A - 10 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32) 00 Voordracht In te stemmen m
Tekst van het document
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
Portefeuille
Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit
Agendapunt
10
Datum besluit
13 juni 2023 Onderwerp
In te stemmen met de Nota deelvervoer 2023 De gemeenteraad van Amsterdam besluit
1.
De Nota Deelvervoer 2023 vast te stellen.
2.
Kennis te nemen van de Nota van beantwoording met betrekking tot de inspraakreacties en adviezen van de stadsdelen en het stadsgebied over de Nota deelvervoer 2023.
3.
Kennis te nemen van de door het college voorgenomen ‘Nadere regels deelscooters 2023’.
4.
Kennis te nemen van de door het college voorgenomen ‘Nadere regels deelbakfietsen 2023’.
5.
Vaststellen van de wijziging van artikel 2.50A van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), lid 5c, zoals opgenomen in bijlage 7.
6.
Kennis te nemen van het rapport ‘Ruimte voor en door deelauto’s, dynamisch analysemodel voor de deelauto’s in Amsterdam’. Kennis te nemen van de geüpdatete factsheet deelscooter, inclusief inzichten pilot dedicated parkeervakken.
7.
Wettelijke grondslag
Artikel 108 jo artikel 147 lid 2 Gemeentewet De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Toelichting: De raad bepaalt de kaders en stelt deze vast. Het college voert binnen deze kaders uit en is bevoegd hiertoe beleid vast te stellen. Artikel 2.50A, eerste, vierde, vijfde en negende lid van de Algemene Plaatselijke Verordening: 1. Het is verboden zonder vergunning van het college voertuigen, met inbegrip van de uitgezonderde voertuigen bedoeld in artikel 1.1 onderdeel 8, die op of aan de weg staan ter gebruik aan derden aan te bieden tegen betaling of anderszins met commerciële doeleinden. 4. Het college kan met het oog op de bescherming van de belangen genoemd in het derde lid en met oog op de verdelingsprocedure en indieningsvereisten voor de aanvraagprocedure, nadere regels vaststellen. 5a. Het college kan ter bescherming van de in het derde lid genoemde belangen per categorie of type voertuig besluiten een plafond instellen voor het maximum aantal voertuigen waarvoor vergunning verleend kan worden en besluiten een plafond in te stellen voor het maximum aantal te verlenen vergunningen.
Gegenereerd: v1.15
1
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
9. Het college kan ontheffing verlenen van het in het eerste lid genoemde verbod. Bestuurlijke achtergrond
In de vorige collegeperiode is een versnelling ingezet van de bekendheid en het gebruik van deelvervoer. Onder meer door de Nota Deelmobiliteit, Kansen voor de stad (2019), Agenda Autodelen (2019) en de Agenda Autoluw (2020). Ook is het Programma Deelmobiliteit opgezet om deze versnelling mogelijk te maken. Daarnaast hangen de ambities rondom deelvervoer samen met de ambities uitstootvrij. We zijn inmiddels vier jaar verder en de vergunningen en ontheffingen die op basis van de Nota Deelmobiliteit zijn uitgegeven lopen ten einde. Daarom is het nu tijd voor een actualisatie. Ook zijn in de tussentijd de Omgevingsvisie 2050 vastgesteld, heeft de Raad besloten om op de meeste wegen in Amsterdam 30 km per uur in te voeren en zijn er verschillende moties aangenomen die betrekking hebben op deelvervoer. Tevens heeft voormalig wethouder De Vries samen met de autodeelbranche in 2021 het Convenant Autodelen getekend, wat onder andere inzet op vergroting van het aanbod deelauto’s, de spreiding van deelauto’s, en betere communicatie. In het Amsterdams Akkoord (2022-2026) is de ambitie uitgesproken om verder in te zetten op deelvervoer: We stimuleren deelmobiliteit zoals deelauto’s met snellere vergunningverlening en stimuleren Mobility as a Service. We gaan in gesprek met deelmobiliteitsbedrijven om de stedelijke dekking te vergroten en de druk op de openbare ruimte te verminderen.
Onderbouwing besluit
Ad 1. De Nota Deelvervoer 2023 vast te stellen a) De nota bevat bijgewerkte doelen voor de komende jaren en maatregelen om deze doelen te verwezenlijken. Zij zet grotendeels de huidige lijn van deelvervoersbeleid voort. Deze is gebaseerd op een systeem van vergunningen en ontheffingen waarbinnen private partijen voertuigen in de openbare ruimte ter gebruik aan derden kunnen aanbieden tegen betaling of anderszins met commerciële doeleinden. De hoofdlijn van het huidige deelmobiliteitsbeleid stamt uit 2019. Sindsdien heeft deelvervoer aan populariteit gewonnen. Deze ontwikkeling willen we doorzetten om zo te komen tot een mobiliteitssysteem dat in de toekomst een volwaardig alternatief biedt voor de eigen auto: publieke mobiliteit. Daarin werken openbaar vervoer en deelvervoer samen om mensen zoveel mogelijk onaankelijk te maken van de privéauto en om meer ruimte te creëren in de stad. Om dat mogelijk te maken trekken we het groeibeleid van de afgelopen jaren door. Op die manier werken we in samenhang met andere beleidsterreinen aan een autoluwe stad met verschillende mobiliteitsopties. Met deze nota wordt ingezet op verdere groei van deelvervoer in de stad en betere spreiding van het aanbod over de stad. We voeren al gesprekken met aanbieders om het aanbod van deelvervoer te vergroten in Noord, Zuidoost en Nieuw-West en op termijn Weesp.
Bij het uitgeven van nieuwe vergunningen voor deeltweewielers (deelscooter en deelbakfiets) vragen we inschrijvers om
Gegenereerd: v1.15
2
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
een spreidingsplan (dat voorziet in aanbod in deze gebieden) aan te leveren. Zie hiervoor de voorgenomen nadere regels van beslispunt 3 en 4. Als er meer inschrijvers zijn dan te verlenen vergunningen worden punten toegekend aan dit plan (en de daarin opgenomen locaties voor aanbod) waarmee de kans op het verkrijgen van de vergunning groter wordt. Per modaliteit wordt onder punt c hieronder verder toegelicht wat wordt gedaan om te komen tot een optimale spreiding van deelvervoer over de stad. Tegelijkertijd heeft de gemeente binnen het stelsel van vergunningen en ontheffingen beperkte sturingsmogelijkheden; de grondslag is de APV (artikel 2.50A). Daarmee is er geen invloed op: de prijsstrategie van de aanbieder; de klantwerving door de aanbieders en de spreiding van voertuigen over de stad. Het is dus niet mogelijk om aanbieders te verplichten deelvervoer te plaatsen op bepaalde plekken. Daarom wordt gelijktijdig met het uitgeven van vergunningen voor de komende vier jaar ook geïnvesteerd in onderzoek naar alle vormen van deelvervoer (professioneel, particulier gedeeld en coöperatief) en wijze van aansturing (vergunning en/of concessie). Daarmee wordt inzichtelijk met welke vorm Amsterdam de meeste sturingsmogelijkheden heeft en hoe de kostenbaten zich tot elkaar verhouden. b) De nota deelvervoer 2023 zet concreet in op vier doelen: 1. 2. 3. 4.
Meer mobiliteitskeuzes voor alle Amsterdammers Publieke mobiliteit als alternatief voor de eigen auto Deelvervoer levert een bijdrage aan minder druk op de openbare ruimte (minder privéautobezit en gebruik). Deelvervoer als onderdeel van het regionaal mobiliteitssysteem
Niet overal in de stad zijn de mobiliteitsopties voor Amsterdammers even groot. Door de mogelijkheid te bieden van publieke mobiliteit gebruik te maken, worden Amsterdammers mobieler: ze kunnen (samen) op een deelscooter tussen stadsdelen en randgemeenten reizen, of zijn sneller ter plaatse met een free-floating deelauto. Uit de rapportages Deelvervoer (2021 en 2022) blijkt dat Amsterdammers goed gebruik maken van dit aanbod scooters en auto’s om zich door Amsterdam, en met name binnen de ring te verplaatsen. Met uitbreiding en spreiding van het aanbod wordt ingezet om dit ook voor Amsterdammers in Noord, Nieuw-West en Zuidoost mogelijk te maken. Deelbakfietsen worden door verschillende doelgroepen gebruikt, met name door gezinnen, waaronder ook alleenstaande ouders. Denk aan het naar school brengen van de kinderen. Ook voor deze modaliteit wordt ingezet op spreiding. Door dit systeem van publieke mobiliteit verder uit te breiden neemt ook de aankelijkheid van de eigen auto af. Door deelauto’s, deelbakfietsen en deelscooters te gebruiken, in combinatie met het openbaar vervoer, kan men afstand doen van de eigen auto. Hiermee ontstaat ruimte in de openbare ruimte voor andere zaken: de straat als verblijfsruimte, ruimte voor vergroening, ruimte voor fietsparkeren. Zo draagt deelmobiliteit bij aan de doelen die stad heeft gesteld in de Omgevingsvisie en Amsterdam Autoluw.
Bovenop deze voordelen ontsluiten deelscooters en auto’s ook de regio. Juist die gebieden die minder goed bereikbaar zijn via het openbaar vervoer blijven zo beter bereikbaar, bijvoorbeeld door de deelscooter die een privéautorit vervangt. Rond de 6% van alle ritten met de deelscooter gaat naar andere gemeenten.
