A - 10 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32) Bijlage 2 Nota van Beantwoord

Versie en eventueel versienummer Juni 2023

Nota van Beantwoording Nota Deelvervoer 2023 Inspraakperiode 29 maart t/m 23 mei 2023

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit Amsterdam, juni 2023

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Inhoud

Samenvatting ................................................................................................................. 3 1 Inleiding ...................................................................................................................... 6 2 Inspraakreacties bewoners ............................................................................................ 7 3 Adviezen stadsdelen en stadsgebied ............................................................................ 10 3.1 Weesp ......................................................................................................................................10 3.2 Oost......................................................................................................................................... 13 3.3 Zuid ......................................................................................................................................... 17 3.4 West ........................................................................................................................................21 3.5 Nieuw-West .............................................................................................................................23 3.6 Centrum .................................................................................................................................

26 3.7 Zuidoost...................................................................................................................................30 3.8 Noord ......................................................................................................................................38 4 Inspraakreacties aanbieders ........................................................................................ 42 5 Inspraakreacties overige partijen en bedrijven ............................................................... 98 Bijlage: Individuele inspraakreacties bewoners ............................................................... 152

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Samenvatting

Op 28 maart 2023 is het beleidsvoornemen Nota Deelvervoer 2023 vrijgegeven voor inspraak door het college van B&W. Aanbieders van deelvervoer in Amsterdam en partijen die in het voortraject zijn geconsulteerd zijn actief gewezen op de mogelijkheid om in te spreken. Daarnaast zijn de dagelijks besturen van de stadsdelen en het stadsgebied Weesp gevraagd advies te geven op de nota. Van deze inspraakmogelijkheden is de afgelopen maanden gebruik gemaakt en dat heeft geleid tot dit product: de Nota van beantwoording Nota deelvervoer 2023. Op de Nota Deelvervoer 2023 hebben 103 bewoners een reactie gegeven. Meer dan de helft van de reacties was overwegend positief, namelijk 54 reacties. 35 reacties waren overwegend negatief. De overige reacties waren zowel positief als negatief of geen van beide. Thema’s die vijf of meer keer zijn genoemd zijn de volgende: • Parkeeroverlast: 31 insprekers ondervinden hinder van deelvoertuigen (voornamelijk deelscooters) die op de stoep worden geparkeerd. • Servicegebied: 25 insprekers geven aan dat zij enthousiast zijn over deelvervoer en zien graag dat het servicegebied wordt uitgebreid. • Algemene positieve reactie: 13 insprekers geven aan achter het beleidsvoornemen te staan. • Verkeersveiligheid: 8 insprekers geven aan zich zorgen te maken om verkeersveiligheid.

• Kosten: 7 insprekers geven aan dat zij graag zouden zien dat de kosten van deelvervoer lager zijn. Deze thema’s staan in de Nota Deelvervoer 2023 reeds benoemd. De aandachtspunten die hierover zijn opgenomen in de nota sluiten aan bij de richting van de reacties van de bewoners. Daarom is de Nota deelvervoer 2023 niet aangepast naar aanleiding van de inspraakreacties van bewoners. Alle zeven stadsdelen en het stadsgebied hebben een advies uitgebracht over de Nota Deelvervoer 2023. Uit de adviezen blijkt veel steun voor deelvervoer in het algemeen; er wordt gekeken naar deelvervoer als een oplossing in een steeds drukker wordende stad. Op plekken waar deelvervoer nog niet aangeboden wordt, wordt de komst hiervan aangemoedigd. Een aantal noemen het onderwerp ‘mobiliteitsarmoede’ - het betaalbaar(der) maken van deelvervoer voor iedereen en het vergroten van de doelgroepen van deelvervoer door middel van communicatie. Daarnaast werd eventuele (parkeer)overlast vaker genoemd als punt van aandacht. De stadsdelen waar nu al een groot aanbod van deelvervoer is vragen om extra aandacht, stadsdelen waar deelvervoer nog niet veel wordt aangeboden vragen om de geleerde lessen mee te nemen bij de uitrol van deelvervoer. Het voorkomen van parkeeroverlast is een belangrijk thema in de Nota deelvervoer 2023.

Om hinder te vermijden wordt er ingezet op spreiding van het aanbod en goede inpassing in de openbare ruimte met hubs. Het college ziet in de adviezen van de stadsdelen een aansporing om

3

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

verder te gaan met de ingezette koers voor spreiding van het aanbod. Om deze spreiding mogelijk te maken is het nodig dat de aantallen van het aanbod ook worden vergroot. De stadsdelen Centrum, Oost en Zuid vragen in verschillende gradaties om aandacht voor parkeeroverlast bij het ophogen van de aantallen deelscooters. Stadsdeel Centrum adviseert hierbij ook om het freefloating concept in stadsdeel Centrum geheel los te laten. In Centrum wordt momenteel al gewerkt met de pilot dedicated scootervakken. De eerste inzichten hiervan leren ons dat het mogelijk is om met meer toegewezen parkeerplekken te gaan werken. Het is voor de gebruiker belangrijk om daar wel een eenduidige lijn in te bieden. Daarom zet het college met de Nota al in op uitsluiting van smalle stoepen (<1,5m) voor het parkeren van scooters en de verdere ontwikkeling van hubs/parkeervakken in drukke gebieden. In de nota wordt tevens benoemd dat er een maximum aantal deelscooters per aanbieder in gebieden met een bezoekersaantrekkende werking (waaronder het centrum) kan worden uitgewerkt. Het advies van Centrum, Zuid (de Pijp) en Oost nemen we daarom mee in deze verdere uitwerking van de nadere regels deelscooter 2023. De Nota deelvervoer 2023 zelf is hiermee niet aangepast naar aanleiding van de adviezen van de stadsdelen en het stadsgebied. Tien aanbieders van deelvervoer hebben een reactie gegeven.

Per modaliteit is de volgende tendens te zien in de reacties: • Fiets (twee insprekers): insprekers zijn (zeer) kritisch ten opzichte van het verlengen van de huidige pilots. Ze zien graag dat de deelfiets onderdeel wordt van vast beleid en zijn het niet eens met de verlenging van de deelfiets in de vorm van een experiment. • Bakfiets (twee insprekers): insprekers staan achter het voornemen van groter aanbod van deelbakfietsen in de stad. Ze zijn kritischer over de wijze waarop de gemeente de bakfietsen gaat spreiden, zoals het opdelen van de stad in twee percelen. • Scooter (twee insprekers): de insprekers zijn tevreden met de voorgenomen groei en ontwikkelingsrichting van de deelscooter. Wel zijn de insprekers kritisch over het voorgenomen aantal deelscooters om spreiding te realiseren, omdat dit ten koste kan gaan van de betrouwbaarheid van de dienst. • Deelauto (zeven insprekers): de insprekers zijn positief over de aandacht die er vanuit het college en de raad voor de deelauto is, maar zijn kritisch op een aantal punten. Zo geven ze aan dat de hoge kosten voor vergunningen een drempel kunnen zijn voor versnelde groei van het aanbod en spreiding, zijn ze kritisch op de mogelijk verplichte koppeling met MaaS als vergunningsvoorwaarde en zijn er zorgen over de haalbaarheid van de laadtransitie en verplichting voor vaste standplaatsen om per 1 januari 2025 elektrisch te zijn.

