A - 13 Grondzaken (31) 2. Bijlagenboek behorende bij de Projectnota Banne No

Mei 2021

Bijlagenboek behorende bij de Projectnota Banne Noord d.d. mei 2021

Bijlage 1 Planning Participatie 2019

3

BANNE NOORD

februari 2020

PLANNING PARTICIPATIE 2019 2019

Februari

Januari

April

Maart

Mei

Juni

November

December

2020 Projectnota Sept 2020

Bepalen financiële, wettelijke en ruimtelijke haalbaarheid planscenario’s 29 jan Buurtgesprekken

!Woon Nieuwsbrief

30 jan

20 mei Brede bijeenkomst

Nieuwsbrief

Buurtgesprekken

!Woon

GROEN/ NIEUWBOUW/ VERKEER

COMMUNICATIE

Oktober

Haalbaarheidsfase

Plaberum fase 2

4 april Gezondheidscentrum

VOORZIENINGEN

5 mrt Scenario workshop

29 mrt Moskee workshop

8 april Wachtkamer Doras

6 april Banne Bazaar

Meiden 9-13 jaar

Jeugd Klipperstraat 5-11 jaar

VVE’s Stadgenoot maken plannen, AGV regisseur is uitgenodigd

Filmclub kinderen groep 5-8

Nieuwsbrief

1 juli Werkgroep

9 juli Werkgroep

20 mei

10 dec

24 sept Ontwikkel bak HKU Theaterstraat

11 sept

5 juli Buurt ambassadeurs

26 nov Professional overleg

24 sept

5 juli Senioren

10 dec

11 sept

Meiden 9-13 jaar Kinderraad

7 juni

20 mei

10-11j Jongens 10-13j Meiden 17-19j

31 okt Buurtdiner Rode Plein

24 sept

Ontwerpsessie jeugdvoorziening

11 sept

24 sept 30 april Bewoners werkgroep !Woon

25 mrt Bewoners bijeenkomst

16 jan AGV – particuliere bewoners

10 dec Brede bijeenkomst

Community art united painting

J/M Albert Heijn 17-18 jaar

Jongens 17-22 jaar

15 sept Banne Bruist

Uitnodigingskrant

24 sept Brede bijeenkomst

Superwijk Theaterstraat Kinderen

16 mei 20 mei Steunvrouwen 31 mei !Woon Vrouwen 21 mei moskee Professional overleg 27 mei Eigen kracht groep

April Interviews sleutelfiguren !Woon

JEUGD AARDGASVRIJ

Augustus September

Juli

25 juli Bewoners werkgroep !Woon

28 mei Sessie City Deal

17 sept Bewoners werkgroep 11 sept !Woon EnergyGO Particuliere eigenaren

10 dec

5 nov Bewoners Werkgroep !Woon 7 nov OmOns-tool Particuliere eigenaren

15 okt EnergyGO Particuliere eigenaren

10 dec

11 sept

PARLEVINKER

HOVEN

20 mei Maart Check VVE’s keuzen hoven

29 mei Achtersteven tent

Onderzoek Parlevinker Hogeschool van Amsterdam

25 feb Stakeholders Parlevinker

26 mrt Stakeholders Parlevinker

23 april Gebruikers en stakeholders

20 mei 3 sept Staghof werkgroep

26 juni Staghof werkgroep

15 okt Staghof bus

10 dec

10 sept Achtersteven tent

Participatie met stakeholders rond Parlevinker Hogeschool van Amsterdam Interviews gebruikers

20 mei

Vastgoed overleg stakeholders Bijeenkomst We Make The City

Interviews eigenaren

20 mei 1 en 9 juli Gesprek Parlevinker

10 dec

11 sept Legenda Participatie Gemeente

Event georganiseerd door buurt

Onderzoek derden

!Woon

Bijlage 2 Notitie HvA Parlevinkerplein 09-10-2019

5

Het Parlevinkerplein als centrale ontmoetingsplek 1. Inleiding Doelstelling van onze opdracht is om voor de op te stellen projectnota een zo concreet mogelijk uitgewerkt toekomstbeeld voor het Parlevinkerplein te hebben. De vraag is hoe van het Parlevinkerplein weer een gemeenschappelijke publieke ruimte is te maken, een plek waar men graag wilt zijn. Dat kan een plein zijn, maar ook een andere vorm hebben. In onze aanpak zijn we uitgegaan van de kennis, ervaring en behoeften van de aanwezige gemeenschap. Deze informatie hebben we verkregen door gesprekken te voeren met individuele partijen, aanwezig te zijn bij participatiebijeenkomsten met bewoners, deel te nemen aan projectteamvergaderingen en het lezen van verslagen van gesprekken die !WOON en de gemeente met andere partijen hebben gevoerd. Ook hebben we gebruik gemaakt van onze waarnemingen – gedaan op meerdere momenten - van het gebruik van het bestaande plein en van de uitkomsten van gesprekken die wij met gebruikers hebben gevoerd. De basisinformatie over knelpunten in en mogelijkheden van de buurt hebben we gehaald uit de eerder vastgestelde principenota. Al deze informatie heeft de basis gelegd voor een toekomstbeeld van het Parlevinkerplein: het hart van Banne Noord, een energieke plek waar oude en nieuwe bewoners elkaar ontmoeten in plaats van de loze doorgangsruimte die het nu is.

Hierna gaan we verder op dit scenario in. Dit scenario zien wij als een aanscherping van de planvorming zoals die bij ons bekend is ten tijde van het schrijven van deze notitie. Voor de leesbaarheid hanteren wij Parlevinkerplein voor de openbare ruimte die officieel Parlevinker heet. Dit vooral om verwarring te voorkomen met het gebouw met als naam Parlevinker. 2. Betekenis van het Parlevinkerplein De oorspronkelijke visie die ten grondslag ligt aan de wijk Banne Noord is te omschrijven als: functioneel vormgegeven en een collectieve opzet. Deze principes komen bijvoorbeeld tot uiting in de scheiding van functies (wonen, verkeer, werken) en de hoven-structuur van de woningen. Het Parlevinkerplein past in de oorspronkelijke opzet van Banne Noord als een ‘dorp in de stad’ , maar heeft in de loop van de tijd een diffusere vorm gekregen. Het plein is nu vooral een doorgangsruimte en veel minder een plek om te verblijven (zie bijlage 1 voor een uitgebreidere beschrijving). De gedachte van collectiviteit achter het oorspronkelijke ontwerp van Banne Noord kan uitgangspunt zijn voor vernieuwing van Parlevinkerplein. Dat vernieuwde plein moet ook passen bij de ontwikkeling die Banne Noord heeft doorgemaakt en - naar verwachting - gaat doormaken, zowel ruimtelijk als sociaal. De basis hiervoor is beschreven in de principenota.

De formuleert als ambitie (pagina 32): “Het Parlevinkerplein moet weer de centrale ontmoetingsplek van de buurt worden”. Het Parlevinkerplein is, door het gebrek aan (zichtbare) activiteiten en gesloten bebouwing als plek al geruime tijd aan het wegkwijnen. De bouw van het nieuwe winkelcentrum in Banne Zuid en het verplaatsen van welzijnsinstellingen naar het Huis van de Wijk in Banne Zuid heeft het er niet beter op gemaakt. Uit gesprekken met bewoners blijkt dat er behoefte is aan een meer betekenisvolle plek in Banne Noord, een plek waar iets te doen is, waar men samen kan komen. Ook uit gesprekken met lokale partijen komt naar voren dat ze het beeld van een nieuw Parlevinkerplein als ontmoetingsplek voor de buurt delen. De bevolkingssamenstelling van Banne Noord is in de afgelopen decennia gemengder geworden (mix koop en huur; komst van starters en migranten). De buurt zal, ook met de voorgenomen verdichtingsnieuwbouw, een buurt blijven met een grote hoeveelheid sociale huurwoningen. Veel bewoners van deze huurwoningen zijn erbij gebaat dat ze in de nabijheid van hun woning maatschappelijke voorzieningen treffen die hen helpen in het rondkomen en vooruitkomen. Voor menig bewoner is Banne Zuid al voorbij de grenzen van de eigen – fragiele - leefwereld.

