A - 12 Duurzaamheid en Circulaire Economie (29) 1. Collegebesluit 3 november 2020.pdf

Nummer

VN2020-023632

Directie

rve ruimte en

College van burgemeester en wethouders

B&W

duurzaamheid

Voordracht voor de College vergadering van 03 november 2020 Portefeuille

Duurzaamheid en Circulaire Economie (29)

Agendapunt

B16

Tekst van openbare besluiten

Onderwerp

wordt gepubliceerd

Uitvoeringsbeleid ‘Verplicht om aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht.’ Het college van burgemeester en wethouders besluit

1. In te stemmen met het afzien van inspraak volgens de Algemene inspraakverordening van Amsterdam omdat het onder 2 vast te stellen uitvoeringsbeleid uitsluitend wordt vastgelegd om juridisch technische redenen; 2. Vast te stellen het uitvoeringsbeleid ‘Verplicht om aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’ zoals opgenomen in bijlage 2, met als belangrijkste punten: a. Het overgangsrecht, zoals is opgenomen in artikel 9.2 van het Bouwbesluit 2012, geldt in die gebieden waar een (deel van de) infrastructuur van het bestaande stadswarmtenet aanwezig was op 1 april 2012 dan wel op die datum op grond van bestaande concessieafspraken concreet voorzienbaar was bij de ingebruikneming van aan te sluiten bouwwerken, b. In gebieden met een vastgesteld warmteplan vervalt een aansluitverplichting op grond van het overgangsrecht op het bestaande stadswarmtenet, c. Een project is in hoge mate van belang voor het milieu als het gebouw voldoet aan minimaal een energieprestatiecoëfficiënt (EPC) van 0,15 of vergelijkbare normen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) voor alle gebruiksfuncties uit het Bouwbesluit, d. In die gebieden waar lopende concessiecontracten gelden altijd in overleg te treden met de contractpartner om afspraken te maken op welke wijze wordt omgegaan met bestaande contractverplichtingen.

Kernboodschap

Het college van B&W stemt in met het vaststellen van het uitvoeringsbeleid, ‘Verplicht om aan te sluiten op hoge temperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’. In het uitvoeringsbeleid is de vaste gedragslijn die in de praktijk ontwikkeld is over de wijze waarop het overgangsrecht wordt toegepast vastgelegd. Bestuurlijke achtergrond

Regie op warmte in gebiedsontwikkeling, raad 10 september 2020, waarin aangegeven is welke belemmeringen in de realisatie van laagtemperatuur warmtenetten weggenomen dienen te worden. In de Agenda Duurzaam Amsterdam (2015) heeft de gemeenteraad waarden aangegeven die de kaders bepalen voor keuzes die in de energietransitie genomen moeten worden: betaalbaar, open en duurzaam. In de vastgestelde strategie Naar een stad zonder aardgas (2016) heeft het college die criteria herbevestigd

Gegenereerd: v1.9

1

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Duurzaamheid en Circulaire Economie (29)

Agendapunt B16

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 03 november 2020

Met de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal (april 2020) heeft de raad het transitiepad voor de energieprestatie vastgesteld. Amsterdam streeft al decennia naar een strengere energieprestatie dan het landelijke beleid voorschrijft. Tot 2024 worden de nu geldende EPC-normen omgezet naar de BENG systematiek voor alle gebruiksfuncties zoals in het Bouwbesluit omschreven.

Bestuurlijke prioriteit

n.v.t.

Wettelijke grondslag

Artikel 160 , eerste lid, onder a, van de Gemeentewet Het college is in ieder geval bevoegd: a. het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren, voor zover niet bij of krachtens de wet de raad of de burgemeester hiermee is belast; Artikel 169, eerste en tweede lid van de Gemeentewet Het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (lid 1). Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (lid 2). Artikel 2, vierde lid, onder c, van de Algemene inspraakverordening Amsterdam Het bestuursorgaan kan besluiten van inspraak af te zien als het beleidsvoornemen van ondergeschikte betekenis is dan wel uitsluitend of hoofdzakelijk om juridisch-technische dan wel redactionele redenen plaatsvindt.

