A - 04 Dienstverlening (40) 00 Voordracht Legesverordening 2023

Gemeenteraad

VN2022-021242 Dienstverlening

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 november 2022

Portefeuille

Dienstverlening Economische Zaken (24) Evenementen (30) Woningbouw (20) Financiën (36) Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32) Openbare Orde en Veiligheid (2) Ruimtelijke Ordening (22)

Agendapunt

4

Datum besluit

College van B en W 13 september 2022 Onderwerp

Vaststellen van de Legesverordening Amsterdam 2023 De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1.

2. 3.

Vast te stellen de Verordening op de heffing en invordering van leges 2023 (Legesverordening Amsterdam 2023) zoals opgenomen in de bijlage en kennis te nemen van de toelichting zoals opgenomen in deze raadsvoordracht. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van 2022 zijn: a. Toepassing Omgevingswet De percentages van de bouwvergunningen zijn verlaagd om rekening te houden met de hoge bouwinflatie en is het tarief voor duurzaam verbouwen eveneens aangepast. b. Wijziging Deelvervoer naar aanleiding van actualisatie beleid c. Wijziging tarieven Bedrijfsvaartuigen d. Tariefsverhoging Opkoopbescherming van € 224,67 naar € 279,15 e. Tariefsverhoging Taxi lijnbusbaanontheffing van € 56,75 naar € 150,00 f. Tariefsverlagingen met oog op de kostendekkendheid g. Juridisch technische wijzigingen h. Toepassing indexering met 3,4% van de legestarieven In te stemmen met de toewijzing van de bevoegdheid aan het college van B&W om redactionele wijzigingen en veranderende Rijkstarieven door te kunnen voeren. In geval de Omgevingswet niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, het vervangende voorstel met een aangepast hoofdstuk 3 ‘Fysieke leefomgeving’ vast te stellen. In dit aangepaste hoofdstuk 3 zijn de percentages van de bouwvergunning verlaagd om rekening te houden met de hoge bouwinflatie en is het tarief voor duurzaam verbouwen eveneens aangepast.

Wettelijke grondslag

Artikel 216 van de Gemeentewet bevat de bevoegdheid van de gemeenteraad om belastingverordeningen vast te stellen. Artikel 229 van de Gemeentewet is de wettelijke basis voor Verordening op de heffing en invordering van leges. Op grond van dit artikel kan een gemeente onder andere rechten heffen voor het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. Onder rechten worden mede verstaan de leges. De artikelen 2, tweede lid, en 7 van de Paspoortwet bepalen dat een burgemeester of gezaghebber rechten kan heffen voor het verrichten van handelingen ten behoeve van de aanvraag van een reisdocument.

Gegenereerd: v1.41

1

Gemeenteraad

VN2022-021242 Dienstverlening

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 november 2022

Artikel 156 van de Gemeentewet maakt mogelijk dat de raad de bevoegdheid tot aanpassing van de legesverordening onder strikte voorwaarden kan overdragen. Bestuurlijke achtergrond

De legesverordening en legestabel worden jaarlijks vastgesteld en gelijktijdig met de begroting behandeld. De bevoegdheid tot het vaststellen of wijzigen van de legesverordening en -tabel ligt bij de gemeenteraad. Het wettelijke uitgangspunt (Gemeentewet) is dat de leges niet meer dan 100% kostendekkend mogen zijn. Een overzicht van de kostendekkendheid van de leges is opgenomen in de begroting, paragraaf Lokale heffingen. In de commissie Kunst, Diversiteit en Democratisering van 2 juni 2021 is het beleidskader Leges gedeeld met daarin de uitgangspunten en uitleg van de legesverordening en de tarieventabel. In het coalitieakkoord staat dat kleine evenementen gratis worden. Dat is niet verwerkt in de bijgevoegde legestabel. Er was meer tijd nodig om dit beleidsmatig uit te werken. AANVULLING: Op 14 oktober 2022 is bekend geworden dat de omgevingswet niet per 1 januari 2023 inwerking treedt. In de voordracht is doorgehaald wat niet meer van toepassing is. Alleen de legestabel zonder toepassing van de Omgevingswet is toegevoegd als bijlage. Onderbouwing besluit