Omgekeerd hebben voorzieningen in Banne Noord (speeltuin, theater, kledingwinkel) betekenis voor bewoners ook van buiten Banne Noord. Het is dus niet alleen maar een afgelegen “zwakke” 1

Notitie HvA Urban Management 08-10-2019

woonbuurt. De betekenis van de voorzieningen rondom het Parlevinkerplein is zowel lokaal als buurtoverstijgend. Dat maakt het tot een interessante plek waarvan de betekenis versterkt kan worden. Hiervoor is een gebundelde aanpak wenselijk. Enkele (historisch gegroeide) zwakke plekken moeten worden aangepakt waartoe behoren het gesloten karakter van de omliggende bebouwing, de ietwat versnipperde locatie van voorzieningen die (in combinatie met het eerste punt) de samenwerking tussen partijen hindert, de (stenige) inrichting van het plein zelf, het ontbreken van een (openbare) ontmoetingsplek en de aanwezigheid van de coffeeshop. 3. Centrale noties vernieuwing Parlevinkerplein Met het aanpakken van zwakke plekken ontstaat nog niet als vanzelf een betere plek. Om daar te komen stellen we drie noties centraal in een sociaal-ruimtelijke visie voor het Parlevinkerplein: 1. “Toevallige” ontmoetingen/Koppeling van netwerken Banne Noord als buurt voor bewoners om vooruit te komen. Vergelijk het VROM-Raad Advies ‘Stad en Stijging’ (2006): de buurt is het schaalniveau waarop sociale stijging kan plaatsvinden. Rondkomen en vooruitkomen in de Banne wordt ondersteund door een nieuwe Parlevinker (gebouw) in combinatie met omliggende voorzieningen zoals de school, het gezondheidscentrum en een samenhangend aanbod van bestaande en nieuwe voorzieningen.

Zo kunnen “toevallige” ontmoetingen op en aan een nieuw Parlevinkerplein plaatsvinden tussen bestaande en nieuwe bewoners en gebruikers. Dergelijke ontmoetingen kunnen (zie bijvoorbeeld de WRR, Vertrouwen in burgers, 2012) tot groter onderling vertrouwen leiden en (zo) maatschappelijke participatie bevorderen. 2. Publiek domein Een publiek domein is een meerduidige plek waar verschillende sociale werelden, sferen en activiteiten elkaar (kunnen) overlappen. Het is daarmee ook een domein van verrassing, confrontatie en tolerantie. Het Parlevinkerplein is met de nieuwe bebouwing eromheen te ontwikkelen tot een nieuw publiek domein, dat een extra stimulans biedt voor de ontmoeting van oude en nieuwe bewoners en bezoekers. Het gaat daarbij niet om het streven naar drukte, maar om een inclusieve plek in het hart van Banne Noord die van betekenis is voor verschillende groepen bewoners. 3. ‘Urban common’ Nieuwbouw van de Parlevinker als ‘urban common’ - een gemeenschappelijk gebouw dat (voor een deel) gemeenschappelijk beheerd wordt en waarvan nu nog niet precies is te bepalen wie het zal gebruiken en hoe het gebruikt zal worden. Een deel van de publieke ruimte van het Parlevinkerplein zou ook ingericht en beheerd kunnen worden als common. 4.

De logica van spreiding In de voorlopige stedenbouwkundige schetsen (stand september 2019) is het Parlevinkerplein onderdeel van een park met een klein deel als pleinruimte. Vraag is of het plein straks een vanzelfsprekende betekenis krijgt als er nieuwe bebouwing omheen ligt met een nieuwe Parlevinker, de school en het gezondheidscentrum. Het is nu (ook na de herinrichting met bomenbakken en banken) een doorgangsplein. Of spelen de toekomstige activiteiten zich, zoals nu ook het geval is, vooral binnen af in het nieuwe gebouw? Het zijn vragen die van belang zijn voor de nieuwe Parlevinker en daarmee ook voor de betekenis van het Parlevinkerplein. Als het gebouw niet gaat “werken” dan zal het plein geen nieuwe betekenis gaan krijgen. Is er dan een beter/minder risicovol alternatief? De voorlopige stedenbouwkundige schetsen laten een ruimtelijke spreiding van voorzieningen zien. Een apart nieuw jongerenhonk, een “buurtkamer” bij de Zeeslag, een losse eigen plek voor de moskee/het multicultureel centrum. Ook de nieuwbouw van de school staat verderaf van het huidige plein en dus losser van het plein dan nu het geval is. Achter deze spreiding lijkt geen samenhangende logica schuil te gaan, in ieder geval geen logica waarin de ontwikkeling van het Parlevinkerplein als nieuw hart van de buurt centraal staat.

De buurtkamer bij de Zeeslag is te zien als vertaling van wensen van bewoners om het huidige 2

Notitie HvA Urban Management 08-10-2019

speeltuinhuisje op te waarderen, de plek van de moskee/het multicultureel centrum is een resultante van wisselende wensen van het moskeebestuur en eigenstandige planvorming door de gemeente, de nieuwe positie van de school is verklaarbaar vanuit planningsoverwegingen voor het onderwijs en de plek en aard van het nieuwe voorzieningengebouw is mede verklaarbaar door de visie van Rochdale (en wettelijke beperkingen waarmee woningcorporaties te maken hebben) dat Banne Noord primair als een woonbuurt ziet die is aangewezen op het winkelcentrum aan de IJdoornlaan en het Huis van de Wijk in Banne Zuid. 5. De logica van bundeling Beredeneerd vanuit de wensen van en wenselijkheid voor bewoners is wat ons betreft deze versnippering een groter risico dan de bundeling van voorzieningen aan een nieuw Parlevinkerplein. Versnippering verkleint de kans op toevallige ontmoetingen, nieuwe contacten, koppeling van netwerken en vernieuwing door samenwerking. Het verkleint de kans op een “tweede thuis”, een plek van betekenis voor huidige en nieuwe bewoners, een thuisgevoel dat vooral van belang is voor de “zwakkere” groepen. De ontwikkeling van een nieuw plein volgt ook uit de – ook door de gemeente gevolgde - gedachte dat bepaalde bedrijvigheid in Banne Noord kansen heeft. Dat heeft er met name mee te maken dat Banne Noord meer onderdeel is geworden van Amsterdam Noord.

Het ligt weliswaar relatief geïsoleerd, maar bepaalde groepen weten Banne Noord wel te vinden als er iets te doen is. Creatievelingen zoeken nu ook de randen van de stad op. Banne Noord is te beschouwen als zelfstandige eenheid die zich kan profileren met eigen voorzieningen die niet concurreren met de winkels en supermarkten in Banne Zuid. In de gesprekken komt ook naar voren dat bewoners zich weinig kunnen identificeren met het nieuwe centrum in Banne Zuid. Het naar binnen gekeerde winkelcentrum is een plek die beheerd wordt door een private partij. Het Huis van de Wijk is te weinig herkenbaar als het hart van de wijk. Dit biedt ruimte om in Banne Noord een publiek domein te creëren dat meer van onderop, door lokale stakeholders en bewoners via samenwerking wordt gevormd. 6. De mogelijkheden van bundeling Rond het Parlevinkerplein liggen basisschool de Vier Windstreken, het gezondheidscentrum, maatschappelijke voorzieningen voor minima in de Parlevinker en broedplaatsen en de Theaterstraat in de Rietwijker. Het Fort, Hebben en Houwen en De Bolder (huurders van de Parlevinker) richten zich op dezelfde groepen die weinig te besteden hebben. Er blijkt in Noord veel behoefte te zijn aan dit soort minima-voorzieningen. Hebben en Houwen heeft een bovenlokale betekenis in Amsterdam-Noord. De Theaterstraat in de Rietwijker biedt ook activiteiten voor kinderen aan.

Deze organisaties willen allemaal in Banne Noord blijven waarbij de ruimtebehoefte in tijd en omvang wel verschillend is. Zo is De Bolder niet uit op een eigen ruimte maar wil het gebruik maken van beschikbare ruimte, te delen met andere partijen. Het Fort en Hebben en Houwen hebben wel behoefte aan eigen ruimte (met de mogelijkheid om ruimtes te delen zoals nu ook al gebeurt) waarbij Hebben en Houwen ook denkt aan combinaties met partijen die nu nog niet in de buurt aanwezig zijn, het opsplitsen van activiteiten of het ontwikkelen van nieuwe activiteiten. Theaterstraat wil een pand delen met verschillende maatschappelijke functies en heeft een eigen specifieke behoefte aan een “theaterzaal” die die geen hindernis vormt voor de exploitatie. Stichting Arrahma wil graag een nieuw multicultureel centrum/moskee in de buurt. Ze willen overgaan naar een stichting die voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is, dus ook voor andere, niet-islamitische gebruikers. Zo’n centrum/moskee als los gebouw of (deels) onderdeel van een nieuw gebouw op het Parlevinkerplein kan meer leven geven aan het plein. Met de eventuele investering door Stichting Buurtcentra ontstaat een broedplaatsengebouw als ‘drager’ aangevuld met maatschappelijke voorzieningen voor minima en een buurtkamer. De combinatie van culturele en maatschappelijke voorzieningen kan worden aangevuld met een 3

Notitie HvA Urban Management 08-10-2019

commerciële voorziening. Een deel van het gebouw kan eventueel bestemd worden voor voorzieningen die aansluiten bij de nieuwe “identiteit” (zie hierna) van het plein. Belangrijk is dat de ruimten in het gebouw flexibel zijn met het oog op veranderingen in functies in de loop der tijd. Een eventuele combinatie met – tijdelijk - wonen (voor gebruikers van de nieuwe Parlevinker, zoals begin september aan de orde kwam in het gesprek tussen gemeente en Stichting Buurtcentra) past ook in deze gemengde opzet. 7. Vereende krachten Banne Noord is een passende schaal voor het doen ontstaan van contacten tussen groepen bewoners met een diverse achtergrond. Een laagdrempelige en inclusieve ontmoetingsruimte kan daarbij als vliegwiel fungeren. Het streven om inclusief te zijn is in de praktijk echter weerbarstig. Een mix van buurtbewoners vraagt het nodige van een wijk- of buurtgerichte ontmoetingsplek. Er bestaan altijd allerlei scheidslijnen tussen groepen: op basis van etniciteit, sociale klasse, leeftijd, geslacht en leefstijl. Er vindt vaak een uitsortering plaats tussen plekken die door verschillende groepen worden bezocht. Er zijn daardoor verschillende ‘parochiale’ plekken. Als een plek wordt gedomineerd door één groep kunnen andere groepen zo’n plek vermijden. Bundeling brengt dus ook risico’s met zich mee.

Maar daar staat tegenover dat het in fysieke zin samenbrengen van partijen het makkelijker maakt om tot uitwisseling te komen, het aanbod voor een diversiteit aan groepen vorm te geven waardoor bewoners voor talentontwikkeling en hulpvragen niet de wijk uit hoeven. Het nieuwe voorzieningencluster (waarbij de vraag ook nog gesteld kan worden of het een gebouw moet zijn of – vanuit het oogpunt van “pleinvorming” – meer dan een) biedt een nieuwe mix van kunst & cultuur, (private) maatschappelijke voorzieningen en commerciële activiteiten die tot een nieuwe combinatie van activiteiten kan leiden die betekenis hebben voor betrokken partijen en voor de buurt. Om tot een zo goed mogelijke ruimtelijke ontwikkeling van de plek te kunnen komen zal ook het Gezondheidscentrum (het enige gebouw dat bij voorgenomen sloop van Parlevinker, Rietwijker en Vier Windstreken nog blijft staan) betrokken moeten worden. Verder zal bij de positionering van de nieuwbouw van de basisschool meer aandacht moeten zijn voor betekenis van de school voor het nieuwe plein en voorzieningen. Ook zal met Rochdale verder overleg moeten worden gevoerd over de wijze waarop geplande nieuwbouw van betekenis voor het plein kan zijn en eventuele voorzieningen van Rochdale in te passen zijn. Verschillende betrokken partijen zien toekomst in hun buurt, hun plein.

Zij willen graag samen optrekken in de verdere ontwikkeling. Hoewel hun belangen, behoeften en financiële mogelijkheden uiteenlopen zijn deze partijen te verenigen achter de sterk gevoelde wens meer voor de bewoners te willen betekenen. De interesse bij Stichting Buurtcentra om te investeren in een nieuwe broedplaats biedt deze partijen de mogelijkheid om zich te ontwikkelen als de placemakers van het plein. Zij kunnen toewerken naar de the power of 10 namelijk dat op een succesvolle plek tenminste tien activiteiten te vinden zijn waardoor het op verschillende momenten diverse groepen bezoekers aan trekt. Met alle mogelijke culturele, maatschappelijke en commerciële voorzieningen rond het toekomstige Parlevinkerplein is dat geen onhaalbaar perspectief. 8. Inrichting van het toekomstige Parlevinkerplein: park of tuin De nieuwe inrichting van het Parlevinkerplein moet passen bij de omringende (nieuwe) bebouwing. Behalve dat de ruimte een oplossing moet bieden voor het waterprobleem, is het een optie om het plein samen & gezond als “identiteit” mee te geven en daarop voorzieningen te laten ontwikkelen zoals sport en moestuinen. We hebben het in deze tekst telkens over een plein, maar de ruimte kan ook een parkachtige inrichting krijgen of een combinatie van park en plein worden om tot een mix van gebruiksmogelijkheden te komen.

De inrichting hangt af van de toekomstige bebouwing en betrokkenheid van lokale partijen. In het stedenbouwkundig plan is nu ingezet op het verparken van de stenige ruimte. Bij een “urban common” past ook een Parlevinkertuin: een tuin of reeks van tuinen die ingericht worden en 4

Notitie HvA Urban Management 08-10-2019

intensief beheerd door een Parlevinkercommunity. Het zou uitdrukking kunnen zijn van een nieuwe vorm van collectiviteit die voortbouwt op de oorspronkelijke opzet van Banne Noord. Zo’n commoning project kan experimenteel van aard zijn waarbij de partijen vanuit hun eigenheid en autonomie verschillen proberen te overbruggen. Ook is het van belang dat de Parlevinkertuin in relatie wordt gezien met de rest van het Parlevinkerpark. 9. Aandachtspunt: fietsroute richting Waterland In de plannen voor Banne Noord is een betere fietsroute richting Waterland nu een belangrijk aandachtspunt. De vraag is hoe een doorgaande fietsroute zich verhoudt tot de (eventuele) ontwikkeling van een nieuw Parlevinkerplein. Als de nadruk op de fietsroute komt te liggen, gaat dit dan niet ten koste van de verblijfsfunctie van het plein? Als het plein die verblijfsfunctie moet krijgen ligt dan niet verbetering van de routes naar het plein voor de hand, ook vanaf de geplande nieuwbouw aan de noordzijde? Fietsers richting Waterland nemen, zoals nu al de opzet is, de plusroute langs het Noordhollandsch Kanaal. 10. Tijdelijkheid Omdat het nog lang zal duren voordat de eerste paal de grond in gaat is het belangrijk om een visie te ontwikkelen voor tijdelijkheid voor de komende vijf jaar.

Het gaat om tijdelijke voorzieningen (voor jongeren, voor de moskee; De Bolder en Het Fort, maar ook Hebben & Houwen en Theaterstraat), maar ook tijdelijkheid als het gaat om het gebruik en de betekenis van het Parlevinkerplein. Er kan geëxperimenteerd worden met het mogelijke gebruik van de Parlevinkerplein en vormen van eigenaarschap door zowel bewoners als lokale partijen als de school, gezondheidscentrum, etc (zie de in paragraaf 3 genoemde notie van ‘Urban common’). Het ligt voor de hand om partijen die betrokken zullen worden bij de ontwikkeling van een nieuw Parlevinker en het plein een grote rol en aanwezigheid te geven in de tussenfase. Voor een aantal van deze partijen zal daarom gekeken moeten worden hoe, bij sloop van bestaande bebouwing, een tijdelijk onderkomen in de directe omgeving is te regelen. Om te komen tot een visie op tijdelijkheid en gericht op commoning kan een placemaking traject opgestart worden met stakeholders en bewoners. 11. Conclusie De planvorming laat – momenteel - op verschillende plekken in Banne Noord een vernieuwing, verschuiving of herontwikkeling van voorzieningen zien. Ruimtelijk leidt dit tot een spreiding van voorzieningen door de buurt. Onze aanscherping betekent een sterkere bundeling rondom het Parlevinkerplein.

Het samenbrengen van voorzieningen is wellicht ingewikkelder dan spreiding, kent ook risico’s maar levert voor Banne Noord ruimtelijk en sociaal veel meer op. Het kan een plek worden waar netwerken aan elkaar worden gekoppeld, die een betekenis heeft als een inclusief publiek domein voor verschillende groepen en die (deels) beheerd wordt als ‘Urban common’. Om op termijn een waardevolle plek voor de buurt te krijgen zal in de tussenliggende periode geïnvesteerd moeten worden in tijdelijke locaties en in de nu betrokken partijen om fysieke en sociale kaalslag van het Parlevinkerplein te voorkomen.

5

Notitie HvA Urban Management 08-10-2019

Bijlage 1: Observaties en straatinterviews Parlevinkerplein Het Parlevinkerplein is op twee momenten onderzocht (met observaties en straatinterviews): voor de herinrichting in het najaar van 2018 en na de herinrichting in de zomer van 2019. Uit observaties voor de herinrichting bleek dat het plein vooral een doorgangsruimte is en veel minder een plek om te verblijven. Verkeer (fietsers en wandelaars) volgt meestal de routes langs de randen van het plein: langs de gesloten gevel van de coffeeshop/De Bolder en de blinde muren van de Rietwijker. Passanten zijn op weg naar een bestemming als het gezondheidscentrum, de coffeeshop, het winkelcentrum in Banne Zuid of ze laten hun hond uit. De coffeeshop is de drukst bezochte bestemming. Er zijn een paar plekken op en rond het plein waar kort of langer wordt verbleven. Dat zijn ten eerste de bankjes voor de coffeeshop waar sommige bezoekers even roken en met elkaar praten. Ten tweede gebruiken af en toe kinderen de fitnesstoestellen om er in te klimmen en enkele volwassenen de toestellen waarvoor ze zijn bedoeld. Ten derde is om de hoek bij de ingang van OBS De Vier Windstreken een schoolplein waar veel kinderen spelen en waar ook ouders elkaar ontmoeten en na schooltijd verblijven. De school, de naschoolse opvang en de Bolder gebruiken – bij mooi weer – het plein ook voor buitenactiviteiten.

Uit observaties na de herinrichting (met bomenbakken en bankjes) blijkt dat het gebruik van het Parlevinkerplein niet wezenlijk is veranderd of toegenomen. Er is geen ontmoetingsplek ontstaan. Alleen enkele bankjes in de buurt van de koffieshop zijn sporadisch bezet. Uit straatgesprekken blijkt dat mensen het wel verbeterd vinden. De bankjes worden gewaardeerd. Toch gaat men er niet zitten. Het plein trekt namelijk nog steeds te weinig mensen aan waardoor het onvoldoende een aantrekkelijke en levendige plek is om te zitten en naar andere mensen te kijken. Kinderen (maar ook volwassenen) doen hun beklag over de bomenbakken die in de weg staan waardoor ze er niet meer kunnen voetballen. Voor kinderen is er veel andere speelruimte in de omgeving waar ze liever spelen, zoals het schoolplein van de Vier Windstreken (waar ze beter kunnen voetballen), speeltuin de Zeeslag en de vele speelplekken in de hoven. Er is kortom veel openbare ruimte met speelgelegenheid in Banne Noord, waardoor de drukte op mooie dagen verspreid is. Door een gebrek aan activiteiten en aan ‘eigenaarschap’ is de ‘kleefkracht’ van het Parlevinkerplein minimaal.

6

Notitie HvA Urban Management 08-10-2019

Bijlage 2: Gesprekken per partij Per partij wordt hieronder ingegaan op de wensen ten aanzien van huisvesting aan het Parlevinkerplein. In de gesprekken met de partijen is niet ingegaan op de concrete ruimtevraag in m2. Coffeeshop Atlas is, zoals afgesproken, buiten de gespreksronde gehouden. Uit de gevoerde gesprekken komt naar voren dat nagenoeg alle partijen zich verbonden voelen met – de bewoners van – Banne Noord en van opvatting zijn dat nabijheid van voorzieningen voor deze bewoners van groot belang is. Aanwezig blijven in de buurt in de periode tussen sloop en oplevering nieuwbouw is volgens deze partijen van groot belang, zonder direct een oplossing te hebben voor tijdelijke huisvesting. • Rochdale richt zich op woningbouw voor ouderen. Voorzieningen aan het Parlevinkerplein (al dan niet in de eigen nieuwbouw) zouden wat Rochdale betreft op deze doelgroep gericht moeten zijn. • Stichting Buurtcentra: wil investeren in een nieuwe Rietwijker met een broedplaatsachtige functie, eventueel ook tijdelijke woningen voor gebruikers van de broedplaats. In het gebouw is ook plek voor andere, financieel minder draagkrachtige partijen. De kans om deze partijen een plek te geven neemt toe als ook onderdak geboden wordt aan sterkere partijen met (mede dankzij subsidies) grote(re) financiële continuïteit.

• Theaterstraat: Is bezig met het ontwikkelen van eigen scenario’s voor huisvesting. In alle scenario’s speelt het Parlevinkerplein een duidelijke rol als uitvalsbasis voor sterk op de buurt gerichte activiteiten. Bij deze activiteiten past ook een eigen voorziening (theatrale zaal of “theaterkeuken”) – maar geen theaterzaal in de omvang zoals de Rietwijker nu kent en helemaal niet een zaal die onder verantwoordelijkheid van Theaterstraat valt. Voor Theaterstraat is een open karakter van de huisvesting van belang, zowel als (extern) signaal aan de buurt als (intern) signaal aan andere partijen om de samenwerking te bevorderen. • Hebben en Houwen: De huisvestingsbehoefte van Hebben en Houwen wordt (mede) bepaald door de mogelijkheden die het heeft aan het Parlevinkerplein te blijven. Onduidelijkheid over de mogelijkheden in de nabije toekomst zet Hebben en Houwen ertoe aan om elders (in Noord) naar huisvesting te zoeken, in samenwerking met gelijkgestemde partijen. Dat neemt niet weg dat Hebben en Houwen zich aan een nieuw Parlevinkerplein wil binden waarbij de huidige kledingbank kan worden voorgezet en/of andere activiteiten kunnen worden opgezet. Hebben en Houwen werkt momenteel samen met partijen in en buiten de Parlevinker en ziet goede mogelijkheden om de samenwerking te intensiveren en uit te breiden met andere partijen.

Ten tijde van het gesprek met Hebben en Houwen had de meest acute ruimtevraag te maken met wegvallen van opslagruimte (buiten Noord). • Het Fort (onderdeel van Tot Heil Des Volks): Aanpak en activiteiten sterk gericht op (doelgroep in) de buurt en wil in de buurt aanwezig blijven. Heeft en zoekt samenwerking met partijen (incl gebruikers van de Parlevinker en Rietwijker) die dezelfde doelgroep bedienen. Heeft nu twee (formaat) klaslokalen en maakt gebruik van gezamenlijke ruimte (hal) die het deelt met Hebben en Houwen. De indeling van de huidige Parlevinker is niet behulpzaam bij de samenwerking. Het Fort is (ten tijde van gesprek) in overleg met de gemeente om aangemerkt te worden als basisvoorziening. Hieruit kan aanvullende huisvestingsbehoefte voortkomen. • De Bolder (activiteit van Hoop voor Noord): Zoekt een plek in de buurt omdat dit het beste past bij de doelgroep die ze willen bereiken. Wil geen eigen vastgoed maar gebruik maken van een ruimte, liefst met verschillende soorten gebruikers en flexibele ruimtes met informele uitstraling om ook de onderlinge samenwerking te stimuleren. Huidige gebouw hindert onderlinge samenwerking – al is er wel goed contact met Het Fort en Hebben & Houwen. Omvang van eigen activiteiten wordt sterk bepaald door inzet eigen mensen uit de buurt. Zijn deze mensen er niet dan kunnen activiteiten stil komen te vallen.

7

Notitie HvA Urban Management 08-10-2019

•

•

8

SoundStudio: Heeft enige jaren geleden geïnvesteerd in muziekstudio’s. Terugverdientijd investering is langer dan (voorziene) datum sloop Parlevinker. Is zaak tussen SoundStudio en Rochdale. Huidige locatie is voor SoundStudio goed, ook vanwege bereikbaarheid voor gebruikers van buiten Amsterdam. Stichting Arrahma: Wij hebben geen apart gesprek gevoerd met de stichting. De huisvestingsbehoefte van de stichting is naar voren gekomen in de gesprekken die de gemeente zelf met de stichting heeft gevoerd en de inbreng van de stichting tijdens de door de gemeente georganiseerde informatie- en inspraakmomenten.

Notitie HvA Urban Management 08-10-2019

Bijlage 3 Verslag Participatie, incl. bijlage met reacties n.a.v. bijeenkomst d.d. 10-12-2019

7

Toekomstplannen Banne Noord Verslag bewonersbijeenkomst 10 december 2019 Afgelopen 10 december kwamen zo’n 200 mensen naar de bewonersbijeenkomst in basisschool De Vier Windstreken in Banne Noord. Op deze bijeenkomst werden de toekomstplannen voor extra groen, extra ontmoetingsplekken en extra huizen gepresenteerd. Deze plannen zijn in overleg met veel mensen uit de buurt gemaakt. Op de bijeenkomst konden bewoners in gesprek met de gemeente en corporaties en een presentatie bezoeken. En ze konden hun mening op de plannen geven. De sfeer was goed; positief en kritisch. Uit heel Banne Noord kwamen mensen om mee te praten. Zoals een van de bezoekers zei: “Hoewel we het niet allemaal met elkaar eens zijn, vind ik het fijn dat we als bewoners betrokken worden.”

