A - 09 Water (39) 00 Voordracht Instemmen met de meerjarenkredietaanvraag vo

Gemeenteraad

VN2021-027821 Waternet

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 november 2021

Portefeuille

Water

Agendapunt

8

Datum besluit

5 oktober 2021 Onderwerp

Instemmen met het meerjarenkrediet voor 2022 - 2023 Renovatie riolering voor de uitvoering van de vervanging van de riolering en het onderhoud aan gemalen & appendages van € 68 miljoen (prijspeil 2021, exclusief BTW) De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Kennis te nemen van de noodzaak om riolering te vervangen en het onderhoud aan gemalen & appendages uit te voeren. Een meerjaren Renovatie riolering investeringskrediet van € 68 miljoen (prijspeil 2021, exclusief BTW) beschikbaar te stellen voor de vervanging van riolering en onderhoud gemalen & appendages in de periode 2022-2023. Kennis te nemen van de belangrijkste geïnventariseerde risico’s en de beheersmaatregelen. Kennis te nemen van het besluit van het college van B&W om af te zien dit project onder te brengen onder de regeling Risicovolle Projecten (RRP). Kennis te nemen van het besluit van het college van B&W om af te zien van het uitvoeren van een Maatschappelijke kosten-baten analyse. Kennis te nemen van de planning van de uitvoering.

Wettelijke grondslag

De gemeente heeft een zorgtaak op grond van de wet Milieubeheer artikel 10.33 en de Waterwet artikelen 3.5 en 3.6. De gemeente Amsterdam heeft de wettelijke verantwoordelijkheid (zorgplicht) voor een aantal watertaken. Drie van deze watertaken betreffen: Inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater, inzamelen en verwerken van afvloeiend hemelwater en het nemen van grondwatermaatregelen in openbaar gebied. Artikel 189, lid 1 Gemeentewet Artikel 212, lid 1 Gemeentewet Artikel 6 Financiële verordening gemeente Amsterdam. Bestuurlijke achtergrond

De regeling investeringen (Vastgesteld 6 december 2016) schrijft voor dat investeringen boven de € 20 miljoen apart worden voorgelegd aan de gemeenteraad. De investeringen in de riolering zijn onderverdeeld naar drie onderdelen; eerste aanleg, renovatie en rioolgemalen. De routinematige, jaarlijks terugkerende, vervangings- en uitbreidingsinvesteringen voor deze onderdelen worden jaarlijks met de begroting verstrekt. Onderbouwing besluit

1. Kennis te nemen van de noodzaak om riolering te vervangen en het onderhoud aan gemalen & appendages uit te voeren: De gemeente Amsterdam heeft de wettelijke verantwoordelijkheid (zorgplicht) voor een aantal watertaken. Enkele van deze taken betreft het inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater

Gegenereerd: v1.23

1

Gemeenteraad

VN2021-027821 Waternet

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 november 2021

en het inzamelen en verwerken van afvloeiend hemelwater. Vanuit de Wet Milieubeheer en de Waterwet worden eisen gesteld aan het functioneren van de riolering. De functionaliteit van het rioolstelsel wordt behouden door nieuwe aanleg, selectieve vervanging en renovatie op basis van de conditie van de leidingen en de risico's op storingen en lekkages. Uit inspectie en nader onderzoek is gebleken dat onderdelen van het rioleringsnetwerk aan vervanging toe zijn. Tevens vinden verleggingen plaats als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen in de stad. Het vervangen van riolering is een reguliere activiteit zoals opgenomen in het nieuwe Omgevingsprogramma Riolering 2022 – 2027 (OPR). De verwachting is dat het OPR in de loop van de eerste helft van 2022 wordt vastgesteld. Het OPR is de beleidsmatige onderbouwing voor deze kredietaanvraag. Het nieuwe Omgevingsprogramma Riolering geeft de noodzaak aan om in rioolvervanging te investeren. De kredietaanvraag is gebaseerd op de getallen van het huidige Gemeentelijk Rioleringsplan Amsterdam 2016-2021, en sluit daarmee aan op vigerend beleid en op de opgave in het OPR is voor de jaren 2022 en 2023. Vanaf 2024 wordt deze opgave waarschijnlijk groter, aankelijk van de afspraken die we met de actoren in de stad gaan maken. Waternet ontwikkelt de komende jaren een nieuwe werkwijze, samen met andere diensten.

Deze werkwijze moet ervoor zorgen dat de grotere vervangingsopgave ook daadwerkelijk gerealiseerd kan worden in combinatie met de andere ondergrondse uitdagingen. Waternet volgt hierbij het wegen vervangingsprogramma van de stad. Met dit meerjareninvesteringskrediet kunnen de investeringen voorbereid en uitgevoerd worden en daarmee wordt er zorg gedragen voor goed functionerende gemalen & appendages en een goed functionerend rioolstelsel dat meegaat met de meerjarenplanning van stedelijk beheer. Weesp wordt vanaf 2022 onderdeel van het OPR van Amsterdam. In deze krediet aanvraag wordt niet de investering van Weesp meegenomen. In het GRP van Weesp 2020-2025 (blz 25) is er een investeringspost vervanging-verbetering opgenomen. Aangezien het college van Weesp nog voor 24 maart 2022 de begroting riolering 2022 vaststelt wordt er geen investeringsbedrag meegenomen voor 2022. Dit moet in de overdracht naar Waternet toe meegenomen worden. In de voorjaarsnota van 2022 wordt er een aparte investeringsaaanvraag gedaan voor 2023. Vanuit de GAP analyse, het verschil tussen de bestaande en gewenste situatie van het rioolstelsel van Weesp, is wel naar voren gekomen dat de huidige investeringsbedragen vanuit het GRP van Weesp niet voldoende zal zijn. Dit wordt pas duidelijk als er vanuit assetbeheer een gebiedsplan is geanalyseerd.

Er is na onderzoek gebleken dat er in diverse gebieden een groot aantal afvalwateraansluitingen op het regenwaterriool zitten aangesloten met als gevolg dat er vervuiling op treedt in het oppervlaktewater. Dit geeft voor omwonenden stankoverlast en imagoschade voor de Gemeente Amsterdam. Na klachten van bewoners, zijn er maatregelen nodig voor het oplossen van de gemelde problemen. 2. Een meerjareninvesteringskrediet van € 68 miljoen (prijspeil 2021, exclusief BTW) beschikbaar te stellen voor de vervanging van riolering en onderhoud gemalen en appendages in 2022 -2023: In de begroting 2021-2025 zijn de investeringsbedragen tot en met 2025 voor de riool renovatie en het onderhoud van gemalen en appendages opgenomen. Het betreft een rendabel krediet welke gedekt wordt uit het rioolrecht. Vanuit de het meerjareninvesteringsplan (MIP) is aangegeven welke investeringen in de komende 5 jaar voor de renovatie riolering nodig zijn. Waternet wil nu een meerjareninvesteringskrediet aanvragen voor 2022 – 2023. In deze krediet aanvraag zijn de aangegeven bedragen bij elkaar opgeteld. Waarbij een eenjarig investeringskrediet specifieke investeringen benoemd kunnen worden, is dat voor een vijarig investeringskrediet moeilijker.

Door gelijktijdig met de onderhoudsprogramma’s van gemeenten de vervanging van het rioolstelsel op te pakken, worden extra kosten voorkomen en de overlast voor de klant beperkt. Daar tegenover staat dat Waternet aankelijk is van wijzigingen

Gegenereerd: v1.23

2

Gemeenteraad

VN2021-027821 Waternet

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 november 2021

binnen die onderhoudsprogramma’s van gemeenten. Die wijzigingen hebben grote invloed op de investeringsopgave. Deze kredietaanvraag is om die reden opgebouwd uit reeds vastgestelde en bekende investeringen. Deze zijn aangevuld met een investeringsprognose op basis van investeringspatronen die opgedaan zijn uit het recente verleden en voor gemalen & appendages de resultaten van inspecties en onderzoek, dit alles rekening houdend met inflatie. Uitgaande van verwachte investeringen en rekening houdend met de investeringspatronen van de afgelopen jaren, komt het totaal investeringskrediet voor de periode 2022-2023, voor de reguliere vervangings- en uitbreidingswerkzaamheden van het rioolstelsel en de gemalen en appendages uit op € 68 miljoen. Het investeringsbedrag van € 68 miljoen voor de renovatie riolering is opgebouwd uit de volgende onderdelen:

3. Kennis te nemen van de belangrijkste geïnventariseerde risico’s en de beheersmaatregelen: De belangrijkste risico’s zijn het niet goed functioneren van de riolering, de samenwerking met andere partijen, schadeclaims en imago schades. Voor deze risico’s zijn passende beheersmaatregelen getroffen. Risico’s Het Renovatie rioleringskrediet wordt aangewend om te kunnen voldoen aan de wettelijke zorgplicht van de gemeente voor de inzameling van afvalwater. De risico’s zijn: Uitstel van de vervanging van de riolering als er niet gelijktijdig met het vervangen van de verhardingen (VO&R) opgetrokken wordt is een risico. Het inpassen van het investeringsplafond van Amsterdam kan bepalend zijn voor het programma van V# en Stadswerken. Bezuinigingen bij V# leiden automatisch tot het uitstellen van een deel van de vervangingsprogramma’s van Waternet. Naast de hogere kosten per m1 heeft Waternet onvoldoende personele capaciteit om de regierol van V# op zich te nemen. Waternet en V# voeren overleg om tot betere en efficiëntere planningen te komen. Uitstellen van projecten opgevoerd vanuit de stad. Er is overleg om een betere planning te krijgen. Bruggen en kademuren. Voor de projecten rond de kademuren wordt geen budget gereserveerd. Dit betreft gevolg werk hetgeen niet wordt bekostigd vanuit het renovatiekrediet maar betreft kosten derden (project).

Het vraagt wel capaciteit van de organisatie en kan daarmee de uitvoering van andere projecten vertragen. Er bestaat wel een groter dan gemiddeld financieel risico in het geval van een calamiteit nabij een kademuur of brug er met spoed een gedeelte van een transportleiding vervangen/ gestabiliseerd moet worden. De kosten kunnen dermate hoog zijn dat ze niet binnen de huidige begroting vallen, met als gevolg dat andere investeringen on-hold gesteld moeten worden om binnen de begroting te blijven.

Gegenereerd: v1.23

3

Gemeenteraad

VN2021-027821 Waternet

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 november 2021

In het GRP van Weesp 2020-2025 (blz 25) is er een investeringspost vervangingverbetering opgenomen. Deze raming is niet meegenomen in deze aanvraag voor het meerjareninvesteringskrediet. Waternet is tijdens het schrijven van deze aanvraag bezig met de afspraken die voor Weesp gaan gelden medio 2022. Het is nog niet duidelijk wat de staat van stelsel, gemalen en appendages is en welke kosten daarmee gemoeid zijn. De uitvoering en planning daarvan zou mogelijkerwijs kunnen stagneren en zal mogelijk leiden tot een kredietvoorstel voor het beschikbaar stellen van aanvullende middelen per 2022. Ten gevolge van bovenstaande risico’s kunnen de volgende effecten optreden: • Extra overlast voor de burgers door het niet goed functioneren van de riolering. • Het opnieuw mogen opbreken van pas vernieuwde verharding bij het heropstarten van het rioleringsproject na minimaal 5 jaar, Regieslot 10 jaar (WIOR). • De extra kosten die n.a.v. het bovenstaande gepaard gaan. • Het oplopen van (omvangrijke) schadeclaims van uitstaande verplichtingen. • Het oplopen van imagoschade voor de gemeente Amsterdam. Genomen beheersmaatregelen om de risico’s op een aanvaardbaar niveau te houden zijn: • In samenwerking met andere beheerders van ondergrondse infrastructuur wordt afgestemd om de vervanging zo efficiënt mogelijk en met minimale overlast te laten verlopen.

Onder meer via Stadsregie, Verkeer & Openbare Ruimte en conform de regels van de WIOR. • De vergunningen worden via de vastgestelde procedures en planningsvoorschriften aangevraagd. • Waternet maakt deel uit van het overleg kademuren&bruggen en kan vroegtijdig maatregelen nemen indien noodzakelijk. • Aanvullend of aparte krediet aanvraag bij grote problemen rioolstelsel Weesp. 4. Kennis te nemen van het besluit van het college van B&W om af te zien dit project onder te brengen onder de regeling Risicovolle Projecten (RRP): Het project betreft een routinematige renovatie en vervanging van riolering, voortkomend uit de wettelijke zorgplicht van de gemeente en opgenomen in het omgevingsprogramma riolering (OPR Amsterdam 2022 – 2027). In het plan is beschreven op welke wijze de risico’s en kwaliteit worden beheerst. Voor toetreding tot de regeling wordt onder andere het projectbudget, de maatschappelijke impact, doorlooptijd, toepassing nieuwe technologieën en complexiteit van het bestuurlijk- en uitvoeringsproces als leidraad genomen. Het projectbudget ligt boven het toelatingscriterium van € 20 miljoen, maar de andere criteria geven echter geen aanleiding om het project onder de regeling te brengen omdat het routinematige rioleringsprojecten betreft. 5.