Ad 1. Vaststellen legesverordening Amsterdam 2023 met Omgevingswet Leges zijn een vergoeding die een overheid vraagt voor het verstrekken van diensten aan burgers en bedrijven. Om leges te kunnen heffen heeft de gemeente een legesverordening nodig. In de legesverordening staan de regels rondom het heffen en invorderen van leges. In de bijbehorende leges(tarieven)tabel wordt een overzicht weergegeven voor welke diensten leges moeten worden geheven, en welk tarief daarbij hoort. Weesp is per 24 maart 2022 bestuurlijk gefuseerd met de gemeente Amsterdam. In 2022 geldt er nog een aparte legestabel voor Weesp. Deze is qua indeling al zo veel mogelijk gelijkgetrokken met die van Amsterdam. Per 1 januari 2023 is de legestabel voor het eerst van toepassing op zowel Amsterdam als Weesp. Uitgangspunten Dit zijn de uitgangspunten uit het beleidskader Leges die het college hanteert voor het samenstellen van de conceptlegesverordening en -tabel. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Gegenereerd: v1.41

De kosten van de afgenomen diensten worden zo veel mogelijk bij de gebruikers zelf neergelegd Als er sprake is van maatschappelijk belang kan er in uitzonderlijke gevallen voor worden gekozen om de leges niet kostendekkend te laten zijn Kosten die niet direct bij de gebruiker kunnen worden neergelegd worden zoveel mogelijk gedekt door andere tarieven te verhogen (kruissubsidiëring) We hanteren één verordening We streven naar een kostendekkendheidspercentage van 85%-95% De legestarieven worden ieder jaar geïndexeerd We streven continu naar verlagen van de kosten door procesoptimalisatie

2

Gemeenteraad

VN2022-021242 Dienstverlening

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 november 2022

Toelichting wijzigingen Voor de legesverordening 2023 worden hieronder de belangrijkste wijzigingen toegelicht. In de bijgevoegde legestabel 2023 met verschilkolom t.o.v. 2022 is aangegeven waar teksten en tarieven zijn aangepast. A. Toepassing Omgevingswet (Hoofdstuk 3 in de legestabel) Door invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (Wkb) is het hoofdstuk Fysieke Leefomgeving in de legestabel herschreven. De belastbare feiten in de legestabel zijn gebaseerd op de verschillende activiteiten zoals die zijn benoemd in de Omgevingswet. Ten opzichte van de huidige legestabel zijn er een aantal vervallen activiteiten zoals brandveilig gebruik. Hieronder volgen de belangrijkste wijzigingen. • Bouwvergunning Voor omgevingsvergunningaanvragen zijn er twee ‘hoofdtoetsen’: de ruimtelijke en de bouwkundige toets. In de Omgevingswet betreft dit twee afzonderlijke activiteiten die men desgewenst ook afzonderlijk kan aanvragen. Het gevolg is dat we nu ook afzonderlijke leges gaan heffen. De leges voor de ruimtelijke toets bestaan uit een vast basisbedrag en surplus-posten (zoals welstand, of een activiteit in strijd met omgevingsplan). Dit gaat om bedragen van € 500 tot € 1.700. De leges voor de bouwkundige toets zijn, net als nu, een percentage van de bouwkosten. Omdat de bouwkosten sterk stijgen door inflatie worden de percentages leges verlaagd.

Daarnaast is er een extra schijf toegevoegd voor de zeer grote projecten. Ten gevolge van het invoeren van de Wkb zal voor veel omgevingsvergunningen niet meer de gemeente, maar een commercieel bedrijf de bouwkundige toets verzorgen. Dit bedrijf wordt ingeschakeld (en betaald) door de vergunningsaanvrager. Dit gaat nu vooral om kleinere/eenvoudige bouwprojecten. In de toekomst gaan ook grotere/complexere bouwprojecten onder de Wkb vallen. Wanneer een aanvraag onder de Wkb valt, betaalt de vergunningsaanvrager aan de gemeente dus alleen leges voor de ruimtelijke toets. Voor de aanvragen die niet onder de Wkb vallen, is men beide soorten leges verschuldigd aan de gemeente. Om te voorkomen dat de leges onevenredig toenemen is hiermee rekening gehouden door het percentage leges in de eerste schijf te verlagen van 3,10% naar 1,25% AANVULLING: De percentages van de bouwvergunningen zijn verlaagd om rekening te houden met de hoge bouwinflatie en is het tarief voor duurzaam verbouwen eveneens aangepast In de alternatieve legestabel is teruggegrepen op het oude hoofdstuk 3 Fysieke leefomgeving uit 2022. Enkele juridisch technische verbeteringen zijn doorgevoerd om te zorgen voor een actuele legestabel. De percentages van de bouwvergunning zijn verlaagd om rekening te houden met de hoge bouwinflatie.

