A - 13 Grondzaken (31) 03. 20220131 Mercatorpark Concept Stedenbouwkundig Plan

1 1 176

1 2 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

177

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

D ef i n i ti ef

P l an n en ro n d 1 9 5 0, ter u i tv o eri n g v an h et AU P

H et eerste steden b o u w k u n di g o n tw erp v o o r O v erto o mse V el d, h et Plan O v ertoom sche Polder v an j u l i

N a de o o rl o g w erd h et AU P o p del en h erz i en en u i tg ev o erd. I n f eb ru ari 1 9 5 0 w erd b esl o ten o m de

1 9 5 4 , b etref t al l een de w o o n v el den ten w esten v an de ri n g w eg . D e S p o o rw eg , de L el y l aan , de J an

g ro n den b u i ten de ri n g sp o o rb aan , i n c l u si ef de w aterw eg en , n i et o p b o ez emp ei l maar o p p o l derp ei l o p te

E v ertsen straat en de E i n stei n w eg ( de ri n g w eg A1 0) v o rmen de p l an g ren z en . D e c en tral e l i g g i n g v an

h o g en . D i t v an w eg e de h o g e z an dp ri j z en en v ermo edel i j k o o k do o r ti j dg eb rek . O m h et p ei l v ersc h i l met

O v erto o mse V el d tu ssen de o u de en n i eu w e stad, i n de n ab i j h ei d v an de ri n g w eg en de trei n - en

O u d-W est te o v erb ru g g en w erd v o o rg estel d o m de g ro n den b i n n en de ri n g sp o o rb aan deel s o p

metro l i j n , maak t h et g eb i ed ec h ter aan trek k el i j k v o o r b edri j v en en o p en b are g eb o u w en en

b o ez emp ei l o p te h o g en en z o o o k h et h u i di g e M erc ato rp ark -g eb i ed en de W estl an dg rac h t, de tw ee

v o o rz i en i n g en . I n h et v o l g en de V oorontw erp U itbreidingsplan ‘ O v ertoom se V eld’ , i n 1 9 5 5 g ereed, v o rmt

k o p p en v an h et g ep l an de n i eu w e p ark . D e rest v an de g ro n d di e v o o r h et p ark b estemd w as, b l eef ec h ter

h et trac é v an de n i eu w e J an v an G al en straat de n i eu w e p l an g ren s en w o rdt b o v en di en v eel p l ek

o p p o l derp ei l . I n 1 9 5 3 w erd h et v o o rstel v o o r de g ro n do p h o g i n g do o r de R aad g o edg ek eu rd. O o k de

i n g eru i md v o o r b i j z o n dere, w i j k o v ersti j g en de v o o rz i en i n g en . O o k de n o o rdel i j k e k o p v an h et l atere

g ep l an de ‘ n o rmal e stadsw eg v o o r g emen g d v erk eer' w erd v erh o o g d en do o ro n tw i k k el d to t een

R emb ran dtp ark ten o o sten v an de E i n stei n w eg ( h et stu di eo b j ec t v an dez e c u l tu u rh i sto ri sc h e v erk en n i n g )

k ru i si n g sv ri j e au to ri n g w eg , de h u i di g e A1 0. D e J an v an G al en straat en de J an E v ertsen straat v erb i n den

w erd aan h et p l an g eb i ed to eg ev o eg d en v o o r ‘ o p en b are g eb o u w en o f g eb o u w en met b i j z o n dere

samen met de an dere o o stw estg eo ri ë n teerde h o o f dw eg en de o u de stad met de n i eu w e AU P -w i j k en .

b estemmi n g ( met erf ) ’ , ‘ sp eel terrei n en ’ , ‘ z w emb ad met b i j b eh o ren d terrei n ’ , ‘ p ark en en p l an tso en en ’ , ‘ w eg en met b ep l an ti n g ’ en ‘ w ater’ b estemd ( z i e o n derstaan de af b eel di n g en ) . T en w esten v an di t terrei n w erd de g ro n d v o o r ‘ b i j z o n dere b estemmi n g en ’ g ereserv eerd. P as l ater, i n de j aren ’ 6 0, z o u er een p l an v o o r h et R emb ran dtp ark g emaak t w o rden , v an w eg e de h o ev eel h ei d tu i n ders di e z i c h daar n o g b ev o n d. D e b estemmi n g b l eef h etz el f de al s i n h et AU P : p ark met i n c i den tel e h o o g b o u w .

Af b eel di n g : V o o rstel v o o r de terrei n o p h o g i n g i n W est b i n n en de ri n g sp o o rb aan o p stads- o f b o ez emp ei l ( i n b ru i n ) , tu ssen p ei l ( b ru i n / w i t g estreep t) en p o l derp ei l ( g eel ) , 1 9 5 2. H et p l an g eb i ed i s met een ro de p i j l aan g eg ev en . B ro n : D e N ieuw e G rachten G ordel, 201 7 .

Af b eel di n g l i n k s: D i en st P u b l i ek e W erk en , af del i n g S tadso n tw i k k el i n g , p l an O v erto o msc h e P o l der, 27 j u l i 1 9 5 4 ; Af b eel di n g rec h ts: V o o ro n tw erp U i tb rei di n g sp l an ‘ O v erto o mse V el d’ , f eb ru ari 1 9 5 5 ; H et p l an g eb i ed i s met een ro de sti p p en l i j n i n di c ati ef aan g eg ev en . B ro n : D e N ieuw e G rachten G ordel, 201 7 .

