A - 13 Inclusie en Antidiscriminatiebeleid (31) Bestuurlijke reactie IV Neem

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16-05-2023 Inclusie en Antidiscriminatiebeleid Touria Meliani OJZD, Diversiteit,bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘Neem contractarbeid mee in de herdenking van 150 jaar afschaffing van de slavernij’ van het lid Khan (DENK).

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 6 april jl. heeft raadslid Khan van DENK een initiatiefvoorstel ingediend genaamd ‘Neem contractarbeid mee in de herdenking van 150 jaar afschaffing van de slavernij’. Het college waardeert het werk dat de indieners hebben verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid bij dit onderwerp. In het initiatiefvoorstel wordt het college van burgemeester en wethouders verzocht om: 1. De verstrengeling van 150 jaar afschaffing van slavernij met 150 jaar contractarbeid eveneens onder de aandacht te brengen tijdens het herdenkingsjaar 2023. Het college wil vooropstellen dat contractarbeid binnen het kader van het Nederlandse koloniale bestel net als slavernij een extreem voorbeeld is van uitbuiting, dehumanisering en mensenrechtenschending. Vandaar dat de gemeente zorg draagt dat op verschillende manieren betekenis gegeven kan worden aan het herdenken van de geschiedenis van contractarbeiders (zie reactie op punt 2 en punt 3). Echter, vanwege de wezenlijke verschillen tussen contractarbeid en slavernij, waar het college en de raad ook door het Landelijk Platform voor Slavernijverleden (LPS) op zijn geattendeerd, onderstreept het college het belang om bewust te blijven van het onderscheid, om de slachtoffers van beide systeem te kunnen herkennen, erkennen en herdenken.

De geschiedenis van contractarbeiders erkent het college als een onmisbaar onderdeel in het herdenkingsjaar van 150/160 jaar slavernij, echter niet als verstrengeling met, maar als doorwerking en gevolg van slavernij. 2. naast de activiteiten om de 150 jarige afschaffing van slavernij in 2023 te herdenken, eveneens activiteiten te ontplooien om 150 jaar contractarbeid te herdenken die onlosmakelijk met de afschaffing van de slavernij is verbonden; 3. om de initiatieven die de geschiedenis van contractarbeid als gevolg van de afschaffing van de slavernij te ondersteunen zodat er ook meer bekendheid aan deze geschiedenis wordt gegeven en deze beter bespreekbaar wordt gemaakt.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 mei 2023 Pagina 2 van 3

Tijdens het herdenkingsjaar is de subsidieregeling Herdenkingsjaar Slavernijverleden Amsterdam 2023 opengesteld, waarmee het college initiatieven uit de stad in het kader van het slavernijverleden én de doorwerking ervan kan ondersteunen. Naar aanleiding van dit initiatiefvoorstel heeft de gemeente de gelegenheid geboden aan (grass-roots) partijen om ook een aanvraag te doen voor activiteiten gericht op contractarbeid en initiatieven te ontwikkelen die meer bekendheid geven aan de geschiedenis van contractarbeid als gevolg van de afschaffing van slavernij. Op deze manier ondersteunt de gemeente via de subsidieregeling twee aanvragen met aandacht voor contractarbeid. Een initiatief exploreert de geschiedenissen achter de straatnamen in de Indische buurt. Het andere initiatief is gericht op de herdenking van Javaanse immigratie met een specifieke focus op contractarbeiders. Het college heeft begin 2022 besloten dat ondanks dat het Trans-Atlantische slavernijverleden het vertrekpunt van het nationale slavernijmuseum zou moeten worden, het bredere verhaal van meet af aan ook een logische plek dient te hebben in het museum, om zo het volledige verhaal van de slavernij en de impact daarvan zichtbaar te maken.

Om te bepalen hoe de verschillende verhalen een plek kunnen krijgen in het nationaal slavernijmuseum organiseren de kwartiermakers van het nationaal slavernijmuseum in opdracht van de gemeente dit jaar participatie bijeenkomsten in o.a. Amsterdam die publiekelijk toegankelijk zijn. De participatie bijeenkomsten bieden ook gelegenheid om mee te denken over op welke manier de geschiedenis van contractarbeiders onderdeel kan worden van het slavernijmuseum wat zal bijdragen aan de bekendheid en het bespreekbaar maken van deze geschiedenis. 4. daar waar de gemeente het onderwijs stimuleert om aandacht te besteden aan de geschiedenis van slavernij, óók expliciet de gevolgen van het afschaffen van de slavernij meer onder de aandacht te brengen – met name de onlosmakelijke verbondenheid van contractarbeid; De gemeente gaat formeel niet over de inhoud van het lescurriculum van scholen. Het Rijk bepaalt de kerndoelen waar scholen wettelijk aan moeten voldoen. Vervolgens bepalen scholen zelf hoe zij invulling aan de kerndoelen willen geven. Daarentegen vindt het college het belangrijk dat in het onderwijs voldoende aandacht is voor de slavernij en haar doorwerking. Daarom financieren wij het programma ‘Koloniale Sporen In mijn Buurt’. In dit programma van stichting In Mijn Buurt komen leerlingen in contact met o.a. nazaten van contractarbeiders en raken zo bekend met hun geschiedenis.

Daarnaast kunnen scholen via de Verordening op het Lokaal Onderwijsbeleid Amsterdam projecten inkopen op het gebied van burgerschap of aanvullend geschiedenisonderwijs. Tevens wordt vanuit portefeuille Onderwijs verkend in hoeverre er tijdens het herdenkingsjaar in de communicatie naar scholen extra aandacht gevraagd kan worden voor de behandeling van het slavernijverleden en de contractarbeid die daarop volgde. 5.om duidelijk te maken dat de afschaffing van de slavernij heeft geleid tot een nog grote(re) diversiteit van volkeren binnen de koloniën en daarmee de diversiteit van Nederland en later het Europese vaste land tot aan de huidige Nederlandse bevolking. Wij zijn ons ervan bewust dat het Nederlandse koloniale verleden, de slavernij en de afschaffing hiervan een beslissende rol hebben gespeeld in de diversiteit van volkeren binnen de (voormalige) koloniën, Nederland en Europa. In de voorgaande coalitieperiode hebben we door middel van de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 mei 2023 Pagina 3 van 3

alliantie ‘onze ongelofelijke geschiedenissen van onze voorouders’ ingezet op het inzichtelijk maken van Amsterdam’s migratie en koloniale geschiedenis en de invloed die deze geschiedenis tot de dag van vandaag heeft op de samenstelling van de samenleving. Ook in deze coalitieperiode houden we aandacht voor het onderstrepen van de herkomst en de waarde van diversiteit in de stad, zoals wordt geschetst in het visiedocument Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 2023-2026. In het beleidskader dat later dit jaar aan de raad wordt gestuurd beschrijft het college hoe er de komende tijd zal worden ingezet op het delen van onderbelichte geschiedenissen en het zichtbaar maken van de manier waarop deze geschiedenissen bijdragen aan de diversiteit van Amsterdam. Hierin zal ook aandacht worden besteed aan de gevolgen van de afschaffing van de slavernij. Gezien het bovenstaande omarmen we het initiatiefvoorstel van raadslid Khan met voorbehoud dat we het onderscheid tussen (trans- Atlantische) slavernij en contractarbeid blijven erkennen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Inclusie en Antidiscriminatiebeleid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl