A - 10 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32) Bijlage 2 Nota van Beantwoord

- Het DB adviseert het college om in de maanden vooraf aan de invoering van betaald parkeren de communicatie hierover te combineren met extra communicatie over de (bestaande en binnenkort nieuw te realiseren) mogelijkheden van deelmobiliteit. Wellicht kan zelfs met de aanbiedende partijen worden afgesproken dat ze in die periode een aantrekkelijke welkomstkorting bieden. Dit zelfde geldt voor de vele gebiedsontwikkelingen die in Nieuw-West komen en al gaande zijn, met name in Geuzenveld/Slotermeer en Sloterdijk. Dit zorgt voor veel verhuizingen en ook een verhuizing is voor inwoners een belangrijk verandermoment waarop mogelijk afstand kan worden gedaan van een auto. Bovendien is het voor veel nieuwe bewoners van sociale nieuwbouwprojecten vanwege het nulplafond helemaal niet mogelijk om een vergunning voor een eigen auto te krijgen. - Het DB adviseert het college om standaard bij gebiedsontwikkeling te zorgen voor een voldoende aanbod van deelmobiliteit in de directe omgeving, als het huidige aanbod nog tekort schiet. Dit zou in een zo vroeg mogelijk stadium financieel (in het investeringsbesluit) en ruimtelijk (in het openbare ruimte plan) geborgd moeten worden.

- Het DB adviseert het college om bij elke gebiedsontwikkeling direct vanaf het begin van het proces (dus ruim voor de daadwerkelijke verhuizing) extra in te zetten op communicatie over de (bestaande en binnenkort nieuw te realiseren) mogelijkheden van deelmobiliteit in dat gebied. Ook hier kan wellicht met de aanbiedende partijen worden afgesproken dat ze in die periode een aantrekkelijke welkomstkorting bieden. Nieuw-West kent een aantal bedrijvengebieden waar in de ogen van het DB ook veel kansen liggen voor deelmobiliteit. De doelgroepen en daarmee de behoeftes zijn hier echter anders dan in woongebieden. Het is van groot belang dat hierbij nauw wordt samengewerkt met die bedrijven. Voor Sloterdijk is een Green Business Club opgericht die duurzame mobiliteit als een van de speerpunten heeft. Ook is er parkmanagement actief. Het DB adviseert om vanuit het programma Deelmobiliteit (naast de samenwerking met het gebiedsteam en de projectteams van de gebiedsontwikkelingen) nauw te gaan samenwerken met de Green Business Club en parkmanagement om deelmobiliteit ook in de bedrijvengebieden optimaal in te kunnen zetten.

24

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

3.5.2 Antwoord College Het college dankt het dagelijks bestuur van stadsdeel Nieuw-West voor zijn advies. In de uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met het stadsdeel. Gezamenlijk wordt gekeken hoe het beleid het beste kan worden uitgevoerd, gegeven de situatie en ontwikkelingen in Nieuw-West. Ook samenwerking met eventuele andere partijen, zoals de Green Business Club en parkmanagement, zal worden gezocht indien de situatie daarom vraagt. De suggesties en opmerkingen in dit advies worden daarbij meegenomen. Het DB adviseert om een gedegen analyse te maken van vervoersbewegingen van de inwoners en bezoekers van Nieuw-West om het aanbod van deelvervoer aan te laten sluiten bij de behoeften. Vanuit het programma Deelmobiliteit is onder Amsterdammers onderzocht hoe de kennis, houding en het gedrag is ten aanzien van deelvervoer. Het onderzoek is uitgevoerd onder Amsterdammers van verschillende leeftijden, wonend in verschillende stadsdelen. De inzichten uit het onderzoek zijn zeer waardevol en kunnen ook voor Nieuw-West benut worden. Het DB adviseert om alles in het werk te stellen om overlast door deelvoertuigen, met name deelscooters, te voorkomen en op plekken waar overlast optreedt het free-floatingsysteem los te laten. Het college vindt het voorkomen van overlast erg belangrijk.

De gemeente is continu in gesprek met de aanbieders van deelvervoer (met name deelscooters en deel(bak)fietsen) om overlast te verminderen. Zo zijn de aanbieders verplicht om foutgeparkeerde voertuigen weg te halen. Er zijn op dit moment al een aantal gebieden waar het verboden is om de scooter te parkeren, deze worden uitgebreid in de toekomst. Daarnaast worden gebieden met smalle stoepen (<1,50m) uitgesloten van parkeren. Verder starten we in de volgende vergunningenronde voor de deelscooter met de geleidelijke uitfasering van het free-floatingsysteem (overal in de stad parkeren) ten gunste van locatie-specifieke digitale en fysieke hubs. Het DB adviseert te onderzoeken of er een mogelijkheid is om een koppeling te maken tussen deelmobiliteit en de Stadspas, om deelmobiliteit toegankelijk te houden voor inwoners die financieel moeilijk kunnen rondkomen. Het college ondersteunt inderdaad het belang van toegankelijkheid van deelvervoer wat betreft betaalbaarheid, maar heeft binnen het huidige vergunningensysteem geen invloed op prijzen van aanbieders. Betaalbaarheid blijft een punt van aandacht bij de doorontwikkeling van deelvervoer in Amsterdam. Het DB adviseert om bij de invoering van betaald parkeren in te zetten op voldoende aanbod van deelvervoer en hierover te communiceren.

In het huidige vergunningsstelsel is er geen manier om de plaatsing van aanbod op een specifieke plek af te dwingen. Wel worden de aanbieders aangespoord tijdig aanbod te plaatsen in gebieden waar betaald parkeren wordt ingevoerd. Er wordt communicatie ingezet op de plekken waar betaald parkeren wordt ingevoerd, de mogelijkheden van deelmobiliteit wordt in deze communicatie meegenomen. Ook worden er gesprekken gevoerd om aanbieders aan te sporen (tijdelijk) gunstige prijzen te rekenen. Ook adviseert het DB om bij gebiedsontwikkeling in te zetten op voldoende aanbod en communicatie. Het college verwijst deels naar het antwoord in de bovenstaande alinea. Aanvullend laat het college weten dat er op dit moment gekeken wordt hoe deelmobiliteit in nieuwe gebieden in een vroeg stadium kan worden aangeboden.

25

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Het DB geeft aan dat er veel kansen voor deelmobiliteit liggen in de bedrijvengebieden in NieuwWest en adviseert het college om samen te werken met onder andere de Green Business Club en parkmanagement. Het college verwelkomt de specifieke kennis die het stadsdeel heeft en zal proberen samenwerking tot stand te brengen tussen de deelvervoeraanbieders en vertegenwoordigers en verenigingen van en verbonden aan bedrijventerreinen.

3.6 Centrum

3.6.1 Advies Centrum Dank voor deze advies aanvraag. Vooropgesteld is voor het stadsdeel Centrum de ontwikkeling en uitbreiding van de deelmobiliteit van groot belang. Het is één van de onderdelen die de autoluw-ambitie voor deze stad mogelijk moeten maken. Deelmobiliteit kent tegenwoordig vele vormen. Ieder vorm heeft specifieke positieve en negatieve effecten op de leefbaarheid en mobiliteit in de stad.

1. Deelauto De ervaringen met deelauto’s in het Centrum zijn positief. Ze vormen een waardevolle toevoeging aan de mobiliteits-mogelijkheden van bewoners. De deelauto biedt een goed, goedkoper en steeds betrouwbaarder alternatief voor de eigen auto. Stadsbreed lijkt het aanbod zich met name te richten op de gebieden waar de vraag al hoog is. Voor Centrum is het aanbod ruim en gevarieerd. Juist voor de buitengebieden, waar het aanbod van alternatieve vervoersvormen beperkter is en de afstanden en de afhankelijkheid automobiliteit groter, zal dus ook moeten worden ingezet op vergroting en variatie van het aanbod. Het stadsdeel ondersteunt de keuze om aanbieders te stimuleren om te komen tot meer stadsbrede spreiding van het aanbod. Het dagelijkse bestuur staat positief tegenover de doelstelling van het college.

2. Deelscooter De aanwezigheid van (deel)scooters in de stad leidt tot veel ongemak, verkeersonveiligheid, zorgen en leefbaarheidsproblematiek. De voornaamste problemen hierbij zijn (1) het parkeren op de stoep ten koste van de toegankelijkheid van de stad, (2) snelheidsverschillen met andere verkeersdeelnemers , (3) onjuist, asociaal en illegaal rijgedrag qua snelheid en positie op de weg. Deze problemen doen zich voor bij zowel de deelscooter als de private brom- en snorfietsen. Bovenal constateert het stadsdeel dat de deelscooter niet bijdraagt aan drie van de vier doelen uit de nota. De logistieke functie van de deelscooter (vervoer van goederen of passagiers) is beperkt en daarmee vormt de scooter eerder een alternatief voor de gezonde fiets dan voor het eigen autobezit.

26

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

De bijdrage aan het regionaal mobiliteitssysteem is beperkt voor langere ritten (slechts 7% en naar een beperkt aantal bestemmingen) en kan voor de binnenstedelijke ‘last mile’ ook worden vervuld door gezondere alternatieven als de (elektrische) deelfiets. Aangezien blijkt dat de deelscooter slechts zeer beperkt de auto vervangt en een zeer negatief effect heeft op de beperkte ruimte en de leefbaarheid in de stad zorgt de deelscooter eerder voor meer druk op de openbare ruimte dan de beoogde vermindering van de druk. De voordelen van de deelscooter zijn in de ogen van het stadsdeel te beperkt, zeker met het overige aanbod van deelmobiliteit dat functioneler of gezonder is. Het bestaande aanbod aan deelscooters in de stad leidt op dit moment al tot te grote problemen ,waar de veronderstelde voordelen absoluut niet tegen opwegen. Uitbreiding (laat staan verdubbeling) van het aantal deelscooters in de stad is dan ook niet te rechtvaardigen. De constatering dat de hoeveelheid klachten, ondanks de eerdere uitbreiding, gelijk blijft kan positief worden uitgelegd. Het laat naar mening van het dagelijks bestuur vooral zien dat de grote overlast en druk op de leefbaarheid niet is afgenomen, ondanks de maatregelen die zijn getroffen.

Inzet zou dan ook moeten zijn om eerste deze problemen te beperken door verplichte zelfregulering door aanbieders door toepassing van de bestaande technische innovatieve mogelijkheden. Voor de stad is van belang om meer en alléén in te zetten op uitbreiding van andere vormen van deelvervoer die dezelfde functie kunnen vervullen. Onduidelijk is dan ook waarom het college kiest voor het omzetten van het deelscooter experiment naar vast beleid gezien de bestaande overlast, de kosten en capaciteit die noodzakelijk is om de negatieve effecten te beperken en de zeer beperkte positieve resultaten op de gestelde doelen van deelvoervoer. Het dagelijks bestuur adviseert daarom bovenal om in geen geval nu de hoeveelheid deelscooters in de stad te vergroten en in de komende twee jaar het deelscooter experiment te beëindigen en de daarvoor uitgegeven vergunningen tot die tijd af te bouwen. Wanneer ondanks het advies tot beëindiging van deelscootervergunningen toch wordt besloten deelscooters in de openbare ruimte te behouden dan adviseert het dagelijks bestuur en stadsdeelcommissie zelfregulering uitdrukkelijk op te nemen in de toekomstige vergunning/concessieverlening aan platform- of deelorganisaties voor mobiliteitsdiensten waarbij zowel het parkeren, het illegaal gebruik als de snelheid moet worden ondervangen.

Hierbij verwijst het dagelijks bestuur graag naar het eerder vastgestelde (en bijgevoegd advies van de stadsdeelcommissie). Ook adviseert het dagelijks bestuur om voor het hele stadsdeel Centrum te gaan werken met digitale parkeervakken en een daarbuiten geldend parkeerverbod voor deelscooters.

3. Deelbakfiets Het stadsdeel staat zeer positief tegenover de introductie van de deelbakfiets. Voor veel bewoners biedt dit een zeer goed alternatief voor het vervoer van goederen op korte afstand en het vervoer van kinderen. Daarmee vervult het een nuttig alternatief voor het autobezit in de binnenstad. Het maakt de stad toegankelijker voor jonge gezinnen en (wanneer men vasthoudt aan het eigen autobezit) geeft het meer ruimte om deze op afstand te parkeren voor de noodzakelijke langere ritten. Het dagelijks bestuur staat dan ook zeer positief tegenover deze ontwikkeling en de voorgestelde uitbreiding. Wel geldt ook bij de bakfiets dat deze veel ruimte van de voetganger kan innemen en het instellen van

vaste parkeervakken voor deze deelbakfietsen is dan ook essentieel voor de acceptatie door de stad.

27

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

4. Deelfiets Het stadsdeel Centrum is tevreden met de keuze om deelfietsen aan te bieden bij de grotere OV punten en buiten het stadsdeel Centrum. Het stadsdeel blijft van mening dat gezien de hoeveelheden fietsen, de beperkte openbare ruimte en de fijnmazigheid van het OV in de binnenstad het aanbieden van deelfietsen in het centrum ook in de toekomst niet gewenst is. Het dagelijks bestuur is dan ook voorstander van het voorzetten van het experiment in de huidige vorm Bijlage; Advies SDC; ‘Veilig onderweg een tandje erbij’ d.d. 21 maart 2023

3.6.2 Bijlage Advies stadsdeelcommissie Centrum – Veilig onderweg? Een tandje erbij! Steeds meer Amsterdammer, jong en oud(er) en zeker bewoners en bezoekers van ons compacte centrum, voelen zich onbehagelijk of onveilig op de openbare weg. Dat geldt met name voor voetgangers en voor fietsers. De aanleiding daartoe is meervoudig maar over enkele hoofdoorzaken bestaat consensus: • Een compacte volle (binnen)stad met beperkte openbare ruimte per persoon • Toenemende snelheidsverschillen op de straten en op de fietspaden vanwege elektrificatie fietsen en vermenging fietsen met scooters en brommobielen. • Grootschalig negeren van afgesproken regels (verkeersvoorschriften), gebruik mobiele apparaten tijdens de rit, asociaal (weg)gedrag. De stadsdeelcommissie (SDC) Centrum ziet deze ontwikkelingen met lede ogen aan doch wil niet lijdzaam toezien. Er is een scala aan mogelijkheden om de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze stadsgenoten en onze bezoekers te verbeteren. Daarvoor zijn binnen afzienbare tijd ook gewoon concrete acties mogelijk. Dit advies richt zich op twee zaken die direct kunnen worden opgepakt, namelijk het invoeren van meer cameratoezicht in het centrum en het steviger inzetten op het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid door een aantal relevante organisaties.

Er moet nu iets gebeuren, er kan nu iets worden ondernomen: Een tandje erbij! Camera toezicht Camera toezicht zoals bij de onderdoorgang Rijksmuseum, de west tunnel CS en een tijdelijke opstelling bij de Buysbrug (stadsdeel West) hebben de effectiviteit van dit middel ondubbelzinnig aangetoond. Project SNOR in 2022 bevestigt de potentie voor verbeteren veiligheid en de efficiënte voor handhaving door dit middel. 1. De SDC Centrum adviseert om nog in 2023 Q3 onverwijld een aantal – zeker 5 – camera’s in ons stadsdeel in te zetten voor handhaving verkeersregels door scooters, brommobielen, LEV’s en motoren. Handhaving zowel op inrij en doorrij verboden dus ook tegen de richting in rijden. Deze camera’s kunnen op wisselende locaties worden ingezet, telkens voor een bepaalde termijn (enkele tot meer maanden). Potentiële locaties periodiek te bepalen na overleg met bewonersorganisaties, BIZ’n en SDC – AANGENOMEN

28

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

2. Maatschappelijke verantwoordelijkheid Platformorganisaties en verhuurorganisaties voor mobiliteitsdiensten dienen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen en ook uit te voeren. De SDC Centrum adviseert het stadsdeelbestuur en het college om zelfregulering uitdrukkelijk op te (gaan) nemen in de vergunningsverleningen aan platform- of deelorganisaties voor mobiliteitsdiensten. Het juridisch kader biedt hiervoor de mogelijkheden als het gaat om inrijverboden, misbruik van fietspaden, fout parkeren. Dit kan op korte termijn worden genomen waarbij alle aanbieders van mobiliteit (deel)diensten worden aangesproken zodat zij in een gelijk speelveld opereren – AANGENOMEN