• Tarief voor duurzaam verbouwen Voor duurzaam verbouwen aan bestaande gebouwen gold een 0 euro tarief bij aanvragen waarvan een maximum aan €25.000 aan leges werd berekend. Dit wordt 0,1% van de bouwkosten, zonder maximum bouwkosten. Het aantal aanvragen zal toenemen in verband met de verduurzamingseisen vanuit Rijksoverheid. Het tarief wordt aangepast zodat we de kosten voor de vergunningverlening kunnen meenemen in de berekening van de kostendekkendheid. • Milieuleges De omgevingswet biedt ook de mogelijkheid voor het heffen van milieuleges. De uitwerking van invoering van milieuleges vergt meer tijd, daarom is er wel alvast ruimte gereserveerd in de tabel voor de milieuleges, maar is deze nog niet ingevuld. B. Wijziging Deelvervoer vanwege nieuwe vergunningenronde

Gegenereerd: v1.41

3

Gemeenteraad

VN2022-021242 Dienstverlening

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 november 2022

Voor de deelscooters in de openbare ruimte wordt er eventueel een nieuwe vergunningenronde in 2023 voorbereid. Daarom is er opnieuw naar de tarieven van het deelscootervervoer gekeken. Een aantal tarieven zijn samengevoegd, waardoor er nu één hoger tarief is. De tarieven van de leges zijn aangepast om de gemaakte kosten te dekken. C. Wijziging tarieven Bedrijfsvaartuigen De opzet van het onderdeel bedrijfsvaartuigen is opnieuw bekeken. Er zijn drie tarieven toegevoegd voor specifieke situaties bij het wijzigen van een vergunning. De volgorde van de artikelen is daarnaast aangepast om het onderdeel beter leesbaar te maken. D. Tariefsverhoging Opkoopbescherming van € 224,67 naar € 279,15 Het verlenen van een vergunning of een ontheffing in het kader van de opkoopbescherming blijkt meer tijd te kosten dan initieel ingeschat. Denk daarbij aan een uitgebreidere belangenafweging, maatwerk en motivering van de uitkomst. Daarom wordt dit tarief verhoogd. E. Tariefsverhoging Taxi lijnbusbaanontheffing van € 56,75 naar € 150,00 Na een herberekening van de leges voor de zelfstandige lijnbusbaanontheffing is gebleken dat deze niet kostendekkend zijn. Om het uitgeven van de zelfstandige lijnbusbaanontheffing kostendekkend te maken wordt dit tarief stapsgewijs verhoogd. Het tarief van 2022 is € 56,75 en in 2023 wordt het € 150,00. F.

Tariefsverlagingen met oog op de kostendekkendheid Om te voorkomen dat de kostendekkendheid te hoog wordt, is een aantal tarieven verlaagd of niet geïndexeerd. Een vergunning voor een markt op afstand als bedoeld in artikel 4.3, lid 1 van de Marktverordening wordt verlaagd van € 1.079,75 naar € 775,20 omdat we minder kosten maken voor het verlenen van deze vergunning. Deze valt onder Ambulante Handel. Verder zijn twee legestarieven voor Activiteiten openbare weg (6.6.1 straatartiesten en 6.6.3 rondleidingen) verlaagd naar € 201 (was € 206,45). Deze vallen onder de EDR en mogen dus niet boven 100% kostendekking uitkomen. Ook 6.7.7 ontheffing hinder is niet geïndexeerd. G. Juridisch technische wijzigingen & nieuwe nummering Jaarlijks worden de legesverordening en de bijbehorende tabel getoetst op volledigheid, uitvoerbaarheid, transparantie en conformiteit aan wettelijke vereisten. Naar aanleiding van de ervaringen van het afgelopen jaar en deze zogenoemde juridische toets zijn teksten en verwijzingen naar achterliggende artikelen uit wet- en regelgeving aangescherpt. Artikelen in de legestabel die niet meer van toepassing zijn, zijn geschrapt. Waar nodig is de leesbaarheid verbeterd. Belangrijkste wijziging met betrekking tot de legesverordening is dat het college van B&W bevoegd wordt om redactionele wijzigingen door te kunnen voeren en veranderende rijkstarieven door te voeren.

