Document · PDF

A - 12 Water (34) Actualisatie Benchmark Precario Amsterdam

RAAD 8 juni 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Instemmen met het harmoniseren van de tarieven precario liggeld voor passagiersvaartuigen VN2023-01177712.718 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

22 DECEMBER 2022

Actualisatie Benchmark Precario gemeente Amsterdam Eindrapportage

Actualisatie Benchmark Precario Gemeente Amsterdam heeft Deloitte gevraagd om de in 2020-2021 uitgevoerde benchmark voor precario passagiersvaart te actualiseren.

S I T U AT I E

C O M P L I C AT I E

VRAAG

• Amsterdam is al eeuwenlang een waterstad

• Door omstandigheden, waaronder de

• De gemeente Amsterdam heeft Deloitte

met de Amstel, de grachten, de vaarten en

coronacrisis en de eindigende

gevraagd om de eerdere benchmarkanalyse

de plassen.

bestuursperiode, is besloten om de eerder

openbaar water in Amsterdam te

aangekondigde tariefsverhoging precario

actualiseren middels een stevige steekproef.

• Ten aanzien van het beleid omtrent varen en de passagiersvaart is een gemeentelijk Programmateam ingericht. • In 2020-2021 is door Deloitte een benchmark uitgevoerd ter ondersteuning

van de ambitie om een reëel tarief te vragen voor het gebruik van de openbare ruimte.

per 2022 niet door te voeren. • Inmiddels is de gemeente Amsterdam op het punt gekomen de tariefsaanpassing te willen doorvoeren.

• De uitgevoerde benchmark, waarop de tariefsaanpassing mede is gebaseerd, is echter al bijna twee jaar oud.

2 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

• Deze actualisatie is samengebracht in deze beknopte rapportage en deze dient ter onderbouwing van het te nemen besluit voor verhoging van de precario vanaf 2024 (dan wel later).

Conclusie & Advies De actualisatie van de benchmark toont aan dat de uitkomsten van de eerdere benchmark en het bredere onderzoek uit 2020 nog steeds actueel zijn en er ruimte is voor verhoging van precario tarieven. Het advies is derhalve ongewijzigd: stel één tariefzone in en harmoniseer de precario tarieven met jachthavens. Op basis van de stijging van de Amsterdamse jachthaventarieven is een verdere verhoging te beargumenteren. De 2022 tarieven van de referentiegroepen zijn in lijn met de tarieven uit de initiële benchmark. De tarieven van jachthavens in Amsterdam zijn gestegen • De data actualisatie en de steekproeven tonen aan dat de 2022 tarieven in de referentiegroepen in lijn zijn met de tarieven in de benchmark van 2020 of zijn gestegen. • Bij de Amsterdamse Jachthavens zijn de tarieven gemiddeld aanzienlijk gestegen ten opzichte van de data uit 2020 (+30%). • Bij Jachthavens buiten Amsterdam is een lichte kostenstijging waar te nemen die in lijn is met jaarlijkse indexering. Er zijn enkele uitzonderingen met significante tariefsverhoging. • Bij de binnenhavengelden pleziervaart is ook een lichte kostenstijging waar te nemen in lijn met indexering. • Eenzelfde beeld is te zien bij andere gemeenten. • De internationale steden hebben hun tarieven ook verhoogd in lijn met indexatie.

Door de conversies naar euro en Nederlands prijspeil zien we een per saldo een lichte daling.

De tarieven van jachthavens zijn nog steeds aanzienlijk hoger en bieden ruimte voor verhoging van precario

Het advies uit het onderzoek van 2020 is daarmee nog steeds van toepassing: één tariefzone en harmonisatie met jachthavens

• Uitgaande van het Amsterdamse precario tarief van 2023 zien we dat de tarieven van (Amsterdamse) jachthavens hoger liggen. Deze tarieven worden hoofdzakelijk bepaald door enerzijds het voorzieningenniveau en anderzijds de locatie. • Ook de tarieven voor de internationale steden en pleziervaart liggen aanzienlijk hoger. • Andere gemeenten hanteren daarentegen lagere tarieven. Echter, deze kennen een andere context dan Amsterdam.

Advies uit het onderzoek van 2020: • Stapsgewijs verhogen van tarief naar €60 per m2 • Hanteren van één zone met één tarief

3 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Conclusies en advies uit actualisatie: • Op basis van de significante gemiddelde tariefstijging van de Amsterdamse jachthavens t.o.v. 2020 zou een verdere verhoging beargumenteerd kunnen worden. • Een precario tarief van €65 tot €74 per m2 wordt als een reëel tarief voor het openbaar water gezien. Deze tarieven komen overeen met respectievelijk het laagste tarief voor lange vaartuigen en het toepassen van de gemiddelde tariefstijging in Amsterdamse jachthavens (+24%1) op het eerder geadviseerde precario tarief van €60. • Wij adviseren om de tarieven en de mate waarin deze reëel zijn periodiek te herijken. 1 Hierbij is rekening gehouden met de relatieve verhouding van de precario plichtige

vaartuigen in de categorieën kort, middel, lang (i.e. een gewogen gemiddelde).

Context: huidige macro economische omstandigheden De huidige economie kent een ongekend hoge inflatie (CPI van 14,3% in oktober; bron CBS). Dit heeft mogelijk ook gevolgen voor de marktprijs van ligplaatsen passagiersvaart. Dit is een factor die gemeente Amsterdam kan meenemen in de toekomstige tariefstelling, bijvoorbeeld via jaarlijkse indexatie.

Inhoudsopgave 1. Management Samenvatting

2. Introductie

3. Aanpak en Methodiek

4. Actualisatie Benchmark

1. Jachthaven Tarieven

2. BHG pleziervaart

3. Landelijke Benchmark

4. Internationale Benchmark

5. Conclusie

Bijlage

▪ Definities ▪ Initiële onderzoek 2020/2021 4 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

1. Introductie

Actualisatie Benchmark Precario Gemeente Amsterdam heeft Deloitte gevraagd om de in 2020-2021 uitgevoerde benchmark voor precario passagiersvaart te actualiseren.

S I T U AT I E

C O M P L I C AT I E

VRAAG

• Amsterdam is al eeuwenlang een waterstad

• Door omstandigheden, waaronder de

• De gemeente Amsterdam heeft Deloitte

met de Amstel, de grachten, de vaarten en

coronacrisis en de eindigende

gevraagd om de eerdere benchmarkanalyse

de plassen.

bestuursperiode, is besloten om de eerder

openbaar water in Amsterdam te

aangekondigde tariefsverhoging precario

actualiseren middels een stevige steekproef.

• Ten aanzien van het beleid omtrent varen en de passagiersvaart is een gemeentelijk Programmateam ingericht. • In 2020-2021 is door Deloitte een benchmark uitgevoerd ter ondersteuning

van de ambitie om een reëel tarief te vragen voor het gebruik van de openbare ruimte.

per 2022 niet door te voeren. • Inmiddels is de gemeente Amsterdam op het punt gekomen de tariefsaanpassing te willen doorvoeren.

• De uitgevoerde benchmark, waarop de tariefsaanpassing mede is gebaseerd, is echter al bijna twee jaar oud.

6 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

• Deze actualisatie is samengebracht in deze beknopte rapportage en deze dient ter onderbouwing van het te nemen besluit voor verhoging van de precario vanaf 2024 (dan wel later).

2. Aanpak & Methodiek

Aansluiting op methodiek initiële onderzoek In deze actualisatie sluiten we aan bij de in het initiële onderzoek gehanteerde methodiek Methodiek & Actualisatie Benchmark

METHODIEK IN INITIËLE ONDERZOEK

• In de actualisatie van de benchmark precario voor passagiersvaart en beroepsvaart sluiten we aan bij de in het initiële onderzoek gehanteerde methodiek (e.g. de vergelijkingsmethode uit de initiële benchmark, waarbij een kort, middel en lang vaartuig worden onderscheiden). • Hierbij actualiseren we de kwantitatieve analyse. Dit doen we door middel van een ‘stevige steekproef’ (nader beschreven op de volgende pagina). • De centrale vraag luidt: ‘zijn de inzichten uit de benchmark uit 2020-2021 op dit moment nog actueel?’. • Indien de inzichten uit de actualisatie afwijken van de inzichten uit de initiële benchmark, dan wordt het advies herzien.