1 3 178

1 4 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

179

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

p l an p ro c es een n i j v erh ei dssc h o o l g ew o rden ) en een ‘ R h eu ma b estri j di n g sc en tru m’ . T en w esten v an h et M erc ato rp ark w erden een z i ek en h u i s ( h et S i n t L u c as An dreas z i ek en h u i s) en een b u sg arag e G V B g ep l an d. J an v an G al en b ad en V ak sc h o o l v o o r dames- en k i n derk l edi n g ' P ri n ses I ren e' , j aren ’ 4 0-’ 5 0 F o to g raf i sc h b ew i j s l aat z i en dat z o w el h et z w emb ad al s de v ak sc h o o l v o o r dames- en k i n derk l edi n g al g eb o u w d w aren ti j den s de p l an v o rmi n g v o o r h et M erc ato rp ark -g eb i ed. H et z w emb ad w erd i n 1 9 3 9 -1 9 4 1 g eb o u w d terw i j l de sc h o o l i n dec emb er 1 9 5 6 o p en g i n g . D e ri c h ti n g v an h et z w emb ad h ad w aarsc h i j n l i j k te mak en met h et z i c h t o p h et l ag er g el eg en o ml i g g en de p o l derl an dsc h ap ten z u i dw esten daarv an . T en o p z i c h te v an de f o to ’ s ( z i e h i ero n der) w erd i n h et V o o ro n tw erp U i tb rei di n g sp l an ‘ O v erto o mse V el d’ u i t 1 9 5 5 h et z w emb adterrei n v erg ro o t en o rth o g o n aal g etek en d z o dat h et b i n n en de AU P -o p z et z o u p assen . H et o o rsp ro n k el i j k T -v o rmi g e z w emb adg eb o u w h ad tw ee b o u w l ag en en w as met een p l at dak af g ew erk t.

D i t mo dern i sti sc h e g eb o u w maak te v erder g eb ru i k v an z i j n v o rm o m tw ee ap arte v l eu g el s, i eder met een ap art o p en l u c h tz w emb ad, te c reë ren : é é n v o o r man n en en é é n v o o r v ro u w en . D e Af b eel di n g : U i tsn ede v an h et V o o ro n tw erp U i tb rei di n g sp l an ‘ O v erto o mse V el d’ ( 1 9 5 5 ) ter p l aatse v an h et p l an g eb i ed. H et p l an g eb i ed i s met een ro de sti p p en l i j n i n di c ati ef aan g eg ev en . B ro n : D e N ieuw e G rachten G ordel, 201 7 .

h o o f den tree w as g eo ri ë n teerd o p de k ru i si n g J an v an G al en straat - O rtel i u sk ade en daarv an g esc h ei den do o r mi ddel v an een ro y aal b eb o o md v o o rp l ei n . H et p l ei n w as h et ru i mtel i j k e resu l taat v an de aty p i sc h e di ag o n al e l i g g i n g v an h et g eb o u w ten o p z i c h te v an de tw ee straten . D e v ak sc h o o l w as i n een tradi ti o n el ere sti j l g eb o u w d, met b ak sten en w an den en een sc h u i n e k ap .

Af b eel di n g : L u c h tf o to v an h et J an v an G al en b ad, J an v an G al en straat 3 1 5 , g ez i en i n n o o rdel i j k e ri c h ti n g , 2 au g u stu s 1 9 5 4 . B ro n : S AA/ Av i o dro me L u c h tf o to g raf i e, A04 1 3 9 0004 9 2.

Af b eel di n g : V o o ro n tw erp U i tb rei di n g sp l an ‘ O v erto o mse V el d’ , met aan du i di n g v an de v o o rz i en i n g en i n de w i j k , 1 9 5 5 . H et p l an g eb i ed i s met een ro de sti p p en l i j n i n di c ati ef aan g eg ev en . B ro n : D e N ieuw e G rachten G ordel, 201 7 . L u c h tf o to v an h et o p en l u c h tz w emb ad h et J an v an G al en b ad, J an v an G al en straat 3 1 5 , g ez i en i n w estel i j k e ri c h ti n g . H i er i s de T -v o rm v an h et g eb o u w g o ed z i c h tb aar. B ro n : S AA/ Av i o dro me L u c h tf o to g raf i e, A04 1 3 9 0004 9 1 .

