A - 13 Grondzaken (31) 03. 20220131 Mercatorpark Concept Stedenbouwkundig Plan
Tekst van het document
kwaliteit met aanvullend programma als een supermarkt.
terras aan het water en aan de route naar het Rembrandtpark.
Entreeplek Jan Evertsenstraat/Ortheliuskade Deze plek biedt vanuit het Rembrandtpark voor het langzaam verkeer toegang tot het plangebied. De ruimte biedt zicht op de nieuwe school en de kop van het woonblok. Hierin past een horecagelegenheid met
Extra brug Tussen de twee woonblokken aan de Jan Evertsenstraat wordt een extra loopbrug toegevoegd om de nieuwe woonbuurt nog beter met de straat te verbinden ondanks de verschillen in hoogte en de barriëre van het water.
LIGWEIDE 7100 M2
300 m grens A10
FIETSPARKEREN 200M
SPORTEN 2300 M2
SPELEN KDV EN ONDERBOUW 600 M2
SCHOOLPLEIN 900 M2
^ toekomstig ruimtegebruik per functie Mercatorpark Locatie Mercatorpark Zwembad Sport Spel
Huidige situatie Ligweide Openbaar Openbaar (excl. Schoolplein) KDV en Onderbouw
Gewenst
Ontwerp
minimaal
Op basis van SP
19297 1800 3000
7500 1800 2100
7600 1800 4781
+100 0 +2681
0
600
600
0
0 nvt
900 140
900 200
0 +60
(binnen 300m grens)
Verschil
flexibel
Schoolplein openbaar
(binnen 300 m.grens) parkeren
Fietsparkeren tbv schoolgebouw
Laagseizoen -400 +500
3.3.4 Ruimte voor sport en spel
3.3.5 Materialisatie en Puccini
Spelen en sporten in het Mercatorpark is in de huidige situatie vooral voor de omliggende woonbuurten van belang. In de nieuwe ontwikkeling komt op z’n minst de hoeveelheid sport en spel terug. Maar er wordt ook meer ruimte gemaakt, waarmee rekening wordt gehouden met de nieuwe bewoners in Mercatorpark zelf. Het nieuwe schoolplein dat openbaar toegankelijk wordt, zorgt al voor een ruimte van ongeveer 900 m2 aan speelvoorziening. Extra speelvoorziening ontstaat op het terrein van de te verplaatsen gemeentewerf, onder de bestaande bomenrijen. Hier is ook ruimte voor andersoortig bewegen en verblijven. Met de nieuwe verdeling van de ruimte zullen de hoeveelheid vierkante meters voor verblijven, sport en spel in het oostelijk deel van Mercatorpark met bijna 50% toenemen ten opzichte van de huidige situatie.
Voor de doorgaande profielen zal aangesloten worden op Puccini rood en groen. Op accentlocaties wordt mogelijk, binnen de kaders van Puccini, afgeweken hiervan. Uitgangspunt is een beperkt palet aan materialen. In het oostelijk deel van het plangebied zal worden aangesloten op de parkinrichting van het Rembrandtpark om het groene karakter van dit gebied te versterken. ‘Verharding in het groen’ is hier leidend. In het westelijke deel wordt aangesloten op de stedelijke omgeving en is ‘groen in verharding’ de basis.
Een deel van de huidige sportvoorzieningen komt terug langs het bomenlaantje, aan de westzijde van de ligweide. Een ander deel zal zijn plek vinden op de hoek van de Burgemeester Hellfrichstraat en de Jan van Breemenstraat, zoals hierboven beschreven. De ligweide bij Sportplaza Mercator wordt alleen ‘s zomers intensief gebruikt. Een deel van de ligweide kan buiten het seizoen ingezet worden voor extra sport in de openbare ruimte. Dit flexibel ruimtegebruik maakt het mogelijk de beperkte vierkante meters zo optimaal mogelijk in te zetten en het beheer van de ruimtes te delen. Naast sport in de openbare ruimte biedt Mercatorpark ook verenigingssport. Dit gebeurt in SportPlaza Mercator maar ook in het voormalig LTS-gebouw: Het Gymlokaal . De gymzaal van de nieuw te bouwen basisschool vult deze voorziening aan buiten schooltijden. Daarnaast kan ook in andere complexen aangevuld worden voor nog meer diversiteit.
De toe te passen materialen dragen bij aan de rainproof opgave in dit gebied en het duurzaam (her)gebruik van materialen in Amsterdam.
^ een parkachtige omgeving
^ sporten in het groen
^ tabel met ruimteverdeling per functie in m2 openbare ruimte Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
57
3.4 Programma 2
V oorz ien in gen MP W * T h ird pl aces T h ird pl aces* * S uperm arkt D iv ers com m ercieel B uurtkam er Subtotaal
BVO m 1000 10000 1000 200 120
V oorz ien in gen MP O * O n derw ij s en sch ool pl ein Divers commercieel Divers commercieel Speeltuin gebouw Behandelwoonlocatie
BVO m2 3500 250 200 40 200
Subtotaal
4190
Totaal
16510
Locatie MW3 LTS MW2 MW2 MW2
12320
Locatie MO4 MO2 MO3 MO4/MO1 MO2
* kan nog wijzigen naar gelang gesignaleerde behoefte in stad en omgeving. ** betreft een te transformeren voorziening/gebouw
Bij de Orteliuskade eindigt de Gordel 2040. Het typisch stedelijk weefsel van het vooroorlogse Amsterdam binnen de Ring A10, met zijn grote dichtheden, vele voorzieningen en hoge functiemenging, verandert in het ruimtelijke, wijds opgezette Amsterdam van het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP). Mercatorpark is het eerste deelgebied van het projectgebied Jan Evertsenstraat-West na de Gordel 20-40. Er wordt nog niet gewoond. Desalniettemin zijn in Mercatorpark relatief veel voorzieningen die een stedelijke aantrekkingskracht hebben. Kenmerkend is verder het vele, deels verborgen en nog onbenutte groen. Om een aantrekkelijk woongebied te worden, zal het Mercatorpark moeten transformeren in een wijk met een grotere functiemenging. De openbare ruimte moet een hogere kwaliteit en gebruikswaarde krijgen. Het gebied gaat intensiever worden gebruikt, maar de bestaande kwaliteiten moeten behouden blijven. Nu gebruiken bewoners van de omliggende wijken het groen intensief voor sport en spel. Ondanks het toevoegen van programma zal dat groen minstens in de huidige omvang terugkeren.
3.4.1 Woningen Een woonlocatie in Mercatorpark is zeer aantrekkelijk voor een diverse samenstelling van oud en jong en van familie tot alleenstaand. Niet alleen de voorzieningen in het plangebied
D eel geb ied A an tal w on in gen totaal S ocial e h uur Midden segm en t h uur Midden segm en t koop ^ woningen in het plangebied
zelf dragen daaraan bij, maar ook die in de directe omgeving zoals het Mercatorplein, de levendige Jan Evertsenstraat-Oost, het Rembrandtpark, het OLVG ziekenhuis en de Sloterplas. Er is ruimte voor circa 1.000 nieuwe woningen. Het aantal woningen, de verdeling en de grootte per woning zijn gestoeld op de Projectnota Jan Evertsenstraat-West (2018). Het oostelijke gebied is gericht op grotere woningen en het westelijke gebied op kleinere woningen. Uitwisseling is indien nodig echter mogelijk. Er komen in Mercatorpark verschillende typen woningen voor veel doelgroepen, in de verdeling van 40% sociaal, 40% middeldure huur en koop en 20% dure huur en koop. Speciale aandacht gaat uit naar woningen voor ouderen zowel zelfstandige- als in geclusterde vorm-van zes appartementen of meer.
3.4.2 Niet-woon functies Het SP Mercatorpark wordt bepaald door een hoge mate van functie menging (29% niet woonfuncties) met een menging van bestaande voorzieningen als zwembad, de voormalige LTS met nieuwe invulling van werk/kantoor, horeca en sport, het Triade gebouw met gemeentelijk kantoor en parkeergarage en het nieuwe programma van ca. 1.000 woningen, de ‘alles-in -één’ school, supermarkt, horeca, en buurtkamer.
Mercatorpark-Oost 250
Mercatorpark-West 750
40% 40% 20%
^ tabel met woningaantallen en categoriën per deelgebied Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
59
Omdat de huidige voorzieningen voor een groot deel naar binnen gericht zijn is het belangrijk dat aan de rand van het plangebied plekken worden ontwikkeld die zich juist meer presenteren naar de omgeving toe zodat er een wisselwerking ontstaat tussen stad en plangebied.
3.4.3 Creatieve bedrijvigheid Het beoogde werken in Mercatorpark bestaat vooral uit creatieve bedrijvigheid. Creatieve bedrijvigheid is een verzamelnaam voor beroepen en industrietypen gericht op de exploitatie van kunstzinnigheid en intellectueel eigendom met zowel ruimte voor kantoor als werkateliers en plekken om elkaar te ontmoeten. Dit is bedrijvigheid die uitstekend
in de stad past wat betreft milieuoverlast. Ook horeca speelt hierin een rol en in het bijzonder third places die de creatieve kenniseconomie faciliteren. De huidige kantoorfunctie bevindt zich in het Triade gebouw van de gemeente. De voormalige LTS heeft een broedplaatsfunctie De broedplaatsen (ateliers en werkplaatsen) in het voormalige LTS-gebouw worden aangevuld met atelier-, werk- en kantoorruimte aan huis in grondgebonden woon-werkwoningen op de READE locatie. De ontsluiting van deze woningen is onafhankelijk van de ontsluiting van de werkruimte, zodat beide zelfstandig kunnen functioneren.
3.4.4 Maatschappelijke voorzieningen De alles-in-één-school In Mercatorpark komt een zelfstandig gelegen schoolgebouw van maximaal drie bouwlagen met 3500 m2 binnen- en 1200 m2 buitenruimte waarvan 600 m2 afgesloten kan worden voor de kleinere kinderen. Bij voorkeur wordt dit een zelfstandig gebouw. De school wordt gecombineerd met buitenschoolse opvang. De gymzaal is beschikbaar voor de buurt buiten schooltijd. Vanwege milieu-eisen moet de school op meer dan 300 meter van de A10 en 50 meter vanaf de stadsstraten komen. Dit betekent dat alleen een locatie aan de oostzijde van het plangebied mogelijk is. De geringe bouwhoogte en de bijbehorende buitenruimte passen goed bij de bestaande woningbouw aan de Orteliuskade. Buurtkamer Daarnaast is in de plannen de ontwikkeling van een buurtkamer van 120 m2 BVO voorzien. Dit is een voorziening waar de buurt bijeenkomsten, cursussen en dergelijke kan organiseren en waar buurtbewoners elkaar kunnen ontmoeten. Voor jongeren is 200 m2 behandelwoonlocatie gereserveerd. In het participatietraject is nadrukkelijk gevraagd om in de buurtkamer ook een speciale functie op te nemen, zoals een kookschool voor kinderen.
voor een terras. De categorieën horeca en de precieze locaties zijn nog niet bepaald, maar de horeca wordt in ieder geval opgenomen in de plinten goed gesitueerd ten opzichte van de zon. Supermarkt Mercatorpark verwelkomt straks nieuwe bewoners. Verder groeit OLVG West en neemt het aantal bezoekers en werkzame personen in het projectgebied toe. De afstand tot de bestaande supermarkten is te groot. In de projectnota Jan Evertsenstraat-West is daarom besloten om een supermarkt in het gebied toe te voegen. Voorgesteld wordt een supermarkt van 1000 m2 bvo te situeren in de plint van het nieuwe bouwblok op de plek van het READE-gebouw, aan het bestaande pleintje. Eventueel kunnen de nieuwe commerciële voorzieningen met maatschappelijke voorzieningen worden gecombineerd. Bijvoorbeeld de kookschool voor kinderen, die gecombineerd zou kunnen worden met een restaurant. De gemeente wil dit soort ideeën samen met de betrokkenen (ondernemers, initiatiefnemers, bewoners) uitwerken.
3.4.5 Commerciële voorzieningen Mercatorpark ligt op de rand van de centrumzone. Het is een zogenaamde freezone, waar ondernemers kunnen experimenteren met nieuwe formules en concepten. Commerciële functie / horeca Maatschappelijke functie Woon- werkwoningen Supermarkt Werkplekken/ third places Kantoor (DWI) SportPlaza Mercator
Horeca In Mercatorpark is al horeca, zoals in de voormalige LTS. In de plannen wordt voorzien in de ontwikkeling van extra horeca tot zo’n 500 m2 bvo. Denk hier vooral aan horeca in de sfeer van een café-restaurant met ruimte Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
61
3.5 Mobiliteit en parkeren Plangebied Mercatorpark zit ingesloten in een parkachtige omgeving met voldoende ruimte en infrastructuur voor het langzaam verkeer. Het gebied wordt begrensd door de Jan van Galenstraat aan de noordzijde, Orteliuskade aan de oostzijde, Jan Evertsenstraat aan de zuidzijde en de S105/Rijksweg A10 aan de westzijde. Het plangebied heeft voor het autoverkeer direct aansluiting op de straten Jan Evertsenstraat en Jan van Galenstraat die zorgen voor de uitwisseling, afvoer en doorstroming van het verkeer. Direct op de grens en in de nabijheid van het deelgebied is voldoende aanbod van het openbaar vervoer o.a. richting het centrum van de stad, bus- en/ of treinstations. Bij de ontwikkeling en de uitwerking van het nieuwe programma staan de voetganger en de fietser centraal. Voor de invulling van de openbare ruimte zal voornamelijk ingespeeld worden op het bieden van voldoende ruimte voor deze doelgroep zodat ze zich veilig en
comfortabel kunnen verplaatsen van-, naar- en door het plangebied. De functie van de verkeersinfrastructuur in Amsterdam is onder andere om de stad op een veilige manier bereikbaar te houden zowel van buitenaf als intern. De belangrijkste routes voor voetganger, fietser, openbaar vervoer en de auto zijn opgenomen in het beleidskader verkeersnetten. Hierin zijn verschillende gradaties opgenomen; •
Plusnetten: verkeersinfra gericht op het bieden van (doorstroom)kwaliteit voor grote verkeersstromen met de hoogste prioriteit.
•
Hoofdnetten: verkeersinfra gericht op het behouden van voldoende ruimte om het verkeer te kunnen afwikkelen
•
Basisnetten: verkeersinfra met standaard inrichtingseisen en wat buiten de Plus- en Hoofdnetten valt.
^ plus- en hoofdnet voetgangers 62
Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
63
3.5.1 Verkeersdeelnemers Langzaam verkeer In- en nabij het plangebied is in voldoende mate Plus/Hoofdnet infra voor voetgangers en fietsers aanwezig. Volgend op het beleid van de stad wordt binnen het plangebied erop geanticipeerd om meer ruimte te creëren voor het langzaam verkeer (voetganger en fiets) en het minderen van het autogebruik. Het nieuwe programma wordt enerzijds gerealiseerd in een parkomgeving en anderzijds gerealiseerd in de nabijheid van een park (Rembrandtpark). De opgave van het programma binnen het plangebied is fors en dat vraagt om extra aandacht voor het waarborgen en het bieden van veilige, aantrekkelijke fiets- en wandelroutes en voldoende openbare ruimte om te ontspannen, sporten en/of te recreëren. Daarnaast wordt gewerkt aan de volgende aspecten:
^ plus- en hoofdnet fietsers
•
Verbeteren van de oversteekbaarheid en toegankelijkheid van- en naar het plangebied;
•
Verbeteren van de sociale veiligheid bij de onderdoorgangen onder de A10, Jan Evertsenstraat en Jan van Galenstraat om het gebruik van de passages te stimuleren;
•
Door de komst van een ‘alles-in-eenschool’ is de verwachting dat het aandeel jonge voetgangers zal toenemen (fiets- en looproutes van en naar school), dit vraagt extra aandacht voor het realiseren van extra oversteekvoorzieningen op de routes naar en nabij de school.
Openbaar Vervoer Plangebied Mercatorpark is geen onderdeel van Plus-/Hoofdnet OV. In de nabijheid van het plangebied zijn de volgende Plus-/Hoofdnetten OV aanwezig: • Jan Evertsenstraat is Plusnet tram. Ten westen van de kruising Jan EvertsenstraatAdmiraal Helfrichstraat zijn in de huidige situatie tram- en bushaltes aanwezig. Op deze haltes stoppen de bussen 371, 398 en N82 (371 en 398 zijn spits/ streekbussen, N82 is een nachtbus). In de nabijheid van het plangebied zijn de volgende OV voorzieningen aanwezig: • bus en tramhaltes ter hoogte van de Hoofdweg en het Mercatorplein, loopastanden zijn ca. 450-500m. •
metronet van de Ringlijnstation Jan van Galenstraat, loopafstand ca. 1,5 km.
