)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 4 van 9

gedaan van de centrale governance van mensenrechten in het digitale domein van de gemeente Amsterdam. Met dit instrument wordt geanalyseerd of op dit moment voldoende maatregelen worden getroffen om technologie en data verantwoord in te zetten en dat wordt vervolgens structureel gemonitord. De raad ontvangt in Q2 van 2022 een verslag van die nulmeting. Daarnaast worden impact assessments ingezet om af te wegen welke impact de inzet van technologie heeft op mensenrechten en welke risico’s voorkomen moeten worden. Die afweging wordt doorlopend gemaakt vanaf de start tot einde van het gebruik van de technologische oplossing en wanneer de verwachte risico’s groot zijn of er belangen of waarden afgewogen moeten worden wordt een afweging voorgelegd aan de verantwoordelijke wethouder. Tot slot wordt, naar aanleiding van een motie van het lid IJmker,4 momenteel verkend of een meldpunt Digitale Zaken, naast een Loket Persoonsgegevens en Meldpunt Ketenfouten, uitkomst biedt wanneer inwoners vastlopen in de digitale dienstverlening van de gemeente; en hoe dit het best te organiseren.

2. Ruimte voor innovatie, waarbij digitale rechten gewaarborgd zijn Het college is het met de initiatiefnemers eens dat ruimte om te experimenteren met nieuwe technologieën van belang is. Dit is een kracht geweest van de Agenda Digitale Stad; er is veel geëxperimenteerd en in de praktijk getoetst en de successen zijn uitgewerkt tot beleid. Voorbeelden zijn het Algoritmeregister van Amsterdam5, nieuwe juridische voorwaarden om goed gedrag en openheid van ICT-leveranciers te eisen6, de meldingsplicht voor sensoren in de openbare ruimte7, het Responsible Sensing Lab8 en de kunstmatige intelligentie die is ontwikkeld binnen Amsterdam Intelligence9. Dit zijn allemaal voorbeelden van technologie en technologiebeleid dat met veel hulp van experts en Amsterdammers is ontwikkeld, gebaseerd is op de praktijk en gevalideerd in de praktijk. Die werkwijze stelt Amsterdam in staat om voorop te lopen in de bescherming van de digitale rechten van inwoners en het gebruiken van de voordelen van technologie. Het is een werkwijze waarvan het college wil dat deze ook de komende jaren wordt voortgezet. We hebben daarom de volgende maatregelen getroffen: - De hierboven beschreven werkwijze wordt met de reorganisatie van het i-Domein verankerd binnen de gemeentelijke organisatie in de nieuwe ‘afdeling Research & Development’.

Onderdeel van de taken van die afdeling, naast experimenten en projecten, is het opstellen van de ‘Tech-roadmap’, een twee-jaarlijks onderzoek naar nieuwe technologieën en hoe de gemeente zich daartoe moet verhouden. - De gemeente doet onderzoek naar de behoefte aan en randvoorwaarden voor een afgebakende innovatieruimte in de stad; een plek waar nieuwe toepassingen getest kunnen worden waarbij waarborging van digitale rechten en toezicht daarop goed georganiseerd is. Uit het onderzoek moet blijken of er inderdaad behoefte is, hoe voor Amsterdammers voldoende duidelijk is dat er geëxperimenteerd wordt in zo’n ruimte en of er aanvullende regels nodig zijn voor waar juist niet geëxperimenteerd mag worden. 4 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/modules/6/Moties/689452 5 https://algoritmeregister.amsterdam.nl 6 https://www.amsterdam.nl/innovatie/digitalisering-technologie/contractvoorwaarden-algoritmen/ 7 https://bekendmakingen.amsterdam.nl/bekendmakingen/publicatie/inspraak/inspraak-sensoren/ 8 https://responsiblesensinglab.org/ 9 https://www.amsterdamintelligence.com/

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 5 van 9

3. De digitale stad mét en voor de Amsterdammer Het college vindt het net als de initiatiefnemers belangrijk dat we bij het maken van technologiebeleid ervaringen en perspectieven van zowel Amsterdammers als experts uit verschillende sectoren met verschillende leeftijden, genders en achtergronden meenemen. De Amsterdamse aanpak van innovatie is dat we de stad samen maken. Ondernemers, critici, optimisten, kunstenaars, iedereen die een bijdrage kan en wil leveren. Voor technologie en data blijkt dat niet makkelijk; het zijn onderwerpen waarvan niet iedereen bewust is, of zich bekwaam voelt om zich uit te spreken. Wel is duidelijk dat de beleving en impact van digitalisering in de stad verschilt voor verschillende groepen in de stad.10 Het college wil daarom dat er wordt geëxperimenteerd met nieuwe manieren om Amsterdammers en Amsterdamse organisaties betrekken, die passen bij de opgave om samen de digitale openbare ruimte te ontwerpen en ontwikkelen. Voorbeelden: - In aanloop naar Amsterdam 750 organiseert de gemeente samen met De Waag het Actieprogramma Amsterdamse Digitale Publieke Ruimte. Samen met Amsterdammers en Amsterdamse organisaties ontwerpen we de ideale digitale publieke ruimte om te leren hoe Amsterdammers op een veilige manier kunnen ontmoeten, communiceren, leren, maken, inspireren en innoveren.

- Samen met de OBA wordt een programmering opgezet voor alle Amsterdammers op het gebied van datawijsheid. De eerste activiteiten zijn gestart in Q3 2021.

4. Lokaal beleid en landelijke en Europese regelgeving De gemeente is bij lange na niet de enige organisatie die technologie inzet in de stad. Omdat veel aspecten van het gebruik van technologie in de stad en de data die daarmee wordt verzameld nog niet zijn gereguleerd en geen institutioneel kader kennen, zijn mensenrechten in het digitale domein niet altijd vanzelfsprekend beschermd. Zoals in de inleiding van deze brief beschreven is de rol van de gemeente hierin niet eenduidig. Veel kan de gemeente niet zelf; de rijksoverheid en de Europese overheid zijn nodig om ervoor te zorgen dat grote techbedrijven geen monopolie vormen in onze stad. Maar de gemeente kan via vergunningen, verordeningen, contracten, stimuleringsmaatregelen, participatietrajecten en alle andere instrumenten die zij tot haar beschikking heeft wel helpen om dit beter te organiseren. De gemeente is in de positie om technologie en dataverzameling die ingaat tegen het algemene belang of individuele rechten af te remmen en activiteiten die juist in het belang daarvan werken te belonen. Bemoeienis van de gemeente betekent bovendien dat er verantwoording afgelegd moet worden aan de raad en dat maakt dat gebruik van technologie in de stad, in het bijzonder in de publieke ruimte, onderdeel wordt van het democratische debat; en zo zou het ook moeten zijn.

Tegelijk betekent grip op technologie niet per definitie meer lokale regels. Maatregelen moeten georganiseerd worden op de schaal waarbij zij het meest effectief zijn. In het geval van technologie en technologiebedrijven is dat veelal het Europese niveau. Technologie kent geen gemeentelijke en ook geen landelijke grenzen. Maar gezien het tempo waarin dit zich ontwikkelt zijn er soms tijdelijk lokale maatregelen nodig. De Verordening meldingsplicht sensoren is daar 10 https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/nieuws/ap-publiceert-aanbevelingen-voor-smart-

cities Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 6 van 9

een goed voorbeeld van. Een lokale stap om grip te krijgen. De verordening laat bovendien zien dat er nog een reden is om te experimenteren met lokale maatregelen: een gemeente kan makkelijker experimenteren en makkelijker in gesprek met burgers dan een Europese overheid en is daarom beter in staat om (snel) te achterhalen welk beleid goed werkt en welk beleid niet. Hiervoor worden de volgende onderzoeken uitgevoerd: - Met het Instituut voor Informatierecht wordt onderzocht welke aanspraken de gemeente kan maken op dataverzameling door technologiebedrijven in de publieke ruimte en welke instrumenten de gemeente in kan zetten om burgers en belangenorganisaties te helpen voor hun rechten op te komen. - De recent opgerichte stichting Digital Rights House stelt in samenwerking met de gemeente jaarlijks een rapport op met de stand van digitale rechten in Amsterdam. - Met de Nederlandse School voor het Openbaar Bestuur wordt onderzocht hoe de inzichten uit het rapport Actuele kwestie, klassieke afweging11 - over het verbeteren van de governance van digitalisering - vertaald kunnen worden naar de Amsterdamse context. Na de zomer van 2022 zijn de eerste resultaten van deze onderzoeken beschikbaar en worden deze met de raad gedeeld.

