A - 06 Grond en Ontwikkeling (21) 00 Voordracht Instemmen met het toepassen

Gemeenteraad

VN2023-009048 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

Portefeuille

Grond en Ontwikkeling

Agendapunt

6

Datum besluit

College van B&W d.d. 14 februari 2023 Onderwerp

Instemmen met het toepassen van de Wet voorkeursrecht gemeenten op de locatie Hoogte Kadijk 401 te Amsterdam De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. 2.

3.

4. 5. 6. 7.

Kennis te nemen van het besluit van het college van B&W van 14 februari 2023 tot het toepassen van de Wet voorkeursrecht gemeenten (ex artikel 6 Wvg) op de locatie Hoogte Kadijk 401 te Amsterdam. Te concluderen dat er geen planologische grondslag aanwezig is op basis waarvan het voorkeursrecht kan worden gevestigd, om die reden het voorkeursrecht op grond van artikelen 2 en 5 Wvg wordt gevestigd en te concluderen dat als eerstvolgende planologische grondslag wordt overgegaan tot het vaststellen van een structuurvisie/omgevingsvisie of een bestemmingsplan/omgevingsplan. Aan te wijzen op basis van artikel 5 Wvg voor de duur van drie jaren als percelen waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn, de percelen, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale tekening met nummer TK-30403074-02 en perceelslijst met nummer PL-30403074-02, inhoudende de kadastrale aanduiding van de in de aanwijzing opgenomen percelen, de grootte, alsmede de namen van de eigenaren en de rechthebbenden op de daarop rustende beperkte rechten, één en ander volgens de openbare registers van het Kadaster per 16 januari 2023.

Te concluderen dat het onderhavige besluit van rechtswege vervalt drie jaar na dagtekening van dit raadsbesluit, tenzij voor dit tijdstip een structuurvisie/omgevingsvisie of een bestemmingsplan/omgevingsplan is vastgesteld. Te concluderen dat de hiervoor onder punt 3. genoemde percelen niet eerder in een aanwijzing op grond van de Wvg betrokken zijn geweest. Dit besluit te publiceren in het Gemeenteblad, opdat het rechtsgevolg als bedoeld in artikel 7, eerste lid Wvg ontstaat. Te concluderen dat er geen zienswijzen zijn ingediend.

Wettelijke grondslag

Vestigingsgrondslag artikelen 2 en 5 Wvg (betreft het toepassen van de Wet voorkeursrecht gemeenten), alsmede de overige van toepassing zijnde bepalingen van de Wvg en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Bestuurlijke achtergrond

Begin 2019 zijn verkenningen uitgevoerd voor de herontwikkeling van het plangebied ‘Oosterbeer’, met o.a. als belangrijke opgave het verbeteren van de elektriciteitsvoorziening van de Amsterdamse binnenstad. Op 15 oktober 2019 (VN2019-016329) heeft het college, naar aanleiding van deze verkenningen, besloten om nader onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheden om deze herontwikkeling te realiseren. Voor de locatie Hoogte Kadijk 401 wordt bij de herontwikkeling een gewijzigd gebruik ten behoeve van openbare nutsvoorziening, verkeer en cultuur voorzien.

Gegenereerd: v1.19

1

Gemeenteraad

VN2023-009048 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

Omdat deze herontwikkeling c.q. het gewijzigde gebruik niet is voorzien in het huidige bestemmingsplan en de structuurvisie wordt de grondslag voor het vestigen van het voorkeursrecht hier gevormd door artikelen 2 en 5 Wvg. Onderbouwing besluit

Ad 1. Kennis te nemen van het besluit van het college van B&W van 14 februari 2023 tot het toepassen van de Wet voorkeursrecht gemeenten (ex artikel 6 Wvg) op de locatie Hoogte Kadijk 401 te Amsterdam. Voorbescherming door college Burgemeester en wethouders kunnen een voorkeursrecht vestigen voor de duur van ten hoogste drie maanden (artikel 6 Wvg), te rekenen vanaf de datum van het collegebesluit. Het voorkeursrecht treedt in werking op de dag na publicatie van de bekendmaking van het besluit in het Gemeenteblad. Binnen deze termijn van drie maanden dient de gemeenteraad het voorkeursrecht te hervestigen, anders vervalt het gemeentelijk voorkeursrecht van rechtswege. Vestigingsduur De vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht door de raad geldt voor een periode van maximaal drie jaar. Binnen deze periode dient een structuurvisie/omgevingsvisie of een bestemmingsplan/ omgevingsplan te worden vastgesteld en op basis daarvan wordt het (effect van het) voorkeursrecht automatisch verlengd. Doel/resultaat Met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht verkrijgt de gemeente een voorkeurspositie op de grondmarkt in het betreffende gebied, c.q. een eerste recht van koop op de in het besluit betrokken percelen. De eigenaar van de betreffende percelen dient zijn eigendom op de percelen bij voorgenomen vervreemding eerst aan de gemeente te koop aan te bieden.