Naar aanleiding van de inspraakreacties van de aanbieders zijn een aantal tekstuele aanpassingen gedaan in de Nota deelvervoer 2023, om zo beter aan te sluiten bij een aantal aandachtspunten van de aanbieders. Elf overige partijen en bedrijven hebben een reactie ingediend. De GVB, Vervoerregio Amsterdam en NS zijn positief over deelvervoer en roepen op tot samenwerking bij het behalen van de doelen. Cliëntenbelang, Scootervrij en Fietsersbond zijn kritisch over deelvervoer, omdat het kan zorgen voor parkeeroverlast op de stoep. Tegelijkertijd zien Cliëntenbelang en Fietsersbond ook positieve aspecten van deelvervoer. Een bewonersinitiatief (Elektrisch deelrijden de Pijp) roept op tot het wegnemen van barrières voor coöperatief deelvervoer in de buurt. Verschillende

4

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

fietsverhuurbedrijven zijn kritisch over de deelfiets en geven aan dat deze zich niet moet richten op de toerist, waar al een aanbod in de vorm van huurfietsen voor bestaat. Verder is er nog een reactie van BOVAG die de belangen van traditionele autoverhuur behartigt en stelt dat dit ook een vorm is van autodelen en van de Open State Foundation die de gemeente aanraadt aanbieders te verplichten om gegevens als open data te delen, zodat er apps gemaakt kunnen worden waar al het beschikbare deelvervoer in één oogopslag te vinden is. Naar aanleiding van de inspraakreacties van de overige partijen en bedrijven zijn twee kleine tekstuele aanpassingen gedaan in de Nota deelvervoer 2023.

5

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

1 Inleiding

Op 28 maart 2023 is het beleidsvoornemen Nota Deelvervoer 2023 vrijgegeven voor inspraak door het college van B&W. Hierop volgend is een inspraakperiode geweest die liep tot en met 23 mei 2023. Het beleidsvoornemen was toen voor iedereen op internet te downloaden. Daarnaast lag het beleidsvoornemen ook op stadsdeelkantoor Centrum om deze op een andere manier toegankelijk te maken. De dagelijks besturen van de stadsdelen en het stadsgebied Weesp zijn gevraagd advies te geven op de nota en aanbieders van deelvervoer in Amsterdam en partijen die in het voortraject zijn geconsulteerd zijn actief gewezen op de mogelijkheid om in te spreken. Van deze inspraakmogelijkheden is de afgelopen maanden gebruik gemaakt en dat heeft geleid tot dit product: de Nota van Beantwoording Nota Deelvervoer 2023. De inspraakperiode heeft uiteindelijk geleid tot 103 reacties van bewoner, over verschillende onderwerpen, zowel positief als negatief. De zeven stadsdelen en het stadsgebied Weesp hebben een advies uitgebracht, en 10 aanbieders van deelvervoer en 11 overige organisaties en bedrijven hebben een reactie gegeven. Daarbij zijn ook verschillende voorstellen gedaan om het voornemen te wijzigen. In dit document worden deze reacties en adviezen van een antwoord voorzien. In deze Nota van Beantwoording zijn alle reacties beantwoord.

Alle inspraakreacties van bewoners en ondernemers zijn anoniem en zijn met antwoord opgenomen in de bijlage Inspraakreacties. Elke inspreker heeft bij het indienen van de reactie een eigen unieke code gekregen, waarmee in de bijlage kan worden gezocht. In hoofdstuk twee zijn alle thema’s die meer dan één keer zijn genoemd beschreven, met daarbij de reactie van het college van Burgemeester en Wethouders (college van B&W) en of het beleidsvoornemen wordt gewijzigd op basis van deze inspraakreacties of niet. In hoofdstuk drie zijn de adviezen van de stadsdelen en het stadsgebied te vinden, met daarbij de reactie van het college van B&W. In hoofdstuk vier zijn de inspraakreacties van de aanbieders van deelvervoer te vinden, met daarbij de reactie van het college van B&W. In hoofdstuk vijf zijn de inspraakreacties van overige organisaties te vinden, ook met daarbij de reactie van het college van B&W. In het laatste hoofdstuk geven we een overzicht van de wijzigingen die optreden in het beleidsvoornemen op basis van alle binnengekomen reacties. Door de vele inspraakreacties en de uitvoerigheid van sommige reacties kan het zijn dat er bij de beantwoording een foutje in is geslopen. Mocht iemand vinden dat er geen recht is gedaan aan een inspraakreactie of vinden dat er iets ontbreekt, dan kan er contact worden opgenomen met deelmobiliteit@amsterdam.nl.

De Nota Deelvervoer 2023 en deze Nota van Beantwoording worden behandeld in de vergadering van het college van B&W van 13 juni 2023, de vergadering van de raadcommissie Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water van 6 juli 2023 en de vergadering van de gemeenteraad van 19 juli 2023.

6

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

2 Inspraakreacties bewoners

Er zijn 103 reacties ontvangen uit de stad, afkomstig van bewoners. Het college wil iedereen bedanken die een inspraakreactie heeft gegeven. Meer dan de helft van de reacties was overwegend positief, namelijk 54 reacties. 35 reacties waren overwegend negatief. De overige reacties waren zowel positief als negatief of geen van beide. Sommige thema’s werden vaker genoemd. Thema’s die vijf of meer keer zijn genoemd zijn parkeeroverlast, servicegebied, algemene positieve reactie, verkeersveiligheid en kosten. Deze worden hieronder beschreven, met daarbij de reactie van het college van B&W en of het beleidsvoornemen wordt gewijzigd op basis van deze inspraakreacties of niet. Alle inspraakreacties inclusief reactie van de gemeente zijn te vinden in de bijlage. Parkeeroverlast (31 insprekers) Samenvatting inspraakreacties: Insprekers geven aan dat zij parkeeroverlast ondervinden van deelvoertuigen die op de stoep worden geparkeerd. In de meeste gevallen gaan deze reacties over de deelscooters, in enkele gevallen ook over de deelfiets of deelbakfiets. Sommige insprekers geven aan dat deelscooters alleen in parkeervakken geparkeerd zouden moeten kunnen worden. Reactie gemeente: De gemeente is continu in gesprek met de aanbieders van deelvervoer (met name deelscooters en deel(bak)fietsen) om overlast te verminderen.

Zo zijn de aanbieders verplicht om foutgeparkeerde voertuigen weg te halen. Er zijn op dit moment al een aantal gebieden waar het verboden is om de scooter te parkeren, deze worden uitgebreid in de toekomst. Daarnaast worden gebieden met smalle stoepen (<1,50m) uitgesloten van parkeren. Onderzoek laat zien dat het aantal meldingen van overlast hetzelfde is gebleven, ondanks meer gebruik van deelscooters. Dit betekent dat het gebruik steeds netter wordt. De hierboven beschreven maatregelen moeten deze trend versterken. Verder starten we in de volgende vergunningenronde voor de deelscooter met de geleidelijke uitfasering van het free-floating systeem (overal in de stad parkeren) ten gunste van locatiespecifieke digitale en fysieke hubs. Conclusie: Deze inspraakreacties leiden niet tot een wijziging.

7

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Servicegebied (25 insprekers) Samenvatting inspraakreacties: Insprekers geven aan dat zij enthousiast zijn over deelvervoer en graag zien dat het servicegebied wordt uitgebreid, zodat er op meer plekken binnen de stad gebruik gemaakt kan worden van deelvervoer. Reactie gemeente: Het college vindt het prettig dat er steun is voor de nota deelvervoer 2023. In de nota zetten we voor alle toegestane vormen van deelvervoer (deelfiets, deelbakfiets, deelscooter en deelauto) in op een groter aanbod en betere spreiding over de hele stad. Conclusie: Deze inspraakreacties leiden niet tot een wijziging. Algemene positieve reactie (13 insprekers) Samenvatting inspraakreacties: Insprekers geven aan achter het beleidsvoornemen te staan. Reactie gemeente: Het college vindt het prettig dat er steun is voor de nota deelvervoer 2023. Conclusie: Deze inspraakreacties leiden niet tot een wijziging. Verkeersveiligheid (8 insprekers) Samenvatting inspraakreacties: Insprekers geven aan zich zorgen te maken om de verkeersveiligheid, o.a. omdat gebruikers van deelscooters en deelbakfietsen minder ervaring hebben met het besturen van deze voertuigen dan gebruikers die zelf een scooter of bakfiets bezitten. Ook wordt de veiligheid op het fietspad genoemd, waar zowel langzamer fietsend verkeer als sneller verkeer in de vorm van scooters, elektrische bakfietsen en elektrische fietsen samen gaan.

Reactie gemeente: Het college vindt verkeersveiligheid belangrijk. Daarom wordt van de inschrijvende partijen van de nieuwe vergunningen voor deelscooters en deelbakfietsen gevraagd een veiligheidsplan aan te leveren met maatregelen waarmee de aanvrager stuurt op optimale veiligheid van de gebruiker en andere weggebruikers. Het college vindt het gevoel van onveiligheid op fietspaden onwenselijk en zet daarom in op plannen voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Conclusie: Deze inspraakreacties leiden niet tot een wijziging.

8

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Kosten (7 insprekers) Samenvatting inspraakreacties: Insprekers geven aan dat zij graag zouden zien dat de kosten van deelvervoer lager zijn. Reactie gemeente: De gemeente heeft binnen de lopende vergunningen en ontheffingen beperkte sturingsmogelijkheden, en heeft daardoor geen invloed op de prijsstrategie van de aanbieder. Ondertussen blijven we investeren in onderzoek naar alle vormen van deelvervoer en wijze van aansturing (vergunning en/of concessie), want deze relatief jonge vorm van vervoer is voortdurend in ontwikkeling. Conclusie: Deze inspraakreacties leiden niet tot een wijziging.

9

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

3 Adviezen stadsdelen en stadsgebied

Conform de verordening op de stadsdelen is er een adviesaanvraag ingediend bij de Dagelijks Besturen van de stadsdelen en het stadsgebied, om advies te geven op de Nota deelvervoer 2023. Alle stadsdelen en het stadsgebied hebben hier gebruik van gemaakt. Deze adviezen en antwoorden hierop zijn hieronder weergegeven. Naar aanleiding van deze adviezen zijn de volgende wijzigingen aangebracht in de Nota Deelvervoer 2023: Verschillende stadsdelen noemen in hun advies het voorkomen van parkeeroverlast van deelscooters. Het voorkomen van parkeeroverlast is een belangrijk thema in de Nota deelvervoer 2023. Om hinder te vermijden wordt er ingezet op spreiding van het aanbod en goede inpassing in de openbare ruimte met hubs. Het college ziet in de adviezen van de stadsdelen een aansporing om verder te gaan met de ingezette koers voor spreiding van het aanbod. Om deze spreiding mogelijk te maken is het nodig dat de aantallen van het aanbod ook worden vergroot. De stadsdelen Centrum, Oost en Zuid vragen in verschillende gradaties om aandacht voor parkeeroverlast bij het ophogen van de aantallen deelscooters. Stadsdeel Centrum adviseert hierbij ook om het free-floating concept in stadsdeel Centrum geheel los te laten. In Centrum wordt momenteel al gewerkt met de pilot dedicated scootervakken.

De eerste inzichten hiervan leren ons dat het mogelijk is om met meer toegewezen parkeerplekken te gaan werken. Het is voor de gebruiker belangrijk om daar wel een eenduidige lijn in te bieden. Daarom zet het college met de Nota al in op uitsluiting van smalle stoepen (<1,5m) voor het parkeren van scooters en de verdere ontwikkeling van hubs/parkeervakken in drukke gebieden. In de nota wordt tevens benoemd dat er een maximum aantal deelscooters per aanbieder in gebieden met een bezoekersaantrekkende werking (waaronder het centrum) kan worden uitgewerkt. Het advies van Centrum, Zuid (de Pijp) en Oost nemen we daarom mee in deze verdere uitwerking van de nadere regels deelscooter 2023. De Nota deelvervoer 2023 zelf is hiermee niet aangepast naar aanleiding van de adviezen van de stadsdelen en het stadsgebied.

3.1 Weesp

3.1.1 Advies Weesp De bestuurscommissie houdt de groei van Weesp en de benodigde voorzieningen nauwlettend in de gaten. De komende jaren groeit Weesp explosief in omvang en inwoneraantal. In de

10

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Bloemendalerpolder wordt de wijk Weespersluis gebouwd, maar ook binnen de bestaande stad komen er een flink aantal woningen bij. Deze groei vraagt om een helder perspectief op mobiliteit. De bestuurscommissie vraagt aandacht voor de ligging van Stadsgebied Weesp, in het landelijk gebied buiten de stad Amsterdam, waarvan enkele wijken beperkt worden ontsloten door het openbaar vervoer. Voor stadsgebied Weesp geldt dat veel mensen afhankelijk zijn van de auto vanwege de slechte bereikbaarheid middels het OV. Voorzieningen zoals het ziekenhuis en de huisartsenpost liggen ver van Weesp en Driemond af en zijn met het OV slecht bereikbaar. In Stadsgebied Weesp geldt tevens dat niet in alle wijken noch in het dorp Driemond betaald parkeren is doorgevoerd. Er is evenmin de ambitie om dat op korte termijn voor het hele gebied te gaan doen. Bestuurscommissie vindt het belangrijk dat Weesp wel nadrukkelijk wordt genoemd samen met andere stadsdelen waar het OV-aanbod en deelvervoer schraal is. Dat betekent dat het stadsgebied de komende jaren aan de slag kan met de inhaalslag die op dit vlak hard nodig is. Er is een reden waarom slecht ontsloten wijken nadrukkelijk in beeld dienen te komen als het gaat om deelmobiliteit – juist daar is het aandeel autobezitters het grootste, omdat er weinig alternatieven voor handen zijn.

Financieel is dit misschien minder interessant voor commerciële aanbieders, maar dit zijn wel de wijken waar het meeste maatschappelijk impact behaald kan worden. Deze ambities ziet de BC ook terug in deze nota en daar sluit zij zich verder bij aan. De bestuurscommissie geeft mee dat Station Weesp een regiofunctie heeft en dat voldoende aanbod van deelvervoer op het station het gebruik van het OV voor die groep aantrekkelijker kan maken. Het aanbieden van deelmobiliteit met een grotere actieradius sluit hier het beste bij aan, dit maakt het een serieuze optie voor werknemers die op grotere afstand van ov-knooppunten werken. Een ander aandachtspunt is dat de bereikbaarheid van bedrijventerrein Noord te wensen overlaat. De IVW (Industriële Vereniging Weesp) zou daarom deelmobiliteit graag aanbieden aan zijn werknemers. De bestuurscommissie ziet graag een onderzoek uitgevoerd naar de behoefte aan deelmobiliteit in Weesp. De verschillende modaliteiten zouden bijvoorbeeld eerst in pilotvorm kunnen worden aangeboden om zo een scherper beeld van de vraag te krijgen.

Aangezien enkele beleidskaders op basis waarvan de nota is opgesteld nog dateren van de periode voor de bestuurlijke fusie tussen gemeente Weesp en gemeente Amsterdam, verzoeken wij het Programma Deelmobilitieit de Omgevingsvisie Weesp 2050 (nu onderdeel van de Omgevingsvisie gemeente Amsterdam) en de Mobiliteitsvisie gemeente Weesp 2021-2046 te nemen als beleidskader voor het bereiken van de beleidsdoelstellingen in het Stadsgebied.

3.1.2 Antwoord College Het college dankt het dagelijks bestuur van stadsgebied Weesp voor haar advies. In de uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met het stadsgebied. Gezamenlijk wordt gekeken hoe het beleid het beste kan worden uitgevoerd, gegeven de situatie en ontwikkelingen in Weesp. De suggesties en opmerkingen in dit advies worden daarbij meegenomen.

11

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Het DB geeft mee dat at Station Weesp een regiofunctie heeft en dat voldoende aanbod van deelvervoer op het station het gebruik van het OV aantrekkelijker kan maken. De regiofunctie van station Weesp wordt meegenomen in gesprekken over de regionale aanpak rondom deelvervoer, met de gedachte dat deelvervoer wordt ingezet op of rondom het station Weesp. Het DB geeft aan dat het bedrijventerrein in Noord niet goed te bereiken is, de Industriële Vereniging Weesp zou daarom graag deelmobiliteit aanbieden aan zijn werknemers. De gemeente gaat graag in gesprek met de Industriële Vereniging Weesp over de mogelijkheden voor deelvervoer op bedrijventerrein Noord. Het DB geeft aan graag een onderzoek te willen naar de behoefte van deelvervoer in Weesp en bijvoorbeeld de verschillende modaliteiten eerst in pilotvorm aan te bieden. Bij de nieuwe vergunningenuitgifte wordt ingezet op spreiding in gebieden waar deelvervoer nu nog weinig aanwezig is, zoals in Nieuw-West, Zuidoost, Noord en Weesp. Het college vindt het inderdaad belangrijk dat het aanbod van deelvervoer goed aansluit bij de specifieke situatie in Weesp. Er wordt verwacht dat het aanbod in een rustig tempo zal stijgen, gezien de ruimtelijke en mobiliteitskenmerken van Weesp en verwachte vraag naar deelvervoer.

De gemeente is in nauw contact met de aanbieders en zal de stijging van aanbod van deelvervoer in Weesp en de eventuele onwenselijke effecten daarom nauw kunnen monitoren. Het DB verzoekt om de Omgevingsvisie Weesp 2050 en de Mobiliteitsvisie gemeente Weesp 20212046 op te nemen als beleidskader. Dit is gedaan.

12

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

3.2 Oost 3.2.1 Advies Oost Het dagelijks bestuur van Oost ziet dat de stad groeit en dat de druk op de openbare ruimte toeneemt. Om efficiënter gebruik te maken van de beschikbare ruimte en de stad bereikbaar te houden is het nodig om in te zetten op de mobiliteitstransitie waarbij meer gestuurd wordt op gebruik in plaats van bezit. Deelvervoer draagt bij aan het vervangen van autoritten en vergemakkelijkt de reis met het OV. Daarnaast biedt het ook een duurzaam alternatief, iets dat het DB graag onderstreept. Het is goed dat deelvervoer een vaste plek krijgt in het beleid van de gemeente Amsterdam. De nota deelvervoer zet concreet in op 4 beleidsdoelen. Het DB onderschrijft deze beleidsdoelen. Wel heeft zij nog een aantal aanvullende opmerkingen. Deze worden hieronder toegelicht: 1. Passende mobiliteitskeuzes voor alle Amsterdammers In de nota wordt als eerste beleidsdoel gesteld dat deelvervoer een concrete bijdrage levert aan meer schone, mobiliteitskeuzes voor bewoners. Ook in gebieden die minder goed door het regulier openbaar vervoer ontsloten zijn. Het DB merkt hierbij op dat goed gekeken moet worden naar welk type deelmobiliteit wordt aangeboden in een gebied. Het zit in de mens om te kiezen voor gemak en de minste weerstand. Nu staan er bijvoorbeeld op IJburg reguliere deelfietsen. De oorspronkelijke afspraak was om ook hier elektrische fietsen te plaatsen.

Vanwege de afstand en de harde wind die hier vaak waait is het verzoek om hier alsnog elektrische fietsen te plaatsen waardoor de deelfiets een alternatief biedt voor de auto om andere plekken in de stad te bezoeken en gebruik van het OV gestimuleerd kan worden. Binnen Oost zullen de komende jaren volop gebieden worden ontwikkelt, zowel nieuwe gebieden als transformatiegebieden. Binnen deze ontwikkelingen zijn de openbare ruimte en mobiliteit vaak onderdelen die pas later in de ontwikkeling volgen. Dit heeft tot gevolg dat de eerste bewoners veelal langere tijd in (met OV) slechtbereikbare gebieden wonen. In de ogen van het DB kan deelmobiliteit hierin een uitkomst bieden en daarom vragen wij het college ook om oog te hebben voor deze gebieden. De nota gaat met betrekking tot het eerste beleidsdoel in op een passende mobiliteitskeuzes voor alle Amsterdammers vanuit ruimtelijk perspectief, maar mist de invalshoek vanuit sociaal perspectief. Een bijdrage leveren aan schone mobiliteitskeuzes voor bewoners gaat niet alleen over de bereikbaarheid van gebieden, maar ook om het verbreden van de toegang tot deze services voor bewoners uit alle lagen van de samenleving. Het is goed om te kijken of voor stadspashouders een arrangement toegevoegd kan worden zodat ook zij de mogelijkheid hebben gebruik te maken van deelvervoer. 2.

Publieke mobiliteit als alternatief voor de eigen auto Actieve en schone mobiliteit draagt bij aan een leefbare en gezonde stad. Daarom wordt ingezet op dat bewoners en bezoekers van Amsterdam zich bij voorkeur lopend, fietsend en met openbaar vervoer bewegen. Het DB is verheugd te lezen dat alle typen deelmobiliteit vanaf 2025 uitstootvrij zijn. Momenteel geldt dit al voor de free-floating deelauto’s, elektrische fiets, bakfiets en scooter.

13

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Dat dit ook gaat gelden voor deelauto’s met een autodeelparkeervergunning en/of met vaste standplaats is belangrijk. Daarnaast vraagt het DB het college te onderzoeken of het mogelijk is een arrangement toe te voegen om voor een langere periode een deelauto te gebruiken, bijvoorbeeld om met de auto op vakantie te gaan of een weekendje weg. Zo wordt publieke mobiliteit echt een duurzaam alternatief voor de eigen auto. Wel wil het DB haar zorg delen dat de deelscooter niet altijd autoritten vervangt, maar ook ritten met de fiets. Met name jongeren maken gebruik van de deelscooter in plaats van de fiets te pakken. Het DB zou graag zien dat het college onderzoekt hoe ervoor gezorgd kan worden dat de deelscooter ook daadwerkelijk autoritten vervangt of het gebruik van OV stimuleert en niet het gebruik van de fiets verdringt. 3. Deelvervoer levert een bijdrage aan minder druk op de openbare ruimte Door het gebruik van deelvervoer kan de komende jaren een bijdrage geleverd worden aan het verlagen van de druk op de openbare ruimte. In Oost hebben we gezien dat de deelbakfiets populair is en ook daadwerkelijk autoritten vervangt. Ook het aanbieden van een deelauto kan bewoners doen besluiten de privéauto weg te doen. Wel wil het DB aandacht vragen om niet alleen (auto) delen te stimuleren vanuit het markt aanbod, maar ook te zorgen dat coöperatieve manieren gestimuleerd worden.

Hierbij moet gedacht worden aan bijvoorbeeld het delen van een auto onder buren onderling. Ook dit levert daadwerkelijk minder druk op de openbare ruimte op. Het is hierbij wel van belang de samenhang te zoeken met bestaande regelgeving en beleid. Door gezamenlijk een deelauto aan te vragen moet het dan niet mogelijk zijn om allemaal alsnog een parkeervergunning te krijgen waardoor de druk op de openbare ruimte naar rato alsnog toeneemt. Daarnaast kan deelvervoer zelf ook zorgen voor druk op de openbare ruimte, denk aan verkeerd geparkeerde scooters en fietsen. Het DB is zich bewust van dat hier al afspraken over gemaakt zijn en worden met de aanbieders. Wel wil het DB het college vragen zich hard te maken voor dat de aanbieders bereikbaar zijn, bij voorkeur via de telefoon, voor bewoners zodat zij hinderlijk geparkeerde deelscooters of fietsen kunnen melden. 4. Deelvervoer levert een bijdrage aan minder druk op de openbare ruimte Door het gebruik van deelvervoer kan de komende jaren een bijdrage geleverd worden aan het verlagen van de druk op de openbare ruimte. In Oost hebben we gezien dat de deelbakfiets populair is en ook daadwerkelijk autoritten vervangt. Ook het aanbieden van een deelauto kan bewoners doen besluiten de privéauto weg te doen.

Wel wil het DB aandacht vragen om niet alleen (auto) delen te stimuleren vanuit het markt aanbod, maar ook te zorgen dat coöperatieve manieren gestimuleerd worden. Hierbij moet gedacht worden aan bijvoorbeeld het delen van een auto onder buren onderling. Ook dit levert daadwerkelijk minder druk op de openbare ruimte op. Het is hierbij wel van belang de samenhang te zoeken met bestaande regelgeving en beleid. Door gezamenlijk een deelauto aan te vragen moet het dan niet mogelijk zijn om allemaal alsnog een parkeervergunning te krijgen waardoor de druk op de openbare ruimte naar rato alsnog toeneemt. Daarnaast kan deelvervoer zelf ook zorgen voor druk op de openbare ruimte, denk aan verkeerd geparkeerde scooters en fietsen. Het DB is zich bewust van dat hier al afspraken over gemaakt zijn en worden met de aanbieders. Wel wil het DB het college vragen zich hard te maken voor dat de aanbieders bereikbaar zijn, bij voorkeur via de telefoon, voor bewoners zodat zij hinderlijk geparkeerde deelscooters of fietsen kunnen melden.

14

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

5. Deelvervoer als onderdeel van het regionaal mobiliteitssysteem Als laatste beleidsdoel stelt de nota dat deelvervoer de komende jaren groeit tot een volwaardig onderdeel van het regionaal mobiliteitssysteem. Hiermee draagt het bij aan het verminderen van de auto-afhankelijkheid en het privéautobezit. Hierbij wordt Mobility as a Service (MaaS) gestimuleerd. MaaS is het via slimme diensten combineren van allerlei vormen van vervoer, om snel en eenvoudig van A naar B te reizen. De eerste apps zijn nu te downloaden. Het DB is hier kritisch over. MaaS en de bijbehorende apps beloven al jaren een oplossing te bieden voor het combineren van verschillende typen deelmobiliteit. In de praktijk heeft dit nog niet geleid tot gebruiksgemak en toegankelijkheid voor de gewone Amsterdammer. Om een reis te plannen van deur tot deur wordt geen koppeling gemaakt tussen de vele varianten van deelmobiliteit waardoor een integraal reisadvies uitblijft.

3.2.2 Motie Stadsdeelcommissie Oost Onderwerp: Uitbreiding elektrische scooters cf. Nota Deelvervoer 2023 De stadsdeelcommissie, Gehoord de discussie over de Nota Deelvervoer 2023, Constaterende dat: • • •

de elektrische scooter op dit moment vooral wordt gebruikt voor ritten die anders met het OV dan wel fiets zouden plaatsvinden; er in de afgelopen periode (opstart)problemen zijn geweest met de introductie van elektrische deelscooters in de stad, met name als het gaat om verrommeling van de schaarse openbare ruimte; de nota deelvervoer inzet op een bijna verdubbeling van het aantal deelscooters;

Overwegende dat: • •

er een gebalanceerde en ambitieuze aanpak ligt voor verbetering van het deelvervoer in Amsterdam; alle vormen van deelvervoer een bijdrage moeten leveren aan het terugdringen van vervuilend verkeer in de stad;

Verzoekt het dagelijks bestuur Niet in te zetten op verdere opschaling in Amsterdam-Oost, voordat aangetoond is dat elektrische deelscooters m.n. reguliere scooterritjes dan wel autovervoer vervangen en de opstartproblemen opgelost zijn. De motie is met 10 stemmen voor en 5 stemmen tegen aangenomen. Voor hebben gestemd de partijen: St3m-Méérbelangen, GroenLinks, Partij van de Arbeid, SP, de

15

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Groenen Basis, Piraten Tegen hebben gestemd de partijen: VVD, D66

3.2.3 Antwoord College Het college dankt het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost voor zijn advies. In de uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met het stadsdeel. Gezamenlijk wordt gekeken hoe het beleid het beste kan worden uitgevoerd, gegeven de situatie en ontwikkelingen in Oost. De suggesties en opmerkingen in dit advies worden daarbij meegenomen. Het DB merkt op dat er goed moet worden gekeken naar het type deelmobiliteit dat wordt aangeboden in een gebied. Het college kan zich vinden in deze opmerking. Dit is ook de reden dat er nog steeds elektrische fietsen worden aangeboden op IJburg. Vanwege het back-to-many systeem kan het aanbod per locatie fluctueren. Het DB vraagt het college oog te hebben voor mobiliteit in nieuwe gebieden en transformatiegebieden. Op dit moment wordt gekeken hoe in nieuwe gebieden en transformatiegebieden deelmobiliteit in een vroeg stadium kan worden aangeboden, om zo de minder goede bereikbaarheid met OV op te vangen. Het dagelijks bestuur geeft aan dat het goed zou zijn om te kijken of voor stadspashouders een arrangement toegevoegd kan worden zodat ook zij de mogelijk hebben om gebruik te maken van deelvervoer. Het college ondersteunt inderdaad het belang van toegankelijkheid van deelvervoer wat betreft betaalbaarheid, maar heeft binnen het huidige vergunningensysteem geen invloed op prijzen van aanbieders.

Betaalbaarheid blijft een punt van aandacht bij de doorontwikkeling van deelvervoer in Amsterdam. Het DB vraagt het college verder ook te onderzoeken of het mogelijk is een arrangement toe te voegen om voor een langere periode een deelauto te gebruiken, bijvoorbeeld voor vakantie of een weekendje weg. Er zijn inderdaad verschillende deelauto-aanbieders die een kortingstarief hanteren als een deelauto voor een langere periode wordt gehuurd. Het DB deelt ook zijn zorg dat de deelscooter niet altijd autoritten vervangt, en vraagt het college te onderzoeken hoe ervoor gezorgd kan worden dat de deelscooter autoritten vervangt en het gebruik van OV stimuleert en niet het gebruik van de fiets verdringt. Deelscooters worden niet op dagelijkse basis gebruikt (het merendeel van de gebruikers maakt er één tot tien keer per maand gebruik van). Hierdoor is de deelscooter een aanvullend mobiliteitsalternatief. Dit gaat inderdaad deels ook af van de fiets en het OV. Deelscootergebruikers hebben veelal echter geen eigen auto. Uit onze rapportage blijkt ook dat 14% van de respondenten de aanschaf van een eigen voertuig heroverwegen. Hiermee raakt een nieuwe generatie gebruikers gewend aan delen in plaats van bezit. Het DB vraagt verder nog aandacht voor het stimuleren van coöperatieve manieren van autodelen.

De gemeente stimuleert inderdaad ook coöperatieve vormen van autodelen en doet onderzoek welke vormen er zijn en welke behoefte er is in Amsterdam, bijvoorbeeld met het experiment Mobility as a Commons.

16

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Het DB is kritisch over het gebruik van Mobility as a Service (MaaS) als stimulering voor meer gebruik van deelvervoer. In de MaaS-apps, die al te downloaden zijn, is een deel van het aanbod van deelvervoer ontsloten. Tegelijkertijd blijven er gesprekken met andere aanbieders plaatsvinden om hun diensten zoveel mogelijk te integreren in MaaS-apps. Tot slot vraagt het DB het college om zich hard te maken voor bereikbaarheid van de aanbieders voor bewoners om verkeerd geparkeerde deelscooters of fietsen te melden. Het college geeft aan dat er een goede samenwerking is opgebouwd met de aanbieders en dat klachten over bijvoorbeeld hinder van deelscooters in overleg is aangepakt. De bereikbaarheid voor bewoners is onderdeel van de gesprekken tussen de gemeente en de aanbieders. Tijdens vaststelling van het advies van het DB is door de SDC een motie aangenomen tegen het ophogen van het aantal deelscooters in stadsdeel Oost. Het college ziet de ophoging van het aantal deelscooters, zoals staat beschreven in de nota deelvervoer 2023, als manier om het aanbod aan deelvervoer te spreiden over de gehele stad en niet als verdere opschaling binnen stadsdeel Oost. Er zijn nog stadsdelen (Nieuw-West, Noord, Zuidoost en Weesp) waar een flinke groei van vraag en aanbod mogelijk is.