Dit is ook gebruikelijk bij andere gemeenten. Vanzelfsprekend blijft de raad als enige bevoegd significante veranderingen door te voeren. Daarnaast is duidelijker vastgelegd wanneer burgers recht hebben op een gratis uittreksel. Door de nieuwe hoofdstukken Omgevingsvergunning en Milieuleges is de nummering van de hoofdstukken hierna aangepast. H. Toepassing indexering met 3,4% van de legestarieven In het beleidskader Leges is afgesproken dat de leges jaarlijks geïndexeerd worden. De indexering van legestarieven leidt niet tot een hogere kostendekkendheid. Met de indexering van de legestarieven wordt de kostenstijging als gevolg van stijgende lonen en prijzen opgevangen, waardoor de kostendekkendheid gelijk blijft. Het percentage voor dit jaar is 3,4%. Dat is een gewogen gemiddelde van de, in de begroting 2023 verwerkte, loon- en prijsontwikkeling. (Voor loon is dit 3,6% en prijzen 2,3%, zoals is besloten in de viermaandsrapportage. De weging is gebaseerd op dat de personele kosten over het geheel van de legestabel 83% beslaan en de materiele kosten 17%.) Indexering van de legestarieven heeft ook effect op andere begrotingsonderdelen omdat de gemeente zelf ook vergunningen aanvraagt.

Gegenereerd: v1.41

4

Gemeenteraad

VN2022-021242 Dienstverlening

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 november 2022

Toelichting kostendekkendheid leges Volgens de Gemeentewet geldt dat de opbrengsten van de leges niet hoger mogen zijn dan de kosten die we ervoor maken. We mogen dus geen winst maken. In de paragraaf lokale heffingen van de begroting wordt toegelicht hoe de kostendekkendheid wordt bepaald en welke kosten we toerekenen. De tarieven worden op basis van begrotingscijfers vastgesteld omdat de wet dit vereist. De kostendekkendheid van de leges stijgt van 83% in 2022 naar 91 % in 2023. Het uitgangspunt is dat de kostendekkendheid getoetst wordt op niveau van de totale verordening. Hierdoor is zogenoemde kruissubsidiëring mogelijk, een verwacht overschot op de ene activiteit mag worden gebruikt om een verwacht tekort bij een andere activiteit te dekken. Uitzondering hierop is het onderdeel “dienstverlening die valt onder de Europese Dienstenrichtlijn”. Hier is geen kruissubsidiëring toegestaan. De vergunningen daarbinnen mogen op zichzelf hooguit kostendekkend zijn. In het overzicht van de kostendekkendheid leges 2023 in de paragraaf lokale heffingen van de begroting is te zien dat er dit jaar kruissubsidiëring wordt toegepast. Er kleeft ook een risico aan kruissubsidiëren en een hoge kostendekkendheid. De gemeente heeft hierdoor minder beleidsvrijheid bij het vaststellen van de legestabel. De kostendekkendheid wordt altijd vooraf vastgesteld op basis van de begroting.