Het gemeentelijk voorkeursrecht maakt het de gemeente mogelijk om een actief grondbeleid te voeren bij de herontwikkeling van de betreffende percelen en door eventuele verwerving zelf de regie te houden bij de uitvoering van haar plannen. Het gemeentelijk voorkeursrecht voorkomt, dat een andere partij zich in het gebied een positie verschaft, waardoor de gemeentelijke regierol kan worden verstoord. Ad 2. Te concluderen dat er geen planologische grondslag aanwezig is op basis waarvan het voorkeursrecht kan worden gevestigd, om die reden het voorkeursrecht op grond van artikelen 2 en 5 Wvg wordt gevestigd en te concluderen dat als eerstvolgende planologische grondslag wordt overgegaan tot het vaststellen van een structuurvisie/omgevingsvisie of een bestemmingsplan/omgevingsplan. Ad 3.

Aan te wijzen op basis van artikel 5 Wvg voor de duur van drie jaren als percelen waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn, de percelen, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale tekening met nummer TK-30403074-02 en perceelslijst met nummer PL-30403074-02, inhoudende de kadastrale aanduiding van de in de aanwijzing opgenomen percelen, de grootte, alsmede de namen van de eigenaren en de rechthebbenden op de daarop rustende beperkte rechten, één en ander volgens de openbare registers van het Kadaster per 16 januari 2023. Ad 4. Te concluderen dat het onderhavige besluit van rechtswege vervalt drie jaar na dagtekening van dit raadsbesluit, tenzij voor dit tijdstip een structuurvisie/omgevingsvisie of een bestemmingsplan/omgevingsplan is vastgesteld. Huidig gebruik/toegedachte bestemmingen Voor het vestigen van het gemeentelijk voorkeursrecht dient de gemeente aan te geven dat het huidige gebruik afwijkt van de toegedachte bestemmingen. Het huidige gebruik van de locatie

Gegenereerd: v1.19

2

Gemeenteraad

VN2023-009048 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

(waarop gesitueerd het gebouw van de voormalige Keuringsdienst van Waren) betreft tijdelijke huisvesting van statushouders met tuin en groenvoorziening. Aan de onderhavige locatie worden de bestemmingen openbare nutsvoorziening, verkeer en cultuur met bijbehorende voorzieningen toegedacht. Het huidige gebruik wijkt dan ook af van de toegedachte bestemmingen, waardoor aan de (formele) vestigingsvereisten wordt voldaan. Vestigingsgrondslag De planologische grondslag voor de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht kan niet gevormd worden door de vigerende bestemmingsplannen ‘Grondwaterneutrale Kelders’, vastgesteld op 7 oktober 2021, ‘Kantoren met baliefunctie Centrum’, vastgesteld op 8 juli 2021, ‘Winkeldiversiteit Centrum’, vastgesteld op 18 juli 2018 en ‘Oostelijke binnenstad’, vastgesteld op 4 juli 2012. Deze bestemmingsplannen voorzien niet in de mogelijkheid tot realisering van de toegedachte bestemming. Dit bestemmingsplan geeft niet de actuele visie op de beoogde herontwikkeling weer, waardoor dit bestemmingsplan materieel niet ten grondslag aan het voorkeursrechtbesluit kan worden gelegd. In de vigerende structuurvisie 'Omgevingsvisie Amsterdam 2050’, vastgesteld op 8 juli 2021 zijn geen aanwijzingen voor de toegedachte bestemming gegeven, waardoor niet wordt voorzien in de beoogde herontwikkeling.

De vigerende structuurvisie kan derhalve eveneens niet als vestigingsgrondslag fungeren. Gezien het alsdan ontbreken van een structuurvisie of een bestemmingplan, waarin de toegedachte bestemming is opgenomen, wordt de grondslag voor het vestigen van het voorkeursrecht hier gevormd door artikelen 2 en 5 Wvg. In artikel 2 Wvg is opgenomen dat de gemeenteraad gronden kan aanwijzen waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van toepassing zijn. In artikel 5 Wvg is opgenomen dat voor aanwijzing c.q. vestiging van een gemeentelijk voorkeursrecht ook in aanmerking komen gronden die nog niet zijn opgenomen in een bestemmingsplan, inpassingsplan, of structuurvisie, maar waarbij in het besluit tot aanwijzing aan de betrokken gronden een niet-agrarische bestemming wordt toegedacht en waarvan het gebruik afwijkt van die bestemming. In het besluit tot aanwijzing wordt aangegeven of nadien nog zal worden overgegaan tot het vaststellen van een structuurvisie. Het uitgangspunt is dat de eerstvolgende planologische stap zal zijn de vaststelling van een structuurvisie/omgevingsvisie of een bestemmingsplan/omgevingsplan. Toelichting op de onderhavige situatie Het vestigingsgebied betreft de percelen kadastraal bekend als gemeente Amsterdam, sectie O, nummers, 4233 en 5127, plaatselijk bekend als Hoogte Kadijk 401 te 1018 BK Amsterdam.