I n h et h etz el f de j aar, 1 9 5 5 , v ersc h een een v ersi e v an h et V oorontw erp U itbreidingsplan ‘ O v ertoom se V eld’ met aan du i di n g v an de v o o rz i en i n g en i n de w i j k . D ez e b ew erk i n g k w am i n 1 9 5 6 te v erv al l en maar de v o o rz i en i n g en di e v o o r M erc ato rp ark g ep l an d w aren , b l ev en b estaan h o ew el o p een an dere man i er i n h et g eb i ed g eo rg an i seerd: h et z w emb ad, een v ak sc h o o l v o o r v ro u w en - en k i n derk l edi n g ( i n de l o o p v an h et 1 5 180

1 6 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

181

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

Cl u ster v an o p en b are v o o rz i en i n g en , j aren ‘ 6 0-‘ 7 0 I n de l o o p v an de j aren ‘ 6 0-‘ 7 0 w erd h et M erc ato rp ark -g eb i ed v o l l edi g met v o o rz i en i n g en b eb o u w d: n aast h et z w emb ad en de n i j v erh ei dssc h o o l w erden h et g ep l an de reu mac en tru m en sp eel terrei n g ereal i seerd, al so o k de S tadsdeel w erf en een tw eede sc h o o l . O o k de steden b o u w k u n di g e stru c tu u r v an h et g eb i ed w erd i n de l o o p v an de j aren ’ 6 0-’ 7 0 v erder g edef i n i eerd. Al s k ader v o o r de i n v u l l i n g v an de b o u w v el den o n tw i erp de af del i n g S tadso n tw i k k el i n g een o rth o g o n aal raster v an h o o f dv erk eersw eg en en de g ro tere i n stel l i n g en i n de O v erto o mse-V el d k w amen tu ssen de J an E v ertsen straat en de J an v an G al en straat te l i g g en , z o al s eerder b en o emd. H et M erc ato rp ark -g eb i ed l i g t i n de tran si ti ez o n e tu ssen de o u de stad met g esl o ten b o u w b l o k k en en de n i eu w e w i j k en met een o p en v erk av el i n g . H i er z i j n de v ersc h i l l en de v o o rz i en i n g en i n een v o o r h et AU P k en merk en de o p en o p z et g eo rg an i seerd.

D e w eg met b ru g di e i n h et V o o ro n tw erp U i tb rei di n g sp l an ‘ O v erto o mse V el d’ ( 1 9 5 5 ) al te z i en i s, de Admi raal H el f ri c h straat, w erd l ater dw ars do o r h et g eb i ed g etro k k en z o dat er een v erb i n di n g o v er h et v el d o n tsto n d tu ssen de J an E v ertsen straat en de J an v an G al en straat. D ez e w eg sc h ei dt h et p l an g eb i ed f ei tel i j k i n tw ee del en : een deel met de tw ee sc h o l en en h et reu mac en tru m en een g ro en er deel met h et z w emb ad, de stadsdeel w erf en een sp eel terrei n . V erder l i g t de b ru g i n de v erl en g i n g v an de n o o rdel i j k e i n g an g v an h et R emb ran dtp ark en z o rg t z o v o o r een mo o i e aan sl u i ti n g met di t rec reati eg eb i ed. D e tw eede sc h o o l di e i n h et g eb i ed i s g ek o men , de g ro te 2e Ch ri stel i j k e L T S v an arc h i tec t I n g w ersen , staat si n ds 1 9 6 7 aan de J an E v ertsen straat. D e i n g an g v an de sc h o o l i s ec h ter du i del i j k v o rmg eg ev en al s b eë i n di g i n g v an de D r. J an v an B reemen straat, di e daaro m v an h et p l an v an 1 9 5 5 af w i j k t en n i et meer Af b eel di n g en : O p en l u c h tz w emb ad J an v an G al en b ad ter h o o g te v an de O rtel i u sk ade, 5 j u n i 1 9 6 7 .

B ro n : S AA, O S I M 00007 005 9 4 1 , O S I M 00007 005 9 4 2 en 01 01 22006 6 21 .

p aral l el aan de J an E v ertsen straat ri c h ti n g N i eu w -W est l o o p t. B o v en di en v erb i n dt de D r. J an v an B reemen straat h et p l an g eb i ed met de aan g ren z en de b u u rt ten n o o rden erv an v i a een v i adu c t v o o r l an g z aam v erk eer o n der de J an v an G al en straat.

b ru g

S c h o o l i n g an g Af b eel di n g : J an v an G al en straat 3 25 , V ak sc h o o l v o o r dames- en k i n derk l edi n g ' P ri n ses I ren e' ( V ak - en H u i sh o u dsc h o o l ; g eo p en d 1 7 -1 2-1 9 5 6 ) , f o to : mei 1 9 5 6 . B ro n , S AA, 01 0009 01 9 3 3 9 .

v i adu c t

Af b eel di n g : V erk eersstru c tu u r w estel i j k deel v an h et M erc ato rp ark -g eb i ed, 1 9 6 6 . B ro n : Cen traal T ek en i n g en Arc h i ef , S AA.

1 7 182

1 8 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

183

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

Af b eel di n g : L u c h tf o to v an h et p l an g eb i ed i n 1 9 7 4 , met een ro de sti p p en l i j n i n di c ati ef w eerg eg ev en . H i er i s de steden b o u w k u n di g e stru c tu u r v an h et g eb i ed te z i en . B ro n : S AA, B 0000003 6 800.

Af b eel di n g : k adastral e k aart v an h et p l an g eb i ed, Amsterdam 1 9 7 4 . H i er i s h et n i eu w e z w emb ad al i n g etek en d. B ro n : Cen traal T ek en i n g en Arc h i ef , S AA.

I n de tw eede h el f t v an de j aren ‘ 7 0 w erd h et z w emb ad v ern i eu w d en h et o o rsp ro n k el i j k e T -v o rmi g e g eb o u w w erd do o r een stru c tu ral i sti sc h g eb o u w v erv an g en . D i t g eb o u w b esto n d u i t een samen stel l i n g v an k l ei n e, aan de men sel i j k e maat g erel ateerde een h eden v an een en k el e b o u w l aag met k ap . D o o r de meer o rth o g o n al e p o si ti o n eri n g v an h et g eb o u w o p h et v o o rp l ei n k w am er meer ru i mte b esc h i k b aar v o o r z o n n eb aden . D e T -v o rm w as i mmers n i et meer n o di g : man n en en v ro u w en k o n den v an af n u i n h etz el f de b ad z w emmen .

Af b eel di n g : H et rei n i g en v an h et J an v an G al en b ad aan de J an v an G al en straat 3 1 5 , 1 4 ap ri l 1 9 80. O p de ac h terg ro n d i s de n i eu w e z w emb adb eb o u w i n g te z i en . B ro n : S AA, H V V A00084 00026 3 .

1 9 184

2 0 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

185

C 20-008 J u l i 2020

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

D ef i n i ti ef

g ro en b ek l edi n g , w at de l etterl i j k e v ertal i n g i s v an de w en s v an de b u u rtb ew o n ers o m h et g ro en e k arak ter v an h et p ark aan de J an v an G al en straat te b eh o u den . O n g ev eer 5 0 v ersc h i l l en de p l an ten so o rten w erden i n de g ev el i n o v ereen stemmi n g met de z o n o ri ë n tati e v ersp rei d. D e F ran se b o tan i c u s P atri c k B l an c b edac h t di t ty p e du u rz ame en ec o l o g i sc h e g ev el , dat o n der meer w erd g eb ru i k t al s b ek l edi n g v o o r h et M u sé e du Q u ai B ran l y i n P ari j s ( o n tw erp J ean N o u v el , 2006 ) . T u i n - en l an dsc h ap sarc h i tec ten Co p i j n u i t U trec h t o n tw i k k el den h et i dee v o o r de N ederl an dse mark t o n der de n aam " W o n derw al l " . D e o n tw erp p ri n c i p es v o o r h et z w emb ad z i j n v erder o n tl een d aan di e v an de E n g el se l an dsc h ap ssti j l , w aar de v ersc h i l l en de ru i mtes samen k o men met b eh u l p v an di ag o n al e z i c h tl i j n en , mean deren de ro u tes en z o rg v u l di g g ep o si ti o n eerde p av i l j o en s. D i t h eef t g el ei d to t een o rg an i sc h o g en d, sc u l p tu raal c o mp l ex dat n aast b i n n en - en b u i ten b aden o o k een sp ec i aal reu mab ad, sau n a’ s en een f i tn essc en tru m o mv at.

V erder i s er, i n een aan b o u w met en tree aan de Admi raal H el f ri c h straat, een f i l i aal v an de K en tu c k y F ri ed Ch i c k en g ev esti g d. D e steden b o u w k u n di g e stru c tu u r v an h et g eb i ed b l i j f t steeds o n g ew i j z i g d.

Af b eel di n g : J an v an G al en b ad aan de J an v an G al en straat 3 1 5 , j aren ‘ 80. B ro n : h ttp : / / w w w . h i sto ri sc h arc h i ef deb aarsj es. n l / straten / j v g b ad. h tml .

Af b eel di n g : J an v an G al en b ad aan de J an v an G al en straat 3 1 5 , j aren ‘ 80. B ro n : h ttp : / / w w w . h i sto ri sc h arc h i ef deb aarsj es. n l / straten / j v g b ad. h tml .

S l o o p / n i eu w b o u w I n h et eerste dec en n i u m v an de 21 ste eeu w w erd de n i j v erh ei dssc h o o l g esl o o p t o m p l aats te mak en v o o r

Af b eel di n g : p l an g eb i ed met h et n i eu w e k an to o r v an de g emeen te Amsterdam ( g ri j s) . B ro n : Cen traal T ek en i n g en Arc h i ef , S AA.

de S c reen i n g sb al i e B i j z o n dere do el g ro ep en v an de g emeen te Amsterdam, do o r V an den O ev er, Z aai j er, R o o db een & p artn ers o n tw o rp en . D i t k an to o rg eb o u w b ev at een h o g e to ren aan de w estk an t, met c i rc a derti en b o u w l ag en , dat de v ro eg ere i n ten ti e o m o o k i n di t deel h o o g b o u w n eer te z etten , h erstel t: de n i eu w e to ren staat p rec i es i n l i j n met de w o o n to ren s di e i n h et R emb ran dtp ark g eb o u w d w erden o p b asi s v an h et AU P . B o v en di en w erd h et n i eu w e k an to o rg eb o u w z o o p de k av el g ep o si ti o n eerd dat de f o rse g ro ep b o men n aast de Admi raal H el f ri c h straat g ro ten deel s b eh o u den k o n b l i j v en . I n 2002 sl o o t o o k h et J an v an G al en b ad z i j n deu ren o m v i er j aar l ater, i n 2006 , w eer o p en te g aan i n een g eh eel an dere v o rm en met een an dere n aam: h et S p o rtp l az a M erc ato r v an arc h i tec t T o n V en h o ev en . H et sp ec tac u l ai r n i eu w e z w emb adc o mp l ex w as een v an de eerste g eb o u w en v an Amsterdam met een 2 2

2 1 186

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

187

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

stadsdeel k an to o r en h et z w emb ad) een p aar v o o rp l ei n tj es met b o men i n g eri c h t. D e meeste b o men i n h et p l an g eb i ed z i j n H o l l an dse l i n den . V an h et o o rsp ro n k el i j k e p o l derl an dsc h ap i s n i ets o v erg eb l ev en .

Af b eel di n g : h et S p o rtp l az a M erc ato r v an arc h i tec t T o n V en h o ev en . B ro n : h ttp s: / / test. v en h o ev en c s. n l / w p c o n ten t/ u p l o ads/ 201 2/ 02/ AW M _ S P M _ V en h o ev en CS . p df , F o to g raf i e: L u u k K ramer.

O p en b are ru i mte en g ro en

Af b eel di n g : U i tsn ede Ci to -p l atteg ro n d 1 9 3 9 -1 9 4 0 ter p l aatse v an h et p l an g eb i ed. H i er i s h et Z w emb ad te z i en i n h et mi dden v an de o u de p o l derv erk av el i n g .

I n de n ao o rl o g se v erk av el i n g sp l an n en v o o r de v ersc h i l l en de w o o n b u u rten i n de W estel i j k e T u i n steden w erden b eb o u w i n g en o p en ru i mte i n teg raal o n tw o rp en . V an w eg e de n i eu w e stru c tu reren de ro l v an g ro en , di e de v ersc h i l l en de b u u rten en sc h aal n i v eau s met el k aar mo est g aan v erb i n den , w erden i n de j aren ’ 5 0 g ro en su p erv i so ren aan g estel d b i j de u i tw erk i n g v an de h erz i en i n g sp l an n en . L an dsc h ap sarc h i tec t M i en R u y s w erd b en o emd to t g ro en su p erv i so r v an S l o terv aart en O v erto o mse V el d en W estl an dg rac h t ( en du s v ermo edel i j k o o k v an h et M erc ato rp ark g eb i ed) , n aast de steden b o u w k u n di g e su p erv i so r, arc h i tec t H . T . Z w i ers. I n de W estel i j k e T u i n steden l i g g en de b redere g ro en stro k en l an g s de i n f rastru c tu u r. O o k de b o u w v el den ten n o o rden v an de J an E v ertsen straat z i j n al i n h et steden b o u w k u n di g p l an u i t 1 9 5 5 o mran d met een g ro en e w an d v an b o men . D ez e i s ro n d h et M erc ato rp ark -g eb i ed n o g v o o r een g ro o t deel aan w ez i g : h i er l i g g en b eb o o mde g ro en stro k en l an g s de A1 0, de J an v an G al en straat, de O rtel i u sk ade en de J an E v ertsen straat.

D e b o men l an en l an g s de O rtel i u sk ade v erb i n den h et g eb i ed v i su eel met h et R emb ran dtp ark terw i j l de b o men l an g s de A1 0 de g el u i dsh i n der h el p en b ep erk en en de b o men ri j l an g s de J an v an G al en straat h et p ei l v ersc h i l v erz ac h t. D e J an v an E v ertsen straat h eef t een asy mmetri sc h p ro f i el g ek reg en met een du b b el e ri j w eg met mi dden b erm w aari n een tramb aan l i g t di e h et stadsc en tru m met de n i eu w e w i j k en v erb i n dt. P aral l el daaraan , aan de n o o rdel i j k e k an t, z i j n de ri j b an en v an de b eb o u w i n g g esc h ei den do o r mi ddel v an een b reed p l an tso en met sl o o t en v eel b o men . L an g s de straat z el f staan de v o o r Amsterdam ty p i sc h e I ep en , l an g s h et w ater staan Can adese p o p u l i eren . D e an dere straten i n h et p l an g eb i ed z i j n o o k b ep l an t en h et o mv an g ri j k e g rasv el d o p h et

Af b eel di n g : L u c h tf o to v an h et p l an g eb i ed g ez i en i n n o o rdo o stel i j k e ri c h ti n g , 20 ap ri l 1 9 5 4 . B ro n : S AA, A04 1 3 9 0007 25 . R ec h th eb b en de: Av i o dro me L u c h tf o to g raf i e.

z w emb adterrei n w o rdt o mz o o md do o r b o men si n g el s. E r z i j n o o k el ders i n h et p l an g eb i ed ( v o o r h et

2 3 188

2 4 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

189

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

Af b eel di n g : L u c h tf o to v an h et p l an g eb i ed g ez i en i n n o o rdo o stel i j k e ri c h ti n g , 21 sep temb er 1 9 5 5 . B ro n : S AA, A04 1 3 9 0004 85 . R ec h th eb b en de: Av i o dro me L u c h tf o to g raf i e.

Af b eel di n g : L u c h tf o to v an h et traj ec t v an de to ek o msti g e v erl en g i n g v an de E i n stei n w eg . O p de v o o rg ro n d de J an E v ertsen straat, daarac h ter de J an v an G al en straat. G V B g arag e, H et B o ek h u i s, u i tg ev eri j E l sev i er, S t. L u c asz i ek en h u i s, T w eede Ch ri stel i j k e T ec h n i sc h e S c h o o l P atri mo n i u m, J an v an B reemen I n sti tu u t, J an v an G al en b ad en l i n k s daarv an P ri n ses I ren e V ak - en H u i sh o u dsc h o o l , 9 mei 1 9 6 9 . B ro n : S AA 01 0009 01 5 5 86 .

