A - 13 Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed (41) 21-05-12 Bestuurlijke re

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 mei 2021 Kunst en Cultuur Touria Meliani Afdeling Kunst en Cultuur Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Gemeentelijke kunst in de verkoop van het lid Van Soest

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 14 december 2020 heeft raadslid Van Soest (Partij van de Ouderen) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Gemeentelijke kunst in de verkoop’. Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1. in gesprek te gaan met alle betrokken partijen die beschikken over kunstobjecten die eigendom van de gemeente Amsterdam zijn; 2. een uitgebreide inventarisatie van het gemeentelijke kunstbezit te maken; 3. de raad over de uitkomsten te informeren zodat bekeken kan worden welke werken we willen behouden en welke afgestoten kunnen worden. Het college waardeert het werk dat de indiener heeft verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid tot dit onderwerp. Na een algemene reactie op het voorstel om over te gaan tot het afstoten van kunstwerken treft u per onderdeel van het voorstel hieronder een reactie van het college aan. Verkoop van gemeentelijke kunst De intentie van het raadsinitiatief is om te komen tot de verkoop van kunst uit de Collectie Amsterdam teneinde opbrengsten te genereren die ingezet kunnen worden voor andere beleidsdoelen van de gemeente. In de commissie KDD van 11 november 2020 heeft de wethouder Kunst en Cultuur gemeld dat het college geen voorstander is van het verkopen van gemeentelijke kunstwerken om financiële redenen.

De Collectie Amsterdam is een diverse en omvangrijke collectie kunstwerken en erfgoed, die is ondergebracht bij verschillende musea en instellingen. Veel erfgoed is in bezit van de gemeente Amsterdam gekomen doordat de stad bijvoorbeeld rechtsopvolger van opgeheven religieuze instellingen was. Maar ook particuliere schenkingen hebben de collectie gevoed. De betrokken musea hebben op basis van collectiebeleid ook veel kunstwerken en objecten aangeschaft. De kunstwerken maken daarmee onderdeel uit van een afgewogen samengestelde collectie.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 2 van 3

Kunst in musea is publieke kunst die is aangeschaft zodat iedereen ervan kan genieten. Daarom is het van belang dat de Collectie Amsterdam behouden blijft voor de stad. Met eventuele verkoop is de kans groot dat deze kunstwerken uit de openbaarheid verdwijnen. Afstoten van kunstwerken is voorstelbaar als dit vanuit het oogpunt van collectiebeleid gebeurt. Dat wil zeggen: wanneer er door de experts van het museum op basis van het collectieplan wordt besloten dat een werk niet langer in de collectie past. Afstoting vindt dan plaats volgens de Leidraad Afstoting Museale Objecten (LAMO). Dat betekent dat de werken eerst aan andere collectiehoudende instellingen worden aangeboden en pas in laatste instantie kunnen worden verkocht. Zo heeft de gemeente in 2015 circa 5.600 voormalige BKR-kunstwerken afgestoten. Na overname van een deel van de werken door verschillende culturele instellingen is het restant verkocht. De opbrengsten van de verkoop waren nagenoeg gelijk aan de kosten die gemaakt moesten worden om de werken af te stoten. De opbrengst was hierdoor nihil. Het college wijst er ten slotte op dat bij het vaststellen van de Begroting 2021 door het lid Van Soest een motie is ingediend die opriep tot verkoop van gemeentelijke kunst. Deze motie is door het college ontraden en door de gemeenteraad verworpen.

Als toelichting gaf het college hierop dat kunst in musea publieke kunst is, die met het doel is aangeschaft om zo veel mogelijk mensen daarvan te laten genieten. De kunstwerken maken onderdeel uit van een afgewogen collectie, samengesteld op basis van collectiebeleid. Verkoop op basis van persoonlijke voor- of afkeur van raadsleden zou geen leidraad moeten zijn, ook omdat inschatting over het belang van de werken voor de Collectie Amsterdam en daarmee voor de toekomst niet op persoonlijke inschatting zou moeten berusten. Door eventuele verkoop is bovendien de kans groot dat deze kunstwerken in particulier bezit komen en voorgoed uit de openbaarheid verdwijnen. Gesprekken met betrokken partijen De gemeente voert regelmatig gesprekken met de betrokken partijen die het collectiebeheer uitvoeren van kunstobjecten die eigendom zijn van de gemeente Amsterdam. Dit zijn het Stedelijk Museum Amsterdam en het Amsterdam Museum. In het Rijksmuseum bevinden zich ook werken die in bezit zijn van de gemeente Amsterdam. Deze kunstwerken, die in permanente bruikleen bij het Rijksmuseum zijn, vallen onder de beheerverantwoordelijkheid van het Amsterdam Museum. In reguliere monitorgesprekken met de betrokken musea is beheer van de collectie, waaronder de verwerving en afstoting van kunstwerken, onderwerp van gesprek.

In het kader van de herziening van de bestaande collectiebeheerovereenkomsten met deze musea worden momenteel gesprekken gevoerd over toekomstig beheer en behoud van de collectie. De mogelijke afstoting van werken uit de collectie maakt hier onderdeel van uit. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat het hier gaat om stukken die vanuit collectiebeleid gezien niet meer in de collectie passen. Financiële motieven spelen hierbij geen rol. De gemeente Amsterdam voert dus op regelmatige wijze gesprekken met alle betrokken partijen die objecten uit de collectie Amsterdam beheren. Deze werkwijze blijft van toepassing. Het college is van mening dat hiermee reeds is voldaan aan de aanbeveling van raadslid Van Soest. Inventarisatie gemeentelijk kunstbezit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 3 van 3

Er bestaat reeds een inventarisatie van alle (kunst)objecten die tot de Collectie Amsterdam behoren. De betrokken musea en gemeentelijke diensten hebben een eigen database met de werken die bij hen in beheer zijn. Een overzicht van al deze deelcollecties is te vinden op de gemeentelijke website: www.amsterdam.nl/kunst-cultuur/collectie-amsterdam. Omdat deze inventarisatie al bestaat, acht het college het niet nodig om naar aanleiding van het raadsinitiatief opnieuw een uitgebreide inventarisatie van het gemeentelijke kunstbezit te maken. Het college is van mening dat hiermee reeds is voldaan aan de aanbeveling van raadslid Van Soest. Informeren raad over uitkomsten Het verzoek is de raad te informeren over de uitkomsten van de gesprekken en inventarisatie, zodat de raad kan bekijken welke werken behouden en welke afgestoten kunnen worden. Het college is van mening dat verkoop van kunst uit de Collectie Amsterdam niet op grond van financiële overwegingen moet worden gedaan. Als tot afstoting van kunstwerken besloten zou worden, moet dit op basis van collectiebeleid gebeuren. Dat is aan het Stedelijk Museum Amsterdam en het Amsterdam Museum. De afweging gebeurt op artistiek-inhoudelijke grond en niet op basis van mogelijke financiële baten. Wanneer er werken zijn geselecteerd die afgestoten kunnen worden, wordt een besluit tot afstoting aan de gemeenteraad voorgelegd.

Afstoting zal daarbij altijd gebeuren op basis van de bovengenoemde LAMO. De herziene collectiebeheerovereenkomsten met het Stedelijk Museum Amsterdam en het Amsterdam Museum zullen eind 2021 aan de raad ter akkoord worden voorgelegd. Hierin zal ook aandacht zijn voor registratie en afstoting van de collectie Amsterdam. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van het raadslid Van Soest op dit punt niet over te nemen. Tot slot Gezien het bovenstaande ontraadt het college de raad in te stemmen met het initiatiefvoorstel. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl