A - 13 Opvang (MOBW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) (15) 00 Voordracht
Tekst van het document
Gemeenteraad
VN2023-018478 Onderwijs, Jeugd en Zorg
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 20 september 2023
Portefeuille
Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen)
Agendapunt
13
Datum besluit
College van B en W 11 juli Onderwerp
Vaststellen Versterking Aanpak Dakloosheid (2023-2026) De gemeenteraad van Amsterdam besluit
1. 2. 3.
De Versterking Aanpak Dakloosheid (2023-2026) vast te stellen Kennis te nemen van de drie moties die via dit programma worden afgehandeld Kennis te nemen van de begroting van deze aanpak, welke deels aankelijk is van incidentele coalitie- en rijksmiddelen. Wanneer deze middelen aflopen, betekent dit dat de aanpak moet worden afgeschaald
Wettelijke grondslag
• Artikel 2.1.2 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015: De gemeenteraad stelt periodiek een plan vast met betrekking tot het door het gemeentebestuur te voeren beleid met betrekking tot maatschappelijke ondersteuning. • Participatiewet • Huisvestingsverordening • Artikel 160, eerste lid, onder b, van de Gemeentewet: het college is bevoegd om beslissingen van de raad voor te bereiden. • Artikel 108 jo. artikel 147, tweede lid Gemeentewet: De raad bepaalt de kaders en stelt deze vast. Bestuurlijke achtergrond
Deze Versterking van de Aanpak Dakloosheid is een aanvulling op de bestaande Aanpak Dakloosheid Een nieuwe start, op weg naar perspectief (2021-2025). Daarmee geeft het college van B en W invulling aan het voornemen om deze aanpak te verstevigen uit het coalitieakkoord. Het college geeft hiermee vorm aan de Amsterdamse bijdrage aan het Nationaal Actieplan Dakloosheid en het Plan van aanpak kwetsbare dakloze EU-burgers. Onderbouwing besluit
Ad 1. De Versterking Aanpak Dakloosheid (2023-2026) vast te stellen Het college biedt u de Versterking Aanpak Dakloosheid (2023-2026) aan. Met deze Versterking wordt vormgegeven aan het voornemen uit het coalitieakkoord en wordt invulling gegeven aan de Amsterdamse bijdrage aan het Nationaal Actieplan Dakloosheid en het Plan van aanpak kwetsbare dakloze EU-burgers. In het opstellen van dit plan is samengewerkt met primaire betrokken partijen: cliëntorganisaties, belangenbehartigers, zorgaanbieders, de buurtteams, veldpartijen rond ongedocumenteerden en EU-burgers en betrokken gemeentelijke directies, waaronder de GGD, Wonen en Werk Participatie en Inkomen (WPI). Dit document bevat de hoofdlijnen, die in het najaar verder worden uitgewerkt met deze partners. Bij de aanpak rond specifieke doelgroepen wordt ook een bredere groep van relevante organisaties betrokken, waaronder woningcorporaties, het Rode Kruis en het Wereldhuis.
Gegenereerd: v1.18
1
Gemeenteraad
VN2023-018478 Onderwijs, Jeugd en Zorg
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 20 september 2023
De voortgang van het plan wordt meegenomen in de monitor van het programma Eerst een thuis. Met de Versterking Aanpak Dakloosheid verwerken we de bestaande aanpak dakloosheid op twee vlakken: 1. 2.
We creëren 300 tot 400 plekken meer opvang en (tijdelijke) huisvesting door het jaar heen. In de winter stellen we aanvullend 250 opvangplekken beschikbaar voor kwetsbare mensen die al een tijd in Amsterdam of regiogemeenten verblijven. We verbeteren preventie en de ondersteuning die we aan mensen bieden. We versterken de integrale aanpak van alle betrokken gemeentelijke organisaties en maatschappelijke (zorg)organisaties binnen het huidige beleidsprogramma Een nieuwe start (2021-2025).