Af b eel di n g : L u c h tf o to v an h et p l an g eb i ed g ez i en i n n o o rdo o stel i j k e ri c h ti n g , 21 sep temb er 25 mei 1 9 5 7 . B ro n : S AA, A04 1 3 9 0007 23 . R ec h th eb b en de: Av i o dro me L u c h tf o to g raf i e. Af b eel di n g : L u c h tf o to v an h et p l an g eb i ed i n 1 9 7 4 ( u i tsn ede) . H i er z i j n de b redere g ro en stro k en te z i en al so o k h et b eb o o mde p l ei n aan de v o o rk an t v an h et z w emb ad en de g ro ep b o men l an g s de i n mi ddel s g esl o o p t n i j v erh ei dssc h o o l . O o k l an g s de D r. J an v an B reemen straat z i j n b o men b ep l an t terw i j l o p de Admi raal H el f ri c h straat en de O rtel i u sk ade p as l ater b o men b ep l an t z u l l en w o rden . B ro n : S AA, B 0000003 6 800.

2 5 190

2 6 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

191

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

4

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

B etekenisvolle b eb ouw ing I n 201 6 z i j n de W aarderi n g sk aarten AU P -g eb i eden v astg estel d i n h et k ader v an de h erz i en i n g v an de w el stan dn o ta. O p dez e k aarten i s de b eb o u w i n g g ew aardeerd met een o rdew aarderi n g , v an b asi so rde

D i rec teu rsw o n i n g

o p l o p en de v i a o rde 3 en o rde 2 n aar o rde 1 . D e h o o g te v an de o rdew aarderi n g w o rdt b ep aal d do o r h et

G y mz al en

aan tal p u n ten v an max i maal 5 dat aan de tu ssen w aarderi n g en T y p o l o g i e ( A) , Arc h i tec to n i sc h e v o rmg ev i n g ( B ) , V erk av el i n g ( C) en rel ati e met tu i n stad al s g eh eel ( D ) w erd to eg ek en d. D e w aarderi n g i n o rdes i s o p de o rdek aart o f to taal w aarderi n g sk aart aan g eg ev en met k l eu rc o des. D aarb i j z i j n dez el f de

R eu mac en tru m

k l eu rc o des g eb ru i k t di e o o k b i j de eerdere w aarderi n g sk aarten v o o r de 1 9 de-eeu w se R i n g en de G o rdel ’ 20-’ 4 0 z i j n to eg ep ast: p aars v o o r o rde 1 , ro o d v o o r o rde 2, o ran j e v o o r o rde 3 en g eel v o o r b asi so rde. B eb o u w i n g di e n i et to t h et AU P b eh o o rt, i s g ri j s i n g ek l eu rd; b eb o u w i n g w aarv o o r b i j de af ro n di n g v an de k aarten al v ern i eu w i n g sp l an n en w aren v astg estel d i s i n w i t aan g eg ev en . D e v ersc h i l l en de o rdes w o rden i n de AU P -g eb i eden al s v o l g t g edef i n i eerd: O rde 1 : M o n u men ten o f mo n u men tw aardi g e b eb o u w i n g : E en arc h i tec tu u reen h ei d di e o p b asi s v an ty p o l o g i e, een v o o r di e p eri o de b i j z o n dere en / o f k arak teri sti ek e arc h i tec to n i sc h e v o rmg ev i n g , de p o si ti e i n een v erk av el i n g seen h ei d en / o f z i j n b i j drag e aan een v erk av el i n g en v el d de statu s h eef t v an ri j k s- o f

H o o f dg eb o u w sc h o o l

g emeen tel i j k mo n u men t o f daarv o o r i n aan merk i n g k o mt. O rde 2: H o g e w aarde: E en arc h i tec tu u reen h ei d met een v o o r de p eri o de k arak teri sti ek e arc h i tec to n i sc h e v o rmg ev i n g en / o f ty p o l o g i e, di e b o v en di en een b el an g ri j k e b i j drag e l ev ert aan de c o mp o si ti e v an de

Af b eel di n g : U i tsn ede v an de Waarderingskaart architectonische en stedenbouw kundige kw aliteit AU P ter p l aatse v an h et p l an g eb i ed.

v erk av el i n g seen h ei d en h et v el d. O rde 3 : M i ddel h o g e w aarde: E en arc h i tec tu u reen h ei d met een v o o r de p eri o de k en merk en de

I n h et p l an g eb i ed b ev i n dt z i c h é é n g eb o u w met een o rde 1 , een g eb o u w met een o rde 2 en een g eb o u w

v o rmg ev i n g en / o f k en merk en de ty p o l o g i e en / o f b el an g ri j k e b i j drag e aan de c o mp o si ti e v an de

met een o rde 3 . O v er de c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden v an h et k an to o rg eb o u w v an de G emeen te

v erk av el i n g en h et v el d. B asi so rde: L ag e w aarde: E en v o o r de p eri o de k en merk en de arc h i tec tu u reen h ei d z o n der arc h i tec to n i sc h e o f steden b o u w k u n di g e meerw aarde, o f w el o n tstaan do o r g eri n g e o n tw erp k w al i tei t o f w el do o r l atere,

Amsterdam aan de J an v an G al en straat 3 29 en h et J an v an G al en b ad do en de w aarderi n g sk aarten g een u i tsp raak , o mdat dez e v an n a 1 9 7 0 dateren . E en o n derz o ek n aar de c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden v an dez e g eb o u w en k an w o rden o v erw o g en .

i n g ri j p en de w i j z i g i n g en w aardo o r dez e de arc h i tec to n i sc h e meerw aarde en / o f b i j drag e aan de c o mp o si ti e v an de v erk av el i n g h eef t v erl o ren .