Over dit verslag Hieronder leest u alle opmerkingen die 10 december zijn genoteerd. Dit verslag komt als bijlage bij de projectnota, de nota waarin alle toekomstplannen nu worden opgeschreven. De projectnota gaat via de stadsdeelcommissie naar het college van Burgemeester en Wethouders. Het college beslist welke plannen geld krijgen en welke niet. Het is dus nog niet zeker dat alle plannen doorgaan. Gezellig op de Parlevinker De Parlevinker wordt anders. Er komt in plaats van de oude winkel een nieuw gebouw voor activiteiten in de wijk, met een café. Het plein wordt opnieuw ingericht. Ook komen er nieuwe seniorenwoningen achter het nieuwe gebouw. Deze woningen zijn voor de bewoners van 1

Fokkemast. Wanneer zij verhuisd zijn, worden op de plek van Fokkemast meer nieuwe woningen gebouwd. Nieuw activiteitengebouw “Dat het Parlevinker plein gezelliger wordt gemaakt met een nieuw multifunctioneel gebouw en een cafeetje, daar ben ik wel blij mee”, zegt een bewoonster van Banne Noord. “Het is wel belangrijk de veiligheid te vergroten”, zegt een andere bewoner, “anders komt er niemand.” “Een multicultureel centrum lijkt mij een mooie toevoeging voor onze wijk”, zegt een andere bewoner. “We kunnen een plek gebruiken om elkaar te ontmoeten. Het zou fijn zijn als er ook plek is voor optredens, muziekcursussen en andere creatieve cursussen. En een DoeLab.” Sommige bewoners willen graag dat de oefenruimte voor muziek in het gebouw blijft. En anderen dat er sportvoorzieningen komen voor ouderen en een plek om te dansen. Meerdere bewoners willen dat het nieuwe gebouw een opvallend uiterlijk krijgt. “Een visitekaartje voor de wijk met een buitenkant die het multiculturele karakter van de buurt zichtbaar maakt. Opgebouwd uit natuurlijke materialen zoals hout en planten”, suggereert een bewoner. Een andere suggestie: “Vraag De Volksopera het nieuwe Parlevinker plein te openen, zodat het verhaal van de verandering van de Banne in operavorm wordt verteld voor de hele buurt!” De meningen zijn verdeeld over het idee om de gebedsruimte van St.

Arrahma in het multifunctionele gebouw op te nemen. Argumenten vóór en tegen worden zowel door bezoekers van de huidige gebedsruimte, als door andere mensen uit de buurt gegeven. Men maakt zich vooral zorgen over eventuele overlast op drukke momenten. Anderen zien juist een kans: “Een multicultureel centrum met Arrahma is goed voor de cohesie tussen alle culturen en geloven.” Een buurtwinkel is een veelgevraagde wens en werd ook op 10 december weer gehoord. Helaas is het niet mogelijk om dit te realiseren. Om leegstand in Banne Centrum winkelcentrum tegen te gaan, blijven alle winkels daar geconcentreerd. Een pinautomaat zal er dus ook niet op de Parlevinker komen.

2

Mooi groen met park en hoven De hoven worden opgeknapt en de groene strook rond het Parlevinkerpark is in de toekomst een echt park. Bijna iedereen is blij met de plannen voor het groen en de hoven in de buurt. “Heel goed idee om het bestaande groen in de wijk te koesteren en te versterken. De mooie hoge bomen maken dat ik zo fijn woon in deze buurt. Ook het groene pad om de wijk heen gebruik ik heel graag zowel voor wandelen als fietsen”, zegt een voorstander van de plannen. “De speellocaties zijn prachtig”, zegt een bewoner. “Wat fijn om van het groen meer een park te maken! Fijne zitplekken zou dan leuk zijn”, zegt een ander. Een bewoonster is bang dat het onderhoud een probleem gaat worden. “Planten worden eruit getrokken en kapot gemaakt. Het gedrag van mensen moet ook worden aangepakt!” Meer water toevoegen in het groen, vinden velen ook een goed idee. Wel opletten dat de wadi’s en waterspeelplekken geen vuilophoping worden, waarschuwt een bewoner. Verder deed iemand nog een voorstel voor een losloopgebied voor honden op de groenstrook langs de Noorderbreedte, “van kanaal tot bruggetje en bruggetje tot Vikingpad, inclusief poepbakken en poepzakjesstandaard.” Extra woningen Nieuwbouw is een punt waar veel bewoners over praten tijdens de bijeenkomst. Veel bewoners zijn ook positief over plannen om meer seniorenwoningen te bouwen bij de Parlevinker.

Ook over de plannen om extra woningen te bouwen op de locatie van de Driemaster zijn de meeste mensen positief. Over de nieuwbouwplannen voor de Noorderbreedte zijn de bezoekers kritischer, vooral de bewoners van de Noorderbreedte zelf. Veel mensen snappen dat er woningen nodig zijn. “Waar moeten mijn kinderen en kleinkinderen straks wonen?”, vraagt een buurtbewoonster zich af. Een andere bewoner zegt: “Bij de nieuwbouw eerst Noorderlingen een woning geven, dan pas van buitenaf. Ik ben nu 30 en woon nog bij mijn moeder. Als dit zo doorgaat, zit ik op mijn 50ste nog bij mijn ma!” Helaas is er weinig ruimte om buurtbewoners voorrang te geven bij nieuwbouw. Maar de gemeente en woningcorporaties zoeken wel naar mogelijkheden om dit toch te kunnen doen. Zo zouden sociale huurders samen een wooncoöperatie kunnen starten om collectief in aanmerking te komen. Deze optie zoeken we uit en als dit werkelijk kansen biedt, dan informeren we u erover. Fokkemast De plannen voor nieuwbouw voor senioren op de Parlevinker waar de bewoners van de Fokkemast heen verhuizen, worden met interesse bekeken. Een aantal senioren die in de buurt wonen, wil graag een geschikte woning met lift en vraagt of de bewoners uit omliggende complexen voorrang kunnen krijgen.

Men is ook geïnteresseerd in seniorenwoningen in de vrije sector, of middenhuur woningen, “voor ouderen die een koopwoning willen inruilen voor een woning met lift.” Ook voor seniorennieuwbouw onderzoeken we de mogelijkheden voor voorrang geven aan bewoners uit de wijk. Locatie Driemaster De Driemaster gaat verhuizen naar Banne Zuid. Dit is onderdeel van het plan voor nieuwbouw voor alle scholen dat de schoolbesturen in Banne Noord met elkaar hebben gemaakt. Wanneer 3

de school verhuisd is, wordt op deze locatie nieuwe woningen gebouwd. De meeste bewoners hebben hier geen bezwaar tegen, als deze nieuwe woningen maar geen hoogbouw wordt. Kleinschalig en passend bij de huidige gebouwen in de wijk is het uitganspunt voor de nieuwbouw in de toekomstplannen. Dit komt in de plannen neer op vier tot zes woonlagen. Noorderbreedte Langs de Noorderbreedte is er plek om extra woningen te bouwen. Deze nieuwbouw gaat in fases. Voor de eerste fase is nu al ruimte. Voor de volgende fases, moet de rondweg verplaatst worden. Veel bewoners van de Noorderbreedte waren 10 december gekomen om hun zorgen te delen. “Het woongenot gaat achteruit en de binding tussen de bewoners onderling wordt minder als er hoogbouw komt”, zegt een bewoner van de Noorderbreedte. Een andere bewoner geeft aan dat het verleggen van de weg een probleem is. “We willen niet dat de weg dichterbij de huizen komt, dan krijgen we nog meer last van fijnstof, trillingen en geluid.” Deze zorgen worden meerdere keren opgeschreven. Een ander maakt zich meer zorgen over de veiligheid. “Voor spelende kinderen wordt de Noorderbreedte zo dichtbij huizen gevaarlijk, vooral als er straks een elektrische bus gaat rijden, want die hoor je niet.” Ook maken meerdere mensen zich zorgen over parkeren.