Gegenereerd: v1.15
3
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
c) Per modaliteit zijn dit de belangrijkste maatregelen: 1. Het deelfietsexperiment wordt met een jaar verlengd tot en met zomer 2024 om inzicht te krijgen over het effect van deelfietsen bij de Westlijn van de metro. We bereiden in de tussentijd een evaluatie en mogelijk vervolgbesluit voor. Er is nog te weinig data beschikbaar om nu al goed te weten wat de effecten zijn van deelfietsen in Amsterdam. Het experiment met deelfietsen langs de Westlijn van de metro is bedoeld om de laatste kilometer (voor- en natransport) makkelijker te maken voor de OV-reiziger. Gelijktijdig met verlenging van het deelfietsexperiment onderzoeken we in samenwerking met de Vervoerregio Amsterdam (VRA) de mogelijkheid voor een regionale aanpak van deelvervoer en de wijze van aansturing daarop. De uitkomst van dit onderzoek zal samen met de evaluatie van het huidig experiment leiden tot een apart collegebesluit over een mogelijk vervolg van deelfietsen. 2. Voor deelbakfietsen zetten we het huidige experiment (in Oost en Rivierenbuurt) voort tot aan de zomer 2024 en verhogen door middel van nieuwe vergunningen het aantal naar 750, mogelijk oplopend tot 1250 in de jaren erna, en spreiden dit over de stad. De deelbakfiets is één van de meest veelbelovende modaliteiten, en wordt als enige modaliteit vooral gebruikt door vrouwen.
In deze voordracht wordt gevraagd in te stemmen met de uitrol van een stadsbreed deelbakfietsensysteem. Met het sturen op spreiding willen we bewerkstelligen dat de deelbakfietsen voor een brede doelgroep beschikbaar is en dat aanbod zich niet alleen binnen de ring concentreert, maar ook aan de randen van de stad. Dit doen we door bij de nieuwe vergunningenuitgifte de inschrijvers te verplichten een spreidingsplan op te stellen waarin zij aangeven hoe ze de deelbakfietsen gaan spreiden over de stad en ook gaan voorzien in aanbod in gebieden waar nu nog weinig deelvervoer aanwezig is, te weten in Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Bij meerdere inschrijvers is het mogelijk hier punten voor toe te kennen, waardoor de kans groter is dat ze daadwerkelijk een vergunning krijgen. 3. Het aantal elektrische deelscooters wordt verhoogd, van 770 nu naar 1200 op het moment van verlenen van de nieuwe vergunningen, met een optie onder voorwaarden voor verdere verhoging door het college tot 1500 twee jaar na de vergunningsverlening. De belangrijkste reden om het aantal te verhogen is om spreiding naar stadsdelen buiten de ring mogelijk te maken, inclusief de regionale ritten (bijdrage aan doelstelling 4). De deelscooter biedt een aanvullende optie in de (keten)reis en lijkt vooral te worden gebruikt voor specifieke ritten en niet structureel voor dagelijks gebruik.
De meeste gebruikers rijden 1 tot 10 keer per maand op een deelscooter. Het gebruik wordt deels ook gecombineerd met het openbaar vervoer. Aanbieders geven aan dat ongeveer 20% van de ritten bij een ov-knooppunt of P+R wordt beëindigd. De deelscooter biedt meer keuze mogelijkheid. In de rapportage deelvervoer 2022 heeft 60% van de respondenten aangegeven dat het aantal eigen autokilometers is afgenomen nadat ze de deelscooter zijn gaan gebruiken. Ongeveer de helft van de gebruikers geeft aan dat de kans dat ze binnen drie jaar een auto aanschaffen, is afgenomen. Dit duidt op een positieve bijdrage aan vervanging van autoritten door duurzamere vormen van mobiliteit. Van een volledig free-floating (overal parkeren) systeem met een aantal verbods- gebieden wordt de komende jaren toegewerkt naar steeds meer inpassing van het parkeren in de openbare ruimte. De uitrol van hubs en realisatie van scootervakken zorgen voor de aouw van free floating. We sluiten smalle stoepen (<1,50 meter) uit van het servicebied en in de omgeving van circa 250 meter rondom bestaande scootervakken en hubs is het niet mogelijk om een rit te beëindigen. Hierin nemen we de
Gegenereerd: v1.15
4
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
ervaringen van de pilot dedicated parkeervakken (conform motie 130.22 lid Ernsting, ‘deelscooters niet meer op de stoep’) mee (zie ad 7). In de vergunningvoorwaarden stellen we een maximaal aanbod in drukke gebieden (conform het advies van stadsdeel Centrum, Oost en Zuid) vast en in de uitvraag worden aanbieders gestimuleerd om scooters in de stadsdelen Noord, Nieuw-West, Zuidoost en stadsgebied Weesp te plaatsen. Dit doen we door bij de nieuwe vergunningenuitgifte de inschrijvers te verplichten een spreidingsplan op te stellen waarin zij aangeven hoe ze de deelscooters gaan spreiden over de stad en ook gaan voorzien in aanbod in gebieden waar nu nog weinig deelvervoer aanwezig is, te weten in Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Hoe meer punten inschrijvers krijgen, hoe groter de kans dat ze daadwerkelijk een vergunning krijgen. Door tegelijkertijd een maximaal aantal deelscooters in drukke gebieden vast te stellen, wordt het voor de aanbieders noodzakelijk om deelvervoer goed te spreiden, ervan uitgaand dat het totaal aantal vergunde deelscooters in de stad wordt geplaatst. In de vergunninguitvraag worden toezeggingen gevraagd binnen welke termijn dit aanbod op straat zal worden gerealiseerd. Het huidig aanbod aan elektrische deelscooters (770) wordt momenteel grotendeels binnen de ring onder het IJ gebruikt.
Er is al uitbreiding naar de gebieden er buiten geweest (zie ad 7), maar door het aantal toegestane deelscooters te verhogen (naar 1200) kunnen er ook deelscooters in Noord, Nieuw-West en Zuidoost in grotere mate gebruikt worden dan dat het geval is binnen het huidige experiment. Hiermee kan het een aantrekkelijk alternatief voor autoritten worden binnen die stadsdelen. Ook kan aanbod buiten de huidige gebieden zorgen voor een groei van het aantal regionale ritten waar de aanbieders ook in omliggende gemeenten hun diensten aanbieden. 4. Het plafond voor stadsbrede parkeervergunningen voor free floating deelauto’s gaat omhoog van 2500 naar 3000. We stimuleren aanbieders om tot meer spreiding te komen in gebieden waar nu nog weinig deelvervoer aanwezig is, te weten in Noord, Zuidoost en Nieuw-West, zoals opgenomen in het Convenant Autodelen. We blijven hierover het gesprek aangaan met aanbieders en proberen de vraag naar deelauto’s te versterken, onder andere met het uitvoeren van een communicatiecampagne. De verhoging van het plafond (3000 totaal en maximaal 600 per aanbieder) maakt het voor de aanbieders mogelijk te investeren om zo meer free floating auto’s verder te verspreiden over de stad en toe te voegen aan het huidige servicegebied. Ook zetten we in op zone-floating (door middel van gebiedsgebonden parkeervergunningen).
Dit combineert de voordelen van standplaatsauto’s en free-floating. Ad 2. Kennis te nemen van de Nota van beantwoording met betrekking tot de inspraakreacties en adviezen van de stadsdelen en het stadsgebied over de Nota deelvervoer 2023 Op 28 maart 2023 is het beleidsvoornemen Nota Deelvervoer 2023 vrijgegeven voor inspraak door het college van B&W. Aanbieders van deelvervoer in Amsterdam en partijen die in het voortraject zijn geconsulteerd zijn actief gewezen op de mogelijkheid om in te spreken. Daarnaast zijn de dagelijks besturen van de stadsdelen en het stadsgebied Weesp gevraagd advies te geven op de nota. Van deze inspraakmogelijkheden is de afgelopen maanden gebruik gemaakt en dat heeft geleid tot dit product: de Nota van beantwoording Nota deelvervoer 2023. Op de Nota Deelvervoer 2023 hebben 103 bewoners een reactie gegeven. Meer dan de helft van de reacties was overwegend positief, namelijk 54 reacties. 35 reacties waren overwegend negatief. De overige reacties waren zowel positief als negatief of geen van beide.
Gegenereerd: v1.15
5
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
Thema’s die vijf of meer keer zijn genoemd zijn de volgende: • Parkeeroverlast: 31 insprekers ondervinden hinder van deelvoertuigen (voornamelijk deelscooters) die op de stoep worden geparkeerd. • Servicegebied: 25 insprekers geven aan dat zij enthousiast zijn over deelvervoer en zien graag dat het servicegebied wordt uitgebreid. • Algemene positieve reactie: 13 insprekers geven aan achter het beleidsvoornemen te staan. • Verkeersveiligheid: 8 insprekers geven aan zich zorgen te maken om verkeersveiligheid. • Kosten: 7 insprekers geven aan dat zij graag zouden zien dat de kosten van deelvervoer lager zijn. Deze thema’s staan in de Nota Deelvervoer 2023 reeds benoemd. De aandachtspunten die hierover zijn opgenomen in de nota sluiten aan bij de richting van de reacties van de bewoners. Daarom is de Nota deelvervoer 2023 niet aangepast naar aanleiding van de inspraakreacties van bewoners. Alle zeven stadsdelen en het stadsgebied hebben een advies uitgebracht over de Nota Deelvervoer 2023. Uit de adviezen blijkt veel steun voor deelvervoer in het algemeen; er wordt gekeken naar deelvervoer als een oplossing in een steeds drukker wordende stad. Op plekken waar deelvervoer nog niet aangeboden wordt, wordt de komst hiervan aangemoedigd.
Een aantal noemen het onderwerp ‘mobiliteitsarmoede’ - het betaalbaar(der) maken van deelvervoer voor iedereen en het vergroten van de doelgroepen van deelvervoer door middel van communicatie. Daarnaast werd eventuele (parkeer)overlast vaker genoemd als punt van aandacht. De stadsdelen waar nu al een groot aanbod van deelvervoer is vragen om extra aandacht, stadsdelen waar deelvervoer nog niet veel wordt aangeboden vragen om de geleerde lessen mee te nemen bij de uitrol van deelvervoer. Het voorkomen van parkeeroverlast is een belangrijk thema in de Nota deelvervoer 2023. Om hinder te vermijden wordt er ingezet op spreiding van het aanbod en goede inpassing in de openbare ruimte met hubs. Het college ziet in de adviezen van de stadsdelen een aansporing om verder te gaan met de ingezette koers voor spreiding van het aanbod. Om deze spreiding mogelijk te maken is het nodig dat de aantallen van het aanbod ook worden vergroot. De stadsdelen Centrum, Oost en Zuid vragen in verschillende gradaties om aandacht voor parkeeroverlast bij het ophogen van de aantallen deelscooters. Stadsdeel Centrum adviseert hierbij ook om het free-floating concept in stadsdeel Centrum geheel los te laten. In Centrum wordt momenteel al gewerkt met de pilot dedicated scootervakken. De eerste inzichten hiervan leren ons dat het mogelijk is om met meer toegewezen parkeerplekken te gaan werken.
Het is voor de gebruiker belangrijk om daar wel een eenduidige lijn in te bieden. Daarom zet het college met de Nota al in op uitsluiting van smalle stoepen (<1,5m) voor het parkeren van scooters en de verdere ontwikkeling van hubs/parkeervakken in drukke gebieden. In de nota wordt tevens benoemd dat er een maximum aantal deelscooters per aanbieder in gebieden met een bezoekersaantrekkende werking (waaronder het centrum) kan worden uitgewerkt . Het advies van Centrum, Zuid (de Pijp) en Oost nemen we daarom mee in deze verdere uitwerking van de nadere regels deelscooter 2023. De Nota deelvervoer 2023 zelf is hiermee niet aangepast naar aanleiding van de adviezen van de stadsdelen en het stadsgebied. Tien aanbieders van deelvervoer hebben een reactie gegeven. Per modaliteit is de volgende tendens te zien in de reacties:
Gegenereerd: v1.15
6
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
• Fiets (twee insprekers): insprekers zijn (zeer) kritisch ten opzichte van het verlengen van de huidige pilots. Ze zien graag dat de deelfiets onderdeel wordt van vast beleid en zijn het niet eens met de verlenging van de deelfiets in de vorm van een experiment. • Bakfiets (twee insprekers): insprekers staan achter het voornemen van groter aanbod van deelbakfietsen in de stad. Ze zijn kritischer over de wijze waarop de gemeente de bakfietsen gaat spreiden, zoals het opdelen van de stad in twee percelen. • Scooter (twee insprekers): de insprekers zijn tevreden met de voorgenomen groei en ontwikkelingsrichting van de deelscooter. Wel zijn de insprekers kritisch over het voorgenomen aantal deelscooters om spreiding te realiseren, omdat dit ten koste kan gaan van de betrouwbaarheid van de dienst. • Deelauto (zeven insprekers): de insprekers zijn positief over de aandacht die er vanuit het college en de raad voor de deelauto is, maar zijn kritisch op een aantal punten. Zo geven ze aan dat de hoge kosten voor vergunningen een drempel kunnen zijn voor versnelde groei van het aanbod en spreiding, zijn ze kritisch op de mogelijk verplichte koppeling met MaaS als vergunningsvoorwaarde en zijn er zorgen over de haalbaarheid van de laadtransitie en verplichting voor vaste standplaatsen om per 1 januari 2025 elektrisch te zijn.
Naar aanleiding van de inspraakreacties van de aanbieders zijn een aantal tekstuele aanpassingen gedaan in de Nota deelvervoer 2023, om zo beter aan te sluiten bij een aantal aandachtspunten van de aanbieders. Elf overige partijen en bedrijven hebben een reactie ingediend. De GVB, Vervoerregio Amsterdam en NS zijn positief over deelvervoer en roepen op tot samenwerking bij het behalen van de doelen. Cliëntenbelang, Scootervrij en Fietsersbond zijn kritisch over deelvervoer, omdat het kan zorgen voor parkeeroverlast op de stoep. Tegelijkertijd zien Cliëntenbelang en Fietsersbond ook positieve aspecten van deelvervoer. Een bewonersinitiatief (Elektrisch deelrijden de Pijp) roept op tot het wegnemen van barrières voor coöperatief deelvervoer in de buurt. Verschillende fietsverhuurbedrijven zijn kritisch over de deelfiets en geven aan dat deze zich niet moet richten op de toerist, waar al een aanbod in de vorm van huurfietsen voor bestaat. Verder is er nog een reactie van BOVAG die de belangen van traditionele autoverhuur behartigt en stelt dat dit ook een vorm is van autodelen en van de Open State Foundation die de gemeente aanraadt aanbieders te verplichten om gegevens als open data te delen, zodat er apps gemaakt kunnen worden waar al het beschikbare deelvervoer in één oogopslag te vinden is.
Naar aanleiding van de inspraakreacties van de overige partijen en bedrijven zijn twee kleine tekstuele aanpassingen gedaan in de Nota deelvervoer 2023. Ad 3. Kennis te nemen van de voorgenomen nadere regels deelscooter 2023 De nadere regels zijn de verdere uitwerking van de Nota Deelvervoer. Om alvast inzicht te geven in deze uitwerking zijn hierbij alvast de belangrijkste punten opgenomen. Het college is bevoegd de nadere regels vast te stellen, en zal dit met een besluit in juli doen. Zoals opgenomen in bijlage 3, met als belangrijkste punten: • Maximaal twee vergunningen voor elektrische deelscooters. • Maximaal 600 elektrische deelscooters per vergunning; met de mogelijkheid voor het college dit aantal na 2 jaar te verhogen tot 750 per vergunning. • Voorgeschreven standaarden voor data aanlevering. • Uitbreiding van de verbodsgebieden.