Tariefsverhogingen (ook in andere hoofdstukken) moeten nauwkeurig worden doorberekend en kunnen niet altijd worden doorgevoerd in de nieuwe legesverordening. Ook ontwikkelingen op de markt zijn van invloed, denk bijvoorbeeld aan hoge inflatie. Wanneer bij de jaarlijkse berekening het kostendekkendheidspercentage boven de 95% stijgt, moet er worden besloten welke tarieven naar beneden moeten worden bijgesteld. Ook zorgt een hoge kostendekkendheid voor grotere risico’s bij kleine fouten in de onderbouwing van de legestabel, omdat de foutmarge kleiner is. Hoe meer het kostendekkendheidspercentage de 100% nadert, hoe groter het risico. Ad 2. In te stemmen met de toewijzing van de bevoegdheid aan het college van B&W om redactionele wijzigingen en veranderende Rijkstarieven door te kunnen voeren. Met artikel 9 uit de legesverordening wordt het college van B&W bevoegd om redactionele wijzigingen en veranderende Rijkstarieven door te kunnen voeren. Het gaat dus alleen om tarieven die worden bepaald door het Rijk, zoals de tarieven voor afgifte van een paspoort of rijbewijs. Deze worden pas einde van het jaar bekend gemaakt. Hierdoor konden de actuele bedragen niet in de legestabel worden opgenomen ten tijde van het raadsbesluit, maar werd er slechts verwezen naar de Rijksregeling.

Door deze bevoegdheid kan het college zorgen dat er een volledige legestabel kan worden bekendgemaakt voorafgaand aan het nieuwe jaar. Met redactionele wijzigingen worden onjuistheden in de tekst bedoeld die ongewenste juridische gevolgen kunnen hebben, die niet overeenstemming zijn met de intentie van de vastgestelde regelgeving. Door een collegebesluit kunnen deze dan spoedig hersteld worden. Dit artikel komt uit de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dit is ook gebruikelijk bij andere gemeenten. Vanzelfsprekend blijft de raad als enige bevoegd de legesverordening vast te stellen en significante veranderingen door te voeren. Ad 3. In geval de Omgevingswet niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, het vervangende voorstel met een aangepast hoofdstuk 3 ‘Fysieke leefomgeving’ vast te stellen. Bij de samenstelling van de begroting 2023 en de legesverordening 2023 is ervan uitgegaan dat de Omgevingswet (en de Wkb) 1 januari 2023 in werking treedt. De belastbare feiten in de legestabel zijn gebaseerd op de verschillende activiteiten zoals die zijn benoemd in de Omgevingswet. Of

Gegenereerd: v1.41

5

Gemeenteraad

VN2022-021242 Dienstverlening

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 november 2022

de Omgevingswet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, wordt begin november 2022 duidelijk. Dan oordeelt de Eerste Kamer of die invoeringsdatum al dan niet verantwoord is. Als de Omgevingswet niet per 1 januari 2023 ingaat, moet het hoofdstuk 3 worden aangepast zodat het op de juiste wetgeving is gebaseerd. In verband met de termijnen van besluitvorming is er onvoldoende tijd om later nog een nieuw voorstel aan de raad voor te leggen. Daarom is een legestabel zonder Omgevingswet toegevoegd (bijlage 3). Op moment van besluitvorming in de raad (9-10 november) is hoogstwaarschijnlijk bekend welke versie van de legestabel 2023 moet worden vastgesteld. In de alternatieve legestabel is teruggegrepen op het oude hoofdstuk 3 Fysieke leefomgeving uit 2022. Enkele juridisch technische verbeteringen zijn wel doorgevoerd om te zorgen voor een actuele legestabel. De percentages van de bouwvergunning zijn verlaagd om rekening te houden met de hoge bouwinflatie. Het tarief voor duurzaam verbouwen is eveneens aangepast. Verder zijn in deze alternatieve tabel wel de wijzigingen in de andere hoofdstukken opgenomen zoals ook zijn benoemd onder beslispunt 1 onder b tot en met h. Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

De raming van de legesbaten is gebaseerd op de tarieven die zijn opgenomen in de legestabel 2023 en een prognose van de aantallen vergunningen en andere diensten voor 2023. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

Niet van toepassing

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2022-084137

1. Legestabel 2023 met verschil tov 2022 ZONDER Omgevingswet (pdf)

AD2022-084136

2. BEKENDMAKING_Alternatief-Legesverordening Amsterdam 2023 ZONDER Omgevingswet (msw12)

AD2022-102211

3. Brief Wijziging stukken Legesverordening 2023 als gevolg van uitstel Omgevingswet.pdf (pdf)

AD2022-066101

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Gegenereerd: v1.41

6

Gemeenteraad

VN2022-021242 Dienstverlening

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 november 2022

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie dienstverlening, Sarie Muijs, s.muijs@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.41

7