De groep dak –en thuislozen groeit en daarom is onze ambitie om via meer opvang en huisvesting en intensieve en integrale ondersteuning te werken aan perspectief voor deze groep. In het bijzonder hebben we daarbij aandacht voor groepen mensen waarvoor nu te weinig oplossingen voor handen zijn: economisch dak- en thuislozen, mensen die wachten op intensieve ondersteuning vanuit maatschappelijke opvang en beschermd wonen, bijzonder kwetsbare groepen zoals jongvolwassenen en lhbtiq+ personen, gezinnen, kwetsbare ongedocumenteerden en dakloze EUburgers. Het doel van deze aanpak is preventie en het realiseren van uitstroom naar een (meer) duurzame woonoplossing. Permanente huisvesting in Amsterdam vinden is voor een aanzienlijk deel van deze mensen niet mogelijk, daarom ondersteunen we (in afstemming met andere gemeenten) deze groep bij het maken van een vervolgstap buiten de stad. Daarvoor is creatief maatwerk, intensievere ondersteuning én inzet van persoon in kwestie nodig. Maar moeten we ook criteria stellen en bepalen wie we wél en niet ondersteunen, zodat we gericht mensen op weg helpen naar een nieuw perspectief. We creëren het hele jaar door meer ondersteuning en opvang. In de winter organiseren we aanvullend daarop 250 plekken in de maanden december tot april.
We beperken de toegang daarbij tot kwetsbare mensen die al een tijd verblijven in Amsterdam of in de regiogemeenten in Amstelland, om zo te kunnen werken aan perspectief en de begeleiding te kunnen bieden die nodig is. Naast het uitbreiden van opvang en tijdelijke huisvesting, willen we de ondersteuning die we bieden aan (dreigend) dak- en thuisloze mensen verbeteren en meer inzetten op preventie, het verbeteren van bejegening en het toepassen van de Amsterdamse Maatwerk Methode in de aanpak van dakloosheid. Dit doen we o.a. door het aantal inloophuizen uit te breiden en de subsidie voor onaankelijke cliëntondersteuning door het daklozenkantoor te verlengen. Voor dakloze (kwetsbare) EU-burgers breiden we de opvangplekken en ondersteuningsmogelijkheden uit door bijvoorbeeld uitbreiding van de inloopvoorziening van AMOC, zodat ook voor deze groep mensen hopelijk meer perspectief ontstaat. Samen met onze regiogemeenten werken we aan de aanpak voor kwetsbare mensen, zoals dakloze EU-migranten. De regiogemeenten gaan daarnaast zelf aan de slag met het ontwikkelen van een aanpak voor economisch dak- en thuislozen. Met deze aanpak gelooft de gemeente dat we een grotere groep mensen beter kunnen opvangen, huisvesten en ondersteunen. Maar hiermee nemen we de oorzaken voor dakloosheid en de structurele problemen die hier aan ten grondslag liggen niet weg.
Bovendien heeft Amsterdam te maken met grootstedelijke problematiek, die om specifieke oplossingen vraagt. Daarom blijven we in gesprek met het Rijk, voor betere zorg en ondersteuning, voor het wegnemen van oorzaken van
Gegenereerd: v1.18
2
Gemeenteraad
VN2023-018478 Onderwijs, Jeugd en Zorg
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 20 september 2023
dakloosheid en voor een landelijke aanpak om de wooncrisis op te lossen met hulp van het Rijk en álle gemeenten. Ad 2. Kennis te nemen van de drie moties die via dit programma worden afgehandeld Via deze Versterking van de aanpak wordt uitvoering gegeven aan de volgende drie moties: 1. 2. 3.