Onderbouwing besluit

Aanleiding In de praktijk is gebleken dat bij de ontwikkeling en vergunningverlening van individuele bouwplannen meermalen discussies zijn gevoerd over de interpretatie van het overgangsrecht zoals opgenomen in het Bouwbesluit 2012 in samenhang met de Bouwverordening Amsterdam 2003. Gebleken is dat er bij ontwikkelaars en bevoegd gezag, behoefte is aan duidelijkheid aangaande dit onderwerp. Het voorliggende uitvoeringsbeleid beoogt hierin te voorzien en legt de reeds in de praktijk ontwikkelde en gehanteerde gedragslijn vast. Uitvoeringsbeleid ‘Verplicht om aan te sluiten op hoog temperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’

Gegenereerd: v1.9

2

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Duurzaamheid en Circulaire Economie (29)

Agendapunt B16

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 03 november 2020

Ten behoeve van het uitvoeringsbeleid is een inventarisatie gedaan naar de belangrijkste vraagpunten. De uitkomsten van de inventarisatie en oplossingen zijn verwerkt in het voorliggende uitvoeringsbeleid. In de voorbereiding is advies ingewonnen bij de gemeenteadvocaat. Het uitvoeringsbeleid is besproken met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en stadsdelen. Aansluitplicht op warmtenet In Amsterdam wordt al decennia gestuurd op aansluiten op warmtenetten. Immers, een aansluiting op een warmtenet is in alle gevallen een stap naar verduurzaming van de warmtevoorziening, ook als het warmtenet nog gevoed wordt door fossiele brandstof. De aansluiting op een warmtenet werd geregeld door een aansluitverplichting op een warmtenet in de Bouwverordening 2003 op te nemen en door concessies uit te geven. Dit voorschrift heeft ertoe geleid dat in Amsterdam bijna 100.000 woningequivalenten aangesloten zijn op het hoog- en middentemperatuur stadswarmtenet, geopereerd door ofwel Vattenfall ofwel Westpoort Warmte. De reikwijdte en de duur van het overgangsrecht is onvoldoende duidelijk bepaald. Zo is onduidelijk op welk gebied het overgangsrecht van toepassing is en is geen einddatum bepaald.

In de praktijk is voor de uitvoering een vaste beleidslijn ontwikkeld, zodat voorkomen wordt dat een beroep kan worden gedaan op een eeuwigdurend overgangsrecht en daardoor een aanzienlijke hoeveelheid nieuwbouwprojecten op bestaande hoog- en middentemperatuur stadswarmtenetten worden aangesloten. Gelet op het gemeentelijk beleid, “Regie op warmte in gebiedsontwikkeling”, (besluit college 28 januari 2020) is het de wens om nieuwbouw aan te sluiten op laagtemperatuurwarmtenetten. Beslispunten Ad 1. In te stemmen met het afzien van inspraak volgens de Algemene inspraakverordening van Amsterdam omdat het onder 2 vast te stellen uitvoeringsbeleid uitsluitend wordt vastgelegd om juridisch technische redenen, Het uitvoeringsbeleid ‘verplicht om aan te sluiten op hoge temperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’ voorziet in een beschrijving van een in de praktijk ontwikkelde gedragslijn die aansluit bij beleid inzake warmtesystemen. Het uitvoeringsbeleid beoogt duidelijkheid te geven over de wijze waarop het overgangsrecht ten aanzien van de aansluitplicht wordt toegepast. Het vastleggen hiervan vindt plaats om redenen van juridisch-technische aard. Ad 2.