In stadsdeel Oost wordt een zelfde dichtheid/hoeveelheid deelscooters voorzien, waarbij ingezet wordt op het afschalen van het free-floating parkeren om parkeerhinder te vermijden.

3.3 Zuid

3.3.1 Advies Zuid Het DB van Zuid en de stadsdeelcommissie adviseren positief over het voortzetten van de huidige mogelijkheden voor deelvervoer in de stad. We verwoorden hierbij ons definitieve advies, dit advies wordt door de stadsdeelcommissie van Zuid in meerderheid onderschreven. In dit definitieve advies zijn de aanvullingen van de stadsdeelcommissie die in meerderheid zijn verwoord integraal overgenomen. We geven het volgende advies Afbakening en scope: privaat terrein en private initiatieven •

•

Bij de afbakening geeft u aan dat u geen directe rol ziet voor de gemeente voor ‘initiatieven op privaat terrein’ Deelvervoer vanaf privaat terrein kan echter een goede oplossing zijn voor het ruimteprobleem in de stad. Ook kan met inpandig stallen wellicht een hogere kwaliteit deelvoertuigen en meer zekerheid/ service geboden worden. We vragen u te bekijken of er in de drukke gebieden een actieve rol genomen kan worden bij het vinden van inpandige plekken voor aanbieders van deelvervoer. Bijvoorbeeld bij de afspraken over de komende transitie van tankstations maar ook in (gemeentelijk) vastgoed en plekken als fietsenstallingen, parkeergarages etc. We vragen u uitgebreider in te gaan op de rol van aanbieders vanaf privaat terrein zoals de ov fiets voor het realiseren van onze beleidsdoelen. De ov fiets is het in Nederland bekendste en misschien wel meest succesvolle deelvervoer product en heeft een belangrijke rol in het voor en natransport vanaf het openbaar vervoer. De aanwezigheid van inpandige stallingen en ov

17

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

•

fietsen bij sommige ov-knooppunten maakt daar wellicht het in de openbare ruimte aanbieden van deelfietsen niet meer nodig of gewenst. Het stadsdeel werkt samen met bedrijven en bewoners aan particuliere deelinitiatieven, bijvoorbeeld in de Pijp. Hoewel dit buiten het kader van deze nota valt is het een positieve ontwikkeling die we als stadsdeel ondersteunen en willen benoemen. Ook in meer algemene zin passen aanbieders van huur – en deelauto’s in wijken binnen de ring. Er moeten dan met het oog op leefbaarheid wel goede afspraken tussen ondernemers, bewoners en het stadsdeel worden gemaakt.

Hubs en deelfietsen •

We zijn positief over uw uitgangspunt om bij gebiedsontwikkelingen het fietsparkeren en het aanbieden van deelfietsen zoveel mogelijk inpandig op te lossen. We vragen u om dit uitgangspunt indien mogelijk ook bij grotere transformatie projecten toe te passen. We vragen u om in de stedelijke gebiedsontwikkeling Zuidas al een scan naar de kansen hiervoor uit te laten voeren.

Deelbakfiets •

De Rivierenbuurt was een van de pilot gebieden voor de deelbakfiets. We zijn positief verrast door het succes van dit product (gemiddeld gebruik van 1,3x per dag). De bakfietsen voorzien in een duidelijke vraag en voorkomen het private bezit van deze bakfietsen die, door hun omvang, anders relatief veel openbare ruimte innemen.

Elektrische deelscooter We zijn nog niet overtuigd van de noodzaak om het aantal en de voorwaarden voor de deelscooter te vergroten en te verruimen: • •

• •

Het free floating systeem zorgt nog regelmatig voor overlast door hinderlijk geparkeerde scooters (bijvoorbeeld in uitgaansgebieden). We maken ons zorgen over de voorgestelde snelheid van 45km/u bij de deelscooters in relatie tot de voorgenomen beperking van de maximale snelheid op veel wegen in Amsterdam naar 30km/u. Zoals u in de nota aangeeft worden de deelscooters voornamelijk door ‘jonge mannen’ gebruikt en we zien nu al uitdagingen met de verkeersveiligheid. We adviseren deze scooters fysiek te bepreken tot maximaal 25km/u (snorfiets snelheid). Een snelheid van 45km/u is onzes inziens binnen de 30km stad niet nodig en maakt handhaving een uitdaging. Ook voor de verkeersveiligheid op de fietspaden waar scooters nog zijn toegestaan is een snelheid van 45km/h niet wenselijk. We adviseren om aan de elektrische deelscooter dezelfde eisen te stellen als aan de (elektrische) deelfiets: ze moeten voldoen aan een hoge kwaliteit met o.a. een begrenzing van de maximumsnelheid conform de wettelijke norm. We vragen u in te gaan op de overlap die we zien in het product elektrische deelscooter en de elektrische deelfietsen. We worden graag betrokken bij het aanwijzen van gebieden in Zuid waar de elektrische deelscooter niet free-floating maar alleen op daartoe aangewezen plaatsen mag worden achtergelaten.

We denken daarbij nadrukkelijk aan gebieden waar de toegankelijkheid onder druk staat, zoals de Oude en Nieuwe Pijp. Dit gaat om de gebieden met een beperkte openbare ruimte waar veel andere claims liggen (ondergrondse afvalcontainers, groen, fietsparkeerplekken, laad en losplaatsen etc.).

18

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

Inclusiviteit •

In de nota wordt nog niet ingegaan op de prijsstelling in relatie tot de toegang tot de deelproducten voor alle Amsterdammers. We zien bijvoorbeeld in de nota dat de deelbakfiets veel gebruikt wordt door alleenstaanden met thuiswonende kinderen, over het algemeen niet de meest draagkrachtige groep. We vragen u te bekijken hoe we ook voor mensen met een lager inkomen de deelproducten beschikbaar kunnen stellen om vervoersarmoede te voorkomen. We geven u in overweging om bijvoorbeeld te onderzoeken of er in de tariefstelling eisen/ bijzondere voorwaarden voor stadspas houders opgenomen kan worden.

Aanvulling naar aanleiding van het meerderheidsadvies stadsdeelcommissie Zuid: •

•

De stadsdeelcommissie is positief over de nota en onderschrijft het conceptadvies van het DB Zuid. In het bijzonder onderschrijft de stadsdeelcommissie het punt in de nota die het DB onderstreept dat het free floating deelvervoer breder verspreid moet worden, nu het nog vaak voorkomt dat de voertuigen het meest terecht komen op de plaatsen die mensen willen bezoeken. In de buurten waar het ov minder bereikbaar is, is vaak geen deelvervoer te vinden. Het is een uitdaging om ervoor te zorgen dat de free floating vervoermiddelen breed verspreid blijven. Daarnaast stelt de stadsdeelcommissie voor dat wanneer er deelfietsen worden toegekend dit niet te veel ten koste moet gaan van bestaande fietsparkeerplekken. We zien graag voldoende plekken voor de deelfietsen, aangezien er anders er meer fietsen op de stoep komen te staan buiten de vakken, wat voor overlast zorgt.

3.3.2 Antwoord College Het college dankt het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid voor zijn advies. In de uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met het stadsdeel. Gezamenlijk wordt gekeken hoe het beleid het beste kan worden uitgevoerd, gegeven de situatie en ontwikkelingen in Zuid. De suggesties en opmerkingen in dit advies worden daarbij meegenomen. Het dagelijks bestuur adviseert de gemeente een actieve rol te nemen bij het vinden van inpandige locaties voor deelvervoer. Het college ziet ruimtelijk faciliteren als voornaamste rol van de gemeente bij het stimuleren van deelvervoer. Als er op privaat terrein de mogelijkheid is om een deelmobiliteitshub te openen, dan zal de gemeente – samen met de aanbieders – met de grondeigenaar in overleg treden over de mogelijkheden hiervoor. Het DB vraagt uitgebreider in te gaan op de rol van aanbieders vanaf privaat terrein zoals de OVfiets. Bij het bepalen van potentieel interessante locaties is een goede inpassing in de openbare ruimte essentieel. Het college zoekt daarom in gebieden waar de druk op de openbare ruimte (te) groot is binnen de huidige pilots al met verschillende partijen naar inpandige mogelijkheden in aanvulling op de locaties in de openbare ruimte. De ervaringen die worden opgedaan met deze locaties worden meegenomen in het aanvullende besluit dat het college neemt in 2024 over de deelfiets.

Het DB vraagt om in de stedelijke gebiedsontwikkeling Zuidas een scan uit te voeren naar kansen om fietsparkeren voor deelfietsen inpandig op te lossen. Het voornemen van het college is om

19

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

inderdaad voor een aantal stedelijke gebiedsontwikkelingen, zoals de Zuidas, een gebiedsgerichte analyse voor deelvervoer te maken. Op dit moment wordt nagedacht over de inrichting van de Zuidflank, waarbij deelvervoer onderdeel van gesprek is. Het DB is nog niet overtuigd van de noodzaak om het aantal en de voorwaarden voor de deelscooter te vergroten en verruimen. Het college ziet graag dat deelmobiliteit een volledige mobiliteitskeuze is, om dit te bereiken is er meer spreiding nodig in gebieden waar deelvervoer nog weinig aanwezig is. Hiervoor is een hoger aantal deelvervoer nodig. Het DB geeft aan dat er door het free-floatingsysteem nog regelmatig overlast is van hinderlijk geparkeerde scooters, bijvoorbeeld in uitgaansgebieden. Het college geeft aan dat er een goede samenwerking is opgebouwd met de aanbieders en dat klachten over bijvoorbeeld hinder van deelscooters in overleg is aangepakt. De aanbieders van deelscooters hebben de afgelopen jaren diverse maatregelen genomen om hinder te voorkomen. Het aantal klachten is hierdoor in verhouding tot het aantal ritten afgenomen; het absoluut aantal klachten niet. Dit is een blijvend punt van aandacht in een stad die maar blijft groeien.

Het DB geeft ook aan dat het stadsdeel graag betrokken wordt bij het aanwijzen van gebieden in Zuid waar de elektrische deelscooter niet free-floating maar alleen op daartoe aangewezen plaatsen mag worden achtergelaten. Een goede inpassing voor deelvervoer in de openbare ruimte is inderdaad belangrijk. Hierover wordt momenteel al het gesprek gevoerd met het stadsdeel. Het DB geeft aan zich zorgen te maken over de snelheid van deelscooters. Het college willen dat in de toekomst alle deelvoertuigen uitgerust zijn met intelligente snelheidsbeperking-aanpassing (ISA)-technologie. Daarbij gaat het in beginsel om de waarschuwingsfunctie; en nog niet om automatische snelheidsbeperking zolang dit niet voor alle gemotoriseerde voertuigen geldt. De deelscooters kunnen 45 km/u vanwege de ritten van en naar buurgemeenten (regionale mobiliteit). Het DB vraagt in te gaan op de overlap tussen de elektrische deelscooter en elektrische deelfiets. De elektrische deelscooter heeft naast een functie binnen de stad ook een regionale functie. Met het uitbreiden van de servicegebieden van de deelscooter naar Noord, Nieuw-West en Zuidoost is er een grotere kans op regionaal gebruik, omdat de afstand tussen het servicegebied en de regionale bestemmingen kleiner is. Daarmee komt er meer onderscheid tussen de functionaliteiten van de deelscooter en elektrische deelfiets.

Het DB vraagt het college te bekijken hoe deelproducten ook beschikbaar gesteld kunnen worden voor mensen met een lager inkomen, om vervoersarmoede te voorkomen. Het college ondersteunt inderdaad het belang van toegankelijkheid van deelvervoer wat betreft betaalbaarheid, maar heeft binnen het huidige vergunningensysteem geen invloed op prijzen van aanbieders. Betaalbaarheid blijft een punt van aandacht bij de doorontwikkeling van deelvervoer in Amsterdam. De stadsdeelcommissie en het DB onderschrijven het punt in de nota dat free-floating deelvervoer breder verspreid moet worden. Met het nieuwe beleid zetten we inderdaad in op een bredere spreiding van deelvervoer in Amsterdam, waar ook een hoger aanbod van deelvervoer voor nodig is. Tot slot stelt het DB dat er voldoende plekken moeten komen voor deelfietsen, die niet ten koste gaan van bestaande fietsparkeerplekken. Indien er binnen het stadsdeel deelfietsen geplaatst

20

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

zullen worden, dan worden de plekken voor deze fietsen in samenwerking met het stadsdeel aangewezen.

3.4 West

3.4.1 Advies West Geacht college, Dank voor de adviesaanvraag over de Nota deelvervoer 2023. Deelvervoer is een belangrijk middel om in onze drukke stad ruimte te creëren op straat, te verduurzamen én de stad bereikbaar te houden. En dat allemaal tegelijk. Dat is een veelbelovend perspectief. Wij verwelkomen dan ook deze nieuwe nota en de voorgestelde maatregelen. We geven graag de volgende aandachtspunten en adviezen mee. 1. Steun voor de beleidsdoelen De vier beleidsdoelen van de Nota deelvervoer 2023 steunt het DB West volledig. Deelvervoer draagt onder andere bij aan keuzevrijheid voor mobiliteit, vormt een alternatief voor eigen autobezit en helpt de druk op de openbare ruimte te verminderen. Ook de aanscherpingen ten opzichte van het huidige beleid steunen wij. In het bijzonder is de aandacht voor hinderlijk geparkeerde deelscooters een belangrijke toevoeging aan het beleid. 2.

Terughoudendheid met buurthubs

Het DB West bepleit terughoudendheid met buurthubs in stadsdeel. We geven hier de volgende punten over mee: •

•

•

Wees terughoudend met buurthubs. Zelfs een relatief kleine hub kan in het dichtbebouwde West een flink obstakel zijn. Stoepen zijn over het algemeen smal en de parkeerdruk is hoog. De voordelen van een buurthub wegen niet automatisch op tegen het ruimtebeslag dat daar voor nodig is. DB West ziet de deelbakfiets als een serieus alternatief voor bepaalde autoritten. En de gebruikerscijfers lijken dat beeld te bevestigen. DB West is dan ook enthousiast over de omzetting van het experiment voor deelbakfietsen naar vast beleid. Om genoeg parkeerruimte te creëren voor deelbakfietsen, ziet DB West graag dat hiervoor parkeerplaatsen worden opgeheven. Met simpele ingrepen kan een parkeerplek opgeheven worden en geschikt gemaakt worden voor het parkeren van deelbakfietsen. Een buurthub sluit minder aan op de behoefte van reizigers. Die beginnen hun reis immers niet bij een buurthub, maar bij hun eigen voordeur. Vanaf hun eigen drempel plannen zij hun reis naar keuze. Reizigers gaan niet eerst naar een buurthub om daar hun reis en modaliteit te bepalen. Dat hebben zij online al gedaan. Zo bezien is de meerwaarde van een buurthub gering. Helemaal als dit afgezet wordt tegen het ruimtebeslag.

In plaats van buurthubs ziet DB West liever een goede spreiding van verschillende vormen van deelvervoer door het stadsdeel, zodat zoveel mogelijk mensen een geschikt aanbod van deelvervoer in de buurt hebben.