Kennis te nemen van het besluit van het college van B&W om in te stemmen met het afzien van het uitvoeren van een maatschappelijke kosten en batenanalyse: Er wordt afgezien van het uitvoeren van een maatschappelijke kosten-batenanalyse omdat het de renovatie en vervanging van de riolering betreft vastgelegd in de Wet Milieubeheer (artikel 10.33) en de Waterwet (artikel 3.5 en 3.6). Daarbovenop is middels de deelname van Waternet aan een uitvoeringssamenwerking met kabelen leidingbedrijven in de Combi Amsterdam zover mogelijk al gewaarborgd dat werkzaamheden plaatsvinden in combiwerk (de straat gaat maar 1 keer open voor meerdere werkzaamheden in plaats van meerdere keren), hiermee wordt door bedrijven die onder de grondwerkzaamheden verrichten zover mogelijk getracht de overlast voor omwonenden en het verkeer te minimaliseren. 6.

Gegenereerd: v1.23

4

Gemeenteraad

VN2021-027821 Waternet

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 november 2021

Kennis te nemen van de planning van de uitvoering De werkzaamheden worden uitgevoerd door Waternet. De voor Amsterdam geldende weten regelgeving wordt daarbij gevolgd. De investering betreft de geraamde uitgaven voor de periode 2022-2023 van reeds vastgestelde langlopende investeringen, aangevuld met een investeringsprognose op basis van investeringspatronen die opgedaan zijn uit het recente verleden, rekening houdend met inflatie. De planning van de investeringsprojecten wordt met Stadsregie en Verkeer & Openbare Ruimte en met andere beheerders van ondergrondse infrastructuur afgestemd. De planning van de lopende rioleringsprojecten loopt in de pas met de geplande wegen vervangingsprojecten van de afdeling Verkeer en Openbare Ruimte van de gemeente. Waternet is hierin volgend en heeft geen invloed op de planning c.q. de prioriteitstelling van deze projecten, maar kan bij uitstel van de rioleringsprojecten verstorend werken voor alle participanten. Doordat Waternet het wegen programma van Amsterdam volgt, zijn de mogelijkheden voor Waternet om af te wijken van het programma gering. De budgettaire maneuvreerbaarheid van Waternet is hierdoor beperkt. Jaarlijks wordt door het college van B&W een Jaarmandaat voor Stichting Waternet vastgesteld.

Daarbij wordt de algemeen directeur van Stichting Waternet gemachtigd de begroting voor het betreffende jaar uit te voeren, voor zover deze betrekking heeft op de taken welke de Stichting Waternet voor de gemeente uitvoert. Daarmee is de algemeen directeur kredietbeheerder voor dit deel van de begroting. Het onderhavige investeringskrediet wordt apart van de begroting 2020 aangevraagd. Om die reden wordt in onderhavig besluit volledigheidshalve de algemeen directeur van Waternet ook hiervoor als kredietbeheerder aangewezen. Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Nog niet bekend

Overige toelichting

Overige toelichting: Dit is een rendabel krediet gedekt uit de rioolheffing. De exploitatie van de gemeentelijke riolering is kostendekkend. De tarieven van de rioolheffing zorgen voor een volledige dekking. De toenemende kapitaalslasten zijn meegenomen in de begroting 2022 en heeft een effect van 1,82% op de tarieven. Het krediet wordt per jaar geactiveerd, zodat de kapitaallasten ongeveer gelijk

Gegenereerd: v1.23

5

Gemeenteraad

VN2021-027821 Waternet

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 november 2021

blijven. Dit zorgt ervoor dat er geen grote schommelingen ontstaan in de rioolheffing. De begrote baten uit de rioolheffing 2022 zijn € 84,3 miljoen. Het verschil tussen de begrote baten, lasten en inkoop BTW wordt in evenwicht gebracht door de daarvoor bestemde egalisatievoorziening. Dit krediet past binnen het investeringsplafond en bestaat uit investeringen renovatie riolering en rioolgemalen. Conclusie

Geheimhouding

Niet van toepassing.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-107438

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Waternet, Hester Martin (06-21383715 / hester.martin@waternet.nl

Gegenereerd: v1.23

6