A - 04 Ruimtelijke Ordening (30) 4. Definitief advies SDC met advies DB

Adviesaanvraag DB aan stadsdeelcommissie Stadsdeel: Noord Onderwerp adviesaanvraag: Ontwerpbestemmingsplan 5e herziening Landelijk Noord

Ruimtelijke ordening Ontwerpbestemmingsplan Procesbegeleider: Teus van Essen Datum weekstart/staf: 26 oktober 2020 Datum stadsdeelcommissie: 4 november 2020 Datum dagelijks bestuur: 17 november 2020 Portefeuille: Meegestuurde stukken:

Registratienr. (optioneel):

Over adviesaanvragen door het DB: Het dagelijks bestuur vraagt de stadsdeelcommissie om advies als het voornemens is een product in het kader van een gebiedscyclus op te stellen of op eigen initiatief een taak of bevoegdheid uit te oefenen waarbij een uniforme openbare voorbereidingsprocedure in de zin van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht of inspraak in de zin van de Algemene Inspraakverordening aan de orde is (art. 19 lid 2 verordening op het lokaal bestuur). Bij de besluitvorming maakt het DB inzichtelijk wat het advies van de commissie is. Het advies is zwaarwegend (het DB neemt het advies over indien het is vastgesteld met een meerderheid van stemmen en past binnen de stedelijke en budgettaire kaders). Afwijkingen van het advies motiveert het DB schriftelijk.

Adviesvraag DB aan stadsdeelcommissie: Formuleer hier de vraag aan de stadsdeelcommissie

Aanleiding In 2013 hebben de eigenaar, Damland Real Estate B.V., en de pachter, een agrariër uit de gemeente Stichtse Vecht, beroep ingesteld tegen de voorwaarden die het bestemmingsplan Landelijk Noord stelt aan de voorwaarden voor de teelt van ruwvoerdergewassen (i.c. maïsteelt) op hun ongenummerde agrarische gronden aan de Liergouw (circa 32 hectare, waarvan circa 12,5 hectare structureel voor maïsteelt). In bestemmingsplan Landelijk Noord is, kort gezegd, beoogd de teelt van ruwvoergewassen aan banden te leggen vanwege de landschappelijke gevolgen. De teelt is alleen toegestaan als dat hoort bij een in Landelijk Noord gevestigd bedrijf en tot maximaal 10 of 20% van hun eigen grondareaal. Aangezien hier in voornoemde situatie niet aan voldaan wordt, werd persoonsgebonden overgangsrecht opgenomen voor de bestaande maïsteelt aan de Liergouw. Hierop heeft de Raad van State in 2014 geconcludeerd dat het bestaande gebruik van de gronden niet onder overgangsrecht gebracht had mogen worden, aangezien er, kort gezegd, geen zicht was op de beëindiging van de aanwezige en legale maïsteelt. Voor wat betreft de genoemde gronden werd daarom het bestemmingsplan Landelijk Noord vernietigd. Gevolg is dat het bestemmingsplan Waterland (1980) nog geldt voor de gronden. Dit bestemmingsplan staat de teelt van maïs ter plekke ongelimiteerd toe.

Startnotitie Om enkele planonderdelen, die in 2014 zijn vernietigd, te repareren heeft het toenmalig algemeen bestuur van stadsdeel Noord op 22 november 2017 een startnotitie vastgesteld voor de 4e herziening van bestemmingsplan Landelijk Noord. Hierin wordt geconcludeerd dat het opnemen van een ‘maatbestemming’ voor de maïsteelt in de aanwezige omvang juridisch het maximaal haalbare is. Hiermee wordt de planologisch toegestane omvang aan maïsteelt teruggebracht tot de feitelijk aanwezige omvang van de maïsteelt. Om de andere onderwerpen niet op te houden is er later voor gekozen de maïsteelt los te koppelen van de 4e herziening van Landelijk Noord en een eigen traject te geven: bestemmingsplan 5e herziening van Landelijk Noord.

Pagina 1 van 4

Concept-ontwerpbestemmingsplan In het kader van het opstellen van de opstelling van het concept-ontwerp van het nieuwe bestemmingsplan is, gelet op het beleid voor de Hoofdgroenstructuur, nogmaals bekeken wat maximaal gedaan kan worden om tot een beëindiging van de maisteelt te komen, inclusief een eventuele verwerving van de gronden. De best beschikbare en reële optie bleek het introduceren van een uitsterfregeling voor de maïsteelt. Anders dan met de eerder beoogde ‘maatbestemming’ wordt de maisteelt hiermee, kort gezegd, niet positief bestemd maar slechts geduld voor zolang dat nog aanwezig is. Concreet krijgen de gronden samengevat dezelfde agrarische bestemming (uit bestemmingsplan Landelijk Noord) als de omliggende, agrarische gronden, inclusief de bijbehorende restricties voor de teelt van ruwvoedergewassen, zoals maïs. Enige uitzondering daarop is een uitsterfregeling voor de bestaande en legale maïsteelt op de betreffende gronden. Voor zolang het nog duurt, kan de maïsteelt daar worden voortgezet in de bestaande omvang. Stopt de maïsteelt en wordt die niet binnen anderhalf jaar hervat, dan vervallen de mogelijkheden voor de teelt van rechtswege. Enerzijds wordt hiermee invulling gegeven aan het Hoofdgroenstructuur-beleid voor Landelijk Noord, anderzijds blijven de rechten van de huidige gebruiker hiermee in voldoende (minimale) mate gerespecteerd.