Er wordt momenteel gewerkt aan de totstandkoming van de herontwikkeling van het plangebied 'Oosterbeer'. Onderhavige locatie is een (belangrijk) onderdeel van de beoogde herontwikkeling. De gemeente is in overleg getreden met de eigenaar van de betreffende percelen (het Rijksvastgoedbedrijf). Uit dit overleg is naar voren gekomen dat het inzetten van het voorkeursinstrument dienstbaar is aan de beoogde herontwikkeling, zie hiertoe ook onder 'Argumenten'. Na eventuele verwerving van de percelen door de gemeente biedt dit de mogelijkheid om grip te behouden op de toekomstige herontwikkeling. Argumenten De argumenten om het voorkeursrecht te vestigen, zijn de volgende: 1.

Gegenereerd: v1.19

Het gemeentelijk voorkeursrecht verschaft de gemeente een betere uitgangspositie op de grondmarkt. Hierdoor wordt de gemeente beter in staat gesteld een grondstrategie te voeren. Het voorkeursrecht, als passief verwervingsinstrument, kan een ondersteuning betekenen van het te voeren verwervingsbeleid. De gemeente kan hierdoor een centrale regierol uitoefenen bij de ontwikkeling van plannen in dit gebied.

3

Gemeenteraad

VN2023-009048 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

2. 3. 4.

Het gemeentelijk voorkeursrecht vormt gedurende het planontwikkelingsproces (van ontwerp tot uitvoering) een beschermingsinstrument, waardoor ongewenste verkopen (al dan niet bedoeld als grondspeculatie) kunnen worden tegengegaan. Het voorkeursrecht voorkomt buitensporige grondprijsstijgingen (buiten de normale markteconomische prijsstijgingen). Het voorkeursrecht maakt het in deze de gemeente mogelijk om te interveniëren in het natuurlijke proces van aan- en verkoop binnen de locatie. Bij een voorgenomen gewenste verkoop van een eigenaar/beperkt gerechtigde is in deze als eerste de gemeente aan bod om aan te kopen. Door deze interventie in het natuurlijke proces van aan- en verkoop kan de gemeente zo mogelijk een langdurig en kostbaar verwervingsproces of onteigening voorkomen.

Als de mogelijkheden van de Wvg niet of onvoldoende worden benut, bestaat de kans dat de te herontwikkelen grond in handen van marktpartijen overgaan. Hierdoor kan een evenwichtige ontwikkeling van de plannen worden verstoord. Belangenafweging Het algemeen belang dat gediend is met de vestiging van het voorkeursrecht afwegend tegen het individueel belang, is de conclusie dat het vestigen van het voorkeursrecht zwaarder moet wegen dan het achterwege laten van de toepassing daarvan. De uit de vestiging van het voorkeursrecht volgende plicht die op de gerechtigde wordt gelegd rust niet onevenredig zwaar in verhouding tot het met de vestiging gediende algemeen belang, waarbij is meegewogen dat er overleg is gevoerd met de gerechtigde en in de belangen van de gerechtigde die bij de besluitvorming dienen te worden betrokken door de Wvg-wetgever reeds op uitvoerige wijze is voorzien.

Gedacht wordt daarbij onder meer aan het feit dat: • de Wvg een uitgebreide rechtsbescherming kent voor de gerechtigden van de aangewezen percelen; • de Wvg reeds in voldoende mate heeft voorzien in de gevallen waarin de gemeente bestaande rechtsverhoudingen dient te respecteren, en de aanbiedingsplicht derhalve niet van toepassing is; • de gerechtigde niet wordt verplicht zijn recht te verkopen, hij is vrij te bepalen of, en wanneer hij tot verkoop wenst over te gaan; • de gerechtigde, wanneer hij in beginsel tot verkoop aan de gemeente wil overgaan, een reële prijs krijgt voor hetgeen hij verkoopt en wanneer de gerechtigde en de gemeente geen overeenstemming kunnen bereiken over de prijs, de rechter een oordeel zal vellen over een reële prijs. Kanttekeningen/risico’s Risico's van de vestiging zijn nauwelijks aanwezig. Het meest in het oog springende risico is dat de gemeente op het moment dat zij een beginselbesluit heeft genomen om de grond/het beperkte zakelijk recht te willen verwerven zij op enig moment verplicht zou kunnen worden om de grond inclusief opstallen af te nemen, tegen een door de rechtbank vast te stellen prijs op basis van bijzondere persoonlijke omstandigheden (waarbij vermeld wordt dat bijzondere persoonlijke omstandigheden zeker niet snel aanwezig worden geacht). Bovendien is het risico beperkt, omdat afname geschiedt tegen de werkelijke waarde.