“Waar gaan die nieuwe bewoners parkeren? Er is nu soms al geen plek!” De gemeente neemt deze zorgen serieus. Bouwen aan de Noorderbreedte kan alleen als de plannen: • Voldoen aan wettelijke regelgeving fijnstof in relatie tot wonen • Voldoen aan wettelijke regelgeving t.a.v. geluid (A10) en wonen • Bussen in 2025 volledig elektrisch zijn • Er in de nieuwe situatie niet minder groen/water zal zijn • Er minder parkeervraag komt en daardoor minder parkeerplaatsen nodig zijn • Extra woningen geen extra parkeerdruk geeft. Dit wordt opgelost door het realiseren van parkeergarages in de nieuwbouw. • Nieuwbouw krijgt ook voldoende inpandige fietsparkeerplekken Sommige bewoners zijn wel positief over de plannen voor nieuwbouw langs de Noorderbreedte. “Meer woningen lijkt me een goed idee, mits er nagedacht wordt over ruimte voor groen. En de nieuwbouw gecombineerd wordt met een hogere geluidswal langs de snelweg maken om meer rust te creëren.” Anderen vinden dat deze nieuwbouw betaalbaar wonen mogelijk moet maken voor jongeren uit de wijk die geen huis kunnen vinden. Op weg Het verkeer kan veiliger in Banne Noord. Daarom komen er meer fietspaden, drempels om hard rijden tegen te gaan en wandelpaden worden beter zichtbaar. “Geweldig als er maatregelen komen om hard rijden op de rondweg tegen te gaan. Veilig oversteken is nu niet goed mogelijk en zeker bij de scholen is dat wel nodig.

En ook om de ondergrondse afvalcontainers te bereiken voor de afvalscheiding”, zegt een bewoner. Meerdere mensen geven locaties aan waar zij graag de veiligheid verbeterd zien. De Oosterlengte wordt genoemd, de rotonde bij de Westerlengte en het ontbreken van een veilige oversteek van de IJdoornlaan daar, fietspaden die als stoep gebruikt worden, fietspaden 4

die niet goed aansluiten en ineens ophouden. Een bewoner vindt een extra fietsbrug over het kanaal niet nodig. Een andere bewoner wil graag dat de sluiproute van auto’s richting Kanaaldijk wordt beperkt. Veel mensen vragen zich af hoe het moet met de toename van verkeer door het bouwen van extra woningen. “Er is nu al veel file tijdens de spits op de IJdoornlaan.” Zij zien graag een oplossing voor betere doorstroming . Anderen willen dat het openbaar vervoer in Amsterdam Noord verbeterd wordt. “Als de Noord-Zuid lijn storing heeft, hoe kan ik dan naar het centrum met OV?” Parkeren De huidige parkeerplaatsen zijn te smal en moeten verbreed worden. Dit is een mooie kans om de parkeerplaatsen te vergroenen. Meerdere mensen maken zich zorgen over het parkeren in de wijk. Volgens hen is er op sommige plekken nu al te weinig plek. Ze zijn bang voor verhoogde parkeerdruk bij nieuwbouw. “Wij willen blijven parkeren!” En jongeren in de wijk worden 18 en willen een auto, wordt daar rekening mee gehouden, vraagt een bewoner zich af. “Al die parkeerplekken vind ik maar lelijk! Met betaald parkeren weer je in ieder geval mensen die van buiten de wijk komen parkeren.” De gemeente gaat ervoor zorgen dat de mensen die nu in de wijk wonen, kunnen blijven parkeren. We onderzoeken nu de precieze parkeerdruk, het aantal parkeerplekken en hoe de parkeerplaatsen maximaal kunnen worden benut.

Aardgasvrij Alle Amsterdamse woningen gaan van het aardgas af. En krijgen een andere vorm van energie om te verwarmen, koken en douchen. In Banne Noord is aansluiting op het warmtenet het beste 5

alternatief. De woningen hoeven bij een overstap op het warmtenet niet ingrijpend gerenoveerd te worden. Dat scheelt in kosten en overlast voor de bewoners. Vragen die bewoners noteerden over aardgasvrij: - Wie betaalt dit voor de eigen woningen? - Als iemand nu een nieuw fornuis nodig heeft, krijgt die persoon dan hulp/vergoeding om van gas naar elektra fornuis aansluiting om te bouwen? - Onderzoeken of het mogelijk is mee te liften: postcoderoosregeling/NDSM/bedrijven/ Noorder IJplas. Enzovoort, om zo goedkoper van het gas af te zijn. - Alle nieuwe gebouwen met zonnepanelen bouwen. - Er zijn ook particuliere eigenaren in de Banne Noord die wel op stadswarmte zouden willen worden aangesloten.

Jong in Banne Noord Iedereen wil dat Banne Noord een fijne plek is om op te groeien. Kinderen en jongeren krijgen daarom een eigen plek in de buurt. Om samen te knutselen, te gamen en om huiswerk te maken. Alle scholen in Banne Noord krijgen een nieuw gebouw en één school verhuist naar Banne Zuid. “Zeker mooie ideeën, complimenten”, schrijft een bewoner op. Sommige aanwezigen vinden het zonde van het geld dat de scholen nieuwbouw krijgen. Anderen vinden het vooral belangrijk dat de scholen veilig bereikbaar zijn en blijven voor kleine kinderen. Een bewoner vraagt zich af of er bomen moeten worden gekapt voor de jongerenvoorziening. Dit is niet het geval, er worden alleen een aantal struiken weggesnoeid. Een andere bewoner vindt talentontwikkeling belangrijk voor jongeren, “bijvoorbeeld drumlessen, dans, zang etc.”

6

In het algemeen Bezoekers schreven ook algemene opmerkingen op: - Algemeen: mijn complimenten voor het verwerken van zoveel wensen. Veel wensen van ons hoor ik terug in het voorstel. Fijn! En nu hopen dat het ook zo daadwerkelijk wordt uitgevoerd  - Het is altijd heel druk en gehaast op de bewonersbijeenkomsten waardoor de info moeilijk op te nemen is. - Het ging deze bijeenkomst ook weer heel snel. - De informatie, ze waaien het weg, alles is toch al beslist. - We zijn hier samen, we moeten het samen oplossen. - Er zouden meer bewonersbijeenkomsten moeten zijn met ruimte voor discussie. - Mensen willen gewoon wat dingen kwijt, wonen al lang in de buurt en hebben de ruimte nodig om hun mening over de plannen even te delen; een soort psychiater functie. - De bewonersbijeenkomsten zijn te eenzijdig. - Fijn dat we als bewoners betrokken worden. - Mooie plannen, de buurt knapt er van op. Hoe nu verder We zullen u via de mail op de hoogte houden wanneer de projectnota voor Banne Noord af is en in de stadsdeelcommissie besproken zal worden. We willen een bijeenkomst organiseren om de projectnota samen door te kunnen nemen. Staat u nog niet op de mailinglist? Stuur een mail naar banne@amsterdam.nl om u aan te melden.

7

Bijlage 4 Tabel Verduurzamen van de Wijk

9

Bijlage 4 Tabel behorende bij HK 5 Verduurzamen van de Wijk Basis Energie • EPC maximaal 0,15 ≤ vertaald naar BENG • Alle maatregelen op kavel behalve eventueel stadsverwarming. • Geen aardgas • Geen biomassa verstoken in de wijk • Niet conventioneel verwarmen of koelen • Lage temperatuur warmteafgifte Let op: concessie stadswarmte en koude Circulair Bouwen 2 • Een MPG van 0,8 €/m • Aantoonbaar FSC-hout toepassen • Geen uitlogende materialen aan de buitenzijde • Materialenpaspoort Schone lucht • 10% van de algemeen toegankelijke parkeerplaatsen heeft een elektrische laadvoorziening • Voorbereid op 100% elektrisch laden. • Meer ruimte voor deelvoertuigen. • Voldoen aan Amsterdamse richtlijn gevoelige bestemming luchtkwaliteit. Groen en Ecologie • Natuurinclusief bouwen (per kavel 3 maatregelen) • 40% Groene daken Klimaatadaptatie • 60 mm regen in een uur zonder schade in de openbare ruimte en op de kavels, vastgehouden water afvoeren in 24 uur. Er is tenminste 30% schaduw voor • belangrijke langzaamverkeersroutes en verblijfsplekken in het plangebied tijdens de hoogste zonnestand in de zomer. Koele plekken (minimaal 200 m2) zijn • op loopafstand (300 meter) aanwezig. Goede zonnewering, zeker als niet • aangesloten wordt op een energiezuinig koelsysteem.

Ambitie

•

Klimaatneutraal in de tenders Zonnepanelen op hoogste daken Eventuele zonnepanelen op gevel architectonisch geïntegreerd Energiezuinige koeling

• • • •

Een MPG van 0,6 €/m2 Sloopafval hergebruiken, liefst in de wijk Flexibel (toekomstbestendig) bouwen Demontabel bouwen

• • •

Deelauto’s elektrisch. Een mobility hub binnen de wijk Ruimte voor deelconcepten op ieder kavel.

•

Minimaal 5 natuurinclusieve maatregelen per kavel. Groene gevels

• • •

• • •

•

90 mm regen in een uur zonder schade Gevoelige objecten zoals elektriciteitskasten op een kleine verhoging plaatsen of waterdicht maken. Het aantal uren temperatuuroverschrijding in de woningen is 240 in plaats van het maximum van 450 in de NTA8800.

Afval • Ruimte en voorzieningen voor gescheiden afvalinzameling van huishoudelijk afval in de openbare ruimte.

•

Ruimte in de openbare ruimte reserveren om in de toekomst meer fracties in te kunnen zamelen dan nu het geval is.

Bijlage 5 en 5a Advies Wonen, d.d. 12-09-2019 Oplegger woningbouwadvies Banne Noord d.d. 25-05-2020

11

Banne Noord Advies Woningbouwprogrammering Directie Wonen, September 2019

2

3

4

Aanpak woningbouwprogrammering Voor de woningbouwprogrammering is een aanpak uitgewerkt die Wonen in alle delen van de stad op eenduidige wijze volgt, zowel vanuit haar informele collegiale rol, als in de formele rol die Wonen heeft in diverse besluitvormingstrajecten, zoals in het Stedelijk Adviesteam Plaberum (SAP): fase 1 & 3-besluiten Plaberum. Hierbij wordt op basis van een analyse van gebieden, buurten en de kansen voor de woningvraag de woonopgave in kaart gebracht in relatie tot de bestaande voorraad. Dit resulteert in een advies aangaande de meest optimale verdeling van het woningbouwprogramma over verschillende woningtypen en de doelgroepen die hiermee aangesproken worden; dit voor de toevoegingen aan de bestaande voorraad , waar projectorganisaties gebruik van kunnen maken bij het opstellen van de verschillende producten voor de besluitvorming in het ruimtelijk domein. Met het in kaart brengen van de woonopgave en de doelgroepen levert Wonen een bijdrage aan de totstandkoming van een evenwichtige samenstelling van de toevoegingen aan de bestaande voorraad, waarbij de samenhang met de bewegingen binnen de bestaande voorraad en de beleidsuitgangspunten zoals onder andere geformuleerd in de ‘Woonagenda’ in kaart worden gebracht en betrokken kunnen worden bij de bestuurlijke besluitvorming. Dit advies is opgesteld door een team van Wonen.

September 2019 Contactpersonen: Michiel Mulder, michiel.mulder@amsterdam.nl en Rosa Gärtner, r.gartner@amsterdam.nl

5

Inhoud Samenvatting conclusies gebiedsanalyse advies ........................................................... 8 Conclusie en advies .................................................................................................... 9 Inleiding .................................................................................................................. 12 1 Huidige situatie woningen en bewoners .................................................................. 14 2 Ontwikkeling ........................................................................................................ 26 3 Buurtissues ........................................................................................................... 28 4 Kansen voor de stedelijke woningvraag ................................................................... 31 5 Programma........................................................................................................... 34

6

7

Samenvatting conclusies gebiedsanalyse advies Op verzoek van de projectorganisatie van de ontwikkelbuurt Banne Noord heeft Wonen ten behoeve van het opstellen van een Projectnota (fase 2 Plaberum) een advies opgesteld voor de woningbouwprogrammering. Gebied Het gebied Oud-Noord kent een relatief groot aandeel sociale huur in corporatiebezit. De leeftijdsopbouw en de huishoudenssamenstelling van Oud-Noord is vergelijkbaar met die van Amsterdam als geheel. Noord-West heeft een oudere leeftijdsopbouw, en kent bovendien minder alleenwonenden en meer gezinnen. Wat inkomensgroepen betreft wonen in OudNoord relatief veel huishoudens met een laag inkomen en in Noord-West relatief veel huishoudens met een middeninkomens. Het aandeel middeninkomens in de sociale huur in Noord-West is relatief hoog. Zowel in Noord-West als in Oud-Noord is sprake van krap wonende gezinnen.

Ontwikkelingen  De komende 10 jaar neemt de sociale woningvoorraad naar verwachting in Noord West en Noord Oost af. De voorraad middeldure en dure woningen stijgt in beide gebieden naar verwachting met elk 3%.  De sociale en middeldure huursector dalen tot 2027 naar verwachting tot vlak boven de college-ambitie . Het dure segment blijft lager dan gemiddeld in Amsterdam.  Banne Noord is gunstig voor middeldure koop en de doorstroomvraag binnen de koopsector (‘duur’ segment).  Wegens de relatief lage woningprijzen kunnen juist in Banne Noord kansen benut worden voor de koopstarter en doorstromer in de koop die elders niet meer terecht kunnen in de stad. Buurt Banne Noord vormt een contrast met het recent herontwikkelde Banne Zuid, een inmiddels gemengde wijk met veel voorzieningen. Aandachtspunten zijn:  Een meer gemengde wijk; ook voor jongeren van gezinnen uit Banne.  Versterken van het gevoel van veiligheid door investeringen in de openbare ruimte en groen.  Combineer nieuwbouwwoningen met een vernieuwd aanbod voorzieningen.  Houdt aandacht voor verbinding tussen Banne Noord en Banne Zuid en omgeving.  In potentie kan de buurt aantrekkelijk zijn voor speculanten door de nabijheid van de metro in combinatie met een nog relatief laag prijsniveau.  Benut locaties: meer ogen op groen centrale as en Parlevinkerplein.

locatie Parlevinker biedt kansen voor horeca en voorzieningen. De centrale as doortrekken naar Waterland biedt ook kansen. Gebruik de hoogbouw aan de noordrand als geluidscherm A10, als de woongebouwen hoog genoeg zijn biedt het uitzicht op Waterland ook perspectief.

8

Conclusie en advies

In deze paragraaf staan wij kort stil bij de voornaamste conclusies per locatie. Een meer uitgebreide toelichting is opgenomen in hoofdstuk 5. Locaties Banne Noord

A10 zijde: 100 woningen

Accent middensegment/starter

Accent ouderen

Ijdoornlaan A 80 woningen

Parlevinker & Fokkemast 170 woningen

Accent gezinnen koopsector

Ijdoornlaan B 64 woningen

Divers programma voor verschillende doelgroepen: ruim 400 woningen totaal Ouderen Van de behoefte van 110 geclusterde ouderenwoningen kunnen +/- 60 in Banne Noord gerealiseerd worden, vooral op de locaties Fokkemast/Parlevinker en IJdoornlaan A, die centraal in de wijk resp. vlakbij voorzieningen zijn gelegen. Veel ouderen wonen momenteel in Banne in een woning die niet geschikt is om oud in te worden. Met deze woningen wordt doorstroming binnen de wijk gerealiseerd, zodat (grotere) woningen vrijkomen om te voorzien in de behoefte van gezinnen en ten behoeve van het middensegment huur.. Starters en jongeren uit de stad en de buurt Wij adviseren zowel in het sociale segment als in het middensegment totaal bijna 200 woningen te realiseren voor starters, zowel voor jongeren uit de buurt als de stedelijke vraag van starters, vooral op de locaties A10-zijde en Ijdoornlaan B.