Op 28 mei 2019 heeft het dagelijks bestuur besloten het concept-ontwerpbestemmingsplan 5e herziening Landelijk Noord vrij te geven voor het wettelijke vooroverleg. Vervolgens is het plan voor een reactie naar de vooroverlegpartners gestuurd. Daarnaast is, vanwege de ligging in Hoofdgroenstructuur, advies gevraagd over het plan bij de TAC. Vooroverleg en TAC Alleen van de provincie Noord-Holland is een vooroverlegreactie ontvangen. In deze reactie wordt aangegeven dat in de toelichting bij het bestemmingsplan deels gedateerd beleid wordt aangehaald. Naar aanleiding van de reactie is het betreffende beleid geactualiseerd in de plantoelichting. Op 12 augustus 2019 heeft de TAC haar advies gegeven over het nieuwe bestemmingsplan voor de gronden. De TAC concludeert dat het bestemmingsplan niet inpasbaar is in de HGS. De TAC constateert dat zorgvuldig is gekeken naar de juridische (on)mogelijkheden om de maïsteelt beëindigd te krijgen. Op inhoudelijk gronden kan de TAC echter niet anders dan grootschalige maïsteelt categorisch afwijzen. De TAC brengt de optie onder de aandacht om de gronden aan te kopen om zo een einde te kunnen maken aan de maïsteelt. Overleg met de gebruiker Parallel aan het voeren van het wettelijk vooroverleg is de betreffende agrariër op de hoogte gebracht van het concept-ontwerpbestemmingsplan. Hierop volgde een ambtelijk overlegtraject met de agrariër.

Hierin gaf hij nogmaals aan geen aanleiding te zien om tot een beëindiging van de maïsteelt over te gaan. Daarnaast is bekeken of overeenstemming kon worden bereikt over de inhoud van het bestemmingsplan. De agrariër zou kunnen leven met de voorgestelde inperking van de maïsteelt, als in het bestemmingsplan ook in een voor hem passende oplossing voor het aanwezige opslagterrein (voor voer en mest) zou worden voorzien. Dat zou wat hem betreft gelijk moeten staan aan de introductie van een agrarisch bouwperceel, zodat een aantal, naar zijn mening ‘onwerkbare’ vergunningplichten uit het geldende bestemmingsplan voor het veranderen van de fysieke toestand het opslagterrein (met name het ophogen van de gronden) komen te vervallen. Hiervoor is echter geen ruimte gezien. Het zou neer komen op loslaten van bestaande beperkingen, terwijl het continueren van die beperkingen juist nodig is om de bescherming van landschapswaarden goed te kunnen borgen. Wel is naar aanleiding van het overlegtraject het opslagterrein explicieter geregeld in het bestemmingsplan, conform de vergunde situatie. Uiteindelijk is door beide partijen op 16 juli 2020 geconcludeerd dat overeenstemming niet haalbaar is en dat het bestemmingsplantraject verder zijn beslag moet krijgen.

Adviesaanvraag Aan uw commissie wordt gevraagd te adviseren over de vraag of aan de wethouder ruimtelijke ordening voorgesteld kan worden om in te stemmen met de beantwoording van de vooroverlegreactie en het ontwerpbestemmingsplan en om te besluiten het ontwerpbestemmingsplan vrij te geven voor Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 4

terinzagelegging. Na de terinzagelegging kan een ieder zienswijzen over het plan indienen bij de gemeenteraad. Ook wordt u gevraagd te adviseren over de vraag of burgemeester en wethouders bij de raad het voorstel zouden moeten doen om voor het nieuwe bestemmingsplan af te wijken van het beleid voor de Hoofdgroenstructuur.

Concept-advies Dagelijks bestuur Voorgenomen advies van het dagelijks bestuur

Het dagelijks bestuur adviseert positief over de beantwoording van de vooroverlegreactie en het ontwerpbestemmingsplan 5e herziening Landelijk Noord. Het dagelijks bestuur adviseert het college om bij de raad voor te stellen om voor het plan af te wijken van het beleid uit de Structuurvisie voor de Hoofdgroenstructuur. Ook adviseert het dagelijks bestuur de wethouder ruimtelijke ordening om het ontwerpbestemmingsplan vrij te geven voor de terinzagelegging. Het plan geeft, binnen de juridische mogelijkheden, invulling aan het beleid voor de Hoofdgroenstructuur. De TAC heeft negatief geadviseerd over het bestemmingsplan. De bezwaren die de TAC ziet in de maïsteelt worden gedeeld. Dat is echter nog geen basis om bestaande en in gebruik zijnde rechten te ontnemen van de eigenaar en de gebruiker. Concreet zicht op het beëindigen van de maïsteelt is er niet. De optie om de gronden aan te kopen is geen haalbare optie gebleken. De grond staat niet te koop en minnelijke verwerving van de gronden, op basis van een agrarische waarde (geschatte aankoopsom van 9 ton) komt niet verder dan een fictief scenario. Het gaat namelijk om een strategische grondpositie van een projectontwikkelaar. Onteigening is dan het enige wat rest om zelf over de grond te kunnen beschikken.

