A - 06 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (40) NvU HOV IJburg - Station Bijlmer Arena
Tekst van het document
Definitief
Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
Opsteller Gemeente Amsterdam Ambtelijk Opdrachtgever Michel Crolla Contactpersoon Michael van de Paverd
Gemeente Amsterdam Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
Fout! Verwijzingsbron niet g evonden. Pagina 2 van 32
Inhoud 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Voorgaande besluitvorming 1.3 Probleemstelling 1.4 Doelstelling 1.5 Scope 1.6 Aanpak 1.7 Leeswijzer
4 4 5 6 7 7 7 8
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
Beleidskader Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg Mobiliteitsplan Zuidoostflank Omgevingsvisie Amsterdam 2050 Zero Emissie Bus Coalitieakkoord 2018 – 2022 gemeente Amsterdam Beleidskader Vervoerregio Amsterdam
9 9 9 9 10 10 11
3
Raakvlakprojecten
12
4
Participatie
13
5 Randvoorwaarden en beoordelingskader 5.1 Randvoorwaarden 5.2 Beoordelingskader
14 14 14
6 6.1 6.2 6.3 6.4
Route alternatieven en afweging Route alternatieven Maatregelen Afweging Beoordeling en advies
16 16 18 19 23
7 Voorkeursalternatief 7.1 Omschrijving van het voorkeursalternatief 7.2 Maatregelen bij het voorkeursalternatief
25 25 25
8 Besluitvorming en opdrachtverlening 8.1 Inspraakprocedure 8.2 Doorkijk PBI-3 en verder
27 27 27
Bijlagen 1. Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg
28 28
Gemeente Amsterdam Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
2. 3.
Overzicht van alle maatregelen per route alternatief Participatieproces
Fout! Verwijzingsbron niet g evonden. Pagina 3 van 32
29 31
Gemeente Amsterdam Pagina 4 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
1 Inleiding In deze Nota van Uitgangspunten (NvU) is de HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena uitgewerkt. De Nota van Uitgangspunten beschrijft de route alternatieven en de bijbehorende infrastructurele maatregelen. Met een beoordelingskader kan een voorkeursroute worden bepaald. Dit wordt het voorkeursalternatief genoemd. Voor de HOV-bus van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena is nog één route alternatief over. Deze Nota van Uitgangspunten (NvU) wordt ter visie gelegd. De inspraakreacties worden verwerkt in de Nota van Uitgangspunten (NvU). Daarna stelt de gemeenteraad van Amsterdam de definitieve Nota van Uitgangspunten vast. Dit resulteert in een Voorkeursbesluit. Dit Voorkeursbesluit is het startpunt voor het verder uitwerken van beide voorkeursalternatieven (PBI-3) naar één voorkeursalternatief. Daarna worden de infrastructurele maatregelen (PBI-4) gerealiseerd. De HOV-bus kan dan gaan rijden vanaf december 2024.
1.1 Aanleiding Amsterdam groeit. In 2050 heeft Amsterdam naar schatting 1.000.000 inwoners. Om dit mogelijk te maken heeft de gemeente Amsterdam in de stad ontwikkellocaties aangewezen. Zeeburgereiland en IJburg zijn twee grote ontwikkellocaties in de stad. Amsterdam bouwt op Zeeburgereiland en IJburg tot 2025 naar verwachting 12.000 nieuwe woningen. Dit aantal loopt op tot 22.400 woningen in 2038. Ook staat 350.000 m2 aan voorzieningen, winkels, kantoren, bedrijven en scholen op de planning. Door de groei van het aantal woningen, voorzieningen, winkels, kantoren en bedrijven, neemt het aantal openbaar vervoerreizigers, auto’s, fietsers en voetgangers toe. De verkeersbewegingen worden naar verwachting tot en met 2038 drie keer zo groot1. De capaciteit van het bestaande openbaar vervoersystem is onvoldoende om deze groei te kunnen opvangen. Uitbreiding en verbetering van het bestaande openbaar vervoersysteem is nodig. Op dit moment bestaat het huidige openbaar vervoer (OV) netwerk in de Oostflank uit drie OV-lijnen: -
Tramlijn 26:
Centraal Station – Piet Heinkade – Piet Heintunnel – IJburglaan – Pampuslaan v.v.
-
Buslijn 37:
Amstel – Muiderpoortstation – Insulindeweg – Zuiderzeeweg – busstation Noord v.v.
-
Buslijn 66:
IJburg (Haveneiland) – Muiderlaan – Diemerknoop (S114) – Provincialeweg – Bijlmerdreef – Amsterdam Bijlmer Arena v.v.
1 Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg, gemeente Amsterdam, april 2018
Gemeente Amsterdam Pagina 5 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
In de startnotitie HOV Oostflank2 zijn maatregelen genoemd. Met deze maatregelen wordt het reizen per openbaar vervoer, met auto, met de fiets of te voet van een naar Zeeburgereiland en IJburg verbeterd. De maatregelen in de startnotitie maken onderdeel uit van het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg. Het college van de gemeente Amsterdam heeft in mei 2018 ingestemd met het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg. De HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar Amsterdam Bijlmer Arena is één van de openbaar vervoer maatregelen in het Mobiliteitsplan. Openbaar vervoermaatregelen, die zijn opgenomen in het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg: -
een nieuwe HOV-buslijn naar station Amsterdam Bijlmer Arena;
-
een nieuwe HOV-buslijn naar station Weesp;
-
de verlenging van de huidige IJtram; verbinding Zeeburgereiland waarin nieuwe ov-verbindingen worden onderzocht (inclusief een nieuwe stalling voor de IJtram als een extra tramlijn naar Zeeburgereiland wordt aangelegd).
1.2 Voorgaande besluitvorming In het oorspronkelijke ontwerp van IJburg zijn twee hoogwaardige openbaar vervoer (HOV) verbindingen opgenomen. De eerste HOV-verbinding is een snelle tram van IJburg naar station Amsterdam Centraal. De tweede HOV-verbinding is een snelle bus van IJburg naar station Amsterdam Bijlmer Arena. Op Centrumeiland kan worden overgestapt van de ene HOV-verbinding naar de andere. Na de oplevering van de eerste fase van IJburg is stadsbus 66 naar Amsterdam Bijlmer Arena gaan rijden. Het eerste bestuurlijke besluit over een HOV-bus naar Amsterdam Bijlmer Arena is in 2009 genomen. Over het tracé van de HOV-bus met de projectnaam Zuidtangent Oost wordt al langer gesproken. De HOV-bus naar Weesp is later aan het plan toegevoegd. De Vervoerregio Amsterdam (VRA) heeft het project Zuidtangent Oost in 2007 overgedragen aan de gemeente Amsterdam. De gemeente heeft in 2009 een Nota van Uitgangspunten vastgesteld en een Voorkeursbesluit voor de Zuidtangent Oost genomen. De HOV-bus zou destijds de route rijden die in het tekstvak staat. Na het Voorkeursbesluit nam de behoefte aan woningbouw af. De realisatie van de tweede fase van IJburg en de Zuidtangent Oost werden tijdelijk stopgezet. Route HOV bus Amsterdam Bijlmer Arena – IJburg (2009): Tracédeel
Omschrijving
1.
via een grotendeels vrije busbaan vanaf station Amsterdam Bijlmer Arena; ten westen langs de spoorbaan Amsterdam – Utrecht tot aan de Karspeldreef;
2.
via de Karspeldreef vanaf metrostation Bullewijk tot metrostation Kraaiennest;
3.
via de Kromwijkdreef tot aan de A9;
4.
via de A9 tot en met de huidige aansluiting op de A1;
5.
via de Fortdiemerweg en Uyllanderbrug over het Amsterdam Rijnkanaal;
6.
via het Centrumeiland naar het Middeneiland (en later het Buiteneiland).