M
^ plus- en hoofdnet opnebaar vervoer
^ plus- en hoofdnet auto Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
65
Auto Plangebied Mercatorpark maakt geen onderdeel uit van Plus-/Hoofdnet auto. De Jan Evertsenstraat die grenst aan het deelgebied maakt ook geen onderdeel van het Plus-/Hoofdnet auto. Het plangebied sluit aan de noordzijde aan op de Jan van Galenstraat die wel onderdeel is van het Plusnet auto. De straten binnen het plangebied zijn aangeduid als 30 km/uur-gebied (30 km zone). Dat geldt eveneens voor de aangrenzende straat aan de oostzijde, de Orteliuskade. De straten voldoen nog niet aan de inrichtingsprincipe van Duurzaam Veilig. De Orteliuskade is een straat met een verblijfsfunctie. In de praktijk wordt de straat gebruikt als sluiproute door het doorgaande
(ongewenste) verkeer naar de oprit S105/A10. De Jan Evertsenstraat is gecategoriseerd als een gebiedsontsluitingsweg (basisnet auto). De weg zorg voor de ontsluiting van de buurtstraten, de doorstroming- en de uitwisseling van het verkeer bij de kruisingen. Er geldt een maximumsnelheid van 50 km/h, de weg verbindt het Centrum via stadsdeel West met het de westelijke gebieden nabij de Oostoever en de Sloterplas en is tevens een belangrijke route voor de bereikbaarheid van het OLVG West ziekenhuis met de auto. De weg voert – indirect - via de Jan Tooropstraat Noord en Jan van Galenstraat het doorgaande verkeer van en naar de A10. De ontwikkeling van het plangebied Mercatorpark leidt tot een beperkte toename van de verkeersintensiteiten. Het deelgebied heeft in de huidige situatie een 30 km/uur
inrichting wat in de nieuwe situatie behouden en geoptimaliseerd wordt. De ambitie is om een autoluwe wijk te ontwikkelen waarbij het doorgaande karakter van het autoverkeer wordt tegengegaan. Bij de uitwerking van het plan worden verbeter maatregelen voor de verkeersveiligheid aangebracht bij de aansluitingen op de grenzen van het gebied op de kruising Jan Evertsenstraat-Admiraal Hellfrichstraat en de kruising Admiraal Hellfrichstraat/OrteliuskadeJan van Galenstraat. De komende jaren zal de verdichting en de ontwikkelingen langs de Jan Evertsenstraat verder toenemen. De herprofilering van de straat is vertraagd. Het project zal – in lijn met het beleidbij de uitwerking van het plangebied de mogelijkheden onderzoeken voor het verlagen van de rijsnelheid van het autoverkeer op de Jan Evertsenstraat.
Als gevolg van de planontwikkeling, kunnen de volgende conclusies getrokken worden over cijfers van de verkeersprognose: • Het effect van het doorgerekende programma in het plangebied leidt tot verschuiving van de auto als hoofdvervoersmiddel naar meer fiets. Deze verschuiving past in de verwachting dat er meer bewoners bij gaan komen in het plangebied in plaats van bezoekers (bewoners zullen vaak de fiets gebruiken); •
•
•
3.5.2 Verkeers- (regeltechnisch) onderzoek Voor het gehele projectgebied Jan Evertsenstraat is een verkeersonderzoek uitgevoerd waarbij gebruik is gemaakt van het Verkeersmodel Amsterdam (VMA, versie 2.0, jaar 2018). In het onderzoek is een analyse uitgevoerd naar de effecten van het bestemmingsplan op de verkeersafwikkeling in het studie-/plangebied. Bij dit onderzoek zijn voor de studievarianten referentiemodel, Ambitiemodel en MER-model berekeningen uitgevoerd die de effecten van de planontwikkeling op het verkeer in kaart hebben gebracht. Deze gegevens dienen als invoer voor de toetsing van de wegvakken op de afwikkeling en de doorstroming van het verkeer en regelbaarheid van de kruispunten. De invoerverkeersgegevens zijn ook gebruikt voor de uitvoering van milieuberekeningen (geluid en luchtkwaliteit).
•
•
De verkeerseffecten voor het gemotoriseerde verkeer als gevolg van de planontwikkeling blijven beperkt tot lokaal en binnen de grenzen van het plan. Er is geen sterke toename waargenomen buiten het plangebied door veranderde routekeuze; Hoofdzakelijk zal er meer verkeer de route kiezen via de Jan van Galenstraat (de zone J.v. Galenstraat tussen J. Tooropstraat en Orteliuskade) en de A10; Binnen het projectgebied wordt vooral verkeersgroei verwacht op het noordelijke deel van de Jan Tooropstraat (tussen de kruisingen met de Jan van Galenstraat en de Jan Evertsenstraat, ontsluitingen van deelgebieden GVB-busgarage en OLVG) en het deelgebied Mercatorpark; In mindere mate, wordt lichte groei van het verkeer verwacht op de Jan Evertsenstraat tussen het Mercatorplein en de Jan Tooropstraat; Op de toeleidende wegen naar het projectgebied wordt geen verkeersgroei verwacht. Toeleidende wegen o.a. noordzijde Hoofdweg/J.v. Galenstraat, oosztijde J Evertsenstraat oost/ Mercatorplein, zuidzijde J. Tooropstraat zuid, westzijde Oostoever/B. Roëllstraat.
Toetsing kruispunten Op basis van het VMA onderzoek zijn voor het referentiemodel, Ambitie- en het MER-model de kruispunten op- en nabij het projectgebied getoetst op regelbaarheid en de doorstroming van het verkeer.
^ kaart verschil intensiteiten (motorvoertuigen/etmaal) van MER-model vs. Referentie 2030 als gevolg van het planontwikkeling; bron: VMA Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
67
het zwembad, werkruimten, horeca, spel en sport, maken deze autoluwe ambitie haalbaar.
Daarnaast is het kruispunt Jan EvertsenstraatAdmiraal Hellfrichstraat getoetst op de noodzaak tot het plaatsen van verkeerslichten op dit kruispunt. Bij deze laatste is gebleken dat er plaatsing van de verkeerslichten niet vereist of noodzakelijk is. De overige kruisingen binnen/nabij het projectgebied Jan Evertsenstraat West blijven regelbaar ook na realisatie van het totale (MER, maximale) programma. Kruising Jan Tooropstraat- Jan van Galenstraat is- en blijft een van de zwaarst belaste kruisingen binnen de contouren van het project Jan Evertsenstraat West.
De Admiraal Hellfrichstraat is in de eerste plaats de belangrijkste straat voor de afwikkeling van het autoverkeer uit het plangebied, gevolgd door de Orteliuskade en daarna de kruisingen met de Jan Evertsenstraat en de Jan van Galenstraat. Op basis van het uitgevoerde (VMA) verkeersonderzoek is gebleken dat de groei van het autoverkeer in- en rondom het plangebied gering zal zijn. De grootste verkeersgroei wordt verwacht in de straat binnen het plangebied, Admiraal Hellfrichstraat. Op etmaalniveau passeren ca. 3030 motorvoertuigen de straat in beide richtingen (MER situatie ten opzicht van de referentie situatie zijn dat ca. 1080 motorvoertuigen meer). Voor de Orteliuskade wordt op etmaalniveau een lichte afname verwacht van de intensiteiten van het autoverkeer.
3.5.3 Ontsluiting Mercatorpark is zeer geschikt als autoluw gebied vanwege de ligging in het stedelijk netwerk binnen de ring. Bovendien is het formaat van het plangebied relatief klein en beloopbaar en is het plangebied minder geschikt voor doorgaand autoverkeer. Ook de goede OV-bereikbaarheid met de tram voor de deur en de voorzieningen in de buurt , zoals
Uit het participatietraject van het plangebied is duidelijk naar voren gekomen dat de belanghebbenden: • Zich zorgen maken over de toename van het autoverkeer door hun straat/buurt (o.a. Orteliuskade, halen en brengen naar school, woon-/werkverkeer);
Hellfrichstraat en de Orteliuskade, en meer ruimte en profiel vrijmaken voor het langzaam verkeer.
•
Afwikkeling van het verkeer op en rond de Jan van Galenstraat en naar S105/A10 loopt stroef;
•
Klachten over de rijsnelheid (er wordt te snel gereden) op de Orteliuskade en de Jan Evertsenstraat;
•
Toename van de parkeerdruk in de aangrenzende gebieden.