9

Stedelijke woningvraag van gezinnen Om te voorzien in de doorstroom behoefte van vooral gezinnen is de koopsector in Banne Noord van strategisch belang, aangezien tegen de vigerende prijzen de door deze doelgroep gewenste prijs/kwaliteit-verhouding kan worden geboden (+/- 3-6 ton euro met 4/5 kamers). Vooral de locatie IJdoornlaan B biedt hiervoor goede mogelijkheden. Om deze reden is de helft van 100 te realiseren woningen voor deze doelgroep op deze locatie gepland.. Dit biedt ook perspectieven voor scheefwoners. Voor de behoefte van de 4.000 krap wonende gezinnen in Noord wordt voorzien in een regulier aandeel gezinswoningen binnen de nieuwbouw (totaal ruim 50 woningen), op de locaties Fokkemast/Parlevinker en A10. Tot slot adviseren wij een beperkt aantal 3-kamerwoningen in het middensegment huur te realiseren, welke aantrekkelijk zijn voor zowel gezinnen met een middeninkomen als empty nesters (totaal ruim 30 woningen) Met dit programma wordt zowel een impuls gegeven aan de sociaal-economische versterking van de buurt (één van de doelstellingen van ontwikkelbuurten) als voorzien in de woningbehoefte uit de buurt zelf. Het succes van het programma is medeafhankelijk van investeringen in de openbare ruimte, met name rondom de ontwikkelkavels A 10 zijde en Parlevinker/Fokkemast. Overzicht programma Aantal woningen

Ijdoorn A

Ijdoorn B

Parlevinker en Fokkemast

A10 zijde

Totaal

0

-

0

0

0

30% 0% 0% 30% 0% 0%

0% 0% 0% 0% 0% 0%

40% 0% 12% 21% 6% 2%

30% 0% 15% 0% 9% 6%

29% 0% 8% 14% 5% 2%

29%

25 45 60 75 95

40% 12%

20% 15%

60% 54%

45% 32%

46% 34%

46%

50

60

8% 20%

5% 0%

6% 0%

14% 0%

8% 4%

70 90 120

30% 12% 9% 9%

80% 24% 24% 32%

0% 0% 0% 0%

25% 5% 10% 10%

24% 7% 8% 9%

80

64

170

100

414

70 60 61 91

88 58 96

56 59 53 -

70 64 59 98

68 61 56 95

gbo

Sociaal* Alleenstaand, kort Alleenstaand, regulier Ouderen Gezin klein Gezin groot Midden Alleenw./stel z. huur Gezin/empty nester huur Koop Duur Koop Koop Koop Totaal

80

Gemiddeld m2 gbo Totaal Sociaal Midden Duur

10 * Wij adviseren 5% van het sociale programma als Rolstoelwoning uit te voeren. Hiervoor is een subsidie beschikbaar.

%

24%

11

Inleiding

Aanleiding In dit advies geeft de directie Wonen antwoord op de vraag op welke segmenten en doelgroepen en de nieuwbouw van Banne Noord zich het best kan richten. Op verzoek van de projectorganisatie Banne Noord zal het advies ingaan op de mogelijkheden aan enerzijds de sociaal-economische versterking van de buurt en het faciliteren van de stedelijke woonvraag en anderzijds ook de wooncarrière voor de huidige bewoners uit Banne Noord. In totaal betreft de geplande nieuwbouw 630 nieuwe woningen en 39.500 BVO’s, gespecificeerd als volgt: Locatie Ijdoornlaan A Ijdoornlaand B Parlevinker en Fokkemast A10 zijde Totaal

M2 BVO 8.000 8.000 13.500 10.000 39.500

Figuur 1: Opbouw advies Woningen & bewoners huidig ‘Woonopgave’

Ontwikkeling Buurtissues X X X

Kansen stedelijke vraag Plan-kenmerken Sturingsmogelijkheden

Sturingsmogelijkheden Strategie & programma

Wij behandelen deze vragen langs de volgende punten (figuur 1): 1. Woningen en bewoners: welke gebieden zijn van belang en welke bewoners en woningen zijn hier; wie woont in welke woning?

12

2. Ontwikkeling: in deze stap wordt geanalyseerd hoe het gebied zich gaat ontwikkelen de komende jaren. 3. Buurtissues: hier staat de bestaande situatie op lager schaalniveau. In dit geval gaat het dan vooral om de bestaande woonbebouwing en de woonomgeving. 4. Kansen stedelijke vraag: in deze stap staat de hele stedelijke woningvraag centraal (dus niet gerelateerd aan afzonderlijke gebieden). Uit stap 1-4 volgt de ‘woonopgave’ voor het gebied. In de vervolgstap (5) wordt op basis van de kenmerken van het plan en de sturingsmogelijkheden de haalbaarheid hiervan besproken (onderdeel van deze rapportage).

Prijspeil en definities

Sociaal Midden Duur

Prijspeil 2018 Inkomen Tot modaal Tot 1½ modaal > 1½ modaal

Inkomen € 35.000 52.500 > 52.500

€ Huur/maand Max. 711 711-971 >971

Sociaal Midden Duur

Prijspeil 2019 Inkomen Tot modaal Tot 1,7 modaal > 1,7 modaal

Inkomen € 36.000 60.100 > 60.100

Huur/maand Max. 720 720-1001 > 1.001

13

Koop € Max. 297.000 > 297.000

Koop € Max. 297.000 > 297.000

1 Huidige situatie woningen en bewoners

Locatie In deze paragraaf wordt de huidige situatie beschreven en geanalyseerd op het schaalniveau van de 22-gebieden en van het stadsdeel als geheel. Figuur 1.1

‘Primaire’ (*) en ‘secundaire’ gebieden

Noord West

Banne Noord

Noord Oost

Oud Noord Stadsdeel Noord

Figuur 1.2

Stedelijke Vernieuwing De Banne en ligging Banne Noord ( rood omlijnd)

Bron: Projectbladen Noord 2018, gemeente Amsterdam

14

Figuur 1.3

Banne Noord

A10 zijde:.

Parlevinker

Ijdoornlaan

 

Banne Noord ligt in Stadsdeel Amsterdam Noord en in het gebied Noord West. Het grenst het gebied Noord Oost. In de aangrenzende buurt Banne Zuid is de stedelijke vernieuwing recent afgerond. Banne Zuid is inmiddels een gemengde wijk, die een groot contrast tot Banne Noord vormt (hierover in hoofdstuk 3 de Buurtissues meer).

15

De woningvoorraad1 in beeld Figuur 1.4

Overzicht woningvoorraad per gebied Noord West aantal woningen: 16.003 sociale huur:

55%

middensegment: 29% <40 m2 gbo:

2%

Noord Oost

>70 m2 gbo:

65%

aantal woningen: 12.451 sociale huur:

>70m2 (in sociale huur): 57%

50%

middensegment

29%

<40 m2 gbo:

1%

>70 m2 gbo:

76%

>70m2 (in sociale huur): 68%

Oud Noord aantal woningen: 13.880 Amsterdam

sociale huur:

71 %

aantal woningen: 427.856

middensegment: 17%

sociale huur:

53%

<40 m2 gbo:

10%

middensegment: 18%

>70 m2 gbo:

37%

<40 m2 gbo:

9%

>70m2 (in sociale huur): 30%

>70 m2 gbo:

48%

>70m2 (in sociale huur): 34% Bron: WiA 2017.

Sociale huursector in Noord West en de omliggende gebieden - Zowel Noord West als de gebieden Noord Oost en Oud Noord kennen in 2017 een sociale huursector van boven de coalitieakkoordgrens (45%). In Oud Noord is de sociale huursector in 2017 opvallend hoog met 71% (zie figuur 1.4). - Kijkend naar de verdeling binnen de sociale huur sector, valt op dat in alle drie gebieden de particuliere huursector lager is dan Amsterdam gemiddeld. In Noord West en Noord Oost is die met 2% bijzonder laag (zie figuur 1.5). - De sociale corporatiesector is in deze twee gebieden boven gemiddeld hoog (zie tabel 1.5). Midden huur in Noord West en de omliggende gebieden - In Noord West en Noord Oost is het middeldure segment (koop + huur) in 2017 met elk 29% van de totale voorraad relatief groot ten opzichte van het Amsterdamse gemiddelde van 18%. In Oud Noord is het met 17% juist kleiner dan het Amsterdamse gemiddelde (zie tabel 1.4). - Het streefcijfer uit het Coalitieakkoord van 10% middeldure huur wordt in alle drie gebieden niet gehaald. Woninggrootte - Opvallend voor Noord West en Noord Oost is de relatieve grote voorraad aan grote woningen (>70 m2 gbo). Met 65% voor Noord West en zelfs 76% voor Noord Oost ligt het aandeel ver boven het Amsterdamse gemiddelde van 48%.

In de sociale huursector is het aandeel grote woningen bijna twee keer zo hoog als in Amsterdam (34% ) (Noord West 57%, Noord Oost 68% - zie ook figuur 1.6). 1

Zie inleiding voor prijspeil en definities.

16

-

-

Daar tegenover staat dat beide gebieden zeer weinig kleine woningen hebben, zowel in de sociale huur als in de vrije sector en koop segment. Deze woningen zijn geschikt en betaalbaar voor jongeren en studenten. Ook het aandeel middelgrote woningen is in Noord West en Noord Oost kleiner dan Amsterdam gemiddeld ( zie ook figuur 1.6). De woningvoorraad in Oud Noord lijkt qua woninggrotte veel op het Amsterdamse gemiddelde met 10% kleine woningen, 53% middelgrote woningen en 37% grote woningen.

Figuur 1.5:

Voorraad per prijssegment 2017 (%) sociaal onderverdeeld Sociaal corporaties

Sociaal particulier

Middeldure huur

21 39

37

3 8 2