Initiatiefvoorstel ‘Grip op technologie’ De initiatiefnemers vragen het college om: 1. Onderzoek te doen naar de verschillende manieren waarop brede ethische toetsing van technologische toepassingen geïnitieerd door de gemeente kan worden gewaarborgd in de gemeentelijke organisatie. En daarbij in ieder geval de volgende opties te onderzoeken: a. Een nieuw op te richten ethische toetsingscommissie (binnen de gemeentelijke organisatie of juist op enige afstand van de gemeentelijke organisatie); b. Een herformulering van het takenpakket van de CPA waarbij het beeld op de stad centraler komt te staan; c. Een Databond die bestaat uit een vaste groep experts en een wisselende groep gelote burgers en gemeentelijke medewerkers; d. Een verplichte technologieparagraaf (eventueel als pilot) bij beleidsstukken die de raad toekomen; Het college is het met de initiatiefnemers eens dat een brede ethische toetsing van technologische toepassingen van belang is. Zoals hiervoor is beschreven zijn er op dit moment al veel manieren waarop ethische toetsing van technologie geborgd isTevens is het college al voornemens om het takenpakket van de CPA uit te breiden. Voor grip is het bovendien belangrijk om onduidelijkheid over de taakverdeling tussen verschillende controlerende organen te voorkomen.

Daarom raadt het college af om op dit moment verder onderzoek te doen naar een Databond en een nieuwe ethische toetsingscommissie. Maar het is wel van belang om ook te blijven kijken of het instrumentarium dat er is en nog wordt ontwikkeld tezamen voldoet aan de noodzaak van een brede ethische toetsing van technologische toepassingen. Een evaluatie van de huidige en aankomende maatregelen en waar zij mogelijk tekortschieten is daarom volgens het college meer gewenst dan het onderzoeken van nieuwe maatregelen. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de indieners op dit punt aan te passen.

11 https://www.digitaleoverheid.nl/document/nsob-actuele-kwestie-klassieke-afweging/

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 7 van 9

2. Op basis van bovenstaand onderzoek een voorstel aan de raad voor te leggen, waarbij ten minste de volgende aspecten meegenomen worden: a. Openbare monitoring en toetsing van bestaande en nieuwe technologische toepassingen op alle beleidsterreinen van de gemeente; b. Ruimte om te experimenteren met nieuwe technologieën; c. Het meenemen van ervaringen en perspectieven van zowel Amsterdammers als experts uit verschillende sectoren met verschillende leeftijden, genders en achtergronden; Met de Agenda Digitale Stad was Amsterdam één van de eerste steden ter wereld die de inzet van technologie vanuit democratische waarden en waarborgen wilde inrichten. De verwachting is dat de impact van technologie op de stad alleen maar belangrijker zal worden de komende jaren. Een evaluatie van het huidige instrumentarium met aandacht voor de door de initiatiefnemers genoemde onderdelen zal eraan bijdragen dat verantwoord gebruik van technologie vanzelfsprekend wordt in Amsterdam. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de initiatiefnemers op dit punt over te nemen.