Aan de hand van de argumentatie hiervoor en gevolgd door de ambitie van het plangebied zijn drie scenario’s geschouwd voor de ontsluiting van het deelgebied, die bij vervolg uitwerking van het plan nader worden onderzocht. De scenario’s spelen in hoofdzaak op het terugdringen van het doorgaand karakter van autoverkeer door de Admiraal
Scenario2: De knip uit scenario 1 wordt aangevuld met een tweede knip (een halve en/ of een hele knip) bij de kruising met de Jan van Galenstraat. Met de extra knip
Scenario 2: Ontsluiting gemotoriseerd verkeer
Scenario 1: Ontsluiting gemotoriseerd verkeer
Jan van Galenstraat
Jan van Galenstraat
Admiraal Helfrichstraat
Dc. J.v. Breemenstraat
Rijweg A10
Dc. J.v. Breemenstraat
Admiraal Helfrichstraat
Admiraal Helfrichstraat
Eenrichtingsverkeer auto
Tweerichtingsverkeer auto
Scenario 1 & 2; ontsluiting autoverkeer
Scenario 1; ontsluiting autoverkeer
Rijweg A10
Admiraal Helfrichstraat
Knip Admiraal Helfrichstraat: De straat wordt doodlopend. De straat blijft wel open en toegankelijk voor voetgangers en fietsers
Knip
Knip Admiraal Helfrichstraat: De straat wordt doodlopend. De straat blijft wel open en toegankelijk voor voetgangers en fietsers Delen van de straat Doctor Jan van Breemenstraat (ten oosten van het LTS-gebouw en ten zuiden woonblok MW5) komen te vervallen.
Scenario 1: Is een eenvoudige oplossing voor de ontsluiting van het deelgebied met een knip in de Admiraal Hellfrichstraat (knip in de zone rondom het huidige gebouw van Reade). De maatregel levert enige verlichting in de afwikkeling van het verkeer op de kruising met de Jan Van Galenstraat maar de verwachting is dat de knelpunt die het langzaam verkeer (vooral fietsverkeer) ondervindt op dit kruispunt zich zal blijven voordoen. Bij de knip is er op geanticipeerd dat de toegangen van de nieuwe parkeergarages toegankelijk blijven .
Knip uitrijdend verkeer vanuit Admiraal Helfrichstraat en Orteliuskade richting de kruising met Jan van Galenstraat. (half en/of een gehele knip)
Jan Evertsenstraat
^ projectie ontsluitingsscenario 1
Delen van de straat Doctor Jan van Breemenstraat (ten oosten van het LTS-gebouw en ten zuiden woonblok MW2) komen te vervallen.
Jan Evertsenstraat
^ projectie ontsluitingsscenario 2 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
69
op het kruispunt ontstaat een veiliger situatie voor het langzaam verkeer en wordt de ambitie van het ontwikkelen van een autoluwe wijk gerealiseerd. De Orteliuskade dient omgevormd te worden van eenrichtingsverkeer- naar een tweerichtingsverkeerstraat (om te borgen dat het noordelijke deel van plangebied Mercatorpark bereikbaar wordt). Aangezien de kruising zo kort op de afrit S105/A10 ligt, is de verwachting dat de buurt langs Orteliuskade ten alle tijd overlast zal blijven ondervinden van ongewenst verkeer bij het uitvoeren van een halve knip op dit kruispunt. Scenario 3: De knip uit scenario 1 wordt aangevuld met een tweede knip in de straat Orteliuskade in de zone nabij alles-in-een-school. De extra knip op Orteliuskade creëert een veilige zone voor het langzaam verkeer in de route van/naar school en het ontwikkelen van een autoluwe wijk. De woningen en de straat Orteliuskade
worden direct en meer geïntegreerd bij de planontwikkeling. De bereikbaarheid via de noordelijke en zuidelijke delen van het plangebied zijn geborgd zonder doorgang voor het autoverkeer. Bij de knip op de Orteliuskade is een zone vereist om te kunnen keren. Het inpassen van deze zone kan ten koste gaan van het groen/openbare ruimte.
3.5.4 Parkeren (Brom)fietsparkeren Parkeervoorzieningen voor de fiets en scooter worden in het nieuwe plan uitgewerkt conform de Nota Parkeernormen Fiets en Scooter. De sterke groei van het fietsverkeer en het toenemende scootergebruik hebben geleid tot grote aantallen die geparkeerd worden in de openbare ruimte en dus ook een enorme druk op de ruimtebeslag in op de openbare ruimte. In de lijn van de parkeernota worden de parkeervoorzieningen binnen de ontwikkelvelden opgelost, al dan niet inpandig. Parkeervoorzieningen op het maaiveld/in
Scenario 3: Ontsluiting gemotoriseerd verkeer
Jan van Galenstraat
Dc. J.v. Breemenstraat
Scenario ; ontsluiting autoverkeer
Knip Admiraal Helfrichstraat: De straat wordt doodlopend. De straat blijft wel open en toegankelijk voor voetgangers en fietsers
Admiraal Helfrichstraat
Rijweg A10
Admiraal Helfrichstraat
de openbare ruimte zullen hooguit ingepast worden voor het bezoek van de woningen en/ of de voorzieningen vormgegeven middels vakken. Het voordeel van de vakken is dat de ruimte bij afwezigheid direct ten goede komt aan de voetganger, de vakken kunnen ook worden toegewezen aan bromfietsen/scooters. De locaties kunnen naar behoefte simpel en snel worden aangepast. Aanbindvoorzieningen zullen naar behoefte ingepast worden in de zijstraten. Autoparkeren In het Parkeerplan Amsterdam staat de aanpak om de auto minder op straat te parkeren, de openbare ruimte te verbeteren en het verkeer te laten doorstromen door het verminderen van zoekverkeer. Bovendien worden de wachtlijsten voor parkeervergunningen aangepakt. Voor de uitwerking van de autoparkeervoorzieningen binnen deelgebied Mercatorpark wordt de Nota Parkeernormen Auto aangehouden. Het belangrijkste uitgangspunt is dat bewoners en werknemers bij nieuwbouw géén parkeervergunning krijgen. Parkeerplekken komen in of onder de nieuwe bebouwing. Met het oog op de forse opgave van het programma blijft beperkt ruimte in de openbare ruimte voor het inpassen van parkeerplaatsen op het maaiveld voor het bezoek van bestaand/te handhaven functies en het nieuwe programma. Op basis van een uitgevoerde telling en een berekening van de parkeersvraag is gebleken dat er maar ca.
80 parkeerplaatsen ingepast kunnen worden op het maaiveld, voor de resterende 120 parkeerplaatsen onderzoeken we de mogelijkheden om de parkeerplaatsen te borgen in de aanwezige parkeergarages in- en in de nabijheid van het plangebied.
Binnen de Nota parkeernormen is het plangebied aangewezen als ‘locatie B’ en daarin gelden parkeernormen zoals in het overzicht hiernaast is opgenomen. Op- en in de omgeving van het plangebied is een parkeerdrukmeting uitgevoerd. De totale bruto parkeerdruk, inclusief foutparkeerders is: • Orteliuskade Noord ca. 94% • Plangebied Mercatorpark ca. 36% De straat Orteliuskade grenst aan het deelgebied en is in belangrijke mate nodig voor het deels bereikbaar maken van de nieuwe ‘alles-in-een-school’ (lopend, fietsend en met de auto). Tijdens het participatietraject van dit plangebied hebben de belanghebbende hun zorgen geuit en de wens uitgesproken om de mogelijkheden te onderzoeken voor het terugdringen van ongewenst verkeer door de straat Orteliuskade en snelheidsremmende maatregelen te treffen. Aan de hand van deze argumenten en het karakter van de autoluwe wijk die het project wilt realiseren, zal het profiel van de Orteliuskade worden aangepast waarbij de verwachting is dat het parkeren op het maaiveld van de straat verlaagd moet worden. De scenario’s voor de inrichting van de Orteliuskade en daaraan gerelateerd de consequenties voor het aantal te minderen parkeerplaatsen zullen voorgelegd en afgestemd worden met RVE Parkeren.
De straat Orteliuskade kent in het huidige gebruik een hoge parkeerdruk, onderzoek moet uitwijzen of op buurtniveau het mogelijk is het aantal parkeerplaatsen te minderen.
Knip Ortiliuskade in de zone voor en na het terrein van de school. Rijrichting van de delen van de straat wijzigt van eenrichtingsverkeer naar tweerichtingsverkeer. Delen van de straat Doctor Jan van Breemenstraat (ten oosten van het LTS-gebouw en ten zuiden woonblok MW2) komen te vervallen.
Jan Evertsenstraat
^ projectie ontsluitingsscenario 1 70
Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
71
Laden en lossen Laden en lossen zal zoveel mogelijk ingericht worden in de nabijheid van de functies. De nieuwe functies zullen worden geconcentreerd aan de zuidzijde van Jan Evertsenstraat en ten westen van de Admiraal Hellfrichstraat (Mercatorpark West). De laad- en losvoorzieningen voor deze functies worden bij voorkeur inpandig ingepast, en anders op het maaiveld in de nabijheid van de voorzieningen (eventueel in combinatie met venstertijden) en deels langs de Jan Evertsenstraat. Voor bestaande voorzieningen aan de noordzijde bij Sportplaza Mercator wordt de laad en losfunctie ingepast langs Admiraal Helfrichstraat en/of de noordzijde van Orteliuskade.