Resultaat • Een beknopt rapport toont de uitkomst van de benchmark.

Hierbij hanteren we de ‘look & feel’ uit het initiële rapport. Scope Actualisatie

8 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Stevige steekproef op initiële onderzoek We voeren een stevige steekproef uit op de in 2020 uitgevoerde benchmark Benchmark

Steekproef

Landelijke

• • • • •

Amersfoort Delft Den Haag Haarlem Leeuwarden

Jachthavens

• • • • • •

Amersfoort Amsterdam Den Haag Haarlem Leeuwarden Weesp

De tabel rechts toont de steekproef.

Internationaal

• Brugge • Stockholm

Precario Tarieven Amsterdam

BHG pleziervaart

• Amsterdam (elektrisch en fossiel)

Stevige Steekproef We hanteren de volgende uitgangspunten voor de actualisatie: • Actualiseren data uit vorige benchmark. Indien er geen data beschikbaar was in het initiële onderzoek, wordt de data in de actualisatie niet verzameld. • Een stevige steekproef op de datapunten van de landelijke en internationale benchmark uit de initiële studie (ca. 50%). • Volledige actualisatie voor benchmark Jachthavens, zowel binnen als buiten Amsterdam. Tevens is hieraan een Weesper jachthaven toegevoegd.

Gemeente Amsterdam heeft in 2022 ervoor gekozen om geen precario belasting te innen voor passagiersvaartuigen vanwege corona. Derhalve is ervoor gekozen om voor Amsterdam het tarief van 2023 te hanteren.

9 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Vergelijkingsmethode Benchmark en Leeswijzer Visualisatie De kosten van ligplaatsen per vierkante meter (m2) voor drie vaartuiggroottes is het vergelijkingsmiddel in deze benchmark. Omdat tariefopbouw per aanbieder verschilt, zijn tarieven waar nodig omgerekend. Totstandkoming vierkante meter prijs Niet alle gemeenten berekenen de heffingen per vierkante meter. Een aantal over de totale lengte of de capaciteit van het vaartuig. Om de tarieven van de andere gemeenten goed te kunnen vergelijken met die van Amsterdam zijn deze tarieven omgerekend naar de m2 prijs. Dit is gedaan om voor alle te berekenen wat het tarief is voor een kort, middel en lang vaartuig en vervolgens weer terug te brengen naar de m2 prijs, zoals onderstaand is toegelicht. * In het onderzoek uit 2020 werden de vaartuigen klein, middel en groot genoemd. De rekenwijze is echter ongewijzigd.

• Tarief per m1 • Tarief per m2 • Tarief per PAX

Kort vaartuig

Lengte (m1)

8,29

<10 meter

Oppervlakte (m2)

22,91

Capaciteit (Pax)

24,23

Middel vaartuig Lengte (m1)

13,32

> 10 en < 16 meter Oppervlakte (m2)

43,5

Capaciteit (Pax)

40,66

Lang vaartuig

Lengte (m1)

19,34

> 16 meter

Oppervlakte (m2)

79,13

Capaciteit (Pax)

81,49

Tarief kort vaartuig

22,91 (m2)

Tarief per m2

Tarief middel vaartuig

43,50 (m2)

Tarief per m2

Tarief lang vaartuig

79,13 (m2)

Tarief per m2

Leeswijzer benchmark

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

Afmeting van vaartuig

Gemeente met laagste tarief per m2

€/m2

Precario per m2 in zone 2 Amsterdam (zone 2) €/m2 €20,4

Gemeente X

10 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Gemiddelde van zone 1 en zone 2 Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Precario per m2 in zone 1

Amsterdam (zone 1) €/m2 €40,8

€/m2

Gemeente met hoogste tarief per m2

€/m2

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in overige gemeenten

3. Actualisatie Benchmark

Uitkomsten en Conclusies Benchmark De benchmark geeft een gefundeerde onderbouwing om de precario voor ligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart te verhogen. Dit is in lijn met de benchmark van 2020. In de benchmark zijn de tarieven van de Gemeente Amsterdam vergeleken met vier verschillende referentiegroepen. Dit zijn allemaal afzonderlijke stukjes van de puzzel. Gezamenlijk genomen kan op basis van de benchmark worden geconcludeerd dat er ruimte is om de precario te verhogen. Dit is in lijn met de benchmark uit 2020.

Uitkomsten

Jachthaven tarieven In Amsterdam zijn jachthavens waar ook passagiersvaartuigen een ligplaats kunnen huren. De gemeente Amsterdam wil stimuleren dat meer passagiersvaartuigen hiervan gebruikmaken. De jachthaven tarieven zijn aanzienlijk hoger dan de precario tarieven. Dit is in lijn met de benchmark uit 2020. De tarieven Amsterdamse jachthavens zijn significant hoger dan in de initiële benchmark.

BHG pleziervaart Voor de pleziervaart in Amsterdam worden binnenhavengelden (BHG) geheven. Het uitgangspunt van dit rapport is dat bedrijfsmatige activiteiten met commerciële doeleinden hoger beprijsd worden dan voor particulieren. De vergelijking met de BHG voor pleziervaart geeft ruimte voor verhoging van de precario in Amsterdam.

De benchmark met de jachthavens biedt ruimte voor verhoging van de precario in Amsterdam. 12 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Landelijke benchmark

Internationale benchmark

De tarieven van gemeente Amsterdam zijn vergeleken met vijf 100.000+ gemeenten om een inschatting te maken of de precario landelijk gezien redelijk zijn.

De tarieven van gemeente Amsterdam zijn vergeleken met (Noord-) Europese watersteden met een vergelijkbare toeristensector (rondvaarten) om een inschatting te maken of de precario internationaal gezien aannemelijk is.

De Amsterdamse tarieven zijn hoger dan de tarieven van andere gemeenten. Dit is in lijn met de benchmark uit 2020. De landelijke benchmark geeft geen duidelijke onderbouwing voor verhoging van de precario in

De steekproef is in lijn met de benchmark uit 2020. De internationale tarieven zijn gemiddeld gezien aanzienlijk hoger. De internationale benchmark laat zien dat Amsterdam relatief lage precario heft en dat er ruimte is voor verhoging van de precario.

Overzicht soorten tarieven Gemeenten heffen precario en/of havengeld voor de passagiersvaart. Deze tarieven zijn doorgaans lager dan commerciële tarieven van jachthavens welke meer faciliteiten bieden. In de benchmark zitten verschillen in de maatstaven en soorten heffingen die gemeenten en commerciële partijen vragen. Het onderstaande overzicht laat de belangrijkste kenmerken zien van de verschillende varianten. PRECARIOBELASTING

HAVENGELD

JACHTHAVENS

Toelichting

• Aanslag voor het hebben van voorwerpen onder, op, of boven gemeentegrond waarbij de gemeentegrond voor de openbare dienst is bestemd

• Aanslag voor gebruik met vaartuigen van voor de openbare dienst bestemde in de gemeente gelegen openbare vaarwaters, kaden en oevers

• Tarief voor het gebruik maken van een private ligplaats

Maatstaf van tarief

• Per vierkante meter • Per strekkende meter

• Per vierkante meter • Per strekkende meter • Per vaartuig • Per persoon capaciteit

• Per vierkante meter • Per strekkende meter • Per ligplaats

Kenmerken

• Beperkte faciliteiten • Eventuele zonering

• Verschillende faciliteiten (steigers, bewaking, bevoorrading, parkeren) • Mogelijkheid om boot te verzekeren tegen diefstal, vandalisme etc.

13 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Jachthaven tarieven

BHG pleziervaart

Landelijke benchmark Internationale benchmark

3.1 Benchmark - Jachthaven tarieven

Benchmark passagiersvaart in jachthavens Amsterdam De benchmark met private jachthavens laat zien dat het commerciële prijsniveau van Amsterdamse jachthavens significant hoger is dan het precario tarief in Amsterdam. De tarieven zijn daarnaast aanzienlijk gestegen (gemiddeld circa 30%) ten opzichte van de benchmark uit 2020. (1/2) • •

De benchmark in 2022 is gebaseerd op dezelfde jachthavens als de initiële benchmark1. Onderstaande visualisatie toont de 2022 tarieven (laagste, gemiddeld, hoogste). In lijn met onze bevindingen in 2020 blijkt dat ook in 2022 de tarieven fors boven de gemeentelijke tarieven liggen. De jachthaventarieven zijn aanzienlijk gestegen met gemiddeld 30%.