2 Startnotitie HOV Oostflank, gemeente Amsterdam, 25 januari 2018
Gemeente Amsterdam Pagina 6 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
In 2014 is het voorkeurstracé van de Zuidtangent Oost herzien. Het College van de gemeente Amsterdam heeft deze wijziging op 18 maart 214 vastgesteld. De Vervoerregio Amsterdam is op 26 juni 2014 met de wijziging akkoord gegaan. In de figuur is het voorkeurtracé uit 2014 weergegeven. Bij de herziening van het voorkeurstracé is de route langs de spoorbaan via de Foppingadreef (route alternatief 2 in hoofdstuk 6) gewijzigd in een tracé langs de Hondsrugweg (route alternatief 1 in hoofdstuk 6). Dit voorkeurstracé bevat verschillende vrij liggende busbanen. Het Voorkeursbesluit uit 2014 is nog van kracht.
Route alternatief Hondsrugweg
De HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena is opgenomen in de Startnotitie over de HOV-Oostflank. In deze Startnotitie worden de hoogwaardig openbaar vervoer maatregelen voor de IJburg en Zeeburgereiland beschreven. De gemeente Amsterdam heeft in 2018 op basis van de Startnotitie een Principebesluit over de hoogwaardig openbaar vervoermaatregelen voor de Oostflank genomen. Deze Nota van Uitgangspunten voor de HOV-bus van IJburg naar station Amsterdam Bijlmer Arena vervangt de Nota van Uitgangspunten over de Zuidtangent Oost uit 2009. Sinds 2009 is sprake van nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Ook wordt na het tijdelijk stopzetten van de werkzaamheden weer gewerkt aan de tweede fase van IJburg. In de Nota van Uitgangspunten worden de route alternatieven aangevuld, geanalyseerd en afgewogen. De Nota van Uitgangspunten eindigt met een advies over de route voor de HOV-bus naar station Bijlmer Arena.
1.3 Probleemstelling Het aantal reizigers dat van en naar Zeeburgereiland en IJburg met het openbaar vervoer wil reizen verdubbelt tot 2038. De IJtram kan deze toename niet opvangen. De HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Bijlmer Arena is één van de maatregelen in de startnotitie HOV Oostflank. Op dit moment is de IJtram de enige hoogwaardige openbaar vervoerverbinding van en naar Zeeburgereiland en IJburg. Dit is kwetsbaar. Het verbeteren van de kwaliteit en robuustheid van het openbaar vervoer is dan ook onderdeel van de probleemstelling. Meer snelle openbaar verbindingen met trein- en metrostations, zoals de stations Amsterdam Bijlmer Arena en Weesp zijn nodig. Deze stations maken reizen naar gebieden met veel voorzieningen en werkgelegenheid mogelijk. De IJtram biedt een snelle verbinding naar station Amsterdam Centraal, maar verbindt
Gemeente Amsterdam Pagina 7 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
ook veel gebieden niet. Station Bijlmer Arena biedt snelle verbindingen naar o.a. Schiphol, Den Haag en Utrecht. De huidige stadsbus 66 is onvoldoende om de toenemende vraag naar hoogwaardig openbaar vervoer van en naar IJburg op te vangen.
1.4 Doelstelling Met de HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Bijlmer Arena neemt de capaciteit en robuustheid van het openbaar vervoer netwerk van en naar Zeeburgereiland en IJburg toe. De HOV-lijn moet betrouwbaar, snel, aantrekkelijk, voldoende draagvlak, op tijd gereed en een hoge vervoerswaarde hebben. Naast deze HOV-buslijn wordt een HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Weesp gerealiseerd. Dit staat beschreven in de Nota van Uitgangspunten HOVverbinding Oostflank: IJburg – station Weesp. Deze Nota van Uitgangspunten richt zich op de HOVbuslijn van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena.
1.5 Scope In de startnotitie HOV Oostflank is de route voor de HOV-buslijn al op hoofdlijnen beschreven. De HOV-bus rijdt van het startpunt op IJburg Strandeiland (Buiteneiland3) via de Pampuslaan, de Diemerknoop, Amsterdam Zuid Oost naar het eindpunt op Amsterdam Bijlmer Arena. Deze Nota van Uitgangspunten (NvU) gaat verder in op de precieze invulling en afweging van de route tussen de Diemerknoop en het eindpunt op station Amsterdam Bijlmer Arena.
1.6 Aanpak De uitwerking van de route voor de HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar Bijlmer Arena verloopt volgens het Plan- en Besluitvormingsproces Infrastructuur (PBI) van de gemeente Amsterdam. In de tweede fase van dit plan en besluitvormingsproces (PBI-2) wordt de route voor de HOV-buslijn uitgewerkt in een aantal hoofdlijnen en uitgangspunten en een voorkeursalternatief gekozen. Bij de start van PBI-2 is samen met de Vervoerregio Amsterdam en het GVB een beoordelingskader opgesteld. Tijdens de participatie zijn met de verschillende andere stakeholders, waaronder de gemeenten Diemen en Gooise Meren, zes route alternatieven bedacht. Deze route alternatieven zijn geanalyseerd en met behulp van het beoordelingskader beoordeeld. Uit deze analyse en afweging is één route alternatief overgebleven. Dit route alternatief wordt in deze Nota van Uitgangspunten ter inspraak en besluitvorming voorgelegd. Op basis van de inspraak kan de gemeenteraad van Amsterdam haar voorkeur bepalen.
3 Buiteneiland is nog niet gereed bij aanvang van de HOV-bus in 2025. De huidige scope start op Strandeiland.
Gemeente Amsterdam Pagina 8 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
1.7 Leeswijzer Deze Nota van Uitgangspunten beschrijft de aanpak en resultaten van de tweede fase van het Plan en Besluitvormingsproces (PBI-2). Binnen deze tweede fase zijn route alternatieven voor de HOV-buslijn uitgewerkt en is een advies over de voorkeursroute of voorkeursalternatief opgesteld. Na deze uitwerking is een voorkeursroute overgebleven. Dit wordt het voorkeursalternatief genoemd. Hoofdstuk 1 geeft een inleiding op het project. Hoofdstuk 2 beschrijft het beleidskader. Hoofdstuk 3 focust op de randvoorwaarden. Hoofdstuk 4 gaat in op het doorlopen participatieproces. Vervolgens komen in hoofdstuk 5 de onderzochte route alternatieven en de bijbehorende maatregelen aan bod. In hoofdstuk 5 is ook het beoordelingskader opgenomen. Hoofdstuk 6 beschrijft het afwegen van de verschillende route alternatieven op basis van het beoordelingskader. Dit leidt tot een advies over het voorkeursalternatief. Hoofdstuk 7 beschrijft het voorkeursalternatief. Tot slot gaat hoofdstuk 8 in op het besluitvormingsproces van PBI-2 en wordt vooruitgekeken naar PBI-3.
Gemeente Amsterdam Pagina 9 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
2 Beleidskader 2.1 Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg Het Mobiliteitsplan gaat uit van het principe ‘OV en fiets waar het kan, auto waar het moet’. Het uitgangspunt bij de ontwikkeling van de Oostflank is dat Zeeburgereiland en IJburg goed bereikbaar zijn met de fiets, het openbaar vervoer en de auto. Hierbij streeft de gemeente Amsterdam naar een autoluwe stad. Een uitgangspunt van het mobiliteitsplan is dat reizen met het openbaar vervoer en de fiets naar bestemmingen binnen Amsterdam financieel concurrerend is met de auto. Dit geldt ook voor bestemmingen buiten Amsterdam. In het Mobiliteitsplan staat beschreven dat 70% van de reizen in de spits met de fiets of het openbaar vervoer moeten plaatsvinden. In bijlage 1 is een kaart met alle maatregelen van het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg opgenomen.
2.2 Mobiliteitsplan Zuidoostflank De bereikbaarheid in Amsterdam Zuidoost staat op een aantal plaatsen onder druk. - Het autonetwerk heeft capaciteits- en veiligheidsknelpunten (met name op en rond de S111). - Het busstation station Amsterdam Bijlmer Arena heeft een capaciteitsknelpunt. - Fietsers kunnen de autowegen een aantal plekken niet veilig oversteken. Het Mobiliteitsplan Zuidoostflank stelt dat gebiedsontwikkeling in Amsterdam Zuidoost mogelijk is mits de groei van het autoverkeer wordt beperkt. Het Mobiliteitsplan zet in op meer reizigers met het openbaar vervoer en meer fietsers. In het Mobiliteitsplan is een nieuwe hoogwaardige openbaar vervoer verbinding van IJburg naar station Amsterdam Bijlmer Arena opgenomen. Deze verbinding sluit aan op metrostation Gaasperplas. Bij dit metrostation wordt een goede P+R faciliteit gerealiseerd. In het Mobiliteitsplan staan maatregelen om het capaciteitsprobleem op busstation Amsterdam Bijlmer Arena op te lossen.
