A - 08 Onderwijs (9) 310523 Bijlage 1 Beleidsbrief voortzetting Brede Brugk

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Datum

31 mei 2023

Behandeld door

OJZ (afdeling Onderwijs & Leerplicht)

E-mail

OJZ, ojz.bestuurszaken@amsterdam.nl

Onderwerp

Voortzetting Brede Brugklas Bonus 2023-2027

Geachte raadsleden, In het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Amsterdams Akkoord’ staat dat elk kind recht heeft op goed onderwijs. Hierin hebben we ook aangegeven dat we doorgaan met de Brede Brugklas Bonus. Scholen met brede brugklassen vormen een essentieel onderdeel van ons onderwijs. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het wegnemen van de nadelige gevolgen van de vroege selectie, zoals het ontstaan van ongelijke onderwijskansen, prestatiedruk onder leerlingen en onderwijssegregatie. Daarom stelt het college met deze brief aan de gemeenteraad voor om de inzet op brede brugklassen middels de Brede Brugklas Bonus de komende vier schooljaren voort te zetten. Scholen met brede brugklassen onmisbaar in onderwijsaanbod De Onderwijsraad (2021) onderstreept in ‘Later selecteren, beter differentiëren’ 1het belang om later te selecteren. De vroege selectie kent namelijk nadelige gevolgen, zoals ongelijke onderwijskansen voor een grote groep jongeren in de samenleving, een hoge prestatiedruk en het vergroten van onderwijssegregatie. Voor een grote groep leerlingen komt het selectiemoment in groep 8 te vroeg in de schoolloopbaan. Sommige leerlingen, zoals ‘laatbloeiers’, zijn gebaat bij extra tijd; tijd om hun talenten te kunnen ontdekken, te ontwikkelen en te laten zien. Het werkt in hun nadeel wanneer zij op jonge leeftijd al worden ingedeeld in een bepaald onderwijsniveau.

Dit is vooral nadelig voor

1

Onderwijsraad (2021) Later selecteren, beter differentiëren

leerlingen met een minder gunstige sociaaleconomische achtergrond2. De kans is bij hen groot dat zij terecht komen op een onderwijsniveau dat niet bij hen past. Het vroeg selecteren, waarvan het gevolg is dat leerlingen worden ingedeeld op onderwijsniveau, vergroot de kansenongelijkheid in het onderwijs. Daarnaast is het belangrijk dat leerlingen onderwijs kunnen volgen op een fijne, stressvrije manier. Waarin niet prestaties, maar de eigen ontwikkeling centraal staat. We weten echter dat de signalen rondom het welzijn van leerlingen in het voortgezet onderwijs alarmerend zijn. Ze ervaren stress door school, huiswerk, en ‘alles wat je moet doen’3. Dat leerlingen kunnen blijven zitten of een schoolwisseling moeten doen, kan de stress nog meer verhogen. Leerlingen op scholen die maar één schoolniveau hebben, wisselen in Amsterdam het vaakst van school op het moment dat zij van niveau moeten veranderen4. Een schoolwisseling kan een vervelende ervaring zijn, die invloed kan hebben op de eigenwaarde en het zelfvertrouwen van de leerling. Ook zien we de afgelopen jaren een stijging van segregatie in het Amsterdamse voortgezet onderwijs5. De toename van deze gesegregeerde bubbels in het onderwijs is zorgelijk, omdat dit gepaard gaat met toenemende kansenongelijkheid en minder onderlinge ontmoeting tussen jonge Amsterdammers. Dit gaat ten koste van het samen leven in de stad.

Brede brugklassen kunnen bijdragen aan het tegengaan van deze onderwijssegregatie, omdat hier de kans groter is dat leerlingen van verschillende achtergronden elkaar ontmoeten. In de Segregatiemonitor primair en voortgezet onderwijs, die dit najaar weer wordt uitgebracht, besteden we extra aandacht aan hoe de verschillende onderwijstypes samenhangen met onderwijssegregatie. Brede brugklassen zijn een oplossing voor deze zorgelijke maatschappelijke ontwikkelingen. In een brede brugklas krijgen leerlingen langer de tijd om zich te ontwikkelen en zich te laten zien. Een brede onderbouw biedt aan leerling kansen en ruimte om erachter te komen welk onderwijsniveau het beste past en waar hij of zij zich fijn bij voelt. Dit kan de prestatiedruk en stress wegnemen, onwenselijke gevoelens die leerlingen nu op grote schaal ervaren. Daarnaast zien we dat scholen met brede brugklassen vaak minder gesegregeerd zijn dan andere scholen. De school heeft een sterke ontmoetingsfunctie; een plek waar leerlingen onderling van elkaar kunnen leren. Amsterdam gaat door met de Brede Brugklas Bonus De gemeente Amsterdam investeerde de afgelopen jaren in brede brugklassen middels de Brede Brugklas Bonus. Het college ziet, mede om bovengenoemde redenen, nog steeds noodzaak om in Amsterdam door te gaan met het ondersteunen van scholen die de vroege selectie tegengaan.