1 Twee jachthavens waren in 2022 niet bereid om mee te werken. Derhalve zijn de twee jachthavens voor vergelijkbaarheidsdoeleinden ook uit de vergelijking met de initiële benchmarkt gehaald. De totale dataset in deze

Tarief per m2 lang vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

benchmark bestaat daarmee uit vier havens. De exclusie van deze jachthavens kan voor een onderschatting zorgen van het gemiddelde en hoogste tarief. Een van deze havens hanteerde in 2020 namelijk de hoogste tarieven.

Amsterdam (zone 2) €20,4

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

15 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

€81,4

€163,6

€261,9

Laagste

Gemiddelde

Hoogste

€68,6

€114,3

€183,9

Laagste

Gemiddelde

Hoogste

€65,7 €70,6 €75,4 Hoogste Laagste Gemiddelde

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in jachthavens Amsterdam

Benchmark passagiersvaart in jachthavens Amsterdam In aanvulling op de bestaande benchmark zijn twee andere jachthavens toegevoegd aan de analyse. Deze datapunten geven eenzelfde beeld. In onderstaande visualisatie zijn alle jachthavens met data uit 2022 opgenomen. (2/2) •

Tarief per m2 lang vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

•

In onderstaande visualisatie is onderscheid gemaakt tussen jachthavens die ook in de initiële benchmark zijn opgenomen (donkerblauw) en Amsterdamse jachthavens die ten behoeve van de benchmark van 2022 zijn toegevoegd (lichtblauw). De blauwe datapunten zijn gebruikt voor de berekening van de laagste, gemiddelde en hoogste tarieven op de vorige pagina.

Amsterdam (zone 2) €20,4

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

€61,8

€81,4

€108 €127,7

Amsterdam (zone 1) €40,8 €45,1

€68,6 €93 €96,6 €108

Amsterdam (zone 2) €20,4

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

€183,3

€261,9

€183,9

€65,7 €66,4 €75,4 €76,6 #3

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam 16 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Tarief per m2 in jachthavens Amsterdam niet in initiële benchmark Tarief per m2 in jachthavens Amsterdam uit initiële benchmark

Landelijke benchmark met pleziervaart in jachthavens De vergelijking van de private jachthavens laat zien dat het prijsniveau in Amsterdam significant hoger is dan in de referentiegroep. Desondanks liggen de gemiddelde tarieven van jachthavens boven de precario tarieven van Amsterdam. Dit is in lijn met de benchmark van 2020. • •

Amsterdam (zone 2) €19,5 €20,4 €20,8

Tarief per m2 lang vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

•

Er zijn vier gemeenten in de referentiegroep die jachthavens in de stad hebben. Daarnaast is een Weesper jachthaven toegevoegd aan de dataset. Het tarief voor een ligplaats in een jachthaven is over het algemeen aanzienlijk hoger in de gemeente Amsterdam dan in de andere gemeenten (zie vorige pagina). Weesp – sinds 2022 onderdeel van gemeente Amsterdam – is hiermee in lijn. Desondanks liggen de gemiddelde tarieven van de vier jachthavens (circa €36) boven het gemiddelde precario tarief van Amsterdam.

Haarlem

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8 €43,5

Amersfoort

Leeuwarden

Amsterdam (zone 2) €15,8 €19,5 €20,4

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8 €43,5

Amersfoort

Haarlem Leeuwarden

€13,5

Amsterdam (zone 2) €19,5 €20,4

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8 €43,5

Leeuwarden Haarlem

17 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Amersfoort

Gemiddeld Amsterdam €84,1

€64,1

€108,1

Den Haag

Weesp

Gemiddeld Amsterdam €64,1 €59,4

€93,1

Weesp

Den Haag

€64,1

Den Haag

Gemiddeld Amsterdam €70,9 €76,6

Weesp

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in jachthavens Amsterdam

Tarief per m2 in jachthavens overige gemeenten

Methode relatieve vergelijking Door de gemeentelijke tarieven af te zetten tegen de tarieven van de jachthavens in die gemeente, wordt de verhouding tussen die twee tarieven inzichtelijk gemaakt Totstandkoming ratio Door het tarief van de gemeente te delen door het tarief van de jachthavens in diezelfde gemeente wordt inzicht gecreëerd in de verhouding, de ratio, tussen deze twee tarieven. Dit vergroot de vergelijkbaarheid van de tarieven. Immers als de gemeentelijke tarieven gelijk zijn aan die in Amsterdam, maar hun jachthaven tarieven veel lager liggen, zal de ratio hoger uitvallen, wat suggereert dat de gemeentelijke tarieven in Amsterdam relatief laag zijn. Kort vaartuig:

Tarief per m2 gemeente

Tarief per m2 jachthavens in gemeente

Ratio tarief

Middel vaartuig:

Tarief per m2 gemeente

Tarief per m2 jachthavens in gemeente

Ratio tarief

Lang vaartuig:

Tarief per m2 gemeente

Tarief per m2 jachthavens in gemeente

Ratio tarief

Leeswijzer benchmark

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

Afmeting van vaartuig

Gemeente met laagste heffing in verhouding tot jachthaven

€ gemeente / € jachthaven

Precario per m2 in zone 2 / tarief jachthavens in Amsterdam Amsterdam (zone 2) € gemeente / € jachthaven

Gemiddelde precario in zone 1&2 / tarief jachthavens in Amsterdam

Amsterdam (gemiddeld) € gemeente / € jachthaven

Amsterdam (zone 1) € gemeente / € jachthaven

Gemeente met hoogste heffing in verhouding tot jachthaven

€ gemeente / € jachthaven

Gemeente X

18 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Verhouding tussen jachthavens en gemeente in Amsterdam Verhouding tussen jachthavens en gemeente in overige gemeenten

Vergelijking tussen gemeentelijke en jachthaven tarieven De verhouding van precario tarief ten opzichte van de jachthaven tarieven voor pleziervaart is in Amsterdam laag in vergelijking met andere steden. Dit is in lijn met de benchmark uit 2020. • •

De gemeente Amsterdam heft in zone 1 50% tot 70% van de tarieven die jachthavens aan pleziervaartuigen vragen voor een ligplaats. In zone 2 wordt er maximaal een derde van de tarieven van jachthavens in Amsterdam geheven (24% tot 34%). De gemiddelde verhouding tussen precario en jachthavens bij andere steden is 60% à 70%. Dit komt voornamelijk door de lage verhouding in Den Haag. De Amsterdamse ratio Precario/Jachthavens is dus relatief laag ten opzichte van andere gemeenten.

Tarief per m2 lang vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

Gemeente goedkoper dan Jachthaven

0,09

Amsterdam (zone 2) 0,23

Amsterdam Amsterdam (gemiddeld) (zone 1) 0,34 0,45 0,51

Amsterdam (zone 2)

Amsterdam (gemiddeld)

0,31

0,46

0,09

0,73

1,14

Amsterdam (zone 1)

0,51

0,61 0,65

Gemiddelde

0,88

1,12

Haarlem

Leeuwarden

Amsterdam (zone 2)

Amsterdam (gemiddeld)

Amsterdam (zone 1)

0,27

0,41

0,51 0,54 0,58

0,76

0,95

Amersfoort Gemiddelde

Haarlem

Leeuwarden

Den Haag

19 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

1,19

Leeuwarden Haarlem

Gemiddelde

Amersfoort

Den Haag

0,09

1.0 lijn

Amersfoort

Den Haag

Gemeente duurder dan Jachthaven

Verhouding tussen jachthavens en gemeente in Amsterdam Verhouding tussen jachthavens en gemeente in overige gemeenten Gemiddelde verhouding tussen jachthavens en gemeente in overige gemeenten

Jachthaven tarieven

BHG pleziervaart

3.2 Benchmark - BHG pleziervaart

Landelijke benchmark Internationale benchmark

Vergelijking Precario en BHG De BHG tarieven voor vaartuigen aangedreven door een fossiel gebaseerde aandrijving zijn aanzienlijk hoger dan de precario tarieven. De korting voor niet-fossiel aangedreven vaartuigen brengt het tarief voor deze vaartuigen beneden het zone 2 tarief. Dit is in lijn met de benchmark uit 2020. • • •