2.3 Omgevingsvisie Amsterdam 2050 Tijdens het opstellen van deze Nota van Uitgangspunten is gewerkt aan de Omgevingsvisie Amsterdam 2050. Voor de Omgevingsvisie is een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD)4 opgesteld. Dit is de startnotitie voor de procedure voor de milieueffectrapportage (m.e.r.).
4 Notitie Reikwijdte en Detailniveau, Omgevingsvisie Amsterdam, gemeente Amsterdam, 28 januari 2020
Gemeente Amsterdam Pagina 10 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
In de NRD worden drie verstedelijkingsalternatieven voor de planhorizon 2050 beschreven: - een stad rond het centrum. De stedelijke ontwikkeling vindt binnen de ringzone A10 plaats. Bij deze ontwikkeling wordt gestreefd naar een gemengd binnenstadmilieu. In de regio rond de gemeente Amsterdam is de ontwikkeling divers; - een stad aan het landschap en spoor. De stedelijke ontwikkeling vindt rond openbaar vervoerknooppunten plaats. Aan de flanken van bestaande woonwijken van de stad worden nieuwe woningen gebouwd; - een stad aan het water. De stedelijke ontwikkeling vindt langs een waterfront, dat loopt van Zaanstad tot Almere plaats. Bij elke van deze drie verstedelijkingsalternatieven is het nodig met het bestaande hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) netwerk uit te breiden. Het uitbreiden van het HOVnetwerk draagt bij aan het beter spreiden van de openbaar vervoer reizigers en autoluwer maken van de woon- en werkgebieden in Amsterdam. In de huidige planning wordt de Nota Reikwijdte en Detailniveau verder uitgewerkt in een Omgevingsvisie, die in september 2021 wordt vastgesteld.
2.4 Zero Emissie Bus Amsterdam groeit op alle fronten. Bovendien wil het gemeentebestuur van Amsterdam dat de steeds groter wordende stad in 2025 leefbaarder, schoner en gezonder is. Daarvoor moet ook het openbaar vervoer verduurzamen. In 2016 is het Bestuursakkoord Zero Emissie Regionaal Openbaar Vervoer Per Bus5 gesloten. Dit akkoord is ondertekend door het Interprovinciaal Overleg, het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en de Vervoerregio Amsterdam. In dit akkoord is afgesproken dat vanaf 2025 elke nieuwe bus zero emissie is. In 2030 is de complete bus vloot volledig uitstootvrij. De HOV-bus van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena Weesp wordt volledig elektrisch geëxploiteerd. De HOV-bus laadt op IJburg Strandeiland. De HOV-bus van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena rijdt vanaf december 2024.
2.5 Coalitieakkoord 2018 – 2022 gemeente Amsterdam De ambities voor het mobiliteitsbeleid en duurzaamheidsbeleid van de gemeente Amsterdam zijn in het coalitieakkoord 2018 – 20226 opgenomen. In dit coalitieakkoord krijgen voetgangers, fietsers en het openbaar vervoer voorrang op de auto. De gemeente Amsterdam zet in wijken, die met het openbaar vervoer minder goed bereikbaar zijn, in op nieuwe mobiliteitsconcepten zoals ‘mobility as a service’. De HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena draagt bij aan de mobiliteits- en duurzaamheidsambities van het huidige gemeentebestuur.
5 Bestuursakkoord Zero Emissie Regionaal Openbaar Vervoer Per Bus, IPO, IenW, MRDH, Vervoerregio, 15 april 2016 6 Coalitieakkoord Een nieuwe lente en een nieuw geluid, GroenLinks, D66, PvdA, SP, mei 2018
Gemeente Amsterdam Pagina 11 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
2.6 Beleidskader Vervoerregio Amsterdam De Vervoerregio Amsterdam geeft in het Beleidskader Mobiliteit7 richting aan de projecten en investeringen in de komende jaren. De Vervoerregio Amsterdam doet dit aan de hand van vijf strategische opgaven. Elke strategische opgave is vertaald naar meetbare indicatoren. Beleidskader Mobiliteit van de Vervoerregio Amsterdam Strategische opgave
Indicator (voor zover van toepassing op dit OV-project)
1.
Van modaliteit naar mobiliteit
-
Reistijd van deur tot deur.
2.
Naar een CO2 neutraal mobiliteitssysteem
-
CO2 balans van het mobiliteitssysteem.
3.
Veilig en prettig van deur tot deur
-
Beleving van de van deur tot deur reis.
-
Aantal ernstige verkeersslachtoffers.
-
Sociale veiligheid in het openbaar vervoer.
-
Ruimtegebruik van het mobiliteitssysteem.
-
Inpassing van het mobiliteitssysteem.
-
Nabijheid.
4. 5.
Mobiliteit en omgeving passen bij elkaar Nabijheid van dagelijkse activiteiten
Bij het opstellen van het beoordelingskader zijn alle relevante beleidsopgaven en bijbehorende indicatoren gebruikt. Op basis van het beoordelingskader zijn de route alternatieven gewogen.
7 Beleidskader Mobiliteit, Vervoerregio Amsterdam, 12 december 2017
Gemeente Amsterdam Pagina 12 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
3 Raakvlakprojecten De HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena staat niet op zichzelf. In het eerste hoofdstuk is beschreven dat de ruimtelijke ontwikkeling van Zeeburgereiland en IJburg leidt tot de behoefte aan een HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena. Langs de mogelijke route alternatieven voor deze HOV-buslijn vinden verschillende ruimtelijke ontwikkelingen plaats. Tot 2030 vinden diverse grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen tussen IJburg en station Amsterdam Bijlmer Arena plaats. Toename van het aantal woningen, arbeidsplaatsen of andere voorzieningen kan leiden tot meer vraag naar openbaar vervoer. Ruimtelijke ontwikkelingen kunnen ook leiden tot andere voorkeuren ten aanzien van de verschillende route alternatieven en halteplaatsen. De relevante ruimtelijke ontwikkelingen voor het tracé IJburg – station Amsterdam Bijlmer Arena: -
A9 – Gaasperdammertunnel, Amsterdam Zuidoost. -
-
Gebiedsontwikkeling IJburg II.
Gebiedsontwikkeling Hollandpark, Diemen.
-
Gebiedsontwikkeling Spoorpark, Amsterdam Zuidoost.
-
Gebiedsontwikkeling Zuidoost, Amsterdam Zuidoost.
Gebiedsontwikkelingen Gaasperdam / Driemond, Amsterdam Zuidoost. -
Herinrichting busstation station Amsterdam Bijlmer Arena. -
-
Hondsrugpark / Amstel III, Amsterdam Zuidoost.
Ontwikkeling Nelson Mandelapark, Amsterdam Zuidoost. Woningbouwontwikkeling Bijlmerdreef, Amsterdam Zuidoost.
Een uitgebreidere beschrijving van de raakvlakprojecten is opgenomen in het Achtergronddocument HOV-verbinding IJburg – station Amsterdam Bijlmer Arena.
Gemeente Amsterdam Pagina 13 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
4Participatie Aan het bedenken, analyseren en beoordelen van de verschillende route alternatieven heeft een grote groep stakeholders meegedaan. De gemeente Amsterdam is de initiatiefnemer van de HOV-buslijn van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena. De gemeente Amsterdam werkt hierbij nauw samen met de Vervoerregio Amsterdam, het GVB en de gemeente Diemen. De stakeholders zijn betrokken in verschillende bijeenkomsten. De ideeën en wensen van de stakeholders zijn meegenomen bij de uitwerking. In de tabel is een overzicht gegeven van de verschillende stakeholders en hun rol tijdens de participatie.