Het initiatiefvoorstel laat de betrokkenheid van de initiatiefnemers bij dit onderwerp zien en het college waardeert dat enorm, ook al adviseren we onderdelen ervan niet over te nemen. Het college hoopt dat de raad het voorstel van de initiatiefnemers ziet als een oproep aan de gehele gemeenteraad om niet alleen in deze periode, maar ook in komende, kritisch te zijn op de inzet van technologie en data in Amsterdam. Op grond van het voorgaande verzoekt het college de initiatiefnemers een gewijzigd initiatiefvoorstel in te dienen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Digitale Stad & ICT

Bijlagen 1. Overzicht van ethische toetsing en verantwoording 2. Initiatiefvoorstel ‘Grip op technologie: een digitale gemeente met menselijke waarden’ 3. Overzicht van relevante acties en actiehouders naar aanleiding van het initiatiefvoorstel

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 8 van 9

Bijlage 1: overzicht van ethische toetsing en verantwoording Bestuurlijke verantwoordelijkheid - Elke vakportefeuillehouder is verantwoordelijk voor de betrouwbaarheid van de in zijn of haar portefeuille gebruikte technologie. Dat betekent dat de vakportefeuillehouder ervoor moet zorgen dat de inzet van die technologie wettig, ethisch en robuust is en daar door de raad op aangesproken kan worden. - De wethouder ICT en Digitale Stad is stelselverantwoordelijke en daarmee verantwoordelijk voor het vaststellen van kaders en voor ondersteunende activiteiten.

Controlerende organen en raden Naam

rol

intern/ext ern

Gemeenteraad commissie Kunst, Diversiteit en Democratisering (KDD)

Democratische controle op het college van B&W

extern

CPA

Onafhankelijke adviescommissie van het college voor advies over en toetsing van privacy, data-ethiek en digitale rechten

extern

Ombudsman Metropool Amsterdam

De Ombudsman behandelt klachten over instanties en personen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is. Iedereen mag een klacht indienen. De Ombudsman kijkt of de ambtenaar of instantie op de juiste manier geholpen heeft.

extern

Interne audit (DMC)

Directie Middelen en Control (DMC) is verantwoordelijk voor het initiëren van, adviseren over en implementeren van gestelde kaders. Per 1 mei 2018 is de afdeling Interne Audit van start gegaan, als onderdeel van DMC. Hiermee is de onafhankelijke controle op één plek in de organisatie ingericht.

intern (onafhank elijk)

Auditdienst ACAM

In opdracht van de gemeenteraad controleert Auditdienst ACAM in haar rol als financial auditor de jaarrekening van de gemeente Amsterdam. De directeur Auditdienst ACAM is de door de raad benoemde gemeenteaccountant. Auditdienst ACAM verzorgt tevens enkele aan de jaarrekeningcontrole gerelateerde verklaringen bij deelverantwoordingen en subsidies.

extern

Rekenkamer Metropool Amsterdam

De Rekenkamer onderzoekt hoe het bestuur van de gemeenten extern Amsterdam, Weesp en Zaanstad het gemeentelijke beleid uitvoert.De Rekenkamer controleert of het bestuur volgens de regels werkt, de afgesproken doelen waarmaakt en of het daaraan niet meer geld uitgeeft dan nodig.De Rekenkamer is onafhankelijk en bepaalt zelf waar onderzoek naar wordt gedaan.

Bureau Integriteit

Het Bureau Integriteit bevordert de integriteit van de gemeente intern Amsterdam door het geven van advies en training, het doen van onderzoek en het uitvoeren van risicoanalyse en screening.

Chief Information Officer (CIO)

Ontwikkeling en toezicht op naleving van kaders voor inzet van technologie en waarborgen van digitale rechten

intern

Chief Information Security

Ontwikkeling en toezicht op naleving van kaders voor

intern

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 9 van 9

Officer (CISO)

informatiebeveiliging

Informatiecommissaris

Toezicht op openbaarheid van informatie

Functionaris gegevensbescherming (FG)

Toezicht op naleving AVG, aanverwante regelgeving en kaders en beleid op intern het gebied van gegevensbescherming (onafhank elijk)

Gemeentearchivaris

Toezicht op het informatiebeheer van de gemeente. De Gemeentearchivaris beoordeelt bijvoorbeeld of de informatiehuishouding de bedrijfsvoering voldoende en juist ondersteunt, of de gemeente verantwoording kan afleggen aan de burger en of informatie met historische erfgoedwaarde wordt herkend en bewaard blijft.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

intern

intern (onafhank elijk)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11205194/1