Tarief per m2 lang vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

•

In de BHG tarieven voor pleziervaart wordt onderscheid gemaakt tussen elektrische en fossiele aandrijving Voor fossiel aangedreven vaartuigen ligt dit tarief €12 tot €16 hoger dan precario in zone 1. Pleziervaarders met een uitstootvrij pleziervaartuig kunnen 70% korting krijgen op het tarief van het reguliere vignet. Daarmee is de BHG voor elektrische pleziervaart, afhankelijk van de vaartuiggrootte, €3,20 tot €4,50 lager dan precario in zone 2. Uitgaande van het volledige tarief is een particulier fors duurder uit dan een bedrijfsmatige gebruiker van een m2 openbaar water. Amsterdam (zone 2) €16,8 €20,4

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

€56,3 BHG (fossiel)

BHG (elektrisch) Amsterdam (zone 2) €20,4

€16

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

BHG (elektrisch)

€15,5

Amsterdam (zone 2) €20,4

BHG (elektrisch)

21 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

€53,8 BHG (fossiel)

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

€52,5 BHG (fossiel)

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 voor BHG pleziervaart met fossiele aandrijving Tarief per m2 voor BHG pleziervaart met elektrische aandrijving

Jachthaven tarieven

BHG pleziervaart

Landelijke benchmark Internationale benchmark

3.3 Benchmark – landelijke benchmark

Landelijke benchmark tarieven passagiersvaart Het gemiddelde Amsterdamse precario tarief ligt hoger dan het gemiddelde tarief van andere waterrijke gemeenten. Dit is in lijn met de benchmark van 2020.

Tarief per m2 lang vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

• Het Zone 2 tarief van gemeente Amsterdam ligt in de buurt van het gemiddelde tarief van de andere gemeenten, doch iets lager. • Het Zone 1 tarief is aanzienlijk hoger dan het gemiddelde van de andere gemeenten. Alleen Delft hanteert een hoger tarief. • In vergelijking met 2020 zijn de Amsterdamse tarieven meer gestegen (circa 5,2% per jaar) ten opzichte van de tarieven van andere gemeenten (circa 1,5% per jaar). Amsterdam (zone 2) €20,4 €22 €22,3 €24,8

€5,8

Amsterdam (zone 1) €40,8

Amersfoort Haarlem Leeuwarden

Den Haag

Amsterdam (zone 2) €17,1€17,7 €20,4 €22,32

€5,8

Den Haag

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Haarlem Leeuwarden

€5,8

€12,7€14,7

Den Haag

Haarlem Leeuwarden

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Delft Amsterdam (zone 1) €40,8

Amersfoort

Amsterdam (zone 2) €22,32 €20,4

€54,1

Delft

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

Amersfoort

Note: omdat gemeente Amsterdam in 2022 geen precario belasting heft voor ligplaatsen – als tijdelijke compensatie voor de omzetderving gerelateerd aan corona – zijn de Amsterdamse tarieven van 2023 in bovenstaande benchmark opgenomen. 23 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

€54,1

Delft

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in overige gemeenten

Jachthaven tarieven

BHG pleziervaart

Landelijke benchmark Internationale benchmark

3.4 Benchmark – Internationale benchmark

Overzicht soorten tarieven voor ligplaats De internationale steden hanteren verschillende grondslagen en maatstaven voor de tarieven voor ligplaatsen AMSTERDAM

Toelichting

• Gemeentelijk tarief • ligplaats

BRUGGE

STOCKHOLM

• Gemeentelijk tarief ligplaats

• Gemeentelijk tarief ligplaats • Havengeld

Maatstaf van tarief

• Per vierkante meter

• Per vaartuig

• Ligplaats: per strekkende meter • Havengeld: 2 tarieven voor kleine en grote vaartuigen

Kenmerken

• Beperkte faciliteiten • Zonering

• Beperkte faciliteiten

• Faciliteiten beschikbaar tegen extra kosten

25 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Internationale benchmark tarieven passagiersvaart De internationale benchmark laat zien dat Amsterdam relatief lage precario heft. Dit is in lijn met de benchmark van 2020. •

Amsterdam (zone 2) €20,4

Tarief per m2 kort vaartuig (22,9 m2)

•

De steekproef – bestaande uit Brugge en Stockholm – toont dat de tarieven van 2022 in lijn zijn met de benchmark uit 2020. • Waar Brugge vergelijkbare (korte boten) dan wel lagere tarieven (middel en grote vaartuigen) hanteert, vraagt Stockholm fors hogere tarieven (factor 2,5 tot 7,5). Op basis van deze steekproef is het aannemelijk dat de inzichten uit de benchmark uit 2020 nog steeds relevant zijn. Dat betekent: • De referentiegroep – met uitzondering van Brugge – hanteert (fors) hogere tarieven dan gemeente Amsterdam.

Tarief per m2 lang vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Amsterdam (zone 2) €16,5 €20,4

Amsterdam Amsterdam (gemiddeld) (zone 1) €30,6 €31,4 €40,8

€150,8

Brugge

Stockholm

Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

€133,9

Brugge

€9,1

Amsterdam (zone 2) €20,4

Stockholm Amsterdam (gemiddeld) €30,6

Amsterdam (zone 1) €40,8

Brugge

Tarieven zijn gecorrigeerd voor verschil in prijsniveau tussen landen (Bron: Price Level Index van Eurostat) 26 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

€98,9

Stockholm

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in internationale steden

4. Conclusie

Conclusie & Advies De actualisatie van de benchmark toont aan dat de uitkomsten van de eerdere benchmark en het bredere onderzoek uit 2020 nog steeds actueel zijn en er ruimte is voor verhoging van precario tarieven. Het advies is derhalve ongewijzigd: stel één tariefzone in en harmoniseer de precario tarieven met jachthavens. Op basis van de stijging van de Amsterdamse jachthaventarieven is een verdere verhoging te beargumenteren. De 2022 tarieven van de referentiegroepen zijn in lijn met de tarieven uit de initiële benchmark. De tarieven van jachthavens in Amsterdam zijn gestegen • De data actualisatie en de steekproeven tonen aan dat de 2022 tarieven in de referentiegroepen in lijn zijn met de tarieven in de benchmark van 2020 of zijn gestegen. • Bij de Amsterdamse jachthavens zijn de tarieven gemiddeld aanzienlijk gestegen ten opzichte van de data uit 2020 (+30%). • Bij jachthavens buiten Amsterdam is een lichte kostenstijging waar te nemen die in lijn is met jaarlijkse indexering. Er zijn enkele uitzonderingen met significante tariefsverhoging. • Bij de binnenhavengelden pleziervaart is ook een lichte kostenstijging waar te nemen in lijn met indexering. • Eenzelfde beeld is te zien bij andere gemeenten. • De internationale steden hebben hun tarieven ook verhoogd in lijn met indexatie.

Door de conversies naar euro en Nederlands prijspeil zien we een per saldo een lichte daling.

De tarieven van jachthavens zijn nog steeds aanzienlijk hoger en bieden ruimte voor verhoging van precario

Het advies uit het onderzoek van 2020 is daarmee nog steeds van toepassing: één tariefzone en harmonisatie met jachthavens

Advies uit het onderzoek van 2020: • Stapsgewijs verhogen van tarief naar €60 per m2 • Hanteren van één zone met één tarief

28 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

Conclusies en advies uit actualisatie: • Op basis van de significante gemiddelde tariefstijging van de Amsterdamse jachthavens t.o.v. 2020 zou een verdere verhoging beargumenteerd kunnen worden. • Een precario tarief van €65 tot €74 per m2 wordt als een reëel tarief voor het openbaar water gezien. Deze tarieven komen overeen met respectievelijk het laagste tarief voor lange vaartuigen en het toepassen van de gemiddelde tariefstijging in Amsterdamse jachthavens (+24%*) op het eerder geadviseerde precario tarief van €60. • Wij adviseren om de tarieven en de mate waarin deze reëel zijn periodiek te herijken. * Hierbij is rekening gehouden met de relatieve verhouding van de precario plichtige vaartuigen in de categorieën kort, middel, lang

Bijlage

Definities De in het onderzoek gehanteerde begrippen en definities Begrip

Definitie

Precario ligplaats

Heffing als vergoeding voor het gebruik van gemeente water voor vaartuigen.