Betrokken stakeholders: -
Gemeente Amsterdam (projectteam);
-
Vervoerregio Amsterdam (projectteam);
-
GVB (projectteam);
-
Gemeente Diemen & Gooise Meren (stakeholderbijeenkomsten);
-
Provincie Noord Holland (stakeholderbijeenkomsten);
-
Rijkswaterstaat (stakeholderbijeenkomsten);
-
Gemeente Amsterdam Stadsdeel Zuid Oost (stakeholderbijeenkomsten);
-
Gemeente Amsterdam Stadsdeel Oost (stakeholderbijeenkomsten);
-
Programmateams Gebiedsontwikkeling Zuidoost & IJburg 2 (stakeholderbijeenkomsten);
-
Mobiliteitsprogramma Zuidoostflank (stakeholderbijeenkomsten).
Naast stakeholderbijeenkomsten zijn ook informatiebijeenkomsten en een op een gesprekken met de stakeholders en hun bestuurders gevoerd. Tijdens bijeenkomsten met experts zijn route alternatieven, haltes en optimalisaties geanalyseerd. De route alternatieven zijn met elkaar vergeleken op basis van een beoordelingskader. Na deze vergelijking en beoordeling blijft één route alternatief over. Dit route alternatief is besproken met bestuurders van de verschillende stakeholders. De bestuurlijke voorkeur van de gemeenten Weesp en Gooise Meren en beide stadsdelen is meegewogen in deze Nota van Uitgangspunten. Het overgebleven route alternatief wordt nu ter inspraak en besluitvorming voorgelegd. In de bijlage is een overzicht opgenomen van de informatieavonden, stakeholdersessies, een-op-een gesprekken, bijeenkomsten met experts en gesprekken met de verschillende bestuurders. Deze Nota van Uitgangspunten wordt nu vrijgegeven voor inspraak. Tijdens de inspraakperiode kunnen aan alle stakeholders, belanghebbenden en belangstellenden reageren op de route alternatieven, de onderbouwing en de afweging. De reacties worden verwerkt in de definitieve Nota van Uitgangspunten. Deze wordt daarna vastgesteld door de gemeenteraad van Amsterdam.
Gemeente Amsterdam Pagina 14 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
5 Randvoorwaarden en beoordelingskader 5.1 Randvoorwaarden Bij het bedenken, analyseren en beoordelen van de verschillende route alternatieven is uitgegaan van een aantal randvoorwaarden8. Deze staan in onderstaand tekstvak. Randvoorwaarden voor de HOV-buslijn van IJburg Strandeiland (Buiteneiland) naar Bijlmer Arena -
Het wordt een volwaardige OV-verbinding9.
-
De streefrijtijd zoals opgenomen in de startnotitie HOV Oostflank is 19 minuten en bij voorkeur minder, met een hoog mogelijke betrouwbaarheid.
-
Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande infrastructuur.
-
Het beginpunt van de HOV-bus is op IJburg Strandeiland. Hier laden ook de elektrische bussen. Voor de periode 2025 -2033 zijn twee locaties mogelijk: Muiderbuurt West en Havenkom. Voor de periode na 2033 is de locatie nog niet bekend.
-
Het eindpunt is station Amsterdam Bijlmer Arena.
-
De haltes op IJburg zijn vastgelegd in het vastgestelde stedenbouwkundige plan Centrumeiland en vastgestelde stedenbouwkundige plan Strandeiland.
-
Voor het netwerk wordt zoveel als mogelijk aangesloten bij het door het college van B&W vastgestelde Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg en de update hiervan uit 2019.
-
Voor de ruimtelijke ontwikkelingen wordt gebruik gemaakt van zichtjaar 2040.
-
Voor het Verkeersmodel Amsterdam (VMA) wordt gebruik gemaakt van zichtjaar 2030 en toekomstscenario AR (Amsterdam Realistisch).
-
Bovenstaande randvoorwaarden houden nog geen rekening met de afname van het aantal openbaar vervoerreizigers door de uitbraak van het SARS-CoV-2 (Corona) virus.
5.2 Beoordelingskader Bij het analyseren van de verschillende route alternatieven is uitgegaan van een aantal doelen. Komen tot realistische en maakbare route alternatieven voor de HOV-bus. Inzicht te krijgen in de vervoerwaarde van de route alternatieven voor de HOV-bus. Inzicht te krijgen in de gemiddelde snelheid van de HOV-bus in relatie tot de streefrijtijd. Inzicht te krijgen in de prestatie van de bestaande buslijn 66 en de samenhang met de twee nieuwe HOV-buslijnen naar station Amsterdam Bijlmer Arena en station Weesp. Inzicht te krijgen in de toekomstvastheid van de route alternatieven voor de HOV-bus. Bij het wegen van de verschillende route alternatieven is uitgegaan van een beoordelingskader.
8 Zie het document ‘uitgangspunten vervoerwaarde Businfra Oostflank voor een totaaloverzicht van de uitgangspunten
en randvoorwaarden 9 Een voldoende grote reizigerscapaciteit en voldoet aan eisen op het gebied van de doorstroming (hoge gemiddelde
rijsnelheid), betrouwbaarheid, frequentie, comfort en reisinformatie bij zowel de haltes als in het voertuig.
Gemeente Amsterdam Pagina 15 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
Beoordelingskader voor wegen route alternatieven HOV bus van IJburg naar Amsterdam Bijlmer Arena Item
Criterium
Subcriterium
Toelichting
Betrouwbaarheid
Stiptheid
De betrouwbaarheid van de route wordt kwalitatief benaderd (door de verkeerskundigen) door een aanname te doen van de doorstroming op het tracé. *85% van de ritten moeten binnen 15% van de geplande rijtijd zijn afgewikkeld, dit kan pas worden bemeten als de lijn daadwerkelijk in exploitatie is.
Redundantie
Het aantal mogelijke route keuzes, zodat tijdens calamiteiten of ingrepen in de infrastructuur, er altijd een ander alternatief beschikbaar is.
Doelbereik
Goede aansluiting
Aansluiting op onderliggend OV-netwerk. OVknooppunten worden ten minste aangedaan ten behoeve van een goede overstap op een andere modaliteit of OV-lijn.
Snelheid
Rijtijd
Rijtijd per route die de bus aflegt (Strandeiland ABA). Er wordt gebruik gemaakt van gemeten en berekende rijtijden.
Aantrekkelijkheid
Reisbeleving
Reisbeleving: de verhouding tussen de kortste (hemelsbreed) en daadwerkelijke te maken route
Tijdigheid
Eindsituatie gereed
Jaartal waar op de gewenste eindsituatie klaar is. Bij dit criterium wordt er gekeken of de lijn tijdig in exploitatie kan worden genomen.
Toekomstvastheid
Toekomstige
De mate waarin het alternatief voldoende
ontwikkelingen
rekening houdt met toekomstige ontwikkelingen op of rondom het tracé
Omgevings-
aspecten
Financiële
aspecten
Omgeving
Draagvlak
De mate waarin de bestuurlijke omgeving tegen/akkoord/omarmd is met het alternatief.
Investeringskosten
Investeringskosten
Vervoerwaarde
Instappers gehele lijn
De kosten van realisatie van het traject inclusief bijbehorende maatregelen (SSK-raming) Aantal instappers per dag op de gehele lijn
Bij het beoordelen van de verschillende route alternatieven zijn kwantitatieve en kwalitatieve criteria gebruikt. De verschillende route alternatieven zijn onderling met elkaar vergeleken en gewogen. Het beste route alternatief krijgt een groene score. Het minste route alternatief krijgt een rode score. En tot slot hebben gemiddeld beoordeelde route alternatieven een gele score gekregen.