3.6.3 Antwoord College Het college dankt het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum voor zijn advies. In de uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met het stadsdeel. Gezamenlijk wordt gekeken hoe het beleid het beste kan worden uitgevoerd, gegeven de situatie en ontwikkelingen in Centrum. De suggesties en opmerkingen in dit advies worden daarbij meegenomen. Het college vindt het fijn om te horen dat het DB de ontwikkelingen en plannen omtrent de deelauto, deelbakfiets en deelfiets steunt. Het DB geeft aan zeer negatief te zijn over de ontwikkelingen rondom de deelscooter en adviseert de aantallen niet te verhogen, maar juist af te schalen. Het college betreurt dit. Het is begrijpelijk dat er minder enthousiasme bestaat over de verdere volwassenwording van deelscooters als deelmodaliteit, vanuit het perspectief van stadsdeel Centrum waar de negatieve aspecten van deelscooters het meest naar voren komen. Tegelijkertijd moeten deze aspecten worden gewogen tegen de bredere voordelen voor de stad waarbij de deelscooter een aanvullend mobiliteitsalternatief vormt. De gemeente is continu in gesprek met de aanbieders van deelvervoer (met name deelscooters en deel(bak)fietsen) om overlast te verminderen.

Verder starten we in de volgende vergunningenronde voor de deelscooter met de geleidelijke uitfasering van het free-floatingsysteem (overal in de stad parkeren) ten gunste van locatie-specifieke digitale en fysieke hubs. Ook wordt in de Nota deelvervoer 2023 benoemd dat we hinder proberen te vermijden door in te zetten op spreiding van het aanbod over de stad. Er kan een maximum aantal deelscooters per aanbieder worden uitgewerkt in gebieden met een bezoekersaantrekkende werking (waaronder het centrum). Het college ziet het advies van stadsdeel Centrum als extra aansporing om deze maximum aantallen verder uit te werken in de Nadere regels deelscooter 2023. Dit sluit aan bij de wens van stadsdeel Centrum om het aantal deelscooters in stadsdeel Centrum niet te verhogen. Daarnaast is er een advies van de SDC aangenomen waarin het college wordt geadviseerd om zelfregulering uitdrukkelijk op te nemen in de vergunningsverleningen aan platform- of deelorganisaties voor mobiliteitsdiensten. Het college vindt het belangrijk dat er een in goede samenwerking tussen de aanbieders en de gemeente wordt gewerkt aan zo min mogelijk overlast van deelscooters. Ook in de vergunningsvoorwaarden worden een aantal zaken van de aanbieders gevraagd, zoals een veiligheidsplan met maatregelen waarmee de aanvrager stuurt op optimale veiligheid van de gebruiker en andere weggebruikers.

29

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

3.7 Zuidoost 3.7.1 Advies Zuidoost

Het dagelijks bestuur onderschrijft de doelen voor inzet van deelvervoer en ziet een sterke noodzaak voor de uitrol in stadsdeel Zuidoost gezien; 1. De grootschalige gebiedsontwikkeling met de opgave van 50.000 nieuwe woningen/huishoudens en 30.000 nieuwe arbeidsplaatsen in de komende decennia. 2. De grote druk die er al heerst op de openbare ruimte door de mobiliteit t.b.v. een combinatie van functies in Amstel 3: werken in het kantoren en bedrijvengebied, maatschappelijke en zorginstellingen in het Medical business Park, leisure/evenementen in het Arena gebied, waar bij meerdere evenementen tegelijk tot 100.000 bezoekers van en naar het gebied reizen en de groei van het aandeel wonen in Amstel 3. Naast de mobiliteit van de huidige bewoners, bedrijven en voorzieningen in het woongebied aan de oostkant van het spoor. 3. De lage parkeernorm en beperking of afwezigheid van parkeerplaatsen voor woningen die na 2017 zijn gebouwd, waarbij desondanks de noodzaak van autogebruik aanwezig is. 4. Het ontbreken van openbare parkeerplaatsen in Amstel 3, parkeren is daar op eigen terrein of in parkeergarages. 5. De mogelijke invoering van betaald parkeren in 2024 waardoor autogebruik – en bezit verder wordt ingeperkt. 6.

De noodzaak om het aantal autobewegingen te beperken ten behoeve van schone lucht , bereikbaarheid en leefbaarheid in het stadsdeel, zie de geambieerde groeiscenario’s van het autoverkeer van maximaal 15% zoals opgenomen in het mobiliteitsplan Zuidoostflank. 7. Krapte op de woningmarkt: Met name jongeren en starters hebben moeite met het vinden van een eigen woning. Hierdoor blijven veel twintigers nog geruime tijd thuis wonen. Deze jonge werkenden hebben vaak de beschikking over een auto. Gevolg is een hoog autobezit vooral in grotere gezinnen, wat nog voortkomt uit een verleden toen de goede auto- bereikbaarheid en parkeermogelijkheden bewoners naar het stadsdeel trokken. Met de mogelijke invoering van betaald parkeren kunnen in bestaande gebieden met een ‘oude‘ parkeernorm maar 2 vergunningen per huishouden worden verkregen. Grote kans dat jongeren hierdoor hun auto weg moeten doen en open staan voor een alternatief. Vanuit economisch perspectief en een geïndiceerd risico van vervoersarmoede in enkele buurten, kan gebruik van deelvervoer, vooral de deelauto een alternatief zijn voor degenen die aangewezen zijn op autogebruik, maar zich deze eigenlijk niet kunnen permitteren vanwege de hoge vaste lasten. 9. Hubvisie Amsterdam (2021): Vanuit de Hubvisie worden dit jaar 3 deelhubs

30

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

rondom belangrijke metrostations gerealiseerd. Er worden op de korte termijn geen andere deelvervoerhubs in Zuidoost gerealiseerd. 10. Dreigende verschraling van het openbaar vervoer kan ertoe leiden dat meer reizigers aangewezen zijn op alternatieven. Met het faciliteren van deelauto’s geven we bewoners en bezoekers de mogelijkheid om wanneer noodzakelijk , gebruik te kunnen maken van de auto voor de langere afstanden , zonder dat het autobezit en gebruik substantieel stijgt en daarmee het aantal autokilometers en het beslag op de openbare ruimte. De deelfiets kan voor de forens en andere bezoekers aan het stadsdeel die met het openbaar vervoer reizen worden ingezet voor natransport tussen ov halte/ station en eindbestemming of voor transport binnen het stadsdeel. Deelscooters en E bikes kunnen worden ingezet voor de langere afstanden naar andere stadsdelen en de regio. De deelbakfiets is voor bewoners en bezoekers een goed alternatief voor autogebruik bij het vervoeren van zwaarder of groter materieel of goederen en voor het vervoer van meerdere schoolgaande kinderen tegelijk. Hiermee kan ook de verkeersdrukte en veiligheid rond scholen bij halen en brengen met de auto worden teruggedrongen. Aandachtspunten In de Rapportage deelvervoer 2022 vallen een aantal zaken op wat betreft stadsdeel Zuidoost.

- Het ontbreekt aan cijfers over de behoefte aan deelvervoer specifiek voor Zuidoost. - Het servicegebied voor free floating deelauto’s is gering. Er is geen dekking in Venserpolder, D-buurt, E-buurt, Bijlmermuseum, K-buurt, Geerdinkhof/Kantershof, Nellestein, Gein, Holendrecht en Reigersbos. - Het aantal vaste standplaatsen voor deelauto’s is ook zeer gering. Er zijn maar 14 vaste standplaatsen in het stadsdeel te vinden. - Het deelfietsexperiment stationsomgeving is met de uitvoering door twee aanbieders die er vroegtijdig mee ophielden geen succes gebleken. In 2022 zijn er slechts 15 deelfietsen in het stadsdeel geplaatst. GoAbout heeft zich inmiddels teruggetrokken als aanbieder. Hierdoor is het kleine aanbod dat er was inmiddels weer van straat verwijderd. Een evaluatie over het mislukken van dit experiment in de vorm van een quick scan is noodzakelijk voordat wordt besloten tot verlenging. - Er is in Zuidoost nog niet gestart met het aanbieden van deelbakfietsen. - Een experiment met E-bikes van werkgevers via Zuidoost Bereikbaar vond plaats tijdens de corona epidemie toen veel werknemers thuis werkten. Hierdoor kon het project niet goed geëvalueerd worden en waren de resultaten niet bruikbaar ten behoeve van voortzetting van het aanbod - Voor de deelscooter mogen aanbieders zelf het servicegebied bepalen.

Het aanbieden van deelscooters in Zuidoost is dus een afweging die de aanbieder maakt. Dit komt er op neer dat er in Zuidoost slechts een paar hele kleine servicegebieden zijn bij de Spinozacampus (D-buurt) en bij de metrostations tussen Duivendrecht en Holendrecht. Hiermee ligt het aanbod van de deelscooter in Zuidoost veel lager dan de rest van de

31

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

stadsdelen -Het DB spreekt haar waardering uit over het uitbreiden van de contracten met de huidige aanbieders, waarbij gestimuleerd wordt meer deelauto’s en -scooters in Zuidoost te plaatsen. Het DB plaatst wel kanttekeningen bij het gebruik van deelscooters binnen het stadsdeel. Met de komst van meer deelscooters in het stadsdeel kan de druk op de fietspaden toenemen. Onervaren en roekeloze scooterrijders op het fietspad kunnen voor onveilige situaties zorgen. Anders dan in de rest van Amsterdam zijn snorfietsen hier ‘langzaam’ verkeer, vanwege de scheiding van verkeersstromen [autoverkeer op de dreven] aangewezen op gebruik van fietspaden. - tot 40% van de bezoekers aan evenementen maakt gebruik van de auto. De verwachting is dat dit niet gauw zal veranderen zolang het openbaar vervoer nog te weinig betrouwbaar en het aanbod nog onvoldoende is om een goede bereikbaarheid en terugreis in de avond en nacht voor deze bezoekers te garanderen. Samengevat zijn de spreiding, het aandeel , het aanbod en de toegang tot deelvervoer in stadsdeel Zuidoost zeer beperkt. De ontwikkelingen binnen stadsdeel Zuidoost bieden voldoende kansen en aanknopingspunten om deelvervoer tot een succes te maken. Het DB adviseert Specifiek voor Zuidoost behoefteonderzoek naar deelvervoer te doen voor de verschillende categorieën bezoekers en bij nieuwe en zittende bewoners.

Hiermee kunnen vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd. Benoem in het programma van eisen bij nieuwe concessies contracten/aanbestedingen voor deelvervoer concrete aantallen en dekkingsgebieden. Onderzoek met een quick scan wat de reden is van het mislukken van de pilot deelfietsen rond stations in Zuidoost en besluit met de lessen van het experiment of en hoe het experiment wordt voortgezet. Bekijk de mogelijkheid om ook E-bikes in het experiment mee te nemen.

Het uitbreiden van nieuwe OV-verbindingen loopt meestal achter op de nieuwbouw. Deelvervoer kan de vervoersvraag in de tussentijd opvangen. Verhuizing naar een nieuwe buurt en omgeving kan betekenen dat men meer openstaat of genoodzaakt is tot gedragsverandering zoals gebruik van deelauto in plaats van de eigen auto of de overstap van de auto naar andere vervoersvormen. Zorg bij oplevering van nieuwe buurten voor een divers aanbod van deelvervoer. Benut de kans om bij gebiedsontwikkeling ook de deelbakfiets in te voeren, die nu nog ontbreekt, door een pilot te starten met het aanbieden van deelbakfietsen. Mogelijk wordt er in 2024 gestart met de uitbreiding van betaald parkeren in Zuidoost. Het DB adviseert maatregelen te nemen op het gebied van communicatie en promotie van deelvervoer, die inspelen op de mogelijke invoering van betaald parkeren. Tevens wordt geadviseerd om in deze gebieden de dichtheid van deelauto’s te verhogen, zodat er van meet af aan een betrouwbaar deelautosysteem is waar bewoners op kunnen overstappen. Het is hierbij

32

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

noodzakelijk om zowel met vaste standplaats voor regionale afstanden als free floating auto’s voor de binnenstedelijke ritten. Het toevoegen van aanbod deelscooters zou kunnen bijdragen aan het reeds bestaande gevoel van onveiligheid van de fietspaden. Het aanbieden van deelscooters zou gepaard moeten gaan met een goede voorlichting en focus op gebruik voor de lange afstand. Gebruik binnen het stadsdeel en de drukke woonbuurten moet worden ontmoedigd. Deelvervoer zou een rol kunnen spelen bij het terugdringing van vervoersarmoede. Het DB adviseert daarom te onderzoeken hoe bijvoorbeeld de stadspas kan worden ingezet bij het toegankelijk maken van deelvervoer voor mensen met een smalle beurs.

Om het fietsgebruik en te stimuleren, moet de focus voor bewoners in Zuidoost wel gericht blijven op eigen fietsbezit, net als de bewoners van andere stadsdelen. Zuidoost heeft daarin nog een inhaalslag te maken. Dit blijft de meest laagdrempelige en duurzame manier van verplaatsen binnen het stadsdeel. Voor de langere afstanden kan een aanbod van elektrische deelfietsen wenselijk zijn. Hiervoor zou een pilot gestart kunnen worden, gericht op bewoners. Voor de unieke situatie van de evenementen in het ArenAgebied welke gepaard gaan met pieken zeer grote aantallen bezoekers het jaar rond, moeten specifieke doelgroep gerichte deelvervoer concepten uitgewerkt worden. Onderzoek de mogelijkheid van een pilot deelvervoer i.c.m. parkeren op afstand. Breidt hiervoor het aantal hubs uit, 3 deelhubs rond metrostations is hiervoor niet toereikend.

Het dagelijks bestuur neemt aanvullend het advies van de stadsdeelcommissie over. In het eerder afgegeven advies “uitbreiding betaald parkeren” heeft de Stadsdeelcommissie onder adviespunt 10 aangegeven dat deelvervoer in Zuidoost gestimuleerd en gefaciliteerd dient te worden als één van de alternatieven voor het bezit en gebruik van de eigen auto door bewoners in Zuidoost. De conceptreactie van het DB op het gevraagde advies “deelvervoer” is in lijn met hetgeen de SDC eerder heeft gesteld. Het DB lijkt welwillend te staan ten opzichte van ontwikkelingen die een uitbreiding van de verschillende vormen van deelvervoer inhouden. Er worden nog wel onzekerheden en risico’s benoemd en er wordt geadviseerd om nadere onderzoeken te verrichten en waar mogelijk met pilots te starten om ervaring op te doen. De formuleringen van het DB komen de SDC als prudent voor en de standpunten kunnen door de SDC worden overgenomen. Op het onderdeel “deelauto” maakt de SDC wel een meer uitgebreide analyse en een meer concrete advisering dan het DB. De deelauto kan voor iedere bewoner in Zuidoost een alternatief zijn voor een eigen auto maar de afwegingen in de te maken keuze kunnen zeer uiteenlopend zijn. Het maakt voor een

33

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

bewoner ook een groot verschil of die een eigen parkeergelegenheid heeft dan wel tegen lage kosten op een openbare parkeerplek kan staan of dat die bewoner niet over een eigen parkeergelegenheid beschikt en evenmin tegen acceptabele kosten op een openbare parkeerplek kan gaan staan. Een “eigen” auto hoeft overigens niet noodzakelijk eigendom van een bewoner te zijn, het gaat erom of die bewoner een (bijna) exclusief gebruiksrecht voor die auto heeft. Als vanaf volgend jaar betaald parkeren in bijna geheel Zuidoost een feit wordt dan zal, in veel gevallen, de deelauto niet snel goedkoper zijn voor de mensen met eigen parkeergelegenheid of met een parkeervergunning voor ongeveer 36 euro per 6 maanden. Bij de huidige tarieven zal er dan duidelijk minder dan 5.000 km per jaar gereden moeten worden voordat de deelauto per gereden kilometer echt goedkoper wordt. De praktische beperkingen van de deelauto in de zin dat de beschikbaarheid nooit zo goed kan zijn als van de eigen auto en het emotionele aspect dat de deelauto geen “eigen” domein is, zullen deze bewoners zeker in een te maken keuze laten meewegen. Geheel anders liggen de afwegingen voor de groeiende groep bewoners van woningen/appartementen gebouwd vanaf jaar 2017 die geen eigen parkeergelegenheid (meer) hebben én ook geen parkeervergunning voor een openbare parkeerplek (meer) kunnen verkrijgen.

Als deze bewoners al parkeerruimte van een derde/private partij kunnen huren dan slechts tegen hoge kosten tot wel 300 euro per maand. Voor hen zal de vergelijking tussen de eigen auto en de deelauto veel sneller in het voordeel van de deelauto uitvallen. Een deelauto in Amsterdam Zuidoost heeft als voordeel dat deze geen vaste standplaats hoeft te hebben maar een free float kent binnen geheel Zuidoost voor niet (volledig) elektrische auto’s (kosten vergunning euro 56,72 per 6 maanden) of zelfs een free float binnen geheel Amsterdam voor volledig elektrische auto’s (kosten vergunning euro 459,34 per 6 maanden). Een rit met de deelauto naar de binnenstad van Amsterdam om de auto daar vervolgens gewoon vele uren te parkeren is dan veel goedkoper dan met de eigen auto omdat er niet euro 7,50 per uur voor het parkeren betaald hoeft te worden. Het enige probleem voor de deelauto lijkt te zijn dat deze wel eens te succesvol zou kunnen worden in Zuidoost omdat er straks zoveel inwoners zullen zijn die realiter geen eigen auto kunnen aanhouden en dan een deelauto als alternatief daarvoor zullen nemen.

Concrete aanbevelingen: • faciliteer de deelauto in Zuidoost op alle mogelijke manieren, leg de deelauto geen strobreed in de weg • laat de huidige, relatief lage, kosten voor een parkeervergunning (euro 56,72 per 6 maanden respectievelijk euro 459,34 per 6 maanden) ongemoeid • stel geen limiet vast voor een maximumaantal af te geven parkeervergunningen voor de deelauto • bewoners van Zuidoost moeten keuzevrijheid hebben om de deelauto of een andere vervoersoptie te nemen die het meest aansluit bij wensen/behoeften • zorg voor een gezonde concurrentie tussen verschillende aanbieders van deelvervoer, zodat bewoners kunnen kiezen uit een divers aanbod passend bij hun wensen/behoeften • zorg voor een flexibel regelgevend kader dat ruimte biedt aan nieuwe ontwikkelingen en tegelijkertijd de veiligheid en belangen van de gebruikers beschermt • moedig flexibele deelvervoermodellen aan, zoals free-floating en peer-to-peer platforms

34

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

omdat deze modellen voor bewoners de mogelijkheden kunnen vergroten en het deelvervoer toegankelijker maken • stimuleer innovatieve en diverse deelvervoeroplossingen die de mobiliteit in Zuidoost kunnen verbeteren Bevestiging van een onderdeel uit advies DB: • geef korting op een abonnement voor een deelauto aan stadpashouders Tot slot Deelvervoer is slechts een onderdeel van mobiliteit. De SDC kan niet genoeg benadrukken dat mobiliteitsvraagstukken altijd integraal beoordeeld moeten worden. Verschillende soorten van vervoer moeten in relatie tot elkaar worden bezien en zoveel mogelijk op elkaar worden afgestemd. In dat kader is het belangrijk dat de kwaliteit van het openbaar vervoer (OV) niet verslechterd maar juist verbeterd of wordt uitgebreid als zeer belangrijk onderdeel in de totale mobiliteitsmix.

35

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

3.7.2 Antwoord College Het college dankt het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost voor zijn advies. In de uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met het stadsdeel. Gezamenlijk wordt gekeken hoe het beleid het beste kan worden uitgevoerd, gegeven de situatie en ontwikkelingen in Zuidoost. De suggesties en opmerkingen in dit advies worden daarbij meegenomen. Het DB adviseert specifiek voor Zuidoost een behoefteonderzoek naar deelvervoer te doen zodat vraag en aanbod op elkaar kunnen worden afgestemd. Vanuit het programma Deelmobiliteit is onder Amsterdammers onderzocht hoe de kennis, houding en het gedrag is ten aanzien van deelvervoer. Het onderzoek is uitgevoerd onder Amsterdammers van verschillende leeftijden, wonend in verschillende stadsdelen. De inzichten uit het onderzoek zijn zeer waardevol en kunnen ook voor Zuidoost benut worden. Daarnaast worden de drie hubs die in Zuidoost geopend worden gemonitord. Ook dit geeft inzicht in het gebruik van deelvervoer. Het DB adviseert bij nieuwe concessies contracten/aanbestedingen voor deelvervoer concrete aantallen en dekkingsgebieden te benoemen. Binnen het huidige vergunningensysteem wordt er ingezet op spreiding en maximale aantallen in drukke gebieden voor deeltweewielers. Tegelijkertijd worden vormen van aansturing onderzocht, waaronder een concessie.

Binnen het convenant ‘Autodelen van niche naar mainstream’ is zowel spreiding als meer aanbod in onder andere Zuidoost een van de afspraken. Het DB adviseert met een quick scan te onderzoeken wat de reden is van het mislukken van de pilot deelfietsen rond stations in Zuidoost om daarna te kijken hoe het experiment doorgezet kan worden, eventueel met elektrische deelfietsen. Het hele deelfietsexperiment wordt nog geëvalueerd, ervaringen in Zuidoost worden hierin meegenomen. Op basis van de gewijzigde beleidsregel voor buurthubs worden er nieuwe locaties gerealiseerd waar ook (elektrische) deelfietsen in komen te staan. Op dit moment zijn er verschillende trein-/metrostations in Zuidoost in beeld om hubs te realiseren. Het DB vraagt het college te zorgen voor deelmobiliteit bij de oplevering van nieuwe buurten. Op dit moment wordt gekeken hoe deelmobiliteit in een vroeg stadium kan worden aangeboden in nieuwe buurten, om zo de minder goede bereikbaarheid met OV op te vangen. De deelbakfiets wordt daarnaast stadsbreed uitgerold, waarmee er aanbod komt in Zuidoost. Het DB adviseert om bij de invoering van betaald parkeren in te zetten op voldoende aanbod van deelvervoer en hierover te communiceren. In het huidige vergunningsstelsel is er geen manier om de plaatsing van aanbod op een specifieke plek af te dwingen.

Wel worden de aanbieders aangespoord tijdig aanbod te plaatsen in gebieden waar betaald parkeren wordt ingevoerd. Er wordt communicatie ingezet op de plekken waar betaald parkeren wordt ingevoerd, de mogelijkheden van deelmobiliteit wordt in deze communicatie meegenomen. Ook worden er gesprekken gevoerd om aanbieders aan te sporen (tijdelijk) gunstige prijzen te rekenen. Het DB geeft aan dat het aanbieden van deelscooters gepaard moet gaan met goede voorlichting en een focus op de lange afstand. Het college is het hiermee eens. Deeltweewielers bieden gezamenlijk een alternatief voor het gebruik van de privéauto. Alle aanbieders van de verschillende modaliteiten worden gevraagd actief voorlichting te geven over de verkeersveiligheid.

36

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Het DB adviseert te onderzoeken hoe de stadspas ingezet kan worden bij terugdringen van vervoersarmoede, om deelmobiliteit toegankelijk te maken voor mensen met een smalle beurs. Het college ondersteunt inderdaad het belang van toegankelijkheid van deelvervoer wat betreft betaalbaarheid, maar heeft binnen het huidige vergunningensysteem geen invloed op prijzen van aanbieders. Betaalbaarheid blijft een punt van aandacht bij de doorontwikkeling van deelvervoer in Amsterdam. Het DB geeft aan dat Zuidoost fietsgebruik en fietsbezit blijft stimuleren bij de bewoners in Zuidoost. Voor langere afstanden kan het aanbod van elektrische deelfietsen wenselijk zijn. Op dit moment is het experiment deelfietsen nog steeds actief, het aanbieden van elektrisch deelfietsen is onderdeel van dit experiment en de resultaten hiervan worden meegenomen in de evaluatie en de verdere plannen. Het DB vraagt specifieke doelgroepgerichte deelvervoer concepten uit te werken om de pieken in de bezoekersaantallen rondom het ArenAgebied op te vangen. Op dit moment wordt gewerkt aan het toevoegen van deelvervoer aan P+R locaties, zoals opgenomen in het onlangs vastgestelde nieuwe P+R beleid. Specifiek voor evenementen ligt er een grotere bereikbaarheidsvraag, waar deelvervoer een rol in kan vervullen. Op dit moment zijn er drie locaties rondom de ArenA waar deelscooters kunnen parkeren.

In samenwerking met het gebiedsteam willen we de mogelijkheden voor uitbreiding bespreken. Verder neemt het DB het advies over van de Stadsdeelcommissie (SDC). De SDC wil dat deelvervoer in Zuidoost gestimuleerd en gefaciliteerd wordt als een van de alternatieven voor het bezit en gebruik van de eigen auto. Daartoe adviseren zij de deelauto op alle mogelijke manieren te faciliteren, adviseren zij dat bewoners van Zuidoost keuzevrijheid moeten hebben om de deelauto of een andere vervoersoptie te nemen die het meest aansluit bij wensen en behoeften, en adviseren zij te zorgen voor een flexibel regelgevend kader. Daarnaast adviseren zij flexibele deelvervoermodellen aan te moedigen en innovatieve en diverse deelvervoeroplossingen te stimuleren. Het college vindt het prettig dat de SDC het gebruik van deelvervoer ondersteunt. Amsterdam zet ook de komende jaren in op verdere groei van deelvervoer als alternatief voor de eigen auto door vergroting van de mobiliteitskeuzes en ten behoeve van efficiënt gebruik van de beschikbare openbare ruimte in de stad. Flexibele deelvervoermodellen en innovatieve deelvervoeroplossingen zijn hier onderdeel van. Daarnaast adviseert de SDC om de relatief lage kosten voor een parkeervergunning ongemoeid te laten. Op dit moment zijn er geen plannen om de kosten voor een autodeelvergunning te verhogen.

Ook adviseert de SDC om geen limiet vast te stellen voor een maximumaantal af te geven parkeervergunningen voor de deelauto. Op dit moment is er alleen een limiet voor free-floating deelauto’s. Voor andere vormen van deelauto’s zijn er geen limieten. Tot slot adviseert de SDC om te zorgen voor een gezonde concurrentie tussen verschillende aanbieders van deelvervoer, zodat bewoners kunnen kiezen uit een divers aanbod passend bij hun wensen/behoeften. Het college stimuleert binnen het huidige systeem diversiteit in vormen van deelvervoer en aanbieders, om zo bewoners te laten kiezen wat het best past bij hun wensen/behoeften. In hubs worden bijvoorbeeld al verschillende vormen van deelvervoer en deelvervoer van verschillende aanbieders aangeboden, om zo te zorgen voor keuzevrijheid voor de Amsterdammer.

37

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

3.8 Noord 3.8.1 Advies Noord Inbedding van deelvervoer in mobiliteitsplan Noord Het DB Noord is de nota deelvervoer 2023 ter advisering aangeboden. Deze nota reflecteert en verdiept op de ontwikkelingen en gedane experimenten op het gebied van o.a. deelauto’s, deel(elektrische)fietsen en deelscooters binnen de gemeente Amsterdam. Verder wordt helder uiteengezet dat elke vorm van deelvervoer een eigen mobiliteitsdoelstelling vervult en deelvervoer hiermee geen one-size-fits-all concept is. Het DB ziet deelvervoer in Noord als noodzakelijke aanvulling op overige vervoersopties en omarmt de verdere gecontroleerde uitrol van deelvervoer. In het mobiliteitsplan Amsterdam Noord staat bijvoorbeeld het volgende aangegeven. ‘’De aanpak is om eerst het voetgangers- en fietsnetwerk op orde te krijgen, te experimententeren met slimme mobiliteitsoplossingen en een significante verbetering voor het openbaar vervoer te realiseren. Ook wordt ingezet op deelmobiliteit en hubs in zowel gebiedsontwikkeling als bestaand Noord’’ Wat het DB betreft valt en staat de verdere ontwikkeling van deelvervoer met de overige mobiliteitsontwikkelingen binnen het stadsdeel en is, zoals genoemd in het mobiliteitsplan, een volwaardig ov-netwerk, goed onderhouden fietspaden en een dekkend aanbod van deelvervoer essentieel om een beperktere rol van de auto waar te kunnen maken.

Ook de stadsdeelcommissie heeft het DB geadviseerd om deelvervoer verder te stimuleren als belangrijke aanvulling op de bestaande mobiliteitsopties. Tevens wil het DB graag dat in de gaten gehouden of de verdere uitrol van betaald parkeren leidt tot extra motivatie/vraag naar deelvervoer binnen het stadsdeel. Aanbod deelvervoer in Amsterdam Noord Het aanbod van deelvervoer in Amsterdam Noord is momenteel nog vrij beperkt in vergelijking met andere stadsdelen. De private aanbieders van deelvervoer werken namelijk vraag gestuurd en geven aan dat de vraag vanuit onze inwoners naar deelvervoer beperkt is. Anderzijds constateren wij dat het omarmen van deelmobiliteit ook een kwestie van gedragsverandering en gewenning is. Het feit dat er weinig aanbod is zorgt er ook voor dat de bewoners in Amsterdam-Noord het nog niet als serieuze optie beschouwen, waardoor gewenning en gedragsverandering ook niet plaats kan vinden. Het DB vindt dat deze vicieuze cirkel vraagt om een doorbraak. We zijn content dat dit erkend wordt in de nota deelvervoer en er specifiek wordt ingezet op meer aanbod in de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Verhoging van aanbod en vergroting van het servicegebied is essentieel om bijvoorbeeld de deelauto daadwerkelijk een alternatief te laten zijn voor de privéauto.

Echter uit de nota deelvervoer blijkt nog niet op welke wijze private partijen geprikkeld zullen worden om hun aanbod en servicegebied te vergroten. Graag horen we welke sturingsmogelijkheden we als gemeente hebben om dit voor elkaar te krijgen. In de nota deelvervoer staat tevens ‘In Noord, Nieuw-West en Zuidoost is in beperkte mate deelvervoer beschikbaar. Het autobezit is hier bovendien hoger, waardoor er nog minder vraag is naar deelvervoer. Tegelijkertijd is het aanbod van openbaar vervoer buiten de Ring A10 en ten noorden van het IJ minder dan in de rest van de stad, wat juist een stimulans voor deelvervoer vormt’’. Het DB wil vanwege de strekking van deze quote wel benadrukken dat deelvervoer beschouwd moet worden als belangrijke aanvulling op hoogwaardig openbaar vervoer en zeker niet beschouwd zou moeten worden als eventuele vervanging van openbaar vervoer. Verder is het DB is verheugd om te zien dat er door middel van gerichte communicatie in wordt gezet op het onder ogen brengen van het aanbod en de voordelen van deelvervoer, waarmee ingezet wordt op gedragsverandering. Het DB adviseert om hier ook gebruik te maken van een buurt en doelgroep gerichte aanpak, om

38

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

daadwerkelijk zoveel mogelijk inwoners te bereiken en hiermee de toegankelijkheid en inclusiviteit te verhogen. Tevens willen we de beperkte aansluiting van de pontverbindingen op het openbaar vervoer (Zamenhofstraat, IJplein, Buiksloterweg, Distelweg & NDSM) onder aandacht brengen. Graag willen we gezamenlijk nadenken over een plan & uitwerking hoe we met aantrekkelijke deelmobiliteit de rest van Noord en regio beter bereikbaar maken voor mensen die gebruik willen maken van deelmobiliteit. Ook willen we graag benadrukken dat Landelijk Noord niet vergeten dient te worden in de verdere uitrol. Als stadsdeel willen we ook in gesprek met ondernemers, om te onderzoeken wat zij kunnen doen om aan te haken bij deelmobiliteit. Uitdagingen omtrent deelvervoer in Amsterdam Noord. We hebben zorg omtrent overmatig alcoholgebruik van bestuurders bij bijvoorbeeld elektrische deelfietsen of elektrische scooters, wat voor gevaarlijke situaties kan zorgen. We omarmen hierom bestaande experimenten zoals de verkenning van een alcoholslot in bijvoorbeeld de weekenden op de elektrische vervoersmiddelen. Verder delen we de zorg omtrent misbruik van de schaarse openbare ruimte. Deelvervoer heeft een positieve impact op het vrijmaken van de openbare ruimte, maar er zijn helaas ook voorbeelden van geparkeerde deelscooters die de doorgang op het voetpad volledig blokkeren.

In de nota wordt aangegeven dat er ‘’verschillende maatregelen zijn getroffen om de parkeerhinder te verminderen’’. Helaas komen ons nog steeds voorbeelden ter ore waar parkeerhinder daadwerkelijk impact heeft op de toegankelijkheid van de fiets en voetpaden. Graag zouden we zien dat in de nota deelvervoer de genomen maatregelen concreter worden beschreven, zodat de stadsdelen op de genomen maatregelen kunnen adviseren. We willen meegeven dat aangewezen plekken voor tweewielers, in plaats van free floating, hier een bijdrage aan zou kunnen leveren. Graag zouden we dit willen meegeven bij verdere implementatie in Noord. Noord is tevens een stadsdeel waar veel gebiedsontwikkeling plaatsvindt. Als deelvervoer in deze wijken een volwaardig alternatief dient te zijn voor de privé auto raden we aan om in een zo vroeg mogelijk ontwerp stadium na te denken over de ruimtelijke inpassing van eventuele mobiliteitshubs rondom deze gebieden, wat we tot op heden nog onvoldoende zien gebeuren. Betreffende betaalbaarheid: We snappen dat we als gemeente beperkte sturingsmogelijkheid hebben aangezien het aanbod door private partijen plaatsvindt. Echter willen we graag meegeven dat deelvervoer wat ons betreft voor al onze bewoners betaalbaar dient te zijn. Pilots in Noord.

• Als stadsdeel Noord houden we ons aanbevolen voor de uitrol van verdere pilots omtrent deelmobiliteit en willen we er graag op toezien dat deze niet alleen in de nieuwe wijken worden uitgerold. Als voorbeeld benoemen we graag Molenwijk, waar het beschikbare openbaar vervoer de afgelopen jaren minder is geworden. Hoewel we ook inzetten op een fijnmaziger ov-aanbod in deze wijk is dit wat ons ook betreft een geschikte buurt om te faciliteren met deelauto’s of deelfietsen. Tevens willen we een interessant experiment in Tuindorp Oostzaan onder de aandacht brengen. Hier hebben meer dan twintig bewoners zelfstandig de keus gemaakt om hun privéauto’s in te ruilen voor een aantal deelauto’s. Dit om als buurt de CO2-uitstoot terug te dringen en de samenhang in de buurt te bevorderen. We adviseren om vanuit het programma deelmobiliteit in gesprek te gaan met soortgelijke initiatieven en van de bevindingen en obstakels te leren. • In Noord worden er op de IJdoornschool-locatie sociale huurwoningen gerealiseerd voor ouderen. Bij de realisatie van sociale huurwoningen wordt een flexibele parkeernorm gehanteerd (tussen de 0 en 1). De corporatie die de woningen gaat realiseren heeft in dit geval een parkeernorm van 0 aangehouden. Indien hier ouderen wonen, die door een medische oorzaak niet in staat zijn om meer dan 100 meter te lopen, kan de situatie ontstaan dat hier

39

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

vraag naar parkeren op kenteken ontstaat. Dit dient de gemeente dan vervolgens in de openbare ruimte te realiseren. Wij roepen op om met het programma deelvervoer en de betrokken directies in gesprek te gaan over deze casus, te onderzoeken of deelvervoer hier een oplossing zou kunnen bieden en gezamenlijk te bekijken hoe en welke mate van deelvervoer we hier kunnen organiseren. Gebundelde adviezen vanuit Noord. • Verken een buurtgerichte en doelgroepgerichte aanpak om in te zetten op gedragsverandering dat leidt tot intensiever gebruik van deelvervoer. • Neem de stadsdelen proactief mee in de problematiek omtrent parkeerhinder die optreedt bij stalling van deelfietsen en deelscooters, zodat we kunnen adviseren over de te nemen maatregelen. Betrek hierbij ook belangengroeperingen zoals Amsterdam Noord Toegankelijk. • Verken actief de mogelijkheden tot verdere uitrol van deelvervoer pilots in Noord en beperk daarmee niet tot de nieuwe wijken, maar zet daarbij ook in op de gebieden die geraakt zijn bij de verschraling van het OV en verder van de stations af zitten. Betrek hier de gebiedsteams en de stadsdeelcommissie bij die als ogen en oren van de wijk fungeren. • Neem de eventuele ruimtelijke inpassing van mobiliteitshubs in nieuwe buurten in een zo vroeg m0gelijk stadium mee in het ontwerp en zorg ervoor dat hier vroegtijdig ruimte voor wordt gereserveerd.

• Probeer het perspectief en de wensen van de eindgebruiker meer mee te nemen in het deelvervoer beleid. Als de gebruiker/inwoner bijvoorbeeld behoefte heeft aan het stallen van deelfietsen buiten de openbare ruimte en in stallingen, bekijk dan zorgvuldig of dit te faciliteren is en positieve gevolgen kan hebben. • Onderzoek de bevindingen omtrent deelauto’s van initiatieven zoals de buurtcoöperatie in Tuindorp Oostzaan en breng de successen en barrières in kaart. • Bekijk gezamenlijk met stadsdeel Noord de mogelijkheden die deelvervoer biedt bij woningbouwprojecten die een parkeernorm van 0 hanteren, specifiek als de doelgroep ouderen betreft. De IJdoornschool-locatie is hiervoor een geschikte casus.

3.8.2 Antwoord College Het college dankt het dagelijks bestuur van stadsdeel Noord voor zijn advies. In de uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met het stadsdeel. Gezamenlijk wordt gekeken hoe het beleid het beste kan worden uitgevoerd, gegeven de situatie en ontwikkelingen in Noord. De suggesties en opmerkingen in dit advies worden daarbij meegenomen. Het DB vraagt om in te zetten op gedragsverandering dat leidt tot intensiever gebruik van deelvervoer, bijvoorbeeld door een buurt- en doelgroepgerichte aanpak. Het tot stand brengen van een duurzame gedragsverandering is één van de leidende principes bij de communicatie over deelvervoer. Een buurt- en doelgroepgerichte aanpak is daar onderdeel van. Het DB vraagt de stadsdelen proactief mee te nemen in de problematiek rondom de stalling van deelfietsen en deelscooters. De komende jaren is het terugdringen van hinder, voor alle vormen van deelvervoer, een blijvend punt van aandacht. De stad blijft groeien, de inpassing van deelvervoer in de openbare ruimte blijft maatwerk. Het college onderstreept dat een goede samenwerking met het stadsdeel en de actieve belangenverenigingen noodzakelijk is. Daarnaast kunnen hubs ook een goede mogelijkheid bieden voor een geordende inpassing.