Categorie Woningen < 30m2 BVO
Voor woongebouwen is steeds een intensiever sprake van laden en lossen door bezorgdiensten (o.a. bezorging online bestellingen), om ongewenst verkeersbewegingen door het plangebied tegen te gaan dient zoveel mogelijk gebruik te worden gemaakt van laad- en loshavens die bestemd zijn voor overige functies in het gebied (dubbelgebruik). Onderdeel van de inpassing van de laad en loshaven is ook het realiseren van functies in de nabijheid van de haven waar bewoners/gebruikers bestellingen kunnen ophalen en/of producten verzenden.
Minimale parkeernorm 0,1 (>100 woningen)
Maximale parkeernormst 1
2
0,3
1
Woningen > 60 m BVO Bezoekers van woningen Sociale en middeldure huurwoningen Bedrijven en kantoren Voorzieningen
0,6
1
0,1 geen geen
0,1 1
Woningen < 30-60 m BVO 2
2
1 per 125 m BVO
O.b.v. CROW kencijfers en actuele Amsterdamse gegevens over de verkeersgeneratie van specifieke functies
^ tabel met de parkeernorm voor B-locaties Amsterdam Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
73
4. Uitvoeringsaspecten 4.1 Algemeen M.e.r.-beoordeling Ten behoeve van de ontwikkeling van het gehele plangebied Jan Evertsenstraat-West is een m.e.r.-beoordeling opgesteld om te onderzoeken of er belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn. Dat is niet het geval. Uit de uitgevoerde m.e.r.-beoordeling voor de herontwikkeling van de JEW blijkt dat het opstellen van een milieueffectrapport (MER) niet noodzakelijk is.
Geluidhinder Mercatorpark is een geluidbelaste locatie vanwege de ligging direct aan de rijksweg A-10. Maatregelen om de geluidsbelasting te reduceren worden onderzocht, zoals maatregelen aan de gevels, het creëren van geluidluwe zijden en het plaatsen van een geluidscherm. Niet uitgesloten is dat dove gevels nodig zijn. In het nieuwe bestemmingsplan worden regels opgenomen die een aanvaardbaar woon- en leefklimaat moeten borgen.
Externe veiligheid
Uitvoeringsaspecten 74
Externe veiligheid gaat over het beheersen van de risico’s voor de omgeving die ontstaan bij het gebruik, de opslag en het vervoer van gevaarlijke stoffen als LPG en giftige gassen. De A-10 West is binnen het landelijke Basisnet opgenomen als transportroute voor gevaarlijke stoffen. Door de ontwikkelingen in Mercatorpark zal het aantal personen dat in het gebied verblijft toenemen. Hierdoor neemt ook het groepsrisico toe. De mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp op de weg, en de mogelijkheden voor personen om zich in veiligheid te brengen, worden in de besluitvorming meegenomen. Voor Mercatorpark is in het ontwerp rekening gehouden met voldoende vluchtroutes. Verder zullen gebouwen voor minder redzame Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
personen (zoals een basisschool) zo ver mogelijk uit de buurt van de A10 worden gesitueerd.
Luchtkwaliteit Het programma voor Mercatorpark en de verschillende scenario’s zoals opgenomen in het projectbesluit, zijn getoetst aan de luchtkwaliteitseisen uit de Wet milieubeheer. Voor de onderzochte stoffen (fijnstof, zeer fijnstof en stikstofdioxide) blijven de concentraties onder de grenswaarden die de wet voorschrijft voor de kwaliteit van de buitenlucht. De plannen voor Mercatorpark én de Evertsenstraat-West als geheel zijn inpasbaar vanuit het oogpunt van luchtkwaliteit. In het programma voor Mercatorpark is een basisschool opgenomen. Deze is in het stedenbouwkundig plan op voldoende afstand van de verkeerswegen geprojecteerd. Het plan voldoet daarmee aan het landelijk Besluit gevoelige bestemmingen en de Amsterdamse Richtlijn gevoelige bestemmingen luchtkwaliteit.
Bouwhoogten Naast boven- en ondergrondse cultuurhistorische waarden moet bij gebiedsontwikkeling rekening worden gehouden met het werelderfgoed. Een deel van het plangebied valt binnen de 2 kilometerzone die rond het Singelgrachtgebied is getrokken vanwege het werelderfgoed van de zeventiende-eeuwse grachtengordel. In verband met de bijzondere status van dit UNESCO-gebied is hoogbouw in de 2 kilometer-zone alleen toegestaan als onder meer is voldaan aan het zichtbaarheidscriterium zoals omschreven bij de procedure voor de hoogbouweffectrapportage (HER). Onder hoogbouw in Amsterdam wordt verstaan gebouwen vanaf 30 meter hoogte of tweemaal de hoogte in hun directe omgeving.
75
Het stedenbouwkundige plan voorziet voor het oostelijke deel van Mercatorpark dat binnen de 2 kilometer-zone is gelegen, niet in hoogbouw die de 30 meter overschrijdt dan wel tweemaal de hoogte is van de omliggende bebouwing. Een rapportage over landschappelijke effecten is zodoende niet verplicht. Buiten de 2 kilometer-zone is in het stedenbouwkundige plan hoogbouw geprojecteerd in de zogenaamde stimuleringsgebieden langs de A10 West. Hier wordt juist ingezet op verdichting en het toepassen van hoogbouw. Een rapportage over landschappelijke effecten is ook hier niet verplicht. Hoewel niet noodzakelijk, is voor alle torens in beeld gebracht wat de visuele effecten van de hoogbouw op de omgeving zijn. Omdat de torens in de noordwestzijde van het plangebied geplaatst zijn, is schaduwwerking vooral op de A10 en slechts zeer beperkt op het plangebied zelf.
Luchthaven Schiphol Vanwege de nabijheid van Schiphol gelden beperkingen aan bouwhoogten in verband met de veiligheid van het luchtverkeer en de werking van de radarapparatuur. Voor
Mercatorpark geldt een maximale hoogte van de bebouwing van 102 meter +NAP aan de zuidwestkant van het plangebied tot circa 112 meter +NAP in het uiterste noordoosten. Het programma omvat geen bebouwing die deze maximale waarden overschrijdt. In verband met de radarapparatuur geldt voor Mercatorpark een maximale bouwhoogte van 51,5 meter +NAP in het zuidoosten van het plangebied tot 53,5 meter +NAP in het noordoosten. Het stedenbouwkundig plan voor Mercatorpark maakt bouwhoogten mogelijk die deze maximale waarden overschrijden. Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) heeft de bouwhoogten getoetst en geconstateerd dat er geen negatieve invloed is op de correcte werking van de radar.
Watercompensatie De Waterbeheerder eist dat extra te verharden terrein in het plangebied gecompenseerd wordt. Met oppervlaktewater is dat 10% van het extra verharde terreinoppervlak. In het plan is een verbreding van 1 meter van de sloot aan de Jan Evertsenstraat opgenomen. Dit is 350 m2 extra oppervlaktewater en ruim voldoende voor 462 m2 extra terreinverharding.
Flora en fauna Het gebied bevindt zich niet in de nabije omgeving van een Natura 2000-gebied en ligt niet in de Hoofdgroenstructuur. Het zuidelijke deel van Mercatorpark maakt wel deel uit van de Ecologische structuur van Amsterdam. Het gaat om de bomenrij en het water parallel aan de Jan Evertsenstraat. Het stedenbouwkundige plan voorziet in behoud van de bomen en een toevoeging of verplaatsing waar nodig. In het kader van een bestemmingsplanprocedure zal opnieuw gekeken worden naar de actuele natuurwaarden.
Bodem en explosieven De bodem ter plaatse van Mercatorpark is in het verleden diverse malen onderzocht op verontreiniging en de aanwezigheid van asbest. De locatie is opgehoogd tussen 1945 en 1969. Uit archiefonderzoek blijkt dat er voornamelijk lichte tot matige verontreinigingen voorkomen op de locatie. Er is geen asbestverontreiniging in de bodem. Mercatorpark ligt in zone 3 van de bodemkwaliteitskaart van Amsterdam. De boven- en ondergrond vallen in kwaliteitsklasse
industrie (matig verontreinigd). Voor het zuidelijk deel van het projectgebied is geen historisch onderzoek bekend. Voor dit gebied en vanwege recente ontwikkelingen rond de PFAS is een verkennend onderzoek uitgezet om na te gaan of de bodem geschikt is voor het beoogde functiegebruik. Op grond van de Bommenkaart van Amsterdam en de bodembelastingkaart is geconstateerd dat er geen aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van explosieven in de bodem.