Gemeente Amsterdam Pagina 16 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
6 Route alternatieven en afweging 6.1 Route alternatieven Tijdens bijeenkomsten met alle belangrijke ambtelijke stakeholders (zie hoofdstuk 4) zijn zes route alternatieven voor de bus bedacht. Alle zes route alternatieven rijden een route tussen IJburg Strandeiland en station Amsterdam Bijlmer Arena. De HOV-bus gaat december 2024 rijden. Op IJburg wordt een eindpunt voor de HOV-bus aangelegd. Op dit eindpunt worden de elektrische HOV-bussen opgeladen. Dit eindpunt en laadpunt voor elektrische bussen zal zowel door de HOV-bus naar station Amsterdam Bijlmer Arena als door de HOV-bus naar Weesp worden gebruikt. Het eind- en laadpunt zal in eerste instantie worden aangelegd voor de periode 2025 – 2033. Voor deze tijdelijke eindpunt- en laadpuntvoorziening zijn nog twee locaties op IJburg namelijk de Muiderpoort West en Havenkom mogelijk. Na 2033 zal sprake zijn van een nieuwe en definitieve locatie voor dit eind- en laadpunt. Ook de locatie voor het eind- en laadpunt na 2033 is nog niet bekend en wordt op een later moment gekozen. De HOV-bus maakt op IJburg gebruik van een vrij liggende busbaan en een gecombineerde tram- en busbaan. De vrij liggende busbaan komt in het midden van de rijbaan op de Buiteneilandlaan. Deze vrij liggende busbaan wordt aangelegd door het project ‘Strandeiland’. De HOV-bus rijdt op de Pampuslaan over een gecombineerde tram- en busbaan.
Deze tram- en busbaan en de bijbehorende haltes worden aangelegd door het project ‘Verlenging IJtram’. Hieronder staan de zes route alternatieven voor de HOV-bus beschreven. Op de volgende pagina staan de geografische weergaven van de zes route alternatieven. Omschrijving van de route alternatieven voor de HOV bus IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena 1. 2. 3.
Hondsrugweg *
De bus rijdt vanaf IJburg via Diemerknoop, A9**, metrostation Kraaiennest, Karspeldreef,
(VKA 2014)
metrostation Bullewijk en Hondsrugweg naar station Amsterdam Bijlmer Arena.
Foppingadreef *
De bus rijdt vanaf IJburg via Diemerknoop, A9**, metrostation Kraaiennest, Karspeldreef
(VKA 2009)
en Foppingadreef naar station Amsterdam Bijlmer Arena en v.v.
Flierbosdreef
De bus rijdt vanaf IJburg via Diemerknoop, A9**, metrostation Kraaiennest, Karspeldreef en Flierbosdreef naar station Amsterdam Bijlmer Arena .
4.
Langbroekdreef
De bus rijdt vanaf IJburg via Diemerknoop, A9**, metrostation Gaasperplas, Langbroekdreef, Karspeldreef en Foppingadreef naar station Amsterdam Bijlmer Arena.
5.
Daalwijkdreef
De bus rijdt vanaf IJburg via Diemerknoop, Weteringweg, metrostation Verrijn Stuartweg en Daalwijkdreef naar station Amsterdam Bijlmer Arena.
6.
Bijlmerdreef
De bus rijdt vanaf IJburg via Diemerknoop, Weteringweg, metrostation Ganzenhoef en Bijlmerdreef naar station Amsterdam Bijlmer Arena.
*
Voorkeursalternatief
In 2014 is de route van het eerder in 2009 vastgestelde voorkeursalternatief gewijzigd. Voor een toelichting wordt verwezen naar hoofdstuk 1.2.
**
A9
Op de A9 kan ik geval van file gebruik worden gemaakt van de vluchtstrook. Dit is vastgelegd in het Tracébesluit Weguitbreiding Schiphol-Amsterdam-Almere uit 2011
Gemeente Amsterdam Pagina 17 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
1 Hondsrugweg
2 Foppingadreef
3 Flierbosdreef
4 Langbroekdreef Foppingadreef
5 Daalwijkdreef
6 Bijlmerdreef Langbroekdreef Foppingadreef
Gemeente Amsterdam Pagina 18 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
6.2 Maatregelen Om de route alternatieven voor de HOV-bus mogelijk te maken zijn infrastructurele maatregelen nodig. In onderstaande kaart staan alle infrastructuur maatregelen.
Niet de zesentwintig maatregelen maar de zes route alternatieven zijn met het beoordelingskader afgewogen. Hoofdstuk 6.3 gaat in op de afweging. In bijlage 2 staan alle maatregelen per routealternatief in één tabel. Hier wordt volstaan met een samenvatting. De verschillende route alternatieven en de bijbehorende maatregelen Route alternatief
Bijbehorende maatregelen
1.
Hondsrugweg – Karspeldreef
1, 2, 3, 8, 9, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20 en 26
2.
Foppingadreef – Karspeldreef
1, 2, 3, 8, 9, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21 en 26
3.
Flierbosdreef – Karspeldreef
1, 2, 3, 8, 9, 12, 15, 16, 18, 25 en 26
4.
Langbroekdreef
1, 2, 3, 9, 12, 13, 14, 15, 17, 19, 21, 22 en 26
5.
Daalwijkdreef
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9 , 12, 23 en 24
6.
Bijlmerdreef
Niet verder uitgewerkt.
Gemeente Amsterdam Pagina 19 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
6.3 Afweging 6.3.1. Analyse Bij het analyseren en beoordelen van de zes route alternatieven is uitgegaan van de criteria, die zijn beschreven in het beoordelingskader. Het vorige hoofdstuk beschrijft de zes route alternatieven en het beoordelingskader. Dit hoofdstuk gaat in op de analyse en beoordeling van de zes route alternatieven. Bij de analyse is gekeken naar: de betrouwbaarheid, rijtijd, aantrekkelijkheid, tijdigheid, toekomstvastheid, omgeving, investeringskosten en vervoerwaarde van een route alternatief. In de laatste paragraaf van dit hoofdstuk staan de resultaten van de analyse in één beoordelingstabel.
6.3.2. Betrouwbaarheid Voor de betrouwbaarheid van de verschillende route alternatieven voor de HOV-bus is gekeken naar de stiptheid, redundantie en de aansluitingsmogelijkheden. Stiptheid Stiptheid betreft de vraag of de HOV-bus of de HOV-bus tijdens en buiten de spits en tijdens evenementen zo veel mogelijk zonder vertraging kan doorrijden. De HOV-bus rijdt bij alle zes de route alternatieven deels met het andere verkeer mee. De route alternatieven via de Hondsrugdreef (1), Foppingadreef (2) en Flierbosdreef (3) hebben vanwege de vele voetgangersoversteekplaatsen een grotere kans op vertraging. Ook de Moskee langs deze route alternatieven (1, 2 en 3) zal tijdens bijeenkomsten in de Moskee voor een grotere bezoekersstroom dus extra vertraging zorgen. Bovendien komt de HOV-bus route via de Flierbosdreef (3) langs de Amsterdam Bijlmer Arena hetgeen bij evenementen tot extra vertraging leidt. De route alternatieven via de Daalwijkdreef (5) en de Bijlmerdreef (6) rijden via de op- en afrit S113 van rijksweg A10 oost. Dit is de noordelijke ontsluiting van Amsterdam Zuidoost en een drukke route voor auto en regionaal busverkeer. Dit leidt tot extra vertraging voor de HOV-bus tijdens de spits. De route via de Langbroekdreef (4) heeft alles overwegende de minste verstoringen en scoort het hoogste op het criterium stiptheid.
Gemeente Amsterdam Pagina 20 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
Redundantie Redundantie betreft de vraag of de HOV-bus bij een calamiteit of werkzaamheden een alternatieve route kan rijden. De HOV-bus heeft bij alle route alternatieven bij calamiteiten voldoende mogelijkheden om een andere route te rijden. Dit criterium is niet onderscheidend. Aansluiting Goede aansluiting betreft de vraag of de HOV-bus goed aansluit op al beschikbare openbaar vervoer verbindingen. De route alternatieven via de Hondsrugdreef (1), Foppingadreef (2) en Flierbosdreef (3) hebben een overstap op het metronetwerk bij station Kraaiennest. Het route alternatief via de Langbroekdreef (4) sluit aan op de metrostation Gaasperplas. Bij dit metrostation is een nieuw P+R terrein gepland. Het route alternatief via de Daalwijkdreef (5) heeft een overstap bij het metrostation Verrijn Stuartweg. Deze aansluiting is niet optimaal omdat de loopafstand tussen de HOV-bushalte en het metrostation groot is. Het route alternatief via de Bijlmerdreef (alternatief 6) halteert bij metrostation Ganzenhoef. Uit de beoordeling blijkt dat alle route alternatieven goed aansluiten op het bestaande metronetwerk.