Beroepsvaartuig

Een vaartuig, daaronder begrepen een object te water, niet zijnde een zeeschip, binnenvaartschip of dienstvaartuig, hoofdzakelijk gebruikt voor de uitoefening van een reëel bedrijf of beroep met dat vaartuig dan wel voor de uitoefening van sociaal culturele activiteiten.

Passagiersvaartuig

Een bedrijfsvaartuig, hoofdzakelijk gebruikt voor of bestemd tot: 1) vervoer van personen, of 2) om beschikbaar te worden gesteld aan één of meer personen tbv varende recreatie.

Vaartuig

Een drijvend lichaam dat wegens zijn drijfvermogen wordt gebezigd, dan wel bestemd of geschikt is, voor het dragen of vervoer te water van personen of voor het dragen of vervoer van al dan niet met het drijvend lichaam een geheel uitmakende voorwerpen.

Stationerend vaartuig

Een vaartuig dat duurzaam op een bepaalde locatie te water is afgemeerd. aan de noordzijde: het IJ; aan de oostzijde: Oosterdok, Nieuwe Herengracht, Amstel vanaf de Blauwbrug tot Amstelkanaal;

Gebied 1

aan de zuidzijde: het Amstelkanaal, Noorder Amstelkanaal, Stadiongracht; aan de westzijde: Schinkel, Kostverlorenvaart, Kattensloot, Singelgracht vanaf Kattensloot en Elandsgracht, een en ander zoals weergegeven in de kaart behorende bij de tabel.

Gebied 2

Grondgebied gemeente Amsterdam met uitzondering gebied 1

30 | Eindrapportage | Actualisatie Benchmark Precario voor Ligplaatsen Passagiersvaart

12 FEBRUARI 2021

Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart Gemeente Amsterdam

Bevindingen Het tarief en model van de precario welke de gemeente Amsterdam heft voor nachtligplaatsen in de passagiersvaart is in dit rapport nader onderzocht en toegelicht. Het onderzoek toont dat het tarief in de gemeente Amsterdam fors lager is dan de tarieven in andere internationale steden en jachthavens. Daarnaast is Amsterdam de enige gemeente die een zonering met verschillende tarieven hanteert. • Uit de landelijke benchmark blijkt dat het precario tarief van de gemeente Amsterdam aan de hoge kant zit in vergelijking met de referentiegroep met tien 100.000+ gemeenten. • De benchmark met jachthaven tarieven toont aan dat het gemeentelijke tarief een stuk lager ligt dan de jachthaven tarieven. De precario in zone 1 is ongeveer de helft van het tarief van de goedkoopste jachthaven (in Amsterdam Noord). De tarieven van jachthavens met een centrale ligging lopen op tot €274,- per vierkante meter voor kleine vaartuigen (sloepen). • Uit de internationale benchmark blijkt dat de precario in Amsterdam vergelijkbaar is met de gemeentelijke tarieven voor passagiersvaart in Brugge, maar fors lager is dan de tarieven in vier andere (Noord-) Europese watersteden met vergelijkbare omvang en toeristensector.

• De vergelijking met de hoogte van de BHG voor pleziervaart laat zien dat het bedrijfsmatig gebruik van ligplaatsen erg laat is in vergelijking met particulier gebruik, terwijl in jachthavens juist commercieel gebruik prijziger is dan particulier gebruik. 2 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Uitkomst De gemeente heeft de vrijheid om binnen de grenzen van de art. 216 en 228 Gemeentewet een precariobelasting te heffen, die niet onredelijk en willekeurig is. Op basis van de benchmark is het advies om het tarief stapsgewijs te verhogen naar €60,- per vierkante meter in 2026 om te harmoniseren met jachthavens en vergelijkbare internationale steden. In zone 1 wordt dit tarief in 2025 al bereikt. Daarnaast adviseren wij om in 2026 één zone met één tarief te hanteren net zoals de vergelijkbare gemeenten en steden. • Harmoniseren met jachthaven tarieven Tarief van €60,- per m2 in 2026

Eén zone met één tarief vanaf 2026

• Harmoniseren met internationale tarieven • Hogere tarieven voor passagiersvaart dan voor pleziervaart • Vergelijkbaar model als andere gemeenten en steden • Efficiënte uitvoering • Gelijkwaardige ligplaatsen

1. Introductie

2. Model precario Amsterdam

3. Kwalitatieve benchmark

1. Landelijke benchmark

2. Jachthaven tarieven

3. Internationale benchmark

4. BHG pleziervaart

4. Kostenonderbouwing

5. Scenario analyse

6. Bijlage

3 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

1 2 3

Inzicht in landelijke en internationale tarieven voor nachtligplaatsen voor passagiers- en beroepsvaart

Inzicht in prijzen voor jachthavens in Amsterdam en andere grote steden

Vormen van scenario’s voor precario voor ligplaatsen in openbaar water in Amsterdam

5 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Landelijke benchmark In scope • • • • • •

Vijf tot tien gemeenten Passagiers- en beroepsvaart Zonering Precario ligplaats BHG Jachthaven tarieven

Buiten scope • • •

Zeeschip, binnenvaartschip of dienstvaartuig Woonboten Op- en afstap beprijzing

Internationale benchmark In scope Vijf steden Passagiers- en beroepsvaart Zonering Tarieven ligplaats (precario, BHG en overige)

• • • •

Buiten scope • • •

6 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Zeeschip, binnenvaartschip of dienstvaartuig Woonboten Op- en afstap beprijzing

Kostenonderbouwing In scope • • •

Kostenposten Precario Passagiers- en beroepsvaart

Buiten scope • • • • •

BHG Zeeschip, binnenvaartschip of dienstvaartuig Woonboten Pleziervaart Op- en afstap beprijzing

“Het beprijzingsstelsel voor de Amsterdamse passagiersvaart is redelijk, samenhangend en transparant en geeft sturingsinstrumenten ten behoeve van een ordelijk verloop van het vaarverkeer, een optimale marktwerking, betere indeling van de openbare ruimte, en spreiding van het vaarverkeer.”

Uitgangspunten

Beprijzing

Beter benutten: schaarse ruimte eerlijk verdelen

Vermakelijkhedenretributie

Duurzaam beheer: minder overlast en meer vergroening

Tarief op- en afstaplocaties*

Reëel beprijzen: naar waarde en met gelijke kansen

Precario nachtligplaatsen * Beprijzing voor gebruik van op- en afstaplocaties moet nog worden ingevoerd

8 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Bron: Voordracht voor de collegevergadering van 22 maart 2016 (agendapunt 15)

In dit rapport zal verder worden ingezoomd op de precario voor de nachtligplaatsen. Precario is een aanslagheffing. Uitgangspunten •

Met de precario belasting voor passagiersvaartuigen worden nachtligplaatsen voor openbaar water in de gemeente Amsterdam naar waarde beprijsd.

•

In het huidige beleid is zonering toegepast om de drukte in de binnenstad te helpen verminderen.

•

Precario is geen kostendekkende belasting.

•

De tarieven zijn in 2021 voor het laatst verhoogd. In zone 1 bedroeg de jaarlijkse verhoging €5,- en in zone 2 was dit €2,50. Als er geen wijziging volgt blijft dit het tarief tot in de lengte van dagen. In het rapport wordt uitgegaan van de situatie dat de precario per 2022 wordt verhoogd. De gemeente Amsterdam kan ook een ander startjaar hiervoor hanteren.