2e Ch ri stel i j k e L T S P atri mo n i u m H et g eb o u w met een o rde 1 g ew aardeerd, de 2e Ch ri stel i j k e L T S P atri mo n i u m v an arc h i tec t I n g w ersen ,

D e sy stemati ek v an de w aarderi n g sk aarten maak t du i del i j k dat o rde 1 en o rde 2 h et h o o g ste

h eef t de statu s v an g emeen tel i j k mo n u men t n o g n i et g ek reg en . H et g aat h i erb i j o m een v o o rmal i g e

b esc h ermi n g sreg i me v erdi en en . U i tb rei di n g , i n g ri j p en de v ern i eu w i n g , sl o o p n i eu w b o u w o f aan tasti n g

sc h o o l met h et adres J an B reemen straat 3 . D e sc h o o l k w am i n 1 9 6 4 -1 9 6 7 to t stan d en v o rmt met de tw ee

v an de o ml i g g en de g ro en stru c tu u r i s h i er o n w en sel i j k .

g y ml o k al en ( di e o o k met een o rde 1 g ew aardeerd z i j n ) en de di rec teu rsw o n i n g ( met een o rde 2 g ew aardeerd) een c u l tu u rh i sto ri sc h w aardev o l en semb l e. T y p o l o g i e, v o l u meo p b o u w , c o n stru c ti e en arc h i tec to n i sc h e u i tw erk i n g v o rmen de k ern w aarden di e to t de h o g e w aarderi n g h eb b en g el ei d. D aarn aast i s de sc h o o l b el an g ri j k i n h et o eu v re v an arc h i tec t I n g w ersen , w aari n mo dern e, f u n c ti o n el e sc h o o l g eb o u w en , v o o ral v o o r h et amb ac h ts- en n i j v erh ei dso n derw i j s, een p ro mi n en te p l aats i n n emen . B i j al dez e w erk en i s sp rak e v an een du i del i j k e si g n atu u r i n o n tw erp meth o di ek , materi al i seri n g en detai l l eri n g : k l o ek e en i n h et z i c h t g el aten b eto n c o n stru c ti es w aarmee een g eraf f i n eerd sp el mo g el i j k w o rdt v an o p , tu ssen en ac h ter k o l o mmen g ep l aatste o f i n p o rtaal sp an ten g eh an g en ‘ z w ev en de’ b o u w v o l u mes; g ro te, b i j v o o rk eu r al s b an dv en sters 2 7

192

2 8 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

193

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

D ef i n i ti ef

do o rl o p en de raamp arti j en met een ei g en g raf i sc h e i n del i n g ; en al ti j d sc h o k b eto n p l aten v o o r de g esl o ten

B ronnen

g ev el del en .

• G y mz al en

D i rec teu rsw o n i n g

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

M . S teen h u i s ( red. ) , D e N ieuw e G rachten G ordel: D e realisatie v an het Algem een U itbreidingsplan v an Am sterdam , B u ssu m 201 7

R eu mac en tru m

•

M en A, Atlas AU P G ebieden Am sterdam , Amsterdam 201 3

•

M en A, Mem o C ultuurhistorische w aarden J an E v ertsenstraat, Amsterdam 201 7

•

M en A, K ernw aardenbeschrij v ing v an de V oorm alige L T S Patrim onium ( nu: D e School) , D r. J an v an B reem enstraat 3 , Amsterdam 201 8

•

M en A, Archeologisch bureauonderzoek Plangebied Mercatorpark Stadsdeel West, Amsterdam 201 2

•

Y . F eddes ( red. ) , D e G roene K racht: D e transf orm atie v an de Westelij ke T uinsteden, Amsterdam 201 1

•

B eel db an k S tadsarc h i ef Amsterdam ( S AA)

•

Cen traal T ek en i n g en Arc h i ef S AA

•

K aart B o men i n b eh eer v an G emeen te Amsterdam, h ttp s: / / map s. amsterdam. n l / b o men / ? L AN G = n l < ap ri l 2020>

•

H o o f dg eb o u w sc h o o l

Arc h i tec ten w eb mag az i n e, Sportplaza Mercator te Am sterdam door V erhoev en C S architecten, h ttp s: / / test. v en h o ev en c s. n l / w p -c o n ten t/ u p l o ads/ 201 2/ 02/ AW M _ S P M _ V en h o ev en CS . p df < ap ri l 2020>

Af b eel di n g : U i tsn ede v an l u c h tf o to i n n o o rdel i j k e ri c h ti n g , met i n h et mi dden de 2e Ch r. T ec h n i sc h e S c h o o l P atri mo n i u m en rec h ts daarv an h et rh eu mac en tru m. B ro n : S AA, 01 0009 01 5 5 7 4 .