Dakloos in Amsterdam: feiten, cijfers en oplossingen van de leden Van der Veen, c.s, nr. 029 LHBTI-zorgpad MOBW van de leden Bons, Van der Veen, Broersen, Abdi en Aslami. nr .116 Opvang voor dak- en thuisloze LHBTIQ+-personen van de leden Van der Veen, , Abdi, Aslami, Bons en Broersen nr. 109
Ad 3. Kennis te nemen van de begroting van deze aanpak, welke deels aankelijk is van incidentele coalitie- en rijksmiddelen. Wanneer deze middelen aflopen betekent dit dat de aanpak moet worden afgeschaald Dit plan wordt gefinancierd met incidentele en structurele middelen. Zoals hieronder toegelicht bestaat onzekerheid over de Rijksbijdrage. Mochten structurele landelijke middelen lager uitvallen, dan de huidige 9,5 miljoen, dan kunnen we de beschikbare 20 miljoen coalitiemiddelen eerder inzetten om dit risico in 2024 te dekken. Per 2025 zullen we – aankelijk van de Rijksbijdrage – de aanpak afschalen. Dit kunnen we doen door op alle onderdelen, met uitzondering van de winteropvang, de aanpak te stoppen. We leggen deze bezuinigingsvoorstellen dan voor aan de gemeenteraad. Halverwege 2024 krijgen we hierin van het Rijk meer inzicht. Voor 2027 zijn er geen coalitiemiddelen meer. In 2026 dient de aanpak afgebouwd te worden, behalve wanneer een nieuwe coalitie in 2027 voor dit plan middelen beschikbaar stelt. Tevens geldt
Gegenereerd: v1.18
3
Gemeenteraad
VN2023-018478 Onderwijs, Jeugd en Zorg
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 20 september 2023
dat dit onder voorbehoud van goedkeuring van de gemeenteraad is van de begroting 2024 voor de inzet van de meicirculaire middelen 2023, kasschuiven en inzet coalitiemiddelen. Financiële onderbouwing Tabel 2: Financiële consequenties van de beslispunten BATEN Product
I/S
Jaar T
Jaar T+1
Jaar T+2
Jaar T+3
Kasschuif rijksmiddelen actieplan dakloosheid
I
€ 0,00
€ 7.825.000,00
€ 1.775.000,00
€ 0,00
Inzet Coalitiemiddelen
I
€ 0,00
€ 0,00
€ 4.420.000,00
€ 6.195.000,00
Kasschuif rijksmiddelen pilot plan van aanpak kwetsbare EUburgers
I
€ 0,00
€ 870.000,00
€ 0,00
€ 0,00
Decentralisatie uitkering MO
S
€ 250.000,00
€ 250.000,00
€ 250.000,00
€ 250.000,00
Onderbesteding programma 6.3
I
€ 4.000.000,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Rijksmiddelen actieplan dakloosheid
I
€ 0,00
€ 9.600.000,00
€ 9.600.000,00
€ 9.600.000,00
Rijksmiddelen pilot plan van aanpak kwetsbare EUburgers
I
€ 1.660.000,00
€ 0,00
€ 2.500.000,00
€ 2.500.000,00
€ 5.910.000,00
€ 18.545.000,00
€ 18.545.000,00
€ 18.545.000,00
Jaar T
Jaar T+1
Jaar T+2
Jaar T+3
Totaal LASTEN Product
Gegenereerd: v1.18
I/S
Winteropvang
I
€ 1.000.000,00
€ 4.100.000,00
€ 4.100.000,00
€ 4.100.000,00
Werken aan perspectief
I
€ 275.000,00
€ 4.400.000,00
€ 4.400.000,00
€ 4.400.000,00
Regiogemeenten
I
€ 1.000.000,00
€ 1.000.000,00
€ 1.000.000,00
€ 1.000.000,00
Permanente opvang kwetsbaren
I
€ 737.000,00
€ 4.030.000,00
€ 4.030.000,00
€ 4.030.000,00
Programmakosten
I
€ 0,00
€ 270.000,00
€ 270.000,00
€ 270.000,00
Plekken economisch daklozen
I
€ 1.500.000,00
€ 900.000,00
€ 900.000,00
€ 900.000,00
EU aanpak
I
€ 1.323.000,00
€ 3.060.000,00
€ 3.060.000,00
€ 3.060.000,00
Bestaanszekerheid
I
€ 75.000,00
€ 785.000,00
€ 785.000,00
€ 785.000,00
€ 5.910.000,00
€ 18.545.000,00
€ 18.545.000,00
€ 18.545.000,00
Totaal
4
Gemeenteraad
VN2023-018478 Onderwijs, Jeugd en Zorg
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 20 september 2023
Consequenties gedekt?