Gegenereerd: v1.15
7
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
• Voorgenomen uitwerking van een maximumaanbod van deelscooters per aanbieder in gebieden met een bezoekersaantrekkende werking. • Aanlevering van een plan van aanpak met de volgende onderdelen: • een veiligheidsplan. • een klachtenplan. • een implementatieplan. • een onderhouds- en duurzame bedrijfsvoeringsplan. • traceerbaarheid van de voertuigen. • een spreidings- en herverdelingsplan. • een regionaal plan met maatregelen om te voorkomen dat het aantal in Amsterdam aanwezige voertuigen boven het vergunde aantal voertuigen uitkomt. • een communicatieplan, met maatregelen om het gebruik van deelvoertuigen en inclusiviteit te vergroten. • Beschrijving van de mate waarin (data)standaarden worden toegepast die interoperabiliteit bevorderen. • Beschrijving van de samenwerking met andere mobiliteitsaanbieders, waaronder in de Amsterdamse hubs. • Beschrijving van de wijze waarop de aanvrager waarborgt dat het verzamelen en verwerken van persoonsgegevens en data voldoet aan geldende wet- en regelgeving. • 24/7 bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten via een apart noodnummer. Ad 4. Kennis te nemen van de voorgenomen nadere regels deelbakfiets 2023. De nadere regels zijn de verdere uitwerking van de Nota Deelvervoer. Om alvast inzicht te geven in deze uitwerking zijn hierbij alvast de belangrijkste punten opgenomen.
Het college is bevoegd de nadere regels vast te stellen, en zal dit met een besluit in juli doen. Zoals opgenomen in bijlage 4, met als belangrijkste punten: • Maximaal twee vergunningen voor elektrische deelbakfietsen. • Een geografische indeling van twee percelen en maximaal 1 vergunning per perceel. • Maximaal 375 elektrische deelbakfietsen per vergunning; met de mogelijkheid voor het college tot het vergroten van dit aantal na 2 jaar tot 500 of 750 per vergunning. • Toepassing van het back-to-one (station-based) systeem. • Voorgeschreven standaarden voor data aanlevering. • Instelling van aanwijzingsgebieden. Hierin wijst de gemeente locaties aan. • Aanlevering van een plan van aanpak met de volgende onderdelen: • een veiligheidsplan. • een klachtenplan. • een implementatieplan. • een onderhouds- en duurzame bedrijfsvoeringsplan. • traceerbaarheid van de voertuigen. • een spreidingsplan. • een benuttingsplan om het gebruik en inclusiviteit te vergroten. • Beschrijving van de mate waarin (data)standaarden worden toegepast die interoperabiliteit bevorderen. • Beschrijving van de samenwerking met andere mobiliteitsaanbieders, waaronder in de Amsterdamse hubs. • Beschrijving van de wijze waarop de aanvrager waarborgt dat het verzamelen en verwerken van persoonsgegevens en data voldoet aan geldende wet- en regelgeving.
• 24/7 bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten via een apart noodnummer.
Gegenereerd: v1.15
8
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
Ad 5. Vaststellen van de wijziging van artikel 2.50A van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), lid 5c, zoals opgenomen in bijlage 7. In artikel 2.50A van de APV is het verbod opgenomen om voertuigen ter gebruik aan te bieden op of aan de weg. Het college kan hier een uitzondering op geven door een vergunning of ontheffing te verlenen. Met vaststelling van de Nota Deelvervoer 2023 wordt ingestemd met een wijziging van de duur van de vergunningen voor deeltweewielers in lid 5c naar maximaal vier jaar. Daarom wordt voorgesteld artikel 2.50A,lid 5c van de APV als volgt aan te passen: 5c. De in het eerste lid bedoelde vergunning wordt verstrekt voor de duur van twee jaar. Het college kan besluiten de duur te verlengen met maximaal twee jaar. Ad 6. Kennis te nemen van het rapport ‘Ruimte voor en door deelauto’s, dynamisch analysemodel voor de deelauto’s in Amsterdam’. De deelauto en andere vormen van deelmobiliteit zijn, samen met de fiets en het ov, een belangrijk alternatief voor de privéauto en hebben de potentie om meerdere privéauto’s te vervangen. Op basis van literatuurstudies wordt uitgegaan van een vuistregel die zegt dat een deelauto tussen de 4 tot 20 privéauto’s vervangt. Dit is generiek en doet geen recht aan de verschillen tussen steden of zelfs delen van Amsterdam.
