A - 04 Algemene Zaken (1) 00 Voordracht initiatiefvoorstel Koninkrijksdag
Tekst van het document
Gemeenteraad
VN2022-029468 Griffie
RAAD
Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 05 oktober 2022
Van
De leden D.T. Boomsma
Datum
16 december 2019
Portefeuille
Algemene Zaken
Agendapunt
4 Onderwerp
Instemmen met het initiatiefvoorstel Koninkrijksdag: Een dag voor gemeenschapszin en verbondenheid van het lid Boomsma en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel. De gemeenteraad van Amsterdam besluit
gezien het initiatiefvoorstel van het lid Boomsma (CDA) van 16 december 2019, getiteld: ‘Koninkrijksdag: Een dag voor gemeenschapszin en verbondenheid’, mede gezien de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel en de behandeling in de raadscommissie Algemene Zaken van 18 november 2021; I. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; II. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1. 2.
jaarlijks actief aandacht te gaan besteden aan het vieren van Koninkrijksdag op 15 december in Amsterdam; een breed maatschappelijk gesprek aan te gaan over de invulling van deze feestdag, met de nadruk op de gemeenschappelijkheid en onderlinge verbondenheid tussen alle gebiedsdelen van het Koninkrijk der Nederlanden: Aruba, Bonaire, Curaçao, Nederland, Saba, SintEustatius en Sint-Maarten;
III. kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel. Wettelijke grondslag
Artikel 147a, lid 1 van de Gemeentewet Initiatiefvoorstel
Inleiding Steunend op eigen kracht doch met de wil elkander bij te staan. Met deze woorden trachtte koningin Wilhelmina vanuit haar ballingschap in Londen de bewoners van Nederlands-Indië een hart onder de riem te steken. Toen zij deze woorden uitsprak op Radio Oranje op 6 december 1942 ging het gebied al een jaar gebukt onder de terreur van de Japanse bezetting. Deze zin, uit deze beroemde radiotoespraak, zou uitgroeien uit tot een informeel motto van het koninkrijk. De tekst prijkt bijvoorbeeld op het Autonomiemonument dat in 1955 op Curaçao onthuld werd door Wilhelmina’s dochter. Het monument is een blijvende herinnering en eerbetoon aan het Koninkrijksstatuut dat een jaar eerder van kracht ging. Op 15 december 1954 ondertekende koningin Juliana in de Ridderzaal namelijk het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. In deze overeenkomst werden de nieuwe staatkundige verhoudingen binnen het koninkrijk bepaald: De Caribische eilanden, Suriname en Nieuw-Guinea werden niet meer gezien als koloniën, maar als zelesturende gebieden naast Europees Nederland. Na de overdracht van Nieuw-Guinea en de
Gegenereerd: v1.6
1
Gemeenteraad
VN2022-029468 Griffie
RAAD
Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 05 oktober 2022
onaankelijkheid van Suriname blijft het Koninkrijksstatuut naast de Grondwet het fundament voor de verhoudingen tussen de huidige vier landen van het koninkrijk: Aruba, Curaçao, Nederland (inclusief Bonaire, Sint-Eustatius en Saba) en Sint-Maarten. Nog elk jaar wordt dit moment herdacht. Aankelijk van welk land binnen het koninkrijk wordt het Koninkrijksdag, Statuutdag, Dia di Statüt, Dia di Reino of Kingdom Day genoemd. Hoofdgebouwen van de Rijksoverheid hangen de Nederlandse vlag uit en op enkele Caribische eilanden hebben scholieren een vrije dag. De viering en de bekendheid van Koninkrijksdag blijft evenwel beperkt. Het speciale Koninkrijksconcert vond voor de laatste keer plaats in 2014 en in 2009 stopten na ruim veertig jaar de Koninkrijksspelen. In 2018 besloot de Raad van State Koninkrijksdag in ere te herstellen en een speciale bijeenkomst te organiseren in Den Haag. Er werd volop aandacht besteedt aan de trans-Atlantische banden binnen het koninkrijk met speciale gasten en optredens. Vicepresident Thom de Graaf leidde de middag in met de woorden: ‘De kern van onze gelijkwaardigheid zit in de gedeelde nationaliteit die ons allen bindt.’ Deze onderlinge verbondenheid – vooral tussen de verschillende gebiedsdelen van het koninkrijk – verdient meer aandacht.
Deze onderlinge verbondenheid inspireert het CDA om de handen in een te slaan met zijn Caribische zusterpartijen. Samen met de Arubaanse Volkspartij (AVP – Aruba), de Democratic Party (DP - Sint-Eustatius) en de Union Patriotiko Boneriano (UPB – Bonaire) wil de Amsterdamse CDA-fractie Koninkrijksdag in onze hoofdstad in ere herstellen als een feestdag waarin eenheid in verscheidenheid, gemeenschappelijkheid en burgerschap centraal staan. 15 december nationale feestdag Europees Nederland is door de vele eeuwen gedeelde geschiedenis verbonden met de eilanden in het Caribisch gebied. In eerste instantie betrof dat een koloniale, ongelijkwaardige verhouding maar sinds de ondertekening van het Statuut juist een verhouding op gelijke voet. Om deze gelijkwaardigheid te vieren en uit te diepen is het van belang om de wederzijdse verbanden met de eilanden te versterken op het gebied van kennis, culturele en economische samenwerking. Onze gedeelde geschiedenis dient als basis voor een gedeelde toekomst. Vaak wordt de grote afstand tussen de gebiedsdelen ervaren als een drempel voor het gevoel van gemeenschappelijkheid. Zeker ook in Amsterdam bestaan de banden met de rest van het koninkrijk vaak ook uit persoonlijke en familiaire banden. Zo woonden er op 1 januari 2019 ruim 160.000 mensen in Nederland met een Nederlands-Caribische achtergrond, waarvan 12.173 in Amsterdam.