Ja
Overige toelichting
Voor opvang (€ 12 miljoen) en dakloosheid (€ 8 miljoen) is in het coalitie-akkoord € 20 miljoen beschikbaar. Hiervan wordt nu € 10,6 miljoen ingezet. Structureel wordt er een bedrag van € 250.000 ingezet uit de maatschappelijke opvang middelen. Het wegwerken van de wachtlijsten is nu niet opgenomen in de financiële paragraaf, dit wordt de eerste jaren (€ 2 miljoen) begroot uit programma 6.3. 2023 Het programma start in 2023, vandaar dat de begroting lager is dan de andere jaren. Voor 2023 is het programma 100% gedekt. Voor de pilot kwetsbare EU burgers is er in de meicirculaire een bedrag van € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld, hiervoor zetten we een bedrag van € 1,7 miljoen in. Het bedrag wat vrijvalt op de aanbesteding (4,0 miljoen) zettend we in als resterende dekking voor de uitvoer van de activiteiten. Dit is eenmalig. 2024 In de meicirculaire 2023 is er voor de Aanpak Dakloosheid een bedrag ontvangen van € 9,6 miljoen. Deze middelen zetten we via een kasschuif in voor het jaar 2024. Het Rijk heeft het voornemen om in de voorjaarsnota van het Rijk (besluitvorming van het rijk) structureel landelijk € 55 miljoen beschikbaar te stellen. Het rijk heeft nog geen uitsluitsel gegeven over de structurele verdeling. Als het bedrag lager wordt, of als er geen middelen komen dan kan het benodigde bedrag worden gedekt uit de resterende coalitiemiddelen.
2025 en 2026 Naar alle waarschijnlijkheid ontvangen we bedragen voor het landelijk actieplan dakloosheid maar de hoogte (verdeling) is onbekend en er is nog geen 100% uitsluitsel. Dit geldt ook voor de pilot kwetsbare EU burgers. Halverwege 2024 krijgen we vanuit het rijk meer inzicht op de te ontvangen bedragen. Indien de bijdragen (gedeeltelijk) wegvallen zullen we de aanpak afschalen. De verwachting is dat er dan ook geen coalitiemiddelen meer beschikbaar zijn. Door de aanpak af te schalen zijn er vanaf 2025 minder middelen nodig. De ambities rond de EU aanpak zal worden afgebouwd. De aanpak zal zich dan voornamelijk richten op de winteropvang. Dit dient bij de begroting 2025 bekend te zijn. 2027 De begroting gaat tot en met het jaar 2026. Dan zijn er geen coalitiemiddelen meer beschikbaar. Als er bij de nieuwe coalitie geen middelen meer beschikbaar komen, dan zal uiterlijk bij de begroting 2026 duidelijkheid moeten komen hoe het programma wordt afgeschaald dan wel stopt. Geen middelen beschikbaar gesteld voor plan van aanpak dakloze EU burgers Voor de EU aanpak geldt, dat deze eigenlijk al zou moeten stoppen halverwege 2024 als daar geen middelen voor komen. Binnen programma 6.3 kan worden gekeken naar beschikbare dekking als deze beschikbaar is. Dit dient bij de begroting 2026 bekend te zijn.
Tevens geldt dat de inzet onder voorbehoud is van de begroting 2024 door de gemeenteraad. Conclusie
Gegenereerd: v1.18
5
Gemeenteraad
VN2023-018478 Onderwijs, Jeugd en Zorg
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 20 september 2023
Met behulp van de inzet coalitiemiddelen en de kasschuiven kan de begroting voor 2023 en 2024 100% worden gedekt. Indien in 2024 blijkt dat er minder middelen beschikbaar komen dan zullen we de aanpak vanaf 2025 afschalen. Conclusie
De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding
Nvt
Welke stukken treft u aan Meegestuurd
Registratienr.
Naam
AD2023-062450
01. Programmaplan Versterking aanpak dakloosheid 2023-2026.pdf (pdf)
AD2023-062451
02. Bijlage 1 bij het programmaplan Eindevaluatie WinteropvangWKR_2022_2023.pdf (pdf)
AD2023-062449
Gemeenteraad Voordracht (pdf)
Registratienr.
Naam
Ter Inzage
Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)
Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit, afdeling Beleid - Zorg, Hester Borsboom, 06-22590293, h.borsboom@amsterdam.nl
Gegenereerd: v1.18
6