R eu mac en tru m H et reu mac en tru m met de n aam J an V an B reemen I n sti tu u t i s met een o rde 3 g ew aardeerd. D i t g eb o u w maak t deel u i t v an een c l u ster v an v o o rz i en i n g en dat i n de j aren ’ 6 0-’ 7 0 i n h et p l an g eb i ed i s g ereal i seerd. H o ew el h et g eb o u w een v o o r de p eri o de k en merk en de arc h i tec tu u r h eef t en aan de c o mp o si ti e v an de v erk av el i n g en h et v el d b i j draag t, i s al i n de l o o p v an de j aren z w aar v erb o u w d w at to t een v ermi n deri n g v an w aarde h eef t g el ei d.

Colof on D atu m: S tatu s: T ek st en o n derz o ek : R edac ti e:

7 j u l i 2020 def i n i ti ef S an dra G u arda T essa H en k es, J o u k e v an der W erf

© M o n u men ten en Arc h eo l o g i e, G emeen te Amsterdam, 2020 P o stb u s 1 07 1 8, 1 001 E S Amsterdam, 020-25 1 4 9 00 D e k en n i s u i t dez e u i tg av e mag do o r derden g eb ru i k t w o rden v o o r n i et-c o mmerc i ë l e do el ei n den mi ts v an b ro n v ermel di n g sp rak e i s. B i j v ermen i g v u l di g i n g o p en i g erl ei w i j z e v o o r c o mmerc i ë l e do el ei n den v o o raf g aan de sc h ri f tel i j k e to estemmi n g v an M en A n o di g . M en A aan v aardt g een aan sp rak el i j k h ei d v o o r ev en tu el e sc h ade v o o rtv l o ei en d u i t de to ep assi n g v an de adv i ez en o f h et g eb ru i k v an de resu l taten v an di t o n derz o ek . M en A do et z el f al ti j d h aar u i terste b est rec h th eb b en de te v ermel den en w aar n o di g o m to estemmi n g v o o r g eb ru i k te v rag en . M o c h t u v an men i n g z i j n dat u w c o p y ri g h t g esc h aad i s dan v erz o ek en w e c o n tac t met o n s o p te n emen .

2 9 194

3 0 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

195

Overz ichtskaart grondgebruik M e r c a t o r p a r k - p r o j e c t g r e n s Vergelijking huidige situatie t.o.v. proefverkaveling

H u id ig e s itu a tie

P r o e fv e r k a v e lin g

Plangebied:

144. 8 42

m2

Opmerkingen:

Plangebied:

144. 8 42

m2

Opmerkingen:

Bebouwd: V erhard: Groen Water:

21. 279 73. 15 8 42. 945 7. 46 0

m2 m2 m2 m2

Waarvan 61.661 m2 openbaar = 84 % Waarvan 30.146 m2 openbaar = 70 %

Bebouwd: V erhard: Groen: Water:

26 . 344 6 7. 75 5 42. 46 5 8 . 278

m2 m2 m2 m2

Waarvan 60.914 m2 openbaar = 90 % Waarvan 34.443 m2 openbaar = 81 %

V e r s c h il Plangebied:

144. 8 42

m2

Bebouwd: V erhard: Groen: Water:

+ 4. 5 6 5 - 5 . 403 - 48 0 + 8 18

m2 m2 m2 m2

6. groen en verharding 196

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

197

Bezoekadres Weesperstraat 430 1018 DN Amsterdam Postbus 12693 1100 AR Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl/ingenieursbureau

Notitie Aan Van Kopie aan Datum Ons kenmerk Bijlage(n

Onderwerp

D. Bruine, L. Alkemade, S. Parks L. Doodeman, Ingenieursbureau, Lieke.Doodeman@amsterdam.nl J. de Jong, E. Pinas 24 februari 2020 2020-1000045 1 Ontwateringsnormen 2 Resultaten grondwatermodel Mercatorparkontwerp tbv behoud bomen

Opsteller

Goedgekeurd en vrijgegeven

L . Doodeman

P. M aas

Paraaf

Datum 26 - 02- 2020

1. Inleiding In 2018 is de Grondwatertoets voor plangebied Jan Evertsenstraat gemaakt [1]. Voor deze grondwatertoets is gekeken naar de huidige en toekomstige grondwatersituaties als gevolg van herinrichting en nieuwe bebouwing met kelders. Binnen het plangebied Jan Evertsenstraat ligt ook deelgebied Mercatorpark. In 2020 ligt er een nieuw schetsontwerp voor de inrichting van deelgebied Mercatorpark (zie figuur 1 en 2) [6]. Hierbij is de kelderconfiguratie veranderd ten opzichte van 2018. Daarnaast wordt het gebied groener dan in 2018 is aangehouden. De L-vorm aan bomen, in het midden van het gebied, wordt behouden in het ontwerp. Gevraagd is door R&D dit schetsontwerp en (bestaande) maaiveldhoogtes te toetsen op grondwater [5].

7. notitie grondwater

Het Ingenieursbureau is bereikbaar met metro 51, 53 en 54 of met tramlijn 1, 7 en 19, halte Weesperplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl/ingenieursbureau

198

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

199