A - 10 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32) Bijlage 1. Nota Deelvervoer 2
Tekst van het document
n
ook deelauto’s beschikbaar zijn in deze gebieden. De beschikbaarheid van het aanbod hangt af van de te verwachten vraag. Verwachting is dat met het groeiend gebruik in de randen van de stad, ook het aanbod zich zal verspreiden. Immers waar een rit eindigt, kan ook een rit gestart worden. We verwachten van aanbieders dat zij geen maatre gelen nemen om het parkeren van de deelauto in de buitengebieden te ontmoedigen, zoals bijvoor beeld hogere kosten voor het parkeren van een deelauto in één van deze gebieden. De gemeente wenst meer aanbod en spreiding in de genoemde delen van Nieuw-West, Zuidoost, Noord en op termijn Weesp. Met de introductie van betaald parkeren verwachten we een versnelling in de groei en het aanbod in deze delen van de stad in de grijze servicegebieden daar waar het aanbod nu beperkt of niet aanwezig is. We gaan met de aanbieders in gesprek over hoe het aanbod in deze delen van de stad versneld op een lijn gebracht kan worden. Dit benadrukken we tijdens onze gesprekken met aanbieders, conform motie 10 (2023) – leden Koyuncu en Asruf). Onderzoek verplaatsingen binnenstad: De parkeervergunning voor autodeelorganisaties (free-floating) is op dit moment stadsbreed geldig met uitzondering van een deel van het
Deelauto free-floating servicegebied Bewoonde gebieden gemeente Amsterdam
Figuur 1: Servicegebied free-floating autodelen en bewoonde gebieden Nota Deelvervoer 2023
|
35
n
n
n
7
stadscentrum. We monitoren het gebruik van de free-floating deelauto’s en onderzoeken hoe dit zich verhoudt tot andere manieren van verplaats ingen, inclusief de privéauto, richting het centrum (zie doelstelling 3, paragraaf 2.4). Meer deelauto’s per organisatie: Beschikbaarheid is een van de grootste belemmeringen voor (potentiële) gebruikers. De stadsbrede autodeel vergunning kent een vergunningenplafond van 2.500 vergunningen en maximaal 500 per aanbieder. Dit is om grip te houden op het aantal aanbieders en deelauto’s, zoals benoemd in de Agenda Autodelen (2019). Gezien de wens om het servicegebied te vergro ten en om de loopafstanden naar een beschikbare deelauto niet verder te vergroten, wordt ingezet op een verhoging van het vergunningenplafond voor de stadsbrede autodeelvergunningen van 2.500 naar 3.000 stuks in 2024. Hiermee zorgen we ervoor dat de beschikbaarheid van deelauto’s voor bewoners (en daarmee de betrouwbaarheid van de dienst en de functie als autovervanger) niet afneemt door uitbreiding van het servicegebied. Dit sluit aan op de ambitie van een groter aanbod en betere spreiding over de stad zoals beschreven in paragraaf 3.1. Om de uitbreiding van het servicegebied voor de aanbieders haalbaar te maken, wordt ook het maximaal aantal vergunningen per organisatie verhoogd, van 500 naar 600 stuks in 2024.