In 2022 heeft Rebel Group daarom in opdracht van Amsterdam een onderzoek uitgevoerd naar het extra effect dat het toevoegen van deelauto’s in een gebied kan hebben op het eigen autobezit. Uit het onderzoek blijkt dat er niet zoiets is als een stadsbrede autovervangingsratio (AVR), daar is Amsterdam te divers voor. Daarom is de AVR per gebied bepaald. Deze AVR kan worden gebruikt bij beleidsmatige en bestuurlijke afwegingen rond parkeren en openbare ruimte, doordat het laat zien welk (potentieel) aantal deelauto’s in een gebied kan worden toegevoegd om, op termijn, privéauto’s te vervangen en ruimte te creëren voor een leeare stad. In de raadsvergadering van 25 januari 2023 is motie 53.23 ‘rapportage deelmobiliteit 2022’ van raadsleden IJmker en Moeskops aangenomen, waarin gevraagd wordt om in de actualisatie van het gemeentelijk beleid deelmobiliteit 2023 duidelijk te maken hoe het aanbod van deelauto’s leidt tot het verdwijnen van parkeerplekken van particuliere auto’s. Met dit onderzoek is een invulling gegeven aan de gedachte van deze motie. De resultaten van het aantal opgeheven parkeerplaatsen en de andere invulling wordt (regulier) aangeboden in de ‘Visualisatie opgeheven parkeerplekken’, die volgt bij de rapportages Agenda Autoluw. Ad 7. Kennis te nemen van de geüpdatete factsheet deelscooter (motie 52.23). In de raadsvergadering d.d.
25 januari 2023 is motie 52.23 ‘Belofte van deelscooters waarmaken’ van de leden IJmker, Boomsma inzake Rapportage Deelmobiliteit 2022 aangenomen. De motie verzoekt het volgende: - het college duidelijke criteria en eisen op te stellen waaruit moet blijken hoe het aanbod van deelscooters bijdraagt aan de ambities voor mobiliteit in Amsterdam
Gegenereerd: v1.15
9
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
Dit is opgenomen in de concept nadere regels deelscooter 2023 (zie bijlage 3). Dit document dient als basis bij een nieuwe vergunning uitvraag voor de deelscooter. Zie ook de onderbouwing bij beslispunt 4. - bij de voorliggende nota deelvervoer ge-updatete cijfers gedeeld worden met de raad waar op de belofte van de deelscooter getoetst kan worden. In bijlage 6 is de bijgewerkte factsheet te vinden. De grafieken laten een vergelijkbaar beeld zien met de rapportage Deelvervoer 2021 en 2022. De gebruikersgroep laat eveneens een vergelijkbaar beeld zien. Toch lukt het ook steeds meer om ook andere doelgroepen te bereiken, zoals is gebleken in het ‘Probeeraanbod Zorg en Onderwijs’. Hierbij ontvingen zorg- en onderwijsprofessionals een reisvoucher van 100 euro om gebruik te maken van een deelscooter. Van de deelnemers had 55% nog nooit gebruik gemaakt van deelvervoer. De deelnemers zijn zich met het probeeraanbod bewust geworden van de mogelijkheden van deelvervoer op hun woon-werk reis. Vergeleken met onderzoek onder deelscootergebruikers in het algemeen in Amsterdam zijn met het probeeraanbod verhoudingsgewijs meer vrouwen en andere leeftijdsgroepen (ouder dan 35 jaar) bereikt. Voorafgaand aan het probeeraanbod gaf 22% van degenen die zich aanmeldden aan dat zij met de auto naar het werk reisden.
Na afloop van het probeeraanbod gaf maar liefst 55% van de deelnemers aan dat zij verwachtten de eigen auto minder te gaan gebruiken en 34% gaf aan dat misschien te doen. Als toelichting hierop gaven respondenten met name aan dat de auto niet altijd duurzaam en handig is, je met deelvervoer geen parkeerkosten hebt en deelvervoer flexibel is. Deelnemers kregen na het probeeraanbod een kleine vervolgkorting om gebruik van het deelvervoer te stimuleren. Check kon nagaan dat een aantal deelnemers na afloop van het probeeraanbod ten minste één maand hebben doorgereisd met de deelscooters. Er zijn daarnaast enkele onderdelen toegevoegd (zie bijlage 6): - Gebruik deelscooters rondom Piet Heintunnel, Nieuw-West, Noord, Zuidoost en Weesp Als gevolg van de sluiting van de Piet Heintunnel hebben de aanbieders 10% extra deelscooters in mogen zetten om mobiliteitsalternatieven te bieden gedurende de sluitingsperiode. Na de opening van de Piet Heintunnel in januari 2023 verdween de plicht voor Check en Felyx om een minimumaanbod te garanderen op IJburg, Zee-burgereiland en het Oostelijk Havengebied. Beide aanbieders hebben hun servicegebieden niet aangepast na de opening van de Piet Heintunnel vanwege de toegenomen vraag naar deelscooters de gebieden hier.