Vast te stellen het uitvoeringsbeleid (‘Verplicht om aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’) zoals opgenomen in bijlage 2, met als belangrijkste punten: Met dit beslispunt stelt het college het uitvoeringsbeleid ‘Verplicht aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’ vast. In het uitvoeringsbeleid is de overgangsrechtelijke regeling volgens Bouwbesluit en Bouwverordening 2003 zoals deze in de huidige praktijk wordt toegepast, beschreven en verduidelijkt. Een aantal uitgangspunten van de regeling wordt verduidelijkt. Overgangsrecht

Gegenereerd: v1.9

3

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Duurzaamheid en Circulaire Economie (29)

Agendapunt B16

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 03 november 2020

Het overgangsrecht in artikel 9.2 lid 10 van het Bouwbesluit 2012 leidt ertoe dat de aansluitplicht van artikel 2.7.3A Bouwverordening 2003 blijft gelden, als voor een gebied op 1 april 2012 (concreet) deze aansluitplicht gold. Daarvoor is vereist: het bouwplan is gelegen binnen 40 meter van de dichtstbijzijnde leiding - ongeacht of dat een primaire of een secundaire leiding is - van het warmtedistributienet zoals dat feitelijk aanwezig was op 1 april 2012 [datum inwerkingtreding Bouwbesluit 2012] óf de kosten voor aansluiting zijn niet hoger dan de kosten zouden zijn bij een afstand van 40 meter. Ad 2a. Het overgangsrecht, zoals is opgenomen in artikel 9.2 van het Bouwbesluit 2012, geldt in die gebieden waar een (deel van de) infrastructuur van het bestaande stadswarmtenet aanwezig was op 1 april 2012 dan wel op die datum op grond van bestaande concessieafspraken concreet voorzienbaar was bij de ingebruikneming van aan te sluiten bouwwerken, Gezien de redactie van deze bepaling van de bouwverordening 2003 is er alleen sprake van een aansluitplicht als er een warmtenet in het betreffende gebied aanwezig is. Als op 1 april 2012 geen warmtenet aanwezig is, wordt geen aansluitplicht aangenomen. Dat is pas aan de orde als voor het gebied een warmteplan is vastgesteld.

Met het ‘gebied’ in de zin van deze bepaling wordt, volgens de toelichting bij de bouwverordening, het gebied bedoeld waarvoor de gemeente een concessie heeft verleend. De toelichting van de bouwverordening heeft geen regulerende status. De concessiegebieden zijn groot en kennen een zeer lange looptijd. Bovendien sluit deze interpretatie niet aan bij de regeling van het Bouwbesluit 2012, volgens welke met gebied ‘een deel van de gemeente waarin een warmtenet aanwezig is’ wordt bedoeld. Bij de beoordeling van de aansluitplicht wordt bij het begrip ‘gebied’ aangesloten bij de uitleg volgens het Bouwbesluit 2012. Ad 2b. In gebieden met een vastgesteld warmteplan vervalt een aansluitverplichting op grond van het overgangsrecht op het bestaande stadswarmtenet, Uit het Bouwbesluit of geen andere bepaling volgt niet dat door vaststelling van een warmteplan voorbij kan worden gegaan aan de aansluitplicht die op grond van het overgangsrecht geldt. Volgens het Bouwbesluit ontstaat, bij vaststellen van een warmteplan, een aansluitplicht op grondslag van het warmteplan. Een warmteplan wordt vastgesteld voor de duur van ten hoogste 10 jaar. Concessies zijn langlopende afspraken die de termijn van 10 jaar overschrijden. In de huidige praktijk wordt aangenomen dat de aansluitverplichting op grond van het overgangsrecht vervalt.

Opgemerkt wordt dat gemaakte afspraken die in de consessieovereenkomst zijn opgenomen onverminderd van kracht blijven. Ad 2c. Een project is in hoge mate van belang voor het milieu als het gebouw voldoet aan minimaal een energieprestatiecoëfficiënt (EPC) van 0,15 of vergelijkbare normen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) voor alle gebruiksfuncties uit het Bouwbesluit, Volgens de bouwverordening is afwijking van de aansluitplicht mogelijk indien blijkt dat een project in hoge mate van belang is voor het milieu. Aangenomen wordt dat een project in hoge mate van belang is voor het milieu als het project een energieprestatie heeft die lager is dan een EPC van 0,15 (voor alle gebruiksfuncties uit het Bouwbesluit). Deze norm sluit