6.3.3. Rijtijd De rijtijd betreft de totale tijd die de HOV-bus over het rijden van een route alternatief doet. De rijtijden zijn bepaald met een verkeerskundige analyse. Deze analyse is gebaseerd op de snelheid en de afstand die de HOV-bus rijdt, en de vertragingen die de HOV-bus ondervindt op de route. Hierbij zijn de ochtendspits en de avondspits onderscheiden. Uit de analyse blijkt dat de rijtijden van de HOV-bus via de Hondsrugdreef (1), Foppingadreef (2), Flierbosdreef (3) en Langbroekdreef (4) niet significant van elkaar verschillen. De rijtijden van de HOV-bus via de Daalwijkdreef (5) en de Bijlmerdreef (6) zijn significant langer en voldoen niet aan de vooraf gestelde streeftijd van 19 minuten. Voor de route via de Foppingadreef (2) en de Langbroekdreef (4) is een aanvullende analyse met een verkeersmodel (VISSIM) gemaakt. Hieruit blijkt dat de rijtijden van de route alternatieven via de Hondsrugdreef (1), Foppingadreef (2), Flierbosdreef (3) en Langbroekdreef (4) niet significant van elkaar verschillen. De verschillende route alternatieven en de bijbehorende rijtijden Route alternatief
Gemiddelde rijtijd in minuten (streeftijd was 19 minuten)
1.
Hondsrugweg – Karspeldreef
18 minuten
2.
Foppingadreef – Karspeldreef
17 minuten
3.
Flierbosdreef – Karspeldreef
18 minuten
4.
Langbroekdreef
18 minuten
5.
Daalwijkdreef
21 minuten
6.
Bijlmerdreef
Meer dan 21 minuten
Gemeente Amsterdam Pagina 21 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
6.3.4. Aantrekkelijkheid Een route alternatief is aantrekkelijk als de HOV-bus hemelsbreed een korte afstand van het beginpunt naar het eindpunt van de HOV-bus route aflegt. Dit criterium is een maat voor het ongewenste omrijden dat een reiziger tijdens de busrit ervaart. De hemelsbrede afstand tussen het beginpunt op IJburg en het eindpunt bij station Amsterdam Bijlmer Arena is 7 kilometer. Uit de onderstaande tabel blijkt dat de route via de Hondsrugweg (1) het langste en via de Daalwijkdreef (5) en de Bijlmerdreef (6) het kortste, dus meest aantrekkelijk zijn. De verschillende route alternatieven en de bijbehorende afstand in daadwerkelijke route in kilometers Route alternatief
Afgeronde afstand daadwerkelijke route in kilometers
1.
Hondsrugweg – Karspeldreef
12 kilometer
2.
Foppingadreef – Karspeldreef
11 kilometer
3.
Flierbosdreef – Karspeldreef
11 kilometer
4.
Langbroekdreef
11 kilometer
5.
Daalwijkdreef
10 kilometer
6.
Bijlmerdreef
10 kilometer
6.3.5. Tijdigheid Tijdigheid betreft de vraag of de dienstregeling van de nieuwe HOV-bus uiterlijk december 2024 kan ingaan. Uit deze toets blijkt dat dit voor alle routes lukt. Dit criterium is niet onderscheidend.
6.3.6. Toekomstvastheid Toekomstvastheid betreft de vraag of een route alternatief goed aansluit bij de geplande ruimtelijke ontwikkeling en of de rijtijd van de HOV-bus in de toekomst gegarandeerd kan worden. Bij het routealternatief via de Hondsrugdreef (1) is sprake van het herinrichten van een deel van de route zodat een verkeerluwe straat ontstaat. Dit routealternatief scoort minder positief. Bij de route alternatieven via de Foppingadreef (2), Flierbosdreef (3), Daalwijkdreef (5) en Bijlmerdreef (6) neemt de hoeveelheid verkeer op de route door de geplande gebiedsontwikkeling toe. Deze route alternatieven scoren minder positief. Het routealternatief via de Langbroekdreef (4) sluit goed aan bij het Mobiliteitsplan Zuidoostflank. Ook toekomstige functie van metrostation Gaasperplas en het daar geplande P+R terrein. Op basis van het Mobiliteitsplan Zuidoostflank kan de doorstroming op de route via de Langbroekdreef (4) in het gemeentelijk beleidskader worden vastgelegd om een goede doorstroming in de toekomst te garanderen. Het route alternatief via de Langbroekdreef (4) scoort het beste.
Gemeente Amsterdam Pagina 22 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
Op de korte termijn kan een goede doorstroming van de Langbroekdreef zonder aanpassingen aan de infrastructuur aldaar worden gegarandeerd. Voor de verre toekomst (peiljaar 2040) bestaat de optie om een vrije busbaan op de Langbroekdreef aan te leggen. Met deze vrije busbaan kan worden voorkomen dat de HOV-bus te maken krijgt met opstoppingen in verband met toenemend autoverkeer op de Langbroekdreef. Op deze manier wordt de doorstroming op de lange termijn gegarandeerd. Deze vrije busbaan is op dit moment geen onderdeel uit van de scope van het project. Met verkeerskundige berekeningen kan worden voorspeld wanneer de vrije busbaan op de Langbroekdreef nodig is. In paragraaf 6.3.8 staan de investeringskosten voor deze vrije busbaan.
6.3.7. Omgeving Omgeving betreft de vraag in hoeverre route alternatieven op bestuurlijk draagvlak kunnen rekenen. Het route alternatief via de Hondsrugdreef (alternatief 1) gaat door een gebied dat opnieuw wordt ingericht. Een HOV-bus past niet goed deze herinrichting. Dit route alternatief (1) heeft niet langer de voorkeur van de gemeente Amsterdam. Bij de route alternatieven via de Foppingadreef (2) en Flierbosdreef (3) kan de doorstroming en rijtijd op de Kaspeldreef niet gegarandeerd worden. Deze route alternatieven (2 en 3) hebben dan ook niet de voorkeur van deze bestuurlijke partners. Bij de route alternatieven via de Daalwijkdreef (5) en Bijlmerdreef (6) rijdt de HOV-bus parallel aan al bestaande buslijnen. Deze route alternatieven hebben minder toegevoegde waarde voor het al bestaande openbaar vervoer netwerk en dus niet de voorkeur van de gemeente Amsterdam, het GVB en de Vervoerregio Amsterdam. Het route alternatief via de Langbroekdreef (4) kan op het meeste bestuurlijke draagvlak rekenen. Dit route alternatief (4) sluit goed aan op de gebiedsontwikkelingen, het Mobiliteitsplan Zuidoostflank en de ontwikkelingen rond metrostation Gaasperplas. De doorstroming op deze route is voldoende betrouwbaar. De gemeente Diemen steunt dit routealternatief ook (4). De gemeente Diemen heeft de behoefte uitgesproken dat buslijn 66 blijft bestaan.
De Vervoerregio Amsterdam wil bestuurlijke afspraken maken over het garanderen van de doorstroming via de Langbroekdreef (alternatief 4) op de lange termijn.
6.3.8. Vervoerwaarde De vervoerswaarde betreft het aantal openbaar vervoer reizigers dat per etmaal van de HOVbus gebruik maakt. De vervoerswaarde van de verschillende route alternatieven is berekend met het Verkeerskundig Model Amsterdam (VMA). Het verkeerskundig model (VMA) geeft inzicht in de bushaltes waar de meeste reizigers zullen in- en uitstappen. De berekeningen van de vervoerwaarden zijn gebaseerd op de rijtijden die staan in paragraaf 6.3.3. Uit de berekeningen blijkt dat de route alternatieven via de Hondsrugdreef (1) en Daalwijkdreef (5) de meeste reizigers zullen vervoeren. De route alternatieven via de Foppingadreef (2), Flierbosdreef (3), Langbroekdreef (4) en Daalwijkdreef (5) vervoeren beduidend reizigers. Hierbij vervoert HOV-bus via de Langbroekdreef (4) de minste reizigers. De verschillende route alternatieven en het bijbehorend aantal instappers per etmaal in beide richtingen Route alternatief
Aantal instappers per etmaal in beide richtingen
Gemeente Amsterdam Pagina 23 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
1.
Hondsrugweg - Karspeldreef
11.900 instappers per etmaal
2.
Foppingadreef - Karspeldreef
11.700 instappers per etmaal
3.
Flierbosdreef - Karspeldreef
10.800 instappers per etmaal
4.
Langbroekdreef
8.900 instappers per etmaal
5.
Daalwijkdreef
9.000 instappers per etmaal
6.
Bijlmerdreef*
8.100 instappers per etmaal
*
De vervoerwaarde van lijn 66 is wel in combinatie met de route-alternatieven voor de HOV-verbinding onderzocht. Van lijn 66 blijven circa 5.000 instappers per etmaal gebruik maken. Dat is voldoende om lijn 66 in stand te houden.
6.4 Beoordeling en advies Aan het einde van dit hoofdstuk wordt de analyse en beoordeling van de zes route alternatieven samengevat. Hierbij zijn de verschillende criteria samengenomen in drie hoofdcriteria: 1. het doelbereik van een route alternatief; 2. het bestuurlijk draagvlak voor een route alternatief en 3. de investeringskosten van een route alternatief. Het hoofdstuk eindigt met de twee overgebleven route alternatieven, die in het vervolg verder worden uitgewerkt. Doelbereik De route alternatieven via de Hondsrugweg (1), Flierbosdreef (3), Daalwijkdreef (5) en Bijlmerdreef (6) scoren om meerdere redenen minder goed dan de andere alternatieven (2 en 4). Voor de routes via de Foppingadreef (2) en Langbroekdreef (4) is een aanvullende verkeerskundige analyse uitgevoerd. Hieruit bleek dat deze route alternatieven op basis van rijtijd niet significant van elkaar verschillen. Omgeving De routes via de Hondsrugweg (1), Daalwijkdreef (5) en Bijlmerdreef (6) scoren minder goed dan de andere route alternatieven. De route via de Langbroekdreef (4) kan hierbij op het meeste bestuurlijke draagvlak rekenen. Deze route sluit het beste aan op de gebiedsontwikkeling, het Mobiliteitsplan Zuidoost en de geplande ontwikkeling rond metrostation Gaasperplas. Financiën De investeringskosten van de verschillende route alternatieven liggen in dezelfde orde van grootte (orde € 10 miljoen).
Alleen de route via de Daalwijkdreef (5) is significant duurder. In de beoordelingstabel zijn de resultaten van de analyse en de beoordeling samengevat.
Gemeente Amsterdam Pagina 24 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
De voorkeur gaat uit naar de route via de Langbroekdreef (4). Dit is het voorkeursalternatief.
Gemeente Amsterdam Pagina 25 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
7 Voorkeursalternatief 7.1 Omschrijving van het voorkeursalternatief Het advies is om in de derde fase van het Plan en Besluitvormingsproces (PBI-3) één route alternatief uit te werken. Dit is de route via de Langbroekdreef (4). Bij de route via de Langbroekdreef rijdt de HOV-bus vanaf IJburg Strandeiland via Diemerknoop, de A9, en het metrostation Gaasperplas, Langbroekdreef, Karspeldreef en Foppingadreef naar station Amsterdam Bijlmer Arena.
7.2 Maatregelen bij het voorkeursalternatief In de tabel staan de maatregelen die bij de route via de Langbroekdreef (4) horen. Voorkeursalternatief: Langbroekdreef (route alternatief 4) Omschrijving van de bijbehorende maatregel -
Busvoorziening IJburg, eindhalte en laadvoorziening*.
-
Busstrook op Overdiemerweg + OV-inmelld lus (reservering*).
-
Aanpassen knooppunt Fort Diemerdamweg/Diemerpolderweg + OV-inmeldlus.
-
Halteer mogelijkheid op busstation Amsterdam Bijlmer Arena.
-
Extra rijstrook op Muiderlaan richting Pampuslaan.
-
Busstrook op Muiderlaan + OV-inmeldlus.
-
Busstrook op Langbroekdreef richting Gooiseweg + reserveren* aanpassen halte
Nummer
1 2 3 7 9 12 13
Brandweerkazerne. -
Halte Gaasperplas (verknopen met metro).
-
Reserveren* ruimte voor busstrook Karspeldreef (tussen Gooiseweg en Foppingadreef) +
14 15
reserveren* halte Nelson Mandelapark. -
Busstrook op Gooiseweg of OV-inmeldlus richting Karspeldreef.
-
Van knooppunt Huntum een vrije busstrook richting Gooiseweg.
-
Busstrook op Karspeldreef richting ABA (bij Foppingadreef)**.
-
Verplaatsen OV-inmeldlus op Foppingadreef + aanpassen VRI regeling.
-
Busstrook op de Gooiseweg richting Langbroekdreef (vertraging).
-
OV-voorziening op nieuw kruispunt Kromwijkdreef-Gaasperdammertunnel (reservering*).
17 19 20 21 22 26
Gemeente Amsterdam Pagina 26 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
*
Het uitgangspunt is dat de tijdelijke eindpuntvoorziening voor 5 gelede bussen Strandeiland in 2026 in gebruik wordt genomen. De eindpuntvoorziening bestaat uit bufferplekken, chauffeursvoorzieningen en laadplekken. De verkenning naar locatiekeuze en inrichting van de eindpuntvoorziening loopt door in PBI- 3. De tijdelijke eindpuntvoorziening heeft een ingebruikname periode van 8 jaar (2026 t/m 2033).
**
Reserveren betekent dat de infrastructurele maatregel of halte niet meteen wordt uitgevoerd, maar de ruimte hiervoor wordt gereserveerd. Het tijdpad van een maatregel wordt in de PBI-3 fase onderzocht.
Gemeente Amsterdam Pagina 27 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
8 Besluitvorming en opdrachtverlening 8.1 Inspraakprocedure Deze Nota van Uitgangspunten is onderdeel van de besluitvormingsstappen die binnen het Plan- en Besluitvormingsproces (PBI) van de gemeente Amsterdam worden doorlopen. Met deze Nota van Uitgangspunten wordt de Uitgangspuntenfase (PBI-2) afgesloten. Het college van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam geeft deze Nota van Uitgangspunten vrij zodat belanghebbenden en belangstellenden kunnen inspreken. Tijdens de inspraak zal aan de ambtelijke en bestuurlijke partners met name worden gevraagd om te reageren op de overgebleven route alternatieven voor de HOV-bus van IJburg Strandeiland naar station Amsterdam Bijlmer Arena. De Nota van Uitgangspunten wordt op basis van de inspraakreacties aangepast en weer voorgelegd aan het College van Burgemeesters en Wethouders. Hierbij zal ook aan het College worden gevraagd om een voorbereidingskrediet voor het vervolg ter beschikking te stellen. Daarna kan de Nota van Uitgangspunten door de gemeenteraad van Amsterdam worden vastgesteld. Met het vaststellen van de Nota van Uitgangspunten door de gemeenteraad is een nieuw Voorkeursalternatief bestuurlijk vastgesteld en vervalt het oude Voorkeursalternatief uit 2009 dat is herzien in 2014 (zie hoofdstuk 1.2).