Daarom investeert de gemeente Amsterdam ook de komende jaren (2023 t/m 2027) 2,4 miljoen in de Brede Brugklas Bonus. Deze volgt dezelfde inhoudelijke lijn als de huidige Brede Brugklas Bonus. 2

Goed Geschud (2022) Meer leren van elkaar, Verhalen uit de praktijk over de brede brugperiode; Staat van het Amsterdamse v(s)o en de monitor schoolloopbanen vo 2022 (2022) 4 Monitor Schoolloopbanen 2022 (2022), zie ook raadsinformatiebrief 4 november 2022 ‘Staat van het Amsterdamse v(s)o en de monitor schoolloopbanen vo 2022’ 5 Staat van het Amsterdamse v(s)o en de monitor schoolloopbanen vo 2022 (2022) 3

De subsidieregeling kan weer door scholen met een brede onderbouw met minimaal drie niveaus – te weten vmbo, havo, vwo – worden aangevraagd. Scholen vragen de regeling dit schooljaar aan voor de komende vier schooljaren6. Zij kunnen de Brede Brugklas Bonus aanvragen ter ondersteuning van hun huidige brede brugklas. Scholen die nog geen brede brugklas hebben kunnen subsidie aanvragen om een heterogene brede brugklas7 te vormen. Zij ontvangen daarbij extra ondersteuningskosten voor het starten van de brede brugklas. De Onderwijsraad stelt dat het niet alleen gaat om later selecteren, maar dat goed kunnen differentiëren ook essentieel is: flexibel onderwijs op maat bieden, dat recht doet aan de verschillen tussen leerlingen. Differentiatievaardigheden en –mogelijkheden liggen ten grondslag aan de kwaliteit van brede brugklassen. De Brede Brugklas Bonus biedt ruimte aan scholen om dit te ontwikkelen. Daarin laat de subsidie veel ruimte voor maatwerk. Om deze ruimte te creëren is ingezet op een langdurige subsidie van vier jaar, zodat de scholen de tijd krijgen om duurzame plannen te ontwikkelen. Uit de monitoring van de huidige subsidie blijkt dat de bonus onder andere wordt ingezet op het ontwikkelen van differentiatievaardigheden van docenten, het lesgeven aan kleinere groepen en extra personele ondersteuning in de les om lesgeven in gedifferentieerde groepen mogelijk te maken.

De (tussentijdse) monitoring wordt in het vierde kwartaal van 2023 opgeleverd en biedt inzicht in de succeselementen en ontwikkelpunten van de aanpakken en interventies van de scholen. Deze monitoring wordt voortgezet bij de Brede Brugklas Bonus 2023-2027. We zien dat na de komst van de Brede Brugklas Bonus in Amsterdam het landelijke maatschappelijke debat over brede brugklassen is aangezwengeld. De deelnemende scholen van de Brede Brugklas Bonus zijn pioniers in het leveren van een oplossing aan eerdergenoemde uitdagingen van de vroege selectie. Hun aanpakken en interventies kunnen ter inspiratie dienen voor het onderwijsveld en andere geïnteresseerden. Het college vindt het dan ook belangrijk om de inzichten in kaart te brengen en breed te kunnen delen. Daarom is bij de Brede Brugklas Bonus 2019-2023 al ingezet op kennisdeling, wat deze nieuwe periode wordt voortgezet. Tot slot De gemeente Amsterdam investeert al langere tijd in doorlopende leerlijnen in het onderwijs. Een soepele overstap maken van het ene onderwijsniveau naar een ander onderwijsniveau is noodzakelijk om de kansen voor alle leerlingen te vergroten. De brede brugklas is daarbij altijd een van de hoofdpijlers geweest. Het college ziet het als noodzakelijk om op systeemniveau te investeren in de scholen die deze soepele overgang mogelijk maken. Het belang van brede brugklassen wordt steeds meer gezien.

Zo blijkt dat er steeds meer belangstelling is voor scholen met meerdere onderwijsniveaus en dat het onderwijsaanbod groeit op dit gebied8. Namens het college wil ik dan ook de komende periode scholen met een brede brugklas blijven ondersteunen.

6

Dit gaat om de schooljaren 2023-2024 tot en met 2026-2027 Een brede brugklas is hier een brugklas met minimaal drie onderwijsniveaus 8 Zie de beschrijvende analyses van de Centrale Loting en Matching op de website van het OSVO 7

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Bijlagen Bijlage 1. Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam tot vaststelling van het subsidieplafond van de Voorziening Brede Brugklas Bonus 2023-2027 Bijlage 2. Verordening van de raad van de gemeente Amsterdam tot wijziging van de verordening op het lokaal onderwijsbeleid Amsterdam 2019 in verband met het vaststellen van de Voorziening Brede Brugklas Bonus (Wijzigingsverordening VloA 2019: Brede Brugklas Bonus 2023-2027)