De jaren hierna bekijken we aan de hand van beschikbare data of een verdere verhoging van het maximum per organisatie bijdraagt aan toegenomen vraag, groei en betere spreiding van het aanbod over de stad. Dit nemen we mee bij de jaarlijkse aan passing van de Parkeerverordening. Minimaal aanbod per organisatie: Er zijn nu enkele aanbieders die een zeer beperkt aantal deelauto’s aanbiedt. De stadsbrede parkeervergunning is een bijzondere vergunning voor een stadsbrede dienst die we alleen willen verstrekken aan aanbieders die een serieuze zichtbare bijdrage leveren in de aanwezigheid van deelauto’s in de stad. We voegen daarom aan het ‘Uitvoeringsbesluit Stadsbrede autodeelvergunningen’ toe dat voor de verstrekking van de stadsbrede parkeer vergunning een aanbieder minimaal 50 deelauto’s moet aanbieden in Amsterdam. Nieuwe uitgifte voor stadsbrede parkeer vergunning: De stadsbrede autodeelvergunning was tot maart 2023 geldig. We hebben daarom de huidige stadsbrede parkeervergunningen met een
n
n
n
n
jaar verlengd tot maart 2024. Dit geeft ons tijd om de Parkeerverordening en Uitwerkingsbesluiten aan te passen. De stadsbrede parkeervergunning wordt wederom voor een periode van 4 jaar uit gegeven. Na afloop van de 4 jaar wordt opnieuw bekeken hoe verder te gaan met de free-floating deelauto in Amsterdam. Kennisdeling t.b.v. uitwisseling omliggende gebieden (Vervoerregio Amsterdam en MRA): Amsterdam deelt actief haar kennis en ervaringen over deelauto’s met omliggende gemeenten, andere steden en het nationaal Programma Deelmobiliteit. Dit zodat de aantallen deelauto’s ook hier kunnen toenemen en het ook daar een alternatief voor de (tweede) auto kan zijn (zie doelstelling 4, paragraaf 2.4). Wens tot meer zone-floating: Bij grotere aantallen deelauto’s – met name in de stadsdelen buiten de ring A10 en ten noorden van het IJ – is te verwachten dat er een grote stijging van het aantal interstedelijke ritten zal plaatsvinden met de huidige vorm van free-floating deelauto’s. De gemeente gaat onderzoeken hoe meer ingezet kan worden op het stimuleren van zone-floaten. Zone-floaten is het gebruik van een deelauto zonder vaste standplaats in een specifiek parkeer vergunninggebied. We gaan onderzoeken hoe we dit gaan doen met oog op de grenzen van de ruimte op straat en beschikbare laadpunten in de stad (zie doelstelling 3, paragraaf 2.4).
Interstedelijke ritten: Om het gebruik van een deelauto tussen de grote steden en in de regio makkelijker en aantrekkelijker te maken (zie doelstelling 4, paragraaf 2.4), loopt er een proef met real-time kentekenwissel van free-floating deelauto’s. Hiermee maken we het makkelijker voor de gebruikers van aanbieders om hun rit in een andere stad te beginnen of te eindigen. Deze proef is na de zomer van 2022 geëvalueerd. De reacties waren positief. We zijn daarom voor nemens om de proef in vast beleid om te zetten. MaaS-platforms: Op dit moment geldt er nog geen verplichting in de stadsbrede parkeervergunning om te verbinden met MaaS-dienstverleners. We dagen aanbieders uit om de technische standaard koppeling te gebruiken. We gaan in gesprek met aanbieders om de mogelijkheden en eventuele hindernissen te bespreken en we onderzoeken een eventuele verplichting en de wensen van aanbieders richting MaaS-dienstverleners.
Het kenteken van de betreffende auto blijft hetzelfde, maar in het systeem van de stad waar de deelauto zijn rit eindigt, wordt realtime een mutatie doorgevoerd in het parkeersysteem waardoor de auto zonder extra kosten geparkeerd en de rit beëindigd kan worden.
Nota Deelvervoer 2023
|
36
Deelauto free-floating servicegebied
Figuur 2: Dekkingsgebied een of meerdere aanbieders free-floating autodelen
3.5.5 Maatregelen en onderzoeken standplaats gebonden/zone-floating deelauto De standplaatsgebonden/zone-floating deelauto levert een positieve bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling. We voorzien echter dat er grenzen ontstaan aan het ruimtegebruik en verdeling van deze schaarse ruimte. Standplaats deelauto’s zijn en blijven een belangrijk onderdeel van het aanbod, maar we onderzoeken hoe we dit efficiënter in kunnen zetten. In de Agenda Autodelen (2019) was al opgenomen dat in 2025 alle deelauto’s met een autodeelparkeer vergunning en/of met vaste standplaats uitstootvrij moeten zijn. Nu geldt deze verplichting alleen nog voor de elektrische free-floating deelauto’s. Om deze transitie mogelijk te maken, worden de volgende maatregelen genomen: n Volledig uitstootvrij: We passen de stedelijke regelgeving komend jaar aan om de transitie naar volledig uitstootvrij per 1 januari 2025 te garanderen. Vanaf 1 januari 2025 moeten alle deelauto’s in Amsterdam uitstootvrij zijn. De transitie en elektrificatie van deelauto’s met een vaste standplaats wordt ondersteund door het plaatsen van laadpalen op daarvoor technische geschikte vaste standplaatsen. Daar waar geen laadpalen kunnen worden geplaatst,
n
wordt gezocht naar andere, alternatief geschikte standplaatsen in de buurt van de huidige vaste standplaats. Amsterdam heeft aanbieders de afgelopen jaren geïnformeerd over de beoogde transitie naar uitstootvrij. Dit blijven we doen. We blijven met aanbieders in gesprek om de transitie naar volledig uitstootvrij per 2025 soepel te laten verlopen, onder andere door planningen van aanschaf elektrische auto en plaatsing laadpaal met elkaar te delen. De gemeente draagt zorg voor voldoende beschikbare laadcapaciteit in de stad waarbij ook de vraag van deelauto’s naar deze capaciteit is opgenomen. Laden van deelauto’s is altijd mogelijk bij de beschikbare openbare laadpalen. We blijven aankomende tijd met elkaar in gesprek over de opgave om de transitie naar volledig uitstootvrij per 1 januari 2025 soepel te laten verlopen. Mocht blijken dat er capaciteits knelpunten ontstaan voor 1 januari 2025 dan kunnen we een overgangstermijn overwegen. Wens naar zone-floating: De transitie naar volledig uitstootvrij is een goed moment om het vaste standplaats-concept, waarbij een deelauto op een vaste parkeerplaats staat geparkeerd en daar altijd weer naar terug moet aan het einde van de gebruiksperiode, te heroverwegen. Uit de Nota Deelvervoer 2023
|
37
n
n
n
monitoringsdata (zie bijlage I, Rapportage deel vervoer 2022) blijkt dat de standplaatsgebonden deelauto een belangrijke rol speelt binnen het totale deelconcept (weinig korte ritten, vooral bui ten de stad). De vaste standplaats wordt daarom niet opgeheven,m maar de voorkeur gaat meer uit naar het concept van zone-floating, waarbij deelauto’s in hun eigen parkeervergunninggebied alleen indien nodig bij een publieke laadpaal of op een reguliere parkeerplaats worden geparkeerd. Het grote voordeel hiervan is dat efficiënter wordt omgegaan met de beschikbare parkeerruimte en laadinfrastructuur. We zien daarom de groei van dit aanbod als zeer wenselijk en gaan de effecten monitoren. Vergunningenplafond zone-floaters: Er geldt op dit moment nog geen vergunningenplafond voor zone-floaters (gebiedsgebonden autodeel vergunning). Dit blijft ook zo. We gaan wel onderzoeken of het mogelijk is om het reguliere vergunningenplafond in een gebied bij de uitgifte van nieuwe zone-floatvergunningen voor deelauto’s te verlagen in die specifieke gebieden. Hiermee zorgen we dat de komst van een zone-floater ook daadwerkelijk tot minder privéauto’s in het betreffende gebied leidt en dat parkeerplaatsen (op termijn) kunnen worden opgeheven (zie doelstelling 2, paragraaf 2.4).
In toekomstige rapportages over deelvervoer nemen we op in hoeverre dit daadwerkelijk heeft geleid tot een vermindering van het particulier autobezit als gevolg van deelauto’s, conform motie 53 (2023) – leden IJmker en Moeskops. Experimenten: We gaan aan de slag met experimenten om het aanbod en de zichtbaarheid van zone-floating deelauto’s aan de randen van de stad te vergroten. Het doel hiervan is dat we een robuust aanbod van deelauto’s in de gehele stad krijgen. We gaan daarom aan de slag met experimenten om het aanbod en de zichtbaarheid van zone-floating deelauto’s in de randen van de stad te vergroten. Een mogelijkheid is om het aanbieders aantrekkelijker te maken buiten de ring A10 en ten noorden van het IJ ook voor de gebiedsgebonden autodeelvergunning realtime kentekenwissel aan te bieden (zie paragraaf 3.5.2). Afstemming en communicatie: Samen met de aanbieders blijven we de komende jaren ook doorgaan met communicatie over de voordelen van autodelen en de verschillende mogelijkheden om bewoners hiervan bewust te maken en de vraag te stimuleren.