Cultuurhistorie en archeologie Op basis van de historisch-topografische inventarisatie zijn binnen het plangebied Mercatorpark materiële overblijfselen te verwachten die verband houden met ontginning, bewoning of landgebruik vanaf de 11de eeuw tot de verstedelijking in de 20ste eeuw. Deze overblijfselen hebben weinig tot geen samenhang en een wijde verspreiding. De archeologische verwachting is daarom laag. Bebouwing ter plaatse en 20ste-eeuwse ophogingslagen kunnen eventuele archeologische resten hebben
orde 1 orde 2 orde 3 basisorde Nader te bepalen Rijksmonument Gemeentelijk mon. ^ de hoofdbomenstructuur van Amsterdam 76
^ monumenten en beeldbepalende objecten Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
77
verstoord. Vanwege de lage verwachting geldt voor het hele plangebied een uitzondering van archeologisch veldonderzoek bij alle bodemingrepen. Bovengrondse cultuurhistorische waarden in het plangebied hebben betrekking op bebouwing uit het midden van de jaren zestig van de vorige eeuw. Van deze voorzieningen zijn alleen de LTS en de directeurswoning van cultuurhistorische waarde. De school en de bijbehorende twee gymzalen zijn gewaardeerd met een orde 1 en de directeurswoning met orde 2. Voor zowel orde 1 als orde 2 panden is behoud/restauratie het uitgangspunt. In het huidige bestemmingsplan is voor de LTS een sloopvergunningplicht van toepassing. De school is in het stedenbouwkundig plan opgenomen en moet een deel van het programma zoals omschreven in het projectbesluit huisvesten. Het behoud staat ook in het stedenbouwkundige plan voorop.
Afval en grondstoffen Amsterdam wil in 2050 een afvalvrije stad zijn met schone straten en pleinen. In de omschakeling naar een circulaire economie moet het afvalscheidingspercentage omhoog. In het plangebied geldt dat collectieve ondergrondse afvalcontainers moeten worden ingepast, gelet op de openbare schaarse ruimte. Hierbij wordt ingezet op vijf fracties: papier, glas, textiel, restafval en groente-fruit en tuinafval (GFT) . Vanaf 2021 worden plastic verpakkingen niet meer los opgehaald. Bij de toevoeging van 1.000 nieuwe woningen zullen naar verluid 16 ondergrondse containers moeten worden geplaatst verdeeld over drie aanbiedlocaties. De uiteindelijke locaties en soorten fracties worden op termijn bepaald met de afdeling afvalinzameling. Bij de ontwikkeling van het plangebied kunnen slimme manieren voor afvalinzameling, hergebruik en herwinning onderzocht worden die passen bij de omgeving.
De gemeente stimuleert om het scheiden van afval zo dicht mogelijk te kunnen scheiden van de plek waar het ontstaat. Het Innovatie- en uitvoeringsprogramma Amsterdam Circulair 2020 – 2021 kan hierbij als inspiratie dienen. Éen van de innovaties die op dit moment wordt onderzocht is het toepassen van inpandige voedselvermalers in blokken met >50 woningen welke door de gemeente eens per week geledigd kan worden in een centraal punt bereikbaar vanaf de rijweg. Bij een kleiner aandeel woningen moet rekening worden gehouden met een 140 liter mini container op eigen terrein bij laagbouw en één of meerdere rolcontainers in een inpandige containerruimte bij hoogbouw (ca 140 liter per woning). Een dergelijk systeem zal in de bouwenvelop moeten worden opgenomen.
Kabels en leidingen Voor de woningen en de geplande commerciële voorzieningen wordt een nieuw kabels- en leidingennet ontworpen en aangelegd. Ook worden er nieuwe traforuimtes aangebracht. De factoren die van invloed zijn op het aantal traforuimtes zijn: • Zonnepanelen: Deze kunnen beperkend werken op de maximale kabelengtes. Hierdoor dienen de traforuimtes dichter op elkaar geplaatst te worden, wat resulteert in meer traforuimtes om het gehele gebied te beslaan; •
Warmtepompen (individueel): meer trafovermogen nodig, dus een hogere impact op het aantal traforuimtes;
•
Elektrisch laden: meer trafovermogen nodig, dus een hogere impact op het aantal traforuimtes.
worden dan ook niet aangesloten op het gasnet. Liandon hoogspanning Voor de Jan Evertsenstraat (tussen Admiraal Helfrichstraat en Ortelliuskade) wil Liander dat er een overkluizing wordt gemaakt boven de aanwezige 50kV kabel i.v.m. de realisatie van de bebouwing. KPN/Reggefiber Gezien de tijdigheid van het leveren van diensten aan de eerste nieuwe bewoners zal de PoP (verdeel/wijkstation) moeten worden opgenomen in de kavel die als eerste bebouwd wordt. Afvalwater Bij toename van het aantal woningen zullen de gebieden ten noorden van de Jan Evertsenstraat een nieuw (onderbemaling) gemaal moeten krijgen die het stelsel verpompt tot ten zuiden van de Jan Evertsenstraat. Waterprofiel Alle wateruitlaten moeten opnieuw gemaakt worden. Verder moet bij het eventueel toepassen van funderingselementen rekening gehouden worden met de aanwezige hoge druk persleiding. Voorzieningen zoals elektra verdeelkasten en telecomkasten worden niet in de openbare ruimte geplaatst, maar inpandig. Indien nodig met voorzieningen om de overlast voor de woningen te beperken.
Gas Conform het landelijke beleid komen er geen nieuwe gasleidingen bij. De nieuwe woningen ^ huidige situatie kabels en leidingen Mercatorpark Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
79
4.2 Duurzaamheid In het coalitieakkoord Een nieuwe lente en een nieuw geluid (gemeenteraad, mei 2018) staat een stevige ambitie voor een duurzaam Amsterdam. Met de nieuw opgestelde beleidskaders, o.a. Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 (2019), Strategie Amsterdam Circulair 2020-2025, Actieplan Schone Lucht (2019) en Strategie Klimaatadaptatie (2020), wordt er richting gegeven aan de ambitie. Het Mercatorpark is als transformatiegebied bij uitstek geschikt om een bijdrage te leveren aan deze ambitie, waarop een integraal ontwerp voorop staat.
Duurzaamheidsonderwerpen Duurzame energie en aardgasvrij De gemeente Amsterdam heeft als doel om de CO2-uitstoot met 55% terugdringen in 2030 en met 95% in 2050. Daarnaast streeft de stad naar 100% gebruik van duurzame energie in 2050. Deze doelen zijn uitgewerkt in de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050. De ontwikkeling in Mercatorpark kan gebruik maken van verschillende duurzame warmtebronnen. De haalbaarheid van deze mogelijkheden zijn onderzocht in de energiesysteem analyse voor Mercatorpark (d.d. 27-08-2019). In de aangenomen motie van 9 november 2017 is de voorkeur van de gemeente voor laagtemperatuur warmte (circa 40C) in nieuwbouw uitgesproken. Duurzame mobiliteit De gemeente werkt aan een schone lucht en voor 2030 is de ambitie om alleen nog uitstootvrije mobiliteit toe te staan binnen de bebouwde kom. Duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd door het beperken van autogebruik via parkeernormering en de realisatie van toekomstbestendige laadpunten voor elektrische auto’s. Het streven is een auto luwe wijk, waarbij doorgaand auto verkeer wordt voorkomen. Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt
van bestaande parkeervoorzieningen voor het bezoekers parkeren. Het gebied heeft goede alternatieven voor de auto, zoals de fiets en het openbaar vervoer. Fietsgebruik gestimuleerd door het bieden van voldoende en goed toegankelijke fiets parkeerplekken en een aantal oplaadpunten voor elektrische tweewielers.
het toe te passen van maximaal en kwalitatief hoogwaardig groen op kavels, gevels en daken. Ingepaste natuurmaatregelen sluiten aan bij de omgeving en helpen de biodiversiteit in het plangebied te verhogen. Het Amsterdamse handboek Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen van Blokker en Timmermans (2018) kan als inspiratiebron dienen.