21

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

•

DB West is wel voorstander van het clusteren van deelvervoer bij OV-knooppunten. Dit is een goede aanvulling om het laatste stukje van een reis sneller, makkelijker, duurzamer of goedkoper te kunnen afleggen.

3. Betaalbaarheid en bekendheid deelvervoer voor specifieke groepen DB West ziet graag dat er aantal opties onderzocht worden om de betaalbaarheid en bekendheid van deelvervoer voor specifieke groepen te verbeteren. Concreet hebben we de volgende adviezen daarbij: • • •

Onderzoek de mogelijkheden om deelvervoer voor stadspashouders beter betaalbaar te maken. Onderzoek de mogelijkheden om korting te geven op deelvervoer, aan mensen die hun parkeervergunning vrijwillig inleveren. Onderzoek de mogelijkheden voor doelgroepenverbreding van deelvervoer. Bezie welke groepen de mogelijkheden van deelvervoer nu nog onvoldoende kennen. En bezie welke communicatie ingezet kan worden om hen beter te bereiken.

4. Voeg versnelling van uitstootvrije mobiliteit toe als beleidsdoel Als aanvulling op de beleidsdoelen ziet DB West graag dat uitstootvrije mobiliteit expliciet als doel wordt genoemd. Deelvervoer kan bijdragen aan een versnelling van de transitie naar uitstootvrije mobiliteit. Uit de voorgestelde maatregelen blijkt al dat hier werk van wordt gemaakt, maar als beleidsdoel is het niet of nauwelijks verankerd. Wij zien dat graag wel gebeuren om het belang hiervan klip en klaar te maken.

3.4.2 Antwoord College Het college dankt het dagelijks bestuur van stadsdeel West voor zijn advies. In de uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met het stadsdeel. Gezamenlijk wordt gekeken hoe het beleid het beste kan worden uitgevoerd, gegeven de situatie en ontwikkelingen in West. De suggesties en opmerkingen in dit advies worden daarbij meegenomen. Het DB ziet graag dat er parkeerplekken worden opgeheven voor het plaatsen van deelbakfietsen. Het college is van mening dat een goede inpassing van deelvervoer in de openbare ruimte belangrijk is. Op drukke plekken wordt gezocht naar goede invulling hiervan. De ervaringen met dedicated parkeervakken voor scooters op voormalige autoparkeerplekken worden hierin meegenomen. Het DB geeft aan dat een buurthub minder aansluit op de behoefte van reizigers. Het college wil aangeven dat de plaatsing van buurthubs één van de mogelijkheden is voor het aanbieden van deelvervoer. Er zijn momenteel al diverse buurthubs in Amsterdam gerealiseerd. Het gebruik hiervan wordt gemonitord, de mate en manier waarop deze worden gebruikt, wordt meegenomen in de afweging voor het realiseren van meer buurthubs. Het DB ziet graag opties onderzocht wat de betaalbaarheid van deelvervoer voor specifieke groepen moet verbeteren. Het college ondersteunt het belang van toegankelijkheid van

22

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

deelvervoer wat betreft betaalbaarheid, maar heeft binnen het huidige vergunningensysteem geen invloed op prijzen van aanbieders, en de voorwaarden die verbonden kunnen worden aan de prijzen. Betaalbaarheid blijft een punt van aandacht bij de doorontwikkeling van deelvervoer in Amsterdam. Daarnaast vraagt het DB de mogelijkheden tot doelgroepenverbreding van deelvervoer te onderzoeken. Vanuit het programma Deelmobiliteit is onder Amsterdammers onderzocht hoe de kennis, houding en het gedrag is ten aanzien van deelvervoer. Het onderzoek is uitgevoerd onder Amsterdammers van verschillende leeftijden, wonend in verschillende stadsdelen. De inzichten uit het onderzoek zijn zeer waardevol en kunnen ook voor West benut worden. Momenteel zijn bijna alle vormen van deelvervoer uitstootvrij. Alleen de auto met vaste standplaats heeft vaak nog een interne verbrandingsmotor, omdat niet elke standplaats op korte termijn kan worden uitgerust met een laadpaal, terwijl standplaatsauto’s wel veel voordelen bieden qua gebruikskenmerken (zie Rapportage). In de praktijk zou het opnemen van uitstootvrij als specifiek beleidsdoel dus weinig toevoegen. Wel zal in de komende jaren worden onderzocht hoe deelvervoer nog beter bij de bredere beleidsdoelstellingen van de gemeente kan aansluiten, waaronder doelen omtrent duurzaamheid.

Dat kan betekenen dat in de volgende beleidsnota duurzaamheidsdoelen explicieter worden opgenomen.

3.5 Nieuw-West

3.5.1 Advies Nieuw-West Het DB is blij met deze Nota deelvervoer 2023 en de daarin beschreven doelen en maatregelen. Het is goed om te zien dat er extra inspanning komt om ook in Nieuw-West het aanbod van deelmobiliteit op zodanig niveau te brengen dat het een aantrekkelijk alternatief wordt voor alle inwoners. Om dit voldoende concreet te maken en voor alle inwoners te zorgen voor het juiste aanbod op de juiste plek en het juiste moment heeft het DB een aantal adviezen. Het in de stadsdeelcommissie aangenomen advies van GoedBeterWest is hierin verwerkt. Het DB geeft het college de volgende adviezen mee: • Het DB adviseert om een gedegen analyse te maken van de vervoersbewegingen van de inwoners en bezoekers van Nieuw-West. Hiermee kan het aanbod van nieuwe deelmobiliteit zo goed mogelijk worden aangesloten bij de behoeften. • Hoewel het DB uitbreiding van het aanbod toejuicht, moet tegelijk ook worden gezorgd dat dit niet leidt tot ongewenste overlast. Dit speelt met name bij de deelscooters met free floating systeem op verschillende locaties een rol en kan het imago van deelmobiliteit schaden. Het DB adviseert om met de lessen die elders in de stad al geleerd zijn op dit punt alles in het werk te stellen om overlast door deelvoertuigen, met name deelscooters, in Nieuw-West te voorkomen.

Concreet adviseert het DB om op plekken waar overlast optreedt niet het free floating systeem te gebruiken, in lijn met de aangenomen motie van raadslid Ernsting (130.22). Het DB neemt het aangenomen advies van GoedBeterWest hier niet geheel over omdat het free floating systeem juist een belangrijke succesfactor is in het gebruik van

23

Gemeente Amsterdam Programma Deelmobiliteit

Juni 2023

Nota van Beantwoording

•

•

•

•

deelscooters. Daar waar dit systeem geen overlast veroorzaakt adviseert het DB dan ook om dit te handhaven. In de Nota deelvervoer 2023 is onder het kopje sociale inclusiviteit het volgende te lezen: “Bij de verdere ontwikkeling van deelvervoer is het daarom van belang dat het toegankelijk is wat betreft betaalbaarheid en gebruik.” Het DB adviseert om dit op korte termijn concreter uit te werken, met name het punt van de betaalbaarheid voor inwoners die financieel moeilijk rond kunnen komen. Hierbij zou onderzocht kunnen worden of het mogelijk is om een koppeling te maken met de Stadspas. Het college is voornemens om per 2024 betaald parkeren in te voeren in het grootste deel van Nieuw-West waar dat nu nog niet geldt. Dit kan voor inwoners een belangrijk keuzemoment zijn om al dan niet een auto (geldt zeker voor een tweede auto) weg te doen en over te stappen op deelmobiliteit. Maar dan moet het aanbod op dat moment wel voldoende aantrekkelijk zijn. - Het DB adviseert het college om daar waar mogelijk al voor de invoering van betaald parkeren nieuwe mogelijkheden voor deelmobiliteit te realiseren, met name in de delen van Nieuw-West waar dit nog nauwelijks bestaat.