Tarieven precario 2021 Zone 1

Zone 2

€40,per m2 ex BTW

€20,per m2 ex BTW

9 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Bron: Voordracht voor de collegevergadering van 22 maart 2016 (agendapunt 15)

Input

Output

Vervolg

Kwalitatieve benchmark • • • •

BHG Amsterdam Landelijke benchmark Jachthaven tarieven Internationale benchmark

Gevalideerde baseline: •

Kwantitatieve gegevens • • • •

Tarieven ligplaatsen gemeente Huidige vloot met afmetingen Huidige inkomsten precario Assumpties

10 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Huidige baten per ligplaats gemeente

Vergelijking van scenario’s: • •

Rondom zonering Rondom tarief

Besluitvorming omtrent toekomstige precario

In de benchmark zijn de tarieven van de Gemeente Amsterdam in 2020 vergeleken met vier referentiegroepen. Dit zijn allemaal afzonderlijke stukjes van de puzzel. Gezamenlijk genomen kan op basis van de benchmark worden geconcludeerd dat er ruimte is om de precario te verhogen. De uitkomsten van de vergelijking met de jachthaven tarieven en de BHG tarieven kan gepercipieerd worden als staatsteun.

Uitkomsten Landelijke benchmark p14-18

De tarieven van gemeente Amsterdam zijn vergeleken met tien 100.000+ gemeenten om een inschatting te maken of de precario landelijk gezien redelijk zijn. In de landelijke benchmark is te zien dat de precario in Amsterdam gemiddeld tot hoog is.

Jachthaven tarieven p19-23

In Amsterdam zijn jachthavens waar ook passagiersvaartuigen een ligplaats kunnen huren. De gemeente wil passagiersvaartuigen stimuleren om meer gebruik maken van deze jachthavens. Het prijsniveau van de private jachthavens is in Amsterdam hoger is dan in de referentiegroep. Daarnaast is in vergelijking met de jachthavens is de precario in Amsterdam laag.

12 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Internationale benchmark p24-29

BHG pleziervaart p30-32

De tarieven van gemeente Amsterdam zijn vergeleken met vijf (Noord-) Europese watersteden met een vergelijkbare toeristensector (rondvaarten) om een inschatting te maken of de precario internationaal gezien aannemelijk is.

Voor de pleziervaart in Amsterdam worden binnenhavengelden (BHG) geheven. Het uitgangspunt van dit rapport is dat bedrijfsmatige activiteiten met commerciële doeleinden hoger beprijsd worden dan voor particulieren.

De internationale benchmark laat zien dat Amsterdam relatief lage precario heft in beide zones.

De vergelijking met de BHG voor pleziervaart laat zien dat particulieren hogere tarieven betalen dan commerciële vaart.

In de benchmark zitten verschillen in de maatstaven en soorten heffingen die gemeenten en commerciële partijen vragen. Onderstaand overzicht laat de belangrijkste kenmerken zien van de verschillende varianten. PRECARIOBELASTING

Toelichting

Maatstaf van tarief

Kenmerken

HAVENGELD

JACHTHAVENS

• Aanslag voor het hebben van voorwerpen onder, op, of boven gemeentegrond waarbij de gemeentegrond voor de openbare dienst is bestemd

• Aanslag voor gebruik met vaartuigen van voor de openbare dienst bestemde in de gemeente gelegen openbare vaarwaters, kaden en oevers

• Tarief voor het gebruik maken van een private ligplaats

• Per vierkante meter • Per strekkende meter

• Per vierkante meter • Per strekkende meter • Per vaartuig • Per persoon capaciteit

• Per vierkante meter • Per strekkende meter • Per ligplaats

• Beperkte faciliteiten • Eventuele zonering

• Verschillende faciliteiten (steigers, bewaking, bevoorrading, parkeren) • Mogelijkheid om boot te verzekeren tegen diefstal, vandalisme etc.

• Beperkte faciliteiten • Eventuele zonering

13 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Landelijke benchmark

Jachthaven tarieven Internationale benchmark

BHG pleziervaart

In onderstaande tabel vindt u de selectie van 100.000+ gemeenten waar passagiersvaart in de stad gebruikelijk is en een bepaalde vorm van gemeentelijke tarieven wordt geheven. De tarieven van deze steden worden vergeleken met die van de Gemeente Amsterdam. Hierbij is het belangrijk om op te merken dat geen enkele stad helemaal vergelijkbaar is met Amsterdam vanwege de omvang van het toerisme in Amsterdam en haar grachten. Toch geeft deze referentiegroep een relatief beeld van wat redelijke tarieven zijn voor passagiersvaart in Nederland. Precario passagiersvaart (tarief)

Havengeld passagiersvaart (tarief)

Maatstaf (per)

20,40

15,60

231.112

810,24

Vaartuig

Haarlem

162.962

1130,00

25m1**

Leeuwarden

123.625

222,82

100m2

Leiden

123.655

747,19

Box (25m2)

Utrecht

357.667

28,81

Persoon capaciteit

Gemeente

Inwoners

Alkmaar

109.751

Amersfoort

157.521

6,48

Amsterdam

869.709

26,25*

Breda

183.790

6,15

Delft

103.037

52,37

Den Haag

545.863

5,55

Groningen

38,72

15 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Maatstaf (per)

Gemeente Amsterdam

Referentiegroep

• De gemeente Amsterdam maakt gebruik van zoneringen omdat het huidige vergunningstelsel gebaseerd is op 2 zones. De zonering in dit vergunningstelsel komt te vervallen

• In de referentiegroep maakt alleen Alkmaar gebruik van zoneringen, waarbij het passagiersschepen alleen is toegestaan om in Gebied II een nachtligplaats in te nemen

• De gemeente Amsterdam maakt geen onderscheid in tarieven tussen vaartuigen met een aandrijving op fossiele brandstof en vaartuigen met een elektrische aandrijving

• In de referentiegroep maakt alleen de gemeente Utrecht onderscheid tussen vaartuigen met een elektrische aandrijving en vaartuigen met een aandrijving op fossiele brandstof, waarbij elektrische vaartuigen 28% van het havengeld betalen

• De gemeente Amsterdam heft evenredig Precario op basis van de vierkante meters van het vaartuig

16 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

• In de referentiegroep maakt alleen Haarlem gebruik van verschillende tarieven waarin vaartuigen met een kleinere omvang in verhouding een hogere heffing per vierkante meter krijgen dan vaartuigen met een grotere omvang

Totstandkoming vierkante meter prijs

Niet alle gemeenten berekenen de heffingen per vierkante meter. Een aantal over de totale lengte of de capaciteit van het vaartuig. Om de tarieven van de andere gemeenten goed te kunnen vergelijken met die van Amsterdam hebben we al deze tarieven omgerekend naar de m2 prijs. Dit is gedaan om voor alle te berekenen wat het tarief is voor een klein, middel en groot vaartuig en vervolgens weer terug te brengen naar de m2 prijs, zoals onderstaand is toegelicht. Een aantal gemeenten werkt met een start bedrag of een vast bedrag per vaartuig, een groot vaartuig heeft dan relatief een lagere m2 tarief dan een klein vaartuig. Klein vaartuig

• Tarief per m1 • Tarief per m2 • Tarief per PAX

Lengte (m1)

8,29

Oppervlakte (m2)

22,91

Capaciteit (Pax)

24,23

Middel vaartuig Lengte (m1)

Groot vaartuig

Tarief klein vaartuig

22,91 (m2)

Tarief per m2

Tarief middel vaartuig

43,50 (m2)

Tarief per m2

Tarief groot vaartuig

79,13 (m2)

Tarief per m2

13,32

Oppervlakte (m2)

43,5

Capaciteit (Pax)

40,66

Lengte (m1)

19,34

Oppervlakte (m2)

79,13

Capaciteit (Pax)

81,49

Leeswijzer benchmark

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

Afmeting van vaartuig

Gemeente met laagste tarief per m2

€/m2

Precario per m2 in zone 2 Amsterdam (zone 2) €17,5 €/m2

Gemeente X

17 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Gemiddelde van zone 1 en zone 2 Amsterdam (gemiddeld) €26,3

€/m2

Precario per m2 in zone 1 Amsterdam (zone 1) €35 €/m2

Gemeente met hoogste tarief per m2

€/m2

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in overige gemeenten

Tarief per m2 groot vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

• Als we het gemiddelde tarief van de gemeente Amsterdam vergelijken met de referentiegroep heft zij in verhouding tot andere gemeenten relatief weinig belasting voor kleine vaartuigen. • Voor middelgrote en grote vaartuigen heft de gemeente Amsterdam een lager tarief dan Utrecht en Delft. • Wanneer we het tarief per zone vergelijken met de referentiegroep, zien we dat precario in zone 2 overwegend vergelijkbaar is met de referentiegroep en de precario in zone 1 hoger is dan in de andere steden, met uitzondering van Delft.