Dat de gemeente de agrarische gronden gaat verwerven om het vervolgens naar eigen inzichten een agrarisch gebruik te kunnen geven, is irreëel. De gemeente zou dan in feite een dusdanig maatschappelijk belang moeten hebben die maakt dat zij ter plekke zelf als agrariër moet opereren. Een dergelijk belang is er niet. Dat neemt uiteraard niet weg dat, ook als het bestemmingsplan eenmaal is vastgesteld, dat het beëindigen van de maïsteelt gewenst blijft, zo nodig en wanneer mogelijk door de gronden (minnelijk) te verwerven. Met dit als situatie verzet de vereiste zorgvuldigheid en de rechtszekerheid zich tegen het wegbestemmen van de bestaande maïsteelt. Daarom is het op zijn plaats bij de raad voor te stellen om vanuit een bredere belangenafweging af te wijken van het beleid voor de Hoofdgroenstructuur, waarbij een zwaarder gewicht wordt aan het in deze situatie moeten eerbiedigen van bestaande en in gebruik zijnde rechten.

Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het dagelijks bestuur

De stadsdeelcommissie constateert, evenals de TAC, dat de 5e herziening voorontwerpbestemmingsplan niet voldoet aan de beleidsregels zoals die gelden voor de Hoofdgroenstructuur. De stadsdeelcommissie constateert dat als gevolg van dit voorontwerpbestemmingsplan er nadelige gevolgen zullen zijn voor de biodiversiteit, de openheid van het landschap en het natuurhistorisch karakter. Daarnaast zal er, door het toestaan van maisteelt, sprake zal zijn van bodemdaling en (verdere) veenoxidatie. De stadsdeelcommissie constateert dat bovenstaande niet overeenkomt met wat er in het coalitieakkoord is opgenomen: “Met waterschap en provincie werkt Amsterdam aan het verhogen van het waterpeil in Waterland, om zo veenoxidatie tot staan te brengen en de biodiversiteit te verhogen” Wij zijn van mening dat bovenstaande problematiek zeer urgent is en van groot maatschappelijk belang. Wij adviseren het dagelijks bestuur en het college daarom de mogelijkheid te onderzoeken om de grond te verwerven, mogelijk door onteigening

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 4

Advies Dagelijks bestuur Definitief advies van het dagelijks bestuur aan de wethouder ruimtelijke ordening

Het dagelijks bestuur adviseert positief over de beantwoording van de vooroverlegreactie en het ontwerpbestemmingsplan 5e herziening Landelijk Noord. Het dagelijks bestuur adviseert het college om bij de raad voor te stellen om voor het plan af te wijken van het beleid uit de Structuurvisie voor de Hoofdgroenstructuur. Ook adviseert het dagelijks bestuur de wethouder ruimtelijke ordening om het ontwerpbestemmingsplan vrij te geven voor de terinzagelegging. De bezwaren die de stadsdeelcommissie en de TAC ziet in de maïsteelt worden gedeeld. Dat is echter, voor het dagelijks bestuur, nog geen basis om bestaande en in gebruik zijnde rechten te ontnemen van de eigenaar en de gebruiker. Concreet zicht op het beëindigen van de bestaande, legale maïsteelt is er niet. Met dit als situatie verzet de vereiste zorgvuldigheid en de rechtszekerheid zich tegen het wegbestemmen van de bestaande maïsteelt. Daarom is het ook op zijn plaats bij de raad voor te stellen om af te wijken van het beleid voor de Hoofdgroenstructuur. In de verwervingsoptie, die de stadsdeelcommissie en de TAC aandragen, ziet het dagelijks bestuur geen haalbare optie. Naar verwachting zal dit neerkomen op een onvrijwillige verwerving, oftewel: onteigening.

Om dat te kunnen doen, zou de gemeenteraad het van publiek belang moeten vinden dat de gemeente zelf kan bepalen welke plant op agrarische gronden wordt ingezaaid op één specifieke plek in het veel grotere Landelijk Noord, met alle kosten van dien. Het dagelijks bestuur ziet een dergelijk groot, publiek belang niet. Het stadsdeel Noord ziet dat er grote opgaves in Landelijk Noord liggen , die direct worden verbonden aan dit bestemmingsplan. Het gebied is echter veel groter, de problematiek is ook veel omvangrijker en complexer, het aantal betrokkenen veel groter. Er is een samenhangende aanpak die verder gaat dan dit relatief kleine bestemmingsplan, namelijk vanuit het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland (IBP-VP) voor Laag Holland. Het bestemmingsplan is wel een stap in de goede richting en het hoeft de verdere totstandkoming en uitrol van de samenhangende aanpak, het programma Vitaal Platteland, niet in de weg te staan.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 4 van 4