De extra 10% deelscooters zijn vervolgens vanaf januari 2023 ingezet om extra servicegebieden te openen in Nieuw-West (in lijn met de wens vanuit het coalitieakkoord voor spreiding van deelvervoer). Er is een stijging in het gebruik van deelscooters te zien sinds de toename van het aantal servicegebieden in Nieuw-West. Het plaatsen van aanbod genereert daarmee ook een vraag naar deelscooters en voorziet in een mobiliteitsbehoefte. In Noord en Zuidoost zijn beide aanbieders op enkele locaties actief, maar kan bij uitbreiding van het voertuigenplafond ook een zelfde effect optreden. In stadsgebied Weesp zijn de aanbieders momenteel nog niet actief, maar een stijging van het voertuigenplafond maakt deze sprong mogelijk zonder dat de betrouwbaarheid van de dienst (beschikbaarheid van voertuigen) in Amsterdam achteruit gaat. - Regionale ritten Deelscootergebruikers in Amsterdam hebben de mogelijkheid om ook richting regiogemeenten te rijden en andersom. Felyx is momenteel actief in Amstelveen, Diemen, Haarlem, Bloemendaal, Zandvoort en Haarlemmermeer. Check is momenteel actief in Diemen en Amstelveen. Het aandeel regionale ritten van beide aanbieders ligt op ongeveer 6% van het totaal. Beide aanbieders zijn daarnaast in gesprek met regiogemeenten om het aanbod aan deelscooters daar te vergroten. In
Gegenereerd: v1.15
10
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
de zomer-maanden is er een toename in ritten tussen Amsterdam en de gemeenten rondom het strand. - Proef scootervakken rondom Rembrandtplein / Westerdok Vanaf december 2022 zijn er via een proef 15 autoparkeervakken tijdelijk opgeheven voor scooterparkeren (motie 130.22 lid Ernsting, ‘deelscooters niet meer op de stoep’). De deelscooters van Check en Felyx moeten worden gestart of geëindigd in een scootervak. Voor personen met een privébromfiets zijn de vakken extra parkeermogelijkheden. In de gebieden rondom de scootervakken is het free-floating (overal parkeren) opgeheven. Te zien is uit de data dat sinds de invoering van de hubs het gebruik van deelscooters in het gebied is gedaald. Dit heeft meerdere redenen. Allereerst is het momenteel nog fysiek mogelijk om een auto te parkeren in de vakken. Er zijn scootertegels, en in sommige vallen borden, in de vakken geplaatst. Daarnaast is de vindbaarheid van de hubs is nog niet optimaal. Dit is zowel fysiek op straat als in de app van de aanbieders. De invoering van de scootervakken (in een klein deel van de stad) is een nieuw fenomeen voor gebruikers. Zij kunnen ook nog steeds hun voertuig achterlaten in het freefloating gebied verderop. De scootervakken kunnen ook lokaal een potentiële klachtenbron zijn, bijvoorbeeld door afgaande alarmen bijvoorbeeld bij slecht weer en harde wind.
Bij de uitrol van hubs en scootervakken in de stad worden deze bevindingen (vergroten vindbaarheid, fysiek onmogelijk maken parkeren van auto’s en tegengaan geluiden deelscooters) meegenomen om de het gebruik van de hubs, en inpasbaarheid in de omgeving, te verbeteren. Amsterdam wil namelijk het free-floating parkeren afschalen, waardoor de deelscooters niet meer op de stoepen parkeren. - Geblokkeerde accounts: De aanbieders treden handelend op indien gebruikers zich niet aan de (verkeers-)regels houden. Er zijn in 2022 bij Check en Felyx een kleine 6.000 accounts permanent geblokkeerd vanwege bijvoorbeeld accountfraude, foutief parkeren en overtredingen (alcoholgebruik en gevaarlijk rijgedrag). In 2023 lag dit aantal tot en met mei 2023 op een kleine 1.400 geblokkeerde accounts. Voordat een account permanent wordt geblokkeerd krijgen gebruikers in eerste instantie een waarschuwing. Daarbovenop beboeten Check en Felyx hun gebruikers ook in het geval van foutief parkeren, ongevallen en accountfraude. In Q1 2023 lag het aantal uitgedeelde boetes op 167 stuks.
Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?
Ja
Overige toelichting
Consequenties gedekt: ja. Kosten ten behoeve van weging van inschrijvingen en verlenen van vergunningen en ontheffingen worden middels leges ten laste van de aanbieders gebracht. Eventuele overige kosten worden afgedekt vanuit het meerjarig budget programma deelmobiliteit (2020-2025). Conclusie: De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Conclusie
Gegenereerd: v1.15
11
Gemeenteraad
VN2023-012613 Verkeer en Openbare Ruimte
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023
De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding
Nee.
Welke stukken treft u aan Meegestuurd
Registratienr.
Naam
AD2023-050640
Bijlage 1. Nota Deelvervoer 2023.pdf (pdf)
AD2023-050641
Bijlage 2 Nota van Beantwoording Nota Deelvervoer 2023.pdf (pdf)
AD2023-050642
Bijlage 3. Concept nadere regels deelscooter 2023.docx (msw12)
AD2023-050643
Bijlage 4. Concept nadere regels deelbakfiets 2023.docx (msw12)
AD2023-050644
Bijlage 5. Rapport Ruimte voor en door Deelautos.pdf (pdf)
AD2023-050645
Bijlage 6. Factsheet Deelscooter 2023 (motie 52.23).pdf (pdf)
AD2023-050646
Bijlage 7. Wijziging APV.docx (msw12)
AD2023-050639
Bijlage 8. Kennisgeving Nota Deelvervoer gemeenteraad 2023.docx (msw12)
AD2023-037992
Gemeenteraad Voordracht (pdf)
Registratienr.
Naam
Ter Inzage
Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)
Linda Oldemans, Verkeer en Openbare Ruimte, 06-30155315, L.Oldemans@amsterdam.nl
Gegenereerd: v1.15
12