€5,6 €6,2 €7,4

Amsterdam Amsterdam (zone 2) (gemiddeld) €17,5 €21,3 €22,1€23,7 €26,3

€30,5 €32,6

Breda Den Haag Alkmaar

Haarlem Leeuwarden Amersfoort

Utrecht Leiden

Amsterdam (zone 2) €16,6 €17 €17,2 €17,5 €18,6

€5,6 €6,2 Alkmaar Breda Den Haag

Haarlem Leiden Leeuwarden

€5 €5,6 €6,2

€10,2 €12,3€14,3€14,9

Alkmaar Breda Den Haag

Groningen Haarlem Leeuwarden Leiden

€22,1

Amersfoort Groningen

Amsterdam (zone 2) €17,5

€22,1

Amersfoort

18 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Amsterdam (gemiddeld) €26,3 €26,9

Amsterdam (zone 1) €35 €35,4

Groningen Amsterdam (zone 1) €35

Utrecht

Amsterdam (gemiddeld) €26,3

€29,7

€52,4

Delft

€52,4

Delft

Amsterdam (zone 1) €35

Utrecht

€52,4

Delft

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in overige gemeenten

Landelijke benchmark

Jachthaven tarieven Internationale benchmark

BHG pleziervaart

Totstandkoming vierkante meter prijs

Niet alle jachthavens berekenen de heffingen per vierkante meter, maar een aantal over de totale lengte of de capaciteit van het vaartuig. Om de tarieven van de jachthavens in andere gemeenten goed te kunnen vergelijken met die in Amsterdam hebben we al deze tarieven omgerekend naar de m2 prijs. Dezelfde methode is gehanteerd als voor de landelijke benchmark. Klein vaartuig

• Tarief per m1 • Tarief per m2 • Tarief per PAX

Lengte (m1)

8,29

Oppervlakte (m2)

22,91

Capaciteit (Pax)

24,23

Middel vaartuig Lengte (m1)

Groot vaartuig

Tarief klein vaartuig

22,91 (m2)

Tarief per m2

Tarief middel vaartuig

43,50 (m2)

Tarief per m2

Tarief groot vaartuig

79,13 (m2)

Tarief per m2

13,32

Oppervlakte (m2)

43,5

Capaciteit (Pax)

40,66

Lengte (m1)

19,34

Oppervlakte (m2)

79,13

Capaciteit (Pax)

81,49

Leeswijzer benchmark

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

Afmeting van vaartuig

Gemeente met laagste jachthaven tarief per m2

€/m2

Precario per m2 in zone 2 Amsterdam (zone 2) €17,5 €/m2

Jachthaven in gemeente X

20 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Gemiddelde van zone 1 en zone 2 Amsterdam (gemiddeld) €26,3

€/m2

Precario per m2 in zone 1 Amsterdam (zone 1) €35 €/m2

Gemiddelde jachthaven tarief in Amsterdam per m2

€/m2

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in jachthavens Amsterdam Tarief per m2 in overige gemeenten

•

Amsterdam (zone 2) €17,5 €18,5

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

• •

Er zijn vier gemeenten in de referentiegroep die ook jachthavens in de stad hebben, maar geen van de jachthavens in andere gemeente heeft passagiersvaart. Het tarief voor een ligplaats in een jachthaven is hoger in de gemeente Amsterdam dan in de andere gemeenten. De tarieven voor jachthavens in Amersfoort en Den Haag zijn ook hoger dan de precariobelasting in zone 1 van de gemeente Amsterdam. Voor de kleine en middelgrote vaartuigen zijn de tarieven voor jachthavens in de 5 gemeenten hoger dan de precariobelasting in zone 2 van de gemeente Amsterdam.

Haarlem

€17,5 €18,5

Haarlem Amsterdam (zone 2) €12,4

Leeuwarden

€17,5 €18,5

Amsterdam (zone 1) €35

Leeuwarden

Amsterdam (zone 2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2) Tarief per m2 groot vaartuig (79,1 m2)

Amsterdam (gemiddeld) €26,3€26,5

Amsterdam (gemiddeld)

Amsterdam (zone 1)

€26,3

€35

€20,7

Leeuwarden Amsterdam (gemiddeld)

Amsterdam (zone 1)

€26,3

€35

Haarlem

21 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

€42,7

€50,4

€64,7

Amersfoort

Den Haag

Amsterdam

€42,7

€50,4

€67,1

Amersfoort

Den Haag

Amsterdam

€42,7

€50,4

€62,2

Amersfoort

Den Haag

Amsterdam

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in jachthavens Amsterdam Tarief per m2 in jachthavens overige gemeenten

•

Tarief per m2 groot vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

• • •

In de benchmark zijn de tarieven voor passagiersvaart van 1/3e van de jachthavens in Amsterdam meegenomen. Een deel van de jachthavens hebben geen ligplaatsen voor passagiersvaart en een aantal zijn niet bereid om mee te werken aan het onderzoek. De tarieven in jachthavens voor de passagiersvaart zijn, met name voor kleine vaartuigen, fors hoger dan de tarieven voor de pleziervaart. Het laagste tarief voor jachthavens is ongeveer 2 keer zo hoog als de precariobelasting in zone 1 van de gemeente Amsterdam. De tarieven voor jachthavens zijn het laagste in Amsterdam Noord en lopen sterk af naarmate de omvang van het vaartuig toeneemt. Amsterdam Amsterdam (zone 2) (gemiddeld) €17,5 €26,3

Amsterdam Amsterdam (zone 2) (gemiddeld) €17,5

€26,3

Amsterdam Amsterdam (zone 2) (gemiddeld) €17,5

€26,3

Amsterdam (zone 1) €35

€75,7

€150,6

€274,7

Laagste tarief

Gemiddelde

Hoogste tarief

Amsterdam (zone 1) €35

€61,7

€114,9

€192,9

Laagste tarief

Gemiddelde

Hoogste tarief

Amsterdam (zone 1) €35

€61,2

€82,7

€121,3

Laagste tarief

Gemiddelde

Hoogste tarief

22 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in jachthavens Amsterdam

Totstandkoming ratio

Door het tarief van de gemeente te delen door het tarief van de jachthavens in diezelfde gemeente is inzicht gecreëerd in de verhouding, de ratio, tussen deze twee tarieven. Dit vergroot de vergelijkbaarheid van de tarieven. Immers als de gemeentelijke tarieven gelijk zijn aan die in Amsterdam, maar de jachthaven tarieven veel lager dan die in Amsterdam, zal de ratio hoger uitvallen, wat suggereert dat de gemeentelijke tarieven in Amsterdam relatief laag zijn. Klein vaartuig:

Tarief per m2 gemeente

Tarief per m2 jachthavens in gemeente

Ratio tarief

Middel vaartuig:

Tarief per m2 gemeente

Tarief per m2 jachthavens in gemeente

Ratio tarief

Groot vaartuig:

Tarief per m2 gemeente

Tarief per m2 jachthavens in gemeente

Ratio tarief

Leeswijzer benchmark

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

Afmeting van vaartuig

Gemeente met laagste heffing in verhouding tot jachthaven

€ gemeente / € jachthaven

Precario per m2 in zone 2 / tarief jachthavens in Amsterdam Amsterdam (zone 2) € gemeente / € jachthaven

Gemeente X

23 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Gemiddelde precario in zone 1&2 / tarief jachthavens in Amsterdam

Amsterdam (gemiddeld) € gemeente / € jachthaven

Amsterdam (zone 1) € gemeente / € jachthaven

Gemeente met hoogste heffing in verhouding tot jachthaven

€ gemeente / € jachthaven

Verhouding tussen jachthavens en gemeente in Amsterdam Verhouding tussen jachthavens en gemeente in overige gemeenten

•

Tarief per m2 groot vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

• • •

In deze vergelijking zijn de gemeentelijke tarieven voor de passagiersvaart afgezet tegen de jachthaven tarieven voor de pleziervaart omdat jachthavens in andere gemeenten geen passagiersvaartuigen hebben. De gemeente Amsterdam heft in zone 1 ongeveer de helft van de tarieven die jachthavens de pleziervaart vragen voor een nachtligplaats. Bij twee steden, Haarlem en Leeuwarden, zijn de tarieven van de jachthavens vergelijkbaar met de gemeentelijke tarieven. Amersfoort heeft ongeveer dezelfde verhouding tussen gemeentelijke en jachthavens tarieven als Amsterdam in zone 1.