Met een stadsbrede free-floating parkeervergunning mag (bijna) overal in de stad waar betaald parkeren is ingevoerd gratis door de gebruikers van een deelauto worden geparkeerd. Met een zone-floating vergunning
kan dit nadrukkelijk niet – hiermee kan alleen in het betreffende vergunninggebied worden geparkeerd. 3.5.6 Niet-commerciële vormen van autodelen Naast de professionele vormen van autodelen worden privéauto’s ook op andere manieren gedeeld. Dit betreft enerzijds het delen van een auto door buren en anderzijds het particulier delen van een auto via een online platform. In tegenstelling tot de in vorige paragrafen beschreven vormen van autodelen is hier in veel gevallen geen directe rol voor de gemeente. De meeste eigenaren van de aangeboden voertuigen beschikken immers over een reguliere bewoners vergunning of de voertuigen worden op eigen terrein geparkeerd. We willen graag een vollediger beeld van deelvervoer in Amsterdam en daarmee de (potentiële) impact op de vermindering van het eigen autobezit. In de volgende monitoringsrapportages over deelvervoer wordt daarom voortaan ook ingegaan op het aanbod van niet-commerciële vormen van deelvervoer, conform motie 51 (2023) – lid IJmker. De gemeente onderzoekt tevens tegen welke voorwaarden het aanbod particuliere auto’s in aanmerking zou kunnen komen voor een autodeelvergunning voor belang hebbendenplekken. De gemeente onderzoekt daarbij de optie om uit te gaan van 85% beschikbaarheid in plaats van 24/7 beschikbaarheid op governance, uitvoerbaarheid en daadwerkelijke bijdrage aan het verminderen van autobezit.
De gemeente heeft het document Wegwijzer Auto delen gemaakt als handreiking aan de inwoners van Amsterdam die meer informatie willen of overwegen om te autodelen. Het document bevat uitleg over de verschillende vormen van autodelen (particulier, open baar of in groepsverband), voor- en nadelen daarvan en biedt aanknopingspunten voor geïnteresseerden om te starten met autodelen. Er is binnen de huidige parkeerverordening nog geen passende oplossing voor coöperatief autodelen. Uit een uitgevoerde verkenning naar een coöperatieve autodeelvergunning blijkt dat er nog veel onduidelijk heden zijn over hoe de gemeente deze vergunning zou kunnen faciliteren. Ook zijn de verschillende wensen en vormen nog onvoldoende inzichtelijk. Er komt, in het kader van commons, in 2023/2024 een separaat voorstel voor een experiment voor coöperatief auto delen (zie doelstelling 1, paragraaf 2.4). De gemeente gaat tenslotte in 2023 verder onder zoeken welke vormen van coöperatief autodelen er zijn en welke behoefte er is in Amsterdam. Daarmee kunnen eventueel passende beleidskaders vanuit de gemeente worden opgesteld. De verwachting is dat dit onderzoek ongeveer twee jaar gaat lopen.
Nota Deelvervoer 2023
|
38
Bijlage I. Rapportage Deelmobiliteit 2022; Deelvervoer in Amsterdam: deelfiets, deelbakfiets, deelscooter en deelauto Zie Rapportage Deelmobiliteit 2022 - openresearch.amsterdam
Nota Deelvervoer 2023
|
39
Colofon Uitgave Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte Programma Deelmobiliteit, juni 2023 Tekst en redactie Movares Nederland BV Gemeente Amsterdam Vormgeving LassooyDesign BNO Meer informatie amsterdam.nl/deelvervoer deelmobiliteit@amsterdam.nl Copyright Gemeente Amsterdam Aan de inhoud van deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. V&OR aanvaart geen aansprakelijkheid voor onjuistheden/onvolledigheden.
Nota Deelvervoer 2023
|
40
LAS23198