Verder is het van belang dat de termijnen in de Wvg worden nageleefd, aangezien dit zonder uitzondering allemaal fatale termijnen betreffen. De 'sanctie' is dat als deze termijnen niet worden nageleefd de eigenaar gedurende een periode van drie jaar mag vervreemden aan een willekeurige derde. De vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht kan betekenen dat de grond aan de gemeente te koop wordt aangeboden. In geval van voorgenomen verwerving zal de eventuele aankoop dienen te geschieden conform de daarvoor staande normen (de werkelijke waarde), hetgeen op dat moment

Gegenereerd: v1.19

4

Gemeenteraad

VN2023-009048 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

uiteraard wel financiële consequenties heeft. Indien de gemeente niet reageert binnen de termijn van 6 weken na een aanbod van de eigenaar, dan volgt sanctie: de eigenaar is dan gedurende drie jaar vrij om de grond aan een andere partij te vervreemden. Ad 5. Te concluderen dat de hiervoor onder punt 3. genoemde percelen niet eerder in een aanwijzing op grond van de Wvg betrokken zijn geweest. De betreffende percelen zijn niet eerder in een aanwijzing betrokken geweest, zodat niet in strijd met het herhalingsverbod ex artikel 9c Wvg wordt gehandeld. Ad 6. Dit besluit te publiceren in het Gemeenteblad, opdat het rechtsgevolg als bedoeld in artikel 7, eerste lid Wvg ontstaat. Communicatie Publicatie De bekendmaking wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad. Kennisgeving belanghebbende Verder wordt de betreffende eigenaar van de in het besluit betrokken percelen, na de inwerkingtreding van het gemeentelijk voorkeursrecht, over de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht geïnformeerd door middel van een kennisgeving met bijlagen, waaronder een uitgebreide notitie over de betekenis van het gemeentelijk voorkeursrecht. Inschrijving van het voorkeursrecht In de openbare registers van het Kadaster wordt aangetekend dat op genoemde percelen het gemeentelijk voorkeursrecht van toepassing is. Ad 7. Te concluderen dat er geen zienswijzen zijn ingediend.

Bezwaar, beroep en zienswijzen Tegen het besluit van de raad staat bezwaar en beroep open. Op grond van artikel 6, derde lid Wvg worden bezwaarschriften, ingediend tegen het besluit van burgemeester en wethouders, thans geacht tegen het raadsbesluit gericht te zijn. De concept-voordracht aan de raad met de daarbij behorende stukken hebben voor eenieder ter inzage gelegen. Hiervan is openbaar kennis gegeven via een publicatie in het Gemeenteblad, onder vermelding van de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen.

Gegenereerd: v1.19

5

Gemeenteraad

VN2023-009048 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

Er zijn geen zienswijzen ingediend, zodat er geen aanleiding bestaat om tot een aanpassing te komen ten opzichte van de eerder bekendgemaakte concept-raadsvoordracht. Financiële onderbouwing Tabel 2: Financiële consequenties van de beslispunten BATEN Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

LASTEN

Overige exploitatielasten

I

€ 9.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

Overige exploitatielasten

I

€ 9.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

Totaal

€ 9.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

Totaal

€ 9.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00 I=Incidenteel S=Structureel

Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

Voor de vestiging van het voorkeursrecht worden (beperkt) proceskosten à € 9.000 gemaakt. Deze zullen worden gedekt uit het budget proceskosten van de afdeling Gebiedsontwikkeling van Grond & Ontwikkeling. Indien tot de aankoop wordt besloten, wordt dit gedekt uit de nog vast te stellen grondexploitatie van het gebied. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.19

6

Gemeenteraad

VN2023-009048 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-027222

1. TE ONDERTEKENEN Perceelslijst Andreas2_.doc (msw)

AD2023-027224

2. TE ONDERTEKENEN Kadastrale tekening met nummer TK-30403074-02 Andreas2_.pdf (pdf)

AD2023-027223

3. Concept-publicatie Gemeenteblad Andreas2_.doc (msw)

AD2023-027225

4. Format brief aan belanghebbende Andreas2_.doc (msw)

AD2023-027240

5. Bijlage bij format brief aan belanghebbenden Andreas2_.doc (msw)

AD2023-027227

6. Eigendomsinformatie.pdf (pdf)

AD2023-024788

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Grond & Ontwikkeling, Patrick Spaans, 0651347679, P.Spaans@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.19

7