0,11

Amsterdam (zone 2) 0,27

Amsterdam (gemiddeld) 0,41

Den Haag

0,11

Den Haag

0,90

Amersfoort Amsterdam (zone 2)

Amsterdam (gemiddeld)

0,26

0,39

Den Haag

0,11

Amsterdam (zone 1) 0,52 0,54

Leeuwarden Haarlem

Amsterdam (zone 1) 0,52

0,52

Amersfoort Amsterdam (zone 2)

Amsterdam (gemiddeld)

0,28

0,42

1,15

0,82

0,90

Leeuwarden

Haarlem

Amsterdam (zone 1) 0,52

Amersfoort

24 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

0,56

0,77

0,99

Haarlem

Leeuwarden

Verhouding tussen jachthavens en gemeente in Amsterdam Verhouding tussen jachthavens en gemeente in overige gemeenten

Landelijke benchmark

Jachthaven tarieven Internationale benchmark

BHG pleziervaart

In onderstaande tabel vindt u de selectie van internationale steden op basis van omvang, toerisme en passagiersvaart. In deze steden is passagiersvaart gebruikelijk en een bepaalde vorm van gemeentelijke tarieven wordt geheven. De tarieven van deze steden worden vergeleken met die van de Gemeente Amsterdam.

Gemeente

Inwoners

Toeristen (mln overnachtingen)

Amsterdam

872.757

16,7

Bergen

271.949

Onbekend

Birmingham

1.139.249

1,1

Brugge

118.569

2,5

Göteborg

610.521

5,5

Stockholm

949.761

14,5

26 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Passagiersvaart

Havengeld/Precario

AMSTERDAM

Toelichting

Maatstaf van tarief

Kenmerken

• Gemeentelijk tarief ligplaats

• Per vierkante meter

• Beperkte faciliteiten • Zonering

BERGEN

BIRMINGHAM

BRUGGE

GÖTEBORG

STOCKHOLM

• Gemeentelijk tarief ligplaats

• Gemeentelijk tarief ligplaats • Havengeld

• Havengeld

• Commerciële verhuur ligplaats • Havengeld

• Havengeld: per bruto ton gewicht

• Ligplaats: commercieel tarief per ligplaats • Havengeld: per persoon capaciteit

• Per vaartuig

• Ligplaats: per strekkende meter • Havengeld: 2 tarieven voor kleine en grote vaartuigen

• Faciliteiten beschikbaar tegen extra kosten

• Beperkte faciliteiten • Havengeld als bijdrage aan stichting voor onderhoud waterwegen

• Beperkte faciliteiten

• Faciliteiten beschikbaar tegen extra kosten

27 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Totstandkoming vierkante meter prijs

Niet alle steden berekenen de heffingen per vierkante meter, maar een aantal over de totale lengte of de capaciteit van het vaartuig. Om de tarieven van de andere steden goed te kunnen vergelijken met die van Amsterdam hebben we al deze tarieven omgerekend naar de m2 prijs. Omdat de landen verschillende valuta en prijsniveaus hebben, zijn de tarieven hiervoor gecorrigeerd. Klein vaartuig Lengte (m1)

8,29

Oppervlakte (m2) 22,91

• Tarief per m1 • Tarief per m2 • Tarief per PAX

Middel vaartuig

Capaciteit (Pax)

24,23

Lengte (m1)

13,32

Oppervlakte (m2) 43,5 Capaciteit (Pax)

Groot vaartuig Lengte (m1)

40,66 19,34

Oppervlakte (m2) 79,13 Capaciteit (Pax)

81,49

Tarief klein vaartuig

22,91 (m2)

Wisselkoers (X/Eur)

PLI*

Tarief per m2

Tarief middel vaartuig

43,50 (m2)

Wisselkoers (X/Eur)

PLI

Tarief per m2

Tarief groot vaartuig

79,13 (m2)

Wisselkoers (X/Eur)

PLI

Tarief per m2

Leeswijzer benchmark

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

Afmeting van vaartuig

Stad met laagste tarief per m2

€/m2

Precario per m2 in zone 2 Amsterdam (zone 2) €17,5 €/m2

Stad X

28 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Gemiddelde van zone 1 en zone 2 Amsterdam (gemiddeld) €26,3

€/m2

Precario per m2 in zone 1 Amsterdam (zone 1) €35 €/m2

Stad met hoogste tarief per m2

€/m2

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in internationale steden

* Tarieven zijn gecorrigeerd voor verschil in prijsniveau tussen landen (Bron: Price Level Index van Eurostat)

Gemeente Amsterdam • De gemeente Amsterdam maakt gebruik van zoneringen om drukte in de binnenstad te verminderen

• Precario wordt geheven op basis van de oppervlakte van een vaartuig (vierkante meter)

29 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Referentiegroep • In de referentiegroep maken geen steden gebruik van zonering voor verschillende tarieven • In de referentiegroep heft alleen Stockholm het tarief voor ligplaatsen op basis van de oppervlakte van het schip (vierkante meter)

• •

Amsterdam (zone 2) €17,5

Tarief per m2 groot vaartuig (79,1 m2)

Tarief per m2 middel vaartuig (43,5 m2)

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

•

De referentiegroep vraagt, met uitzondering van Brugge, (fors) hogere tarieven dan gemeente Amsterdam Dit loopt op tot een tarief dat bijna zevenmaal hoger is voor kleine vaartuigen in Birmingham en vijfmaal hoger in de steden Bergen en Stockholm De tarieven in de steden, Birmingham, Bergen en Stockholm nemen af naarmate de vaartuigen grotere afmetingen hebben, omdat er een basistarief per ligplaats (ongeacht de afmetingen) gehanteerd wordt Amsterdam (gemiddeld) €26,3

Amsterdam (zone 1) €31 €35

Brugge Amsterdam (zone 2) €16,3 €17,5

Amsterdam (gemiddeld) €26,3

Brugge

Amsterdam (zone 2) €9,0 €17,5

Brugge

Amsterdam (zone 1) €35 €46,4

Göteborg

Amsterdam (gemiddeld) €25,5€26,3

Göteborg

Amsterdam (zone 1) €35

€88,1

€159,9 €172,8

€242,2

Göteborg

Stockholm Bergen

Birmingham

€91,0

€135,1 €141,9

Bergen

Birmingham Stockholm

€50,0

€82,5

€104,9

Bergen

Birmingham

Stockholm

Tarieven zijn gecorrigeerd voor verschil in prijsniveau tussen landen (Bron: Price Level Index van Eurostat)

30 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Tarief per m2 in gemeente Amsterdam Tarief per m2 in internationale steden

Landelijke benchmark

Jachthaven tarieven Internationale benchmark

BHG pleziervaart

Totstandkoming vierkante meter prijs

De BHG wordt geheven met een staffel en de precario per vierkante meter. Om de tarieven goed te kunnen vergelijken hebben zijn ze omgerekend naar de m2 prijs. Dit is gedaan om te berekenen wat het tarief is voor een klein, middel en groot vaartuig en vervolgens weer terug te brengen naar de m2 prijs, zoals onderstaand is toegelicht. Klein vaartuig

• Tarief per m2 uit staffel BHG

Oppervlakte (m2)* 22,91

Middel vaartuig Oppervlakte (m2)*

Groot vaartuig

43,5

Oppervlakte (m2)* 79,13

Tarief klein vaartuig

22,91 (m2)

Tarief per m2

Tarief middel vaartuig

43,50 (m2)

Tarief per m2

Tarief groot vaartuig

79,13 (m2)

Tarief per m2

* Aantal m2 wordt naar boven afgerond per halve m2

Leeswijzer benchmark

Tarief per m2 klein vaartuig (22,9 m2)

Afmeting van vaartuig

BHG tarief per m2 (elektrisch)

€/m2

Precario per m2 in zone 2 Amsterdam (zone 2) €17,5

BHG (elektrisch)

32 | Eindrapportage | Precario voor nachtligplaatsen voor passagiersvaart en beroepsvaart

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12845240/1