Gegenereerd: v1.9

4

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Duurzaamheid en Circulaire Economie (29)

Agendapunt B16

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 03 november 2020

aan bij de ambitie van de gemeente zoals deze is vastgelegd in de routekaart Amsterdam Klimaatneutraal. In concessiegebieden wordt getoetst aan de opgenomen gelijkwaardigheidsbepalingen, dit om te voorkomen dat er conflicten ontstaan in de privaatrechtelijke relatie met een ontwikkelaar. Indien er in de concessie geen gelijkwaardigheidscriteria zijn opgenomen zal beoordeeld worden als hierboven beschreven. Ad 2d. In die gebieden waar lopende concessiecontracten gelden altijd in overleg te treden met de contractpartner om afspraken te maken op welke wijze wordt omgegaan met bestaande contractverplichtingen. Omdat in concessiegebieden langlopende contractafspraken zijn gemaakt wordt er altijd in overleg getreden met de contractpartner op welke wijze omgegaan wordt met bestaande contractverplichtingen. Het doel is om conflicten tussen privaatrechtelijke en publiekrechtelijke sturing te voorkomen, de samenwerkingsrelatie te behouden en, waar nodig, te versterken. Aandachtspunten Nadrukkelijk wordt gewezen op het ontbreken van jurisprudentie aangaande de vraag of het overgangsrecht eindigt indien een warmteplan is vastgesteld. Een zorgvuldige voorbereiding van de besluitvorming terzake de vaststelling van het warmteplan kan inzicht geven in eventuele risico’s. Zo kan worden gekozen om de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure toe te passen.

Een ieder heeft dan gelegenheid een zienswijze naar voren te brengen. Slotopmerking Dit uitvoeringsbeleid gaat uit van de huidige wet- en regelgeving. Het wetgevend kader rondom de energietransitie is in beweging. In de periode 2021-2022 wordt de inwerkingtreding van de Wet Collectieve Warmtevoorziening en de Omgevingswet beoogd. Deze nieuwe kaders kunnen leiden tot aanpassing van het voorliggend uitvoeringsbel

Participatie

Dit besluit is een vastlegging van de dagelijkse praktijk. Er is geen noodzaak voor participatie. In de dagelijkse praktijk doen ontwikkelaars regelmatig beroep op de bestaande regeling en worden geconfronteerd met onduidelijkheid van de huidige teksten. Voorts is de bevoegdheid tot het verlenen van vergunningen gemandateerd aan verschillende organisatieonderdelen, bijvoorbeeld stadsdelen of omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, waardoor er verschillende uitgangspunten voor ontheffing worden gehanteerd.

Financiële onderbouwing Overige toelichting

Gegenereerd: v1.9

5

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Duurzaamheid en Circulaire Economie (29)

Agendapunt B16

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 03 november 2020

Het realiseren van collectieve warmtenetten is staand beleid van de gemeente in de gebiedsontwikkeling. De gemeenteraad neemt een besluit over de duurzaamheidsambities, waaronder het warmtenet, bij de vaststelling van de investeringsnota van een bepaald te ontwikkelen gebied. De gevraagde besluiten betreffen de juridische grondslag en leiden niet tot extra gemeentelijke uitgaven of investeringen. Conclusie: Geen bezwaar.

Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Communicatie Binnen de gemeente

Opnemen in besluitenlijst

Buiten de gemeente

Opnemen in besluitenlijst - Bekendmaking Documenten Registratienr.

Naam

AD2020-077336

1. Overgangsrecht aansluitverplichting.docx (msw12)

AD2020-077338

2. KAART 2013 stadswarmtenet infrastructuur.pdf (pdf)

AD2020-077337

3. KAART Nieuwbouw aansluitverplichting.pdf (pdf)

AD2020-077911

Advies (pdf)

AD2020-072888

College van B&W Voordracht (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Mimi Eelman, 06 13973745, mimi.eelman@amsterdam.nl Besluit college van burgemeester en wethouders

Conform besloten

Gegenereerd: v1.9

6