Klimaatadaptatie Door klimaatverandering zal het vaker warm en droog zijn, terwijl korte maar zware buien druk uitoefenen op de bestaande riolering. In het plangebied Mercatorpark worden er maatregelen getroffen om rekening te houden met de verandering van het klimaat. Zowel in het ontwerp voor de openbare ruimte als op kavelniveau wordt de ambitie om hemelwater vast te houden, te vertragen en waar mogelijk her te gebruiken geborgd. Naast het waterverwerkend vermogen wordt ingezet op de ambitie om hittestress en droogte tegen te gaan. Inrichting met intensief en hoogwaardig kwalitatieve vegetatie draagt ook bij aan de klimaatbestendigheid van het plangebied.
Circulair bouwen en materialen Amsterdam wil in 2030 50% minder nieuwe grondstoffen gebruiken en in 2050 volledig circulair zijn. Duurzaam materiaalgebruik en een slim ontwerp van gebouwen voor een zo lang mogelijke levensduur leveren een bijdrage aan het behalen van deze doelstellingen en worden dan ook geambieerd in het plangebied. In geval er wordt gekozen voor het gebruik van hout, wordt er alleen hout toegepast met een FSC-keurmerk of een vergelijkbare kwaliteit. Materialen als staal en beton zijn minder duurzaam en zouden in mindere mate toegepast moeten worden. Verontreiniging
van het hemelwater door bouwmaterialen moet worden voorkomen door geen gebruik te maken van uitlogende materialen zoals koper, lood en zink. Daarbij heeft de gemeente ambities op het gebied van adaptief en demontabel bouwen: het gebouwcasco maakt functiemenging- en aanpassing van woningtypologie eenvoudig. Waar mogelijk kunnen de materialen die vrijkomen tijdens het slopen van gebouwen, zoals de Reade, en het herinrichten van de openbare ruimte hergebruikt worden.
Natuurinclusief bouwen De Groenvisie 2050 schetst een beeld van Amsterdam als een groene stad en wil die kwaliteit graag versterken. Groen draagt in belangrijke mate bij aan een klimaatbestendige, biodiverse, duurzame en kwalitatieve leefomgeving van mens en dier. Het transformatiegebied Mercatorpark is gelegen tussen verschillende stadsparkgebieden waar een hoge biodiversiteit wordt waargenomen. De watergang aan de zuidzijde van het plangebied, grenzend aan de noordzijde van het Rembrandtpark, is in de Structuurvisie opgenomen als onderdeel van de ecologische verbindingenstructuur. Met deze ligging is de ambitie om de ontwikkeling van het gebied als een natuurverbinding te laten bijdragen door ^ Natuurinclusief bouwen in het Mercatorpark
80
Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
81
5. Participatie, proces en planning 5.1
Participatie
Vanaf november 2019 heeft er een herijking plaatsgevonden wat betreft de aandacht voor en de inzet van bewonersparticipatie door het projectteam. Eerdere bewonersbijeenkomsten (september 2017 en september 2019) over de toekomstige ontwikkeling van het totale projectgebied Jan Evertsenstraat-West hadden weliswaar veel omwonenden op de been gebracht, maar er was wat minder enthousiasme te bespeuren voor wat betreft de gepresenteerde stedenbouwkundige plannen voor het deelgebied Mercatorpark. Zowel het aantal te bouwen woningen (ca. 1100-1200) als de locatie van de hiervoor ingetekende woontoren(s) in de verkavelingsstudies, zorgde tijdens beide bewonersavonden voor een zekere ongerustheid onder bewoners in de naaste omgeving. In november 2019 startte het (deels vernieuwde) projectteam Mercatorpark met een fundamenteel andere benadering richting de belanghebbenden. Op basis van gesprekken met bewoners en belanghebbenden is een gewijzigde opzet van het stedenbouwkundig plan met de nodige veranderingen verder uitgewerkt. Uitgangspunten voor dit proces waren: • Volledige transparantie over het stedenbouwkundige proces; •
•
Participatie, planning en proces 82
•
•
Het toetsen van het schetsontwerp eind 2019 bij een drietal professionals buiten de gemeente (architectenbureaus) alsmede het ophalen van suggesties voor de aanpak van dit gebied;
•
Duidelijk communiceren van de stedenbouwkundige opgave vanuit B&W: de projectnota uit 2018 was en blijft leidend;
•
Het verwijderen van de angel uit de discussie met de omwonenden (hoogte en ligging van de woontoren(s) vrijwel aan het begin van het participatietraject;
•
Het daadwerkelijk inpassen van suggesties van omwonenden in het concept stedenbouwkundig plan voor zover dit passend was binnen de gegeven randvoorwaarden.
Naar aanleiding van de online bijeenkomsten in het voorjaar van 2020 hebben buurtbewoners op verzoek in de online bijeenkomsten ideeën genoteerd in tekst en illustraties. De gemeente bepaalt de ruimte, maar de inhoud wordt ingevuld in overleg met bestaande en toekomstige bewoners en gebruikers. Een selectie van ingekomen ideeën: • Geen hoogbouw in de oostzijde van Mercatorpark; •
Pas op voor sluipverkeer op de Orteliuskade;
•
Multicultureel kinderkookcafé, buurtkamer gewenst.
Participatietraject met meerdere elkaar versterkende communicatiemomenten en communicatievormen in de periode februari-september 2020. Wegens het intreden van Corona in maart 2020 betekende dit onder andere een adhoc aanpassing naar een viertal online bijeenkomsten in juni en juli 2020;
• •
Een reparatie café; Meer toepassen van water in de openbare ruimte;
•
(Extra) sportvoorzieningen en speelmogelijkheden;
•
Gebruik van de omgeving zoals een route door de boomtoppen;
Reflectie op de achterliggende periode en het erkennen van het belang van bewonersparticipatie door de projectgroep;
•
Meer diversiteit in het groen en Meer verbinding met andere parken;
•
Verbinding leggen tussen de deelgebieden ten noorden van de sloot;
Informatie die voor iedereen (omwonenden, ondernemers) op hetzelfde moment beschikbaar was;
Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
83
• •
Kasconstructies met groen als in de Hortus; Hoogbouw met op de bovenste verdieping horeca en of sport;
•
Woningen voor ouderen en voor gezinnen.
De projectpagina www.amsterdam.nl/ mercatorpark is voor nu en in de toekomst, de centrale digitale bewaarplek voor alle initiatieven op het gebied van participatie en communicatie. Hier is alle relevante informatie die is opgehaald eenvoudig terug te vinden. Als afsluiting van dit participatieproces is op 14 en 15 september 2020 in totaal vier fysieke bijeenkomsten aan de omwonenden het concept stedenbouwkundig plan gepresenteerd. Het voorstel is met veel waardering ontvangen. In oktober 2020 is een uitgebreide participatiebijlage opgesteld. Hierin zijn de belangrijkste participatiemiddelen in uitgewerkte vorm te vinden.
Hoe nu verder? In de eerste helft van 2021 vindt de bestuurlijke besluitvorming plaats voor wat betreft het investeringsbesluit en het stedenbouwkundig plan. Hieronder vallen ook het ontwerp openbare ruimte op hoofdlijnen en de financiële haalbaarheid van het project. Voor wat betreft de inzet van participatie en communicatie voor omwonenden wordt voorgesteld om in de periode van 2021 door te gaan op de weg die we sinds november 2019 zijn ingeslagen. Dit betekent een proactieve en transparante opzet van communicatie van het projectteam richting omwonenden. Het proces voor de inrichting van de openbare ruimte biedt ook voldoende mogelijkheden voor omwonenden om mee te denken. Dit geldt ook voor de invulling van eventuele tijdelijke initiatieven in de periode 2021-2023. In 2022 start ook de bestemmingsplanprocedure voor Mercatorpark, waarin uiteraard ook een participatieproces is opgenomen.
< Planning plangebied Mercatorpark De ontwikkeling van de nieuwbouw zal in drie fasen worden uitgevoerd. Te weten: Fase 1a Oost; Fase 1b West- Torens; Fase 2 West-READE.
84
5.2
Proces
5.3
Planning
Juridisch-planologisch kader
Uitvoeringsfasering
Om de beoogde gebiedsontwikkeling juridischplanologisch mogelijk te maken, wordt een bestemminsplanprocedure doorlopen. Aan de hand van dit kader zullen de aanvragen omgevingsvergunningen voor de realisatie worden getoetst.
Voor zowel de vier plangebieden binnen het projectgebied Jan Evertsenstraat-West, als voor de herprofilering wordt een gefaseerde ontwikkeling voorgesteld. (Zie afbeelding hiernaast.) Hiervoor is gekozen omdat dan snel kan worden gereageerd op de actualiteit. Ook kan zo laat mogelijk worden geïnvesteerd, zo dicht mogelijk op het moment van het genereren van opbrengsten. Op deze manier wordt de cashflow geoptimaliseerd. Logischerwijs is het gevolg van de gefaseerde ontwikkeling dat de woningbouwlocaties niet tegelijk gereed komen.