40

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Het DB vraagt de mogelijkheden te verkennen tot verdere uitrol van deelvervoer pilots in Noord, niet alleen in nieuwe wijken, maar ook in gebieden die geraakt zijn door de verschraling van het OV. Het college zet met de nota voor alle toegestane vormen van deelvervoer (deelfiets, deelbakfiets, deelscooter en deelauto) in op een groter aanbod en betere spreiding over de hele stad. Bij de nieuwe uitrol van deelscooters en deelbakfietsen zetten we in op een evenwichtige spreiding in de stad. Binnen het convenant ‘Autodelen van niche naar mainstream’ is zowel spreiding als meer aanbod in onder andere Noord een van de afspraken. In de gesprekken met de aanbieders blijkt dat Noord zeer interessant is vanwege de lokale ontwikkelingen (o.a. woningbouw en betaald parkeren). Tegelijkertijd worden belemmeringen die de aanbieders hebben geduid (deels) ondervangen in de nota, waaronder toestaan hogere aantallen (verwaterd aanbod), vergemakkelijken vergunningaanvraag en communicatie gericht op gedragsverandering en handelingsperspectief. Vanuit de nota wordt ook ingezet op experimenten om het aanbod en de zichtbaarheid van zone-floating deelauto’s aan de randen van de stad te vergroten. Daarbij wordt gedacht aan een combinatie met interstedelijk autodelen. De gemeente onderzoekt ook coöperatieve en andere kleinschalige oplossingen voor deelvervoer.

Daar denken we nog veel te kunnen leren in pilots. Het DB vraagt de ruimtelijke inpassing van mobiliteitshubs in nieuwe buurten in een zo vroeg mogelijk stadium mee te nemen in het ontwerp zodat er vroegtijdig ruimte kan worden gereserveerd. Om het gesprek aan te gaan tussen de gemeente, ontwikkelaars en deelvervoeraanbieders is de Handreiking Deelmobiliteit in Gebiedsontwikkeling gemaakt. Deze handreiking wordt op dit moment geactualiseerd. Tegelijkertijd volgt er een uitwerking van de Hubvisie Amsterdam (2021). Het dagelijks bestuur vraagt het perspectief van de eindgebruiker mee te nemen in het beleid, en de eventuele behoefte aan het stallen van deelfietsen buiten de openbare ruimte te faciliteren. Het college ziet ruimtelijk faciliteren als voornaamste rol van de gemeente bij het stimuleren van deelvervoer. Als er op privaat terrein de mogelijkheid is om een deelmobiliteit te plaatsen, dan zal de gemeente – samen met de aanbieders – met de grondeigenaar in overleg treden over de mogelijkheden hiervoor. Het DB vraagt de bevindingen omtrent deelauto’s van coöperatieve initiatieven te onderzoeken en de successen hiervan in kaart te brengen. Het college is van mening dat alle vormen van deelvervoer van belang zijn en bijdragen aan de gestelde doelen. De gemeente onderzoekt coöperatieve en andere kleinschalige oplossingen voor deelvervoer.

De lessen uit initiatieven als de buurtcoöperatie in Tuindorp Oostzaan helpen hierbij. Het DB vraagt samen met het stadsdeel te kijken naar de mogelijkheden die deelvervoer biedt bij woningbouwprojecten die een parkeernorm van 0 hanteren, en geeft de IJdoornschool-locatie op als geschikte casus hiervoor. Op dit moment wordt gekeken hoe deelmobiliteit in nieuwe gebieden in een vroeg stadium kan worden aangeboden, ook om de parkeernorm van 0 deels op te vangen. Dit wordt gedaan in samenwerking met het stadsdeel en andere belanghebbenden. Het college gaat na of er over deze specifieke locatie al een gesprek is gevoerd.

41

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

4 Inspraakreacties aanbieders

Tijdens de inspraakperiode hebben tien deelvervoeraanbieders een inspraakreactie ingediend. Deze inspraakreacties en de antwoorden van de gemeente staan hieronder weergegeven. De volgende wijzigingen zijn aangebracht in de Nota Deelvervoer 2023: • Naar aanleiding van de inspraakreactie van Felyx is de passage over het alcoholslot aangepast en verruimd. Gewijzigd is dat Amsterdam samen met aanbieders van deelscooters de mogelijkheden onderzoekt om alcoholmisbruik achter het stuur te verkleinen, waarvan het alcoholslot een van de opties is. • Naar aanleiding van de inspraakreactie van Greenwheels is aangepast dat de verplichte standaardkoppeling voor MaaS vooralsnog niet per 2024 wordt ingevoerd, omdat we het belangrijk vinden om eerst gesprekken over MaaS en eventuele verplichtingen met de aanbieders voort te zetten. • Naar aanleiding van de gezamenlijke inspraakreactie van deelauto-aanbieders betreffende de knellende capaciteit van laadpalen is de tekst over verplichting van uitstootvrije deelauto’s aangepast. Het niet toekennen of intrekken van vergunningen is verwijderd en er is een gezamenlijke ambitie toegevoegd om met elkaar in gesprek te blijven over de opgave naar volledig uitstootvrij per 1 januari 2025.

• Naar aanleiding van de gezamenlijke inspraakreactie van deelauto-aanbieders is ook een zin toegevoegd dat de gemeente in gesprek gaat met aanbieders over hoe de gemeente omgaat met privacy- en concurrentiegevoelige informatie als het gaat om het delen van data. • Naar aanleiding van de inspraakreactie van SnappCar is toegevoegd dat de gemeente onderzoekt tegen welke voorwaarden het aanbod particuliere auto’s in aanmerking zou kunnen komen voor een autodeelvergunning voor belanghebbende plekken (optie om uit te gaan van 85% beschikbaarheid).

42

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Deelfiets Referentienummer 2213-2247

Inspraakreactie Donkey Republic Feedback Deelnota Amsterdam 2023 Voorwoord Wij delen de opinie van wethouder Melanie van Horst dat deelmobiliteit een groot potentieel heeft voor het verlichten van de druk op de openbare ruimte. Ook zijn we het eens met haar stelling dat juist daarom Amsterdam zal inzetten op grotere aantallen en betere spreiding van deelmobiliteit. Dit vraagt volgens ons ook om een herziening van het beleid. Samenvatting “Wat zijn de belangrijkste beleidswijzigingen op hoofdlijnen” 1. Wij zien geen motivatie vanuit Amsterdam om de deelfiets in grotere aantallen en met betere spreiding aan te bieden. 2. De zogezegde focus op inpassing in de openbare ruimte en terugdringen van hinder sluit voor ons niet aan met de realiteit, waar de scooter en deelwagen freefloat toegang heeft over de gehele stad en weigert actief te zijn in zones waar de deelfiets wordt aangeboden. In de gehele deelnota is er geen constructieve oplossing voor de overlast die scooters creëren bvb. 3. Het beter inzicht krijgen in hoe de beleidsdoelstellingen beïnvloed worden door deelmobiliteit lijkt in het vervolg van de deelnota vooral impact te hebben op de deelfiets en of deze dan wel of niet lokaal gebruik teweegbrengt. Hierover geen sprake bij bvb Deelscooters. In dit punt worden ook voor alle voertuigen behalve de deelfiets een mooie ontwikkeling in aantallen en gebied gedeeld. 4.

In dit punt wordt aangegeven dat de gemeente inzet op deelvervoer omdat dit ruimte vrijmaakt die normaal ingenomen zou worden door private voertuigen. Wij zien dit niet terug in de aanpak

Antwoord gemeente Wij waarderen de inzet van Donkey Republic binnen de huidige deelfietspilots en voor de constructieve samenwerking. De huidige experimenten met de deelfiets komen voort uit de Nota Deelvoertuigenbeleid 2019. In de nota werd aangekondigd dat Amsterdam kleinschalig gaat experimenteren met deelfietsen. In 2020 kwam echter de coronauitbraak en die viel samen met de start van (o.a.) het experiment met de deelfiets in Amsterdam. In de Rapportage Deelmobiliteit 2022 is daarom al aangegeven dat er meer inzicht nodig is om tot een goed onderbouwde toekomstige visie te komen. Op basis van de huidige ervaringen binnen de deelfietspilots wordt tijdens het verlengde jaar tot de zomer van 2024 in samenwerking met Donkey Republic en andere partners al een aantal acties opgepakt. We voegen potentieel interessante werkgeverslocaties rondom de Westlijn van de metro toe aan het huidige experiment, zodat we ervaring opdoen met het gebruik van de deelfiets in het voor-en natransport van het ov. Daarnaast bekijken we of het mogelijk is om deelfietsen inpandig aan te gaan aanbieden, zoals in bestaande fietsenstallingen in de stad waar deelfietsen feitelijk niet op straat gewenst zijn.