8.2 Doorkijk PBI-3 en verder In de derde fase van het Plan- en Besluitvormingsproces (PBI) van de gemeente Amsterdam (PBI-3) wordt het overgebleven route alternatief verder uitgewerkt. Hiervoor wordt een programma van eisen opgesteld en eventueel ook een wijziging van één of meerdere bestemmingsplannen voorbereid. Deze fase wordt afgesloten met een definitiebesluit. Dit is geen bestuurlijk maar een ambtelijk besluit. In de vierde fase van het Plan- en Besluitvormingsproces van de gemeente Amsterdam (PBI-4) wordt een gedetailleerd ontwerp en kostenraming gemaakt. Voor de uitvoering van dit ontwerp wordt een besluit en een bijbehorend krediet aan de gemeenteraad van Amsterdam voorgelegd. De realisatie start na het nemen van het uitvoeringsbesluit door de gemeenteraad. In de vijfde fase van het Plan- en Besluitvormingsproces van de gemeente Amsterdam (PBI-5) worden de werkzaamheden voor de uitvoering gecontracteerd en de maatregelen uitgevoerd. In de tabel staan de verschillende fasen en de bijbehorende planning van het gehele project. Planning HOV-verbinding IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena Fase Besluiten 1. Initiatieffase Principebesluit 2. Uitgangspuntenfase Voorkeursbesluit 3. Definitiefase Definitiebesluit 4. Ontwerpfase Uitvoerings- en kredietbesluit 5. Contract en Realisatiefase Start ingebruikname Overdrachtsbesluit
Globale planning Q4 2021 Q2 2022 Q1 2023 Q4 2024 Q2 2025
Gemeente Amsterdam Pagina 28 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
Bijlagen 1. Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg In een onderstaande figuur is een kaart opgenomen van alle maatregelen in het mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg.
Gemeente Amsterdam Pagina 29 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
2. Overzicht van alle maatregelen per route alternatief
3
4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
16 17
X X
X X
X X
X X
X X
X
X
X
X
X
6. Parallel buslijn 66
5. Daalwijkdreef
2
Maatregel Busvoorziening IJburg (eindhalte met laadvoorziening) Busstrook op Overdiemerweg + OV-inmeldlus (reservering) Aanpassen knooppunt Fort Diemerdamweg/Diemerpolderweg + OV-inmeldlus (reservering) Vrije busbaan Weteringweg richting Diemen VRI-regeling aanpassen + OV voegt in met overig verkeer voor rechtdoor Verknopen bushaltes Eekholt met metro Verrijn Stuartweg Halteer mogelijkheid op busstation ABA Halte Kraaiennest (verknopen met metro) Extra rijstrook op Muiderlaan richting Pampuslaan (reservering) Halte metro Bullewijk (ruimtelijk niet inpasbaar) Haltepaar bij metro Ikea OV-inmeldlus Busstrook op Langbroekdreef richting Gooiseweg + aanpassen halte Brandweerkazerne Halte Gaasperplas (verknopen met metro) Reserveren ruimte voor busstrook Karspeldreef (tussen metro en Gooiseweg) en halte Nelson Mandelapark. De lengte waarover busstroken nodig zijn varieert per routealternatief. Busstrook + OV-prioritering regelen op Kromwijkdreef (conflicterend OV) Busstrook op Gooiseweg of OV-inmeldlus richting Karspeldreef A
4. Langbroekdreef
. 1
3. Flierbosdreef
Nr
1. Hondsrugweg Karspeldreef 2. Foppingadreef
In onderstaande zijn alle maatregelen per route alternatief opgenomen. Op basis van dit overzicht zijn de kosten per route alternatief geraamd. Een uitgebreidere beschrijving van de maatregelen staat in het Achtergronddocument HOV-verbinding IJburg – station Amsterdam Bijlmer Arena.
X
X X X X X X
X X X
X X X
X
X
X
X
X X X
X
X
X X
X
X
X
X
X
X
X
X X
X
X
Gemeente Amsterdam Pagina 30 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
18 19 20 21 22 23 24 25 26
Aanpassing T-splitsing Flierbosreef – Karspeldreef (verbetering voor al het verkeer) Van knooppunt Huntum een vrije busstrook richting Gooiseweg Busstrook op Karspeldreef richting ABA (bij Foppingadreef) Verplaatsen OV-inmeldlus op Foppingadreef + aanpassen VRI regeling Busstrook op de Gooiseweg richting Langbroekdreef Nieuwe ontsluiting Hollandpark (mogelijk toekomstig knelpunt) Aanpassen regeling voetgangersoversteek op Bijlmerdreef Realiseren OV-inmeldlus op Hoogoorddreef + aanpassen VRI regeling OV-voorziening op nieuw kruispunt KromwijkdreefGaasperdammertunnel (reservering)
Tabel: Maatregelen per route-alternatief
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X X X X X
X
X
X
X
Gemeente Amsterdam Pagina 31 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
3. Participatieproces Vanuit het project is veel aandacht besteed aan participatie. De participatie in het project heeft vorm gekregen in de volgende zes verschillende activiteiten: 1. Informatieavonden De participatie liep parallel met het proces voor HOV buslijn IJburg – station Weesp. In het informatiecentrum IJburg zijn de plannen van het Mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland en IJburg tentoongesteld. Hier hebben drie informatiebijeenkomsten plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomsten zijn de toekomstige bewoners van Strandeiland en Centrumeiland en de huidige inwoners van IJburg en Zeeburgereiland over de ontwikkelingen van de HOV-bus en de andere mobiliteitsmaatregelen geïnformeerd. Ook is er een website met informatie over het HOV-bus project ingezet. 2. Stakeholdersessies Er is een aantal stakeholdersessies georganiseerd om de wensen, eisen en issues in kaart te brengen. Tijdens een startbijeenkomst is meer inzicht in de visie van de verschillende stakeholders op deze opgave gekregen. Stakeholdersessies HOV-busroute IJburg - Amsterdam Bijlmer Arena Participatiemoment
Datum
Startbijeenkomst (Werksessie) Stand van zaken bijeenkomst Expert judgement sessie Stand van zaken bijeenkomst
4 oktober 2018 14 oktober 2020 20 oktober 2020 5 november 2020
Betrokken stakeholders: Vervoerregio Amsterdam (VRA), GVB, gemeente Diemen, Rijkswaterstaat, Provincie Noord-Hollland, Projectorganisaties in Amsterdam Zuid Oost
3. een-op-een gesprekken Naast de stakeholdersessies is met collega’s van verschillende raakvlakprojecten gesproken om aanvullende eisen of problemen te duiden. Deze gesprekken zijn ook gevoerd met de aangrenzende gemeenten. Met de stakeholders is frequent contact gehouden, waarbij werd ingegaan op mogelijke inframaatregelen. Alle raakvlak stakeholders i.c.m. ProRail, Vervoerregio, GVB, Zuidoost projecten, Diemen, Rijkswaterstaat, Provincie Noord-Hollland.
Gemeente Amsterdam Pagina 32 van 32 Nota van Uitgangspunten HOV-verbinding Oostflank: IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena
4. Bijeenkomsten met experts Verder is met diverse experts overlegd. In deze overleggen zijn potentiële knelpunten en maatregelen voor de verschillende alternatieven naar voren gekomen. De inzichten van de verschillende experts waren de basis voor een objectieve afweging. Betrokken stakeholders: Vervoer- en verkeerskundigen van Vervoerregio, GVB, WVA (Werkgroep verkeerslichten Amsterdam) en gemeente Amsterdam en Diemen
5. Bestuurlijke borging De bestuurders van de betrokken stakeholders en shareholders zijn in de laatste fase van het project met een presentatie over de alternatieven en besluitvorming geïnformeerd. Deze individuele gesprekken hebben in oktober 2020 plaatsgevonden. Betrokken bestuurders: -
Portefeuillehouder Zuidoost stadsdeel Zuidoost;
-
Wethouder Diemen, portefeuille Verkeer en Parkeren;
-
Wethouder Weesp, portefeuille Mobiliteit;
-
Wethouder Amsterdam, portefeuille Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit.
6. Omwonenden/gebruikers Op Strandeiland wonen nu nog geen bewoners. Voor de toekomstige bewoners zijn infoavonden (zie ook 1) bij het infocentrum op Strandeiland gehouden. De NvU wordt ter visie gelegd waardoor iedereen, waaronder ook andere omwonenden langs het traject, kunnen reageren. Hiervoor wordt ook de website van Amsterdam ingezet.