Wenstracéprocedure Voor de voorbereidingen van het bouwrijp- en woonrijp maken worden er wenstracéprocedures doorlopen. Tijdens deze procedure informeren we de Kabel- en Leiding Beheerders (KLB) die betrokken zijn bij de inrichting van de openbare ruimte en de daarbij behorende ondergrond over de voorgenomen plannen. Wij inventariseren de uit te voeren werkzaamheden van de leidingen en kabels (wenstracés) die door de KLB worden uitgevoerd. Verder adviseren we en begeleiden we de wenstracéprocedure. Doordat deze procedures worden doorlopen voor start bouw, kunnen de kabels en leidingen verlegd worden naar buiten de bouwterreinen. Door het doorlopen van de wenstracéprocedures voor het woonrijp maken wordt de bebouwing op tijd door diensten en bedrijven aangesloten op water, data en elektra.
BLVC-Plan Voor het starten van iedere ontwikkeling, voor zowel de nieuwbouw als voor de activiteiten bouwrijp- en woonrijp maken, zullen er BLVCplannen gemaakt worden door de betrokken partijen. BLVC staat voor Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie. Deze plannen zullen door de gemeente worden getoetst. Hierdoor zorgen we ervoor dat tijdens de werkzaamheden het gebied bereikbaar, leefbaar en veilig blijft en dat er goed wordt gecommuniceerd naar de omwonenden. Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan
De beoogde start bouw van fase 1a en fase 1b is gepland medio 2025. Deze fasen zullen gelijktijdig worden uitgevoerd. De beoogde start bouw van de 2e fase is vanaf medio 2028 en is afhankelijk van het vertrek van READE. De bebouwing van de voormalige LTS blijft behouden. In 2022 zal de selectieprocedure voor een marktpartij worden opgestart.
Mijlpalenplanning Hieronder worden de mijlpalen opgesomd. Deze planning is onder voorbehoud. 2021-2022 2023 2024 2025-2027 2028-2030
Juridisch planologisch kader Start selectieprocedures marktpartijen Uitvoering werkzaamheden aan voormalig LTS- gebouw Uitvoering nieuwbouw fase 1a en 1b Uitvoering nieuwbouw fase 2
85
Colofon Ambtelijk Opdrachtgever Marice de Lange
Projectteam
Projectmanager - Anky Groot, Michel Tureay Assistent projectmanager - Lars de Vries Stedenbouwkundigen - Veronika Meijer-Skouratovskaja, Douwe van Schaik, Soran park, Dick Bruijne Ontwerper openbare ruimte - Lobke Alkemade Verkeersontwerper - Mouhamed Moaddine Projectleider ingenieursbureau - Eric Pinas Projectleiders grondzaken - Ralph van Erp, Ed Koele, Aldo Helder Projectleiders OJZ - Carli Hartgerink, Rhoda Bruinsel, Marloes van de Swaluw, Robin Zijlmans Planeconomen - Henke Figge, Mimoun Maâtallah Juridisch planoloog - Mariette van Baaren Controler - Esther IJland Adviseur duurzaamheid - Mark Koelman Adviseur planning - Wanda van der Zijl Adviseur Ingenieursbureau - Lieke Doodeman Adviseurs communicatie - Sara Cools, Inge Luigjes, Vincent Westzaan, Bureau + anderen, Frank Ratelband Adviseur gemeentelijk vastgoed - Perry Salim Adviseur maatschappelijke voorzieningen - Frank Rouers
87
125 0
106 0 125 0
0203
08 25
1002
125 0
06 6 1 1101
0203
1009
06 5 5
05 04
06 21
08 45
06 20 1010
1003
125 0
0401
06 6 3 125 0
08 5 3 05 04
0722 0340
0202
1013
05 07
125 0
05 05 08 5 3
05 02
0220
08 27
125 0
125 0
125 0
05 03
1200
08 5 6
05 05
08 5 2
0103
0107
125 0 0411 06 41
05 06
05 03
0901 1200
1042
1105
1200 08 42
125 0 1004
0902
0720
1200
1030
1014
1001
0205
0341
125 0
0201
1200 08 02
06 24
06 40
08 10
1019
06 41 06 03
1200
08 5 1
1102
0904 0907
0402
08 5 8
0721
08 41
1303
06 42
0102
0101
0905
0302 0210
Bijlagenlijst
0908
0903 0301
08 44
08 5 7
105 1
0906
0105
0921
0403
125 0
0104 0320
08 38 0909
0231 08 29
1008
08 04
1008
06 23
125 0
08 03 0303
06 29
0342
0344 0106 0305
0343
1018
0322
0321 1200
0308
0408
1005 1200 06 6 0
0211
08 5 0
06 25
1018
06 28
0107
06 04 0331
1200
0404
0324
0920
0304 0309
0326
1200
0330
06 27
08 22
1. Toelichting maatschappelijke voorzieningen
08 40 0325
1020 08 22
0211
0310 0409 1302
0422
125 0 08 32
1011
08 15
0420
08 20 0221
125 0
0421 1012
08 21
1007
05 09
125 0
06 05
06 26
06 09
0410
0230
1006
2. Verkeersonderzoek Jan Evertsenstraat
1200
06 08 0423
0211
125 0
0407
0323
06 30
105 2
08 23
1043
08 5 4
0406
0306 0405
08 34
08 30
1200
0307
0214 1040
3. Advies E/team Jan Evertsenstraat
05 08 125 0
08 5 5 06 07
1301
1016 125 0
4. Verslag Integrale Commissie
1041 1200 1017 0232 125 0
08 36 06 6 2
5. Cultuurhistorische verkenning
1200 0212 06 06 125 0
125 0
08 33 E
08 13
08 24
0713
6. Overzicht verharding en watercompensatie
08 14
08 33 E
06 10
08 35 08 12
06 5 0
08 01
0204
08 33 G
08 33 D 125 0 125 0
Binnenstad
08 33 K
0711 08 6 0
08 33 K
0712
125 0
21
6 1
0213
8. Bezonningsstudie 1200
06 5 1
08 26
0709
125 0
0203
08 25
1002
125 0
10
08 4308 1200
106 0 125 0
0723
1200
125 0
0401
0703
1013
05 07
125 0
05 05
0220
08 5 3
08 27
125 0
125 0
125 0
05 03
1200 0107
125 0 08 5 6
05 05
08 5 2
0103
0702
0902
1030
1014
0720
1200
125 0
1001
0205
0341
06 24
06 40
08 10
105 0
1019
06 41 06 03
1200
08 5 8
1102 0904 0907
0402 0721
08 41
1303
06 42
Spoor- en metrolijnen bovengronds Transf ormatielocatie Hoof dwegen Spoor- en metrolijnen ondergronds
0102
0101
0905
0302 0210
0705
0908
0903 0301
08 44
08 5 7
08 5 1
105 1
0906
0105 0921
0403
125 0
0104 0320
08 38
125 0
0909 0231 08 29
1008
08 04
1008
06 23
125 0
08 03 0303
06 29
Spoor- en metrolijnen ondergronds De Schoonheid van Amsterdam - welstandsniveaus - april 2018 De Schoonheid van Amsterdam - welstandsgebieden - april 2018
0342
0344 0106 0305
0343
1018
1200
0707
0706
0704
0201
1200 08 02
Transf ormatielocatie Groen en Water Hoof dwegenTransf ormatiegebied
125 0
125 0
0202
05 02
0411 06 41
06 6 3
1015
08 5 3 05 04
0722 0340
1042
05 06
05 03
0901 1200
9. Hoogbouw effecten analyse
1044
1105
08 42
125 0
0222
08 45
10
06 20
07
06 21
1010
1003
1101
06 5 2 06 5 5
05 04
1004
1200
0708
06 6 1 0203
1009
V rij De I J- landen Binnengebied welstandsvrij Kantoren en bedrijventerreinen Transf ormatie kantorenbuitengebied welstandsvrij N oordelijk
Spoor- en metrolijnen bovengronds
08 33 K
1103
08 28 08 39
1032
1104
0712
08 31
08 37
08 11
1031
125 0
06 5 4
7. Notitie grondwater en bomen
0701
106 1
Historische kernen, linten en f ragmenten Beschermd De 19de- eeuwse R ing Bijz onder Gordel ' 20- ' 40 Gewoon Tuindorpen Geen preventieve toetsing veel voorkomende kleine bouwplannen AUP en Post- AUP Eenvoudig Woonerven en M eanders Geen preventieve toetsing na 198 5 Woongebieden