Ook komen elk jaar tientallen studenten uit Aruba, Curaçao, Sint-Maarten en de BES-eilanden om hier een opleiding te volgen en vertrekken veel Europees-Nederlandse studenten naar de Cariben voor stages of werk. De band met de voormalige koninkrijksdelen is ook sterk: bijna 65.000 personen van Surinaamse aomst wonen in Amsterdam en ruim 24.000 personen van Indische/Indonesische aomst. Om een plek te geven aan dit gevoel van gemeenschappelijkheid kan 15 december een belangrijke rol spelen. Het is belangrijk daarop in te zetten. Het besef van deze verbondenheid is soms ver weg. Zo constateerde Gert Oostindie in 2019 dat de culturele samenwerking tussen de vier landen ‘marginaal’ is en er ‘geen enkele prioriteit’ aan wordt gegeven. Er kan nog veel bereikt worden op dit vlak. Amsterdam is hoofdstad van het koninkrijk, verankerd in onze Grondwet. Amsterdam heeft een belangrijke verantwoordelijkheid als hoofdstad. Het CDA pleit ervoor dat wij vanuit de hoofdstad met Koninkrijksdag niet alleen op een grootse en feestelijke manier aandacht besteden aan het belang van trans-Atlantische gemeenschappelijkheid binnen ons koninkrijk, maar ook aan de culturele uitwisseling van Europese Nederlanders en Caribische Nederlanders binnen onze samenleving. De invulling van Koninkrijksdag kan breed zijn en op verschillende manieren worden vormgegeven.
Het CDA roept op de gemeente Amsterdam op om een maatschappelijk debat te initiëren om gezamenlijk hieraan een invulling te geven, zodat de wedergeboorte van deze nationale feestdag breed gedragen wordt door de Amsterdamse samenleving en ver daarbuiten. Gedacht kan worden
Gegenereerd: v1.6
2
Gemeenteraad
VN2022-029468 Griffie
RAAD
Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 05 oktober 2022
aan een cultureel festival, een sportdag, een concert of allerlei andere creatieve uitingen. Het is een dag waarop de verschillende maatschappelijke en culturele organisaties gericht op de Caribische eilanden, maar ook uit Europees Nederland, én organisaties die banden hebben met Suriname en Indonesië, de kans krijgen om zich te manifesteren en Nederlanders met elkaar kennis te laten maken. Toenmalig koningin Beatrix verwoordde het in 1994 in haar Koninkrijksdag-toespraak adequaat: ‘Wanneer de culturele verschillen tussen onze landen worden gerespecteerd en als aanvulling op elkaar worden gezien, kunnen zij het koninkrijk als geheel versterken.’ Een dag die volledig in het teken staat van ons gedeeld koninkrijk, gedragen door de Amsterdamse samenleving, door de verschillende gemeenschappen en in alle andere delen van het koninkrijk. Voormalig koningin Beatrix appelleerde ook hieraan in haar toespraak: ‘Eenheid in verscheidenheid versterkt onze kracht en is ook een bron van inspiratie.’ Bronnen • https://koninkrijksrelaties.nu/2018/12/14/raad-van-state-herstelt-koninkrijksdag-in-ere/ ; • Samenwerkingsproject ‘In actie met Aruba!’ (2016); • Gert Oostindie en Inge Klinkers, Gedeeld Koninkrijk.
De ontmanteling van de Nederlandse Antillen en de vernieuwing van de trans-Atlantische relaties (Amsterdam 2012); • https://www.nocnsf.nl/koninkrijksspelen ; • https://ind.nl/over-ind/achtergrondthemas/Paginas/Naturalisatiedag.aspx ; • https://www.koninklijkhuis.nl/onderwerpen/koninkrijk-der-nederlanden/koninkrijksdag ; • Keuzes voor een beter Nederland. CDA-verkiezingsprogramma 2017-2021; • Onderzoek, Informatie en Statistiek van de gemeente Amsterdam; • Koningin Beatrix: ‘Echte verwantschap reden voor verbondenheid, niet statuut.’, Amigoe (15-12-1994), p. 1.; • A.G. Broek (red.), ‘Antillen/Aruba: uit de gunst’, Christen Democratische Verkenningen (winter 2005).
Welke stukken treft u aan Meegestuurd
Registratienr.
Naam
AD2022-084800
Bestuurlijke reactie op initiatiefvoorstel Koninkrijksdag.pdf (pdf)
AD2022-084798
Gemeenteraad Initiatiefvoorstel (pdf)
Registratienr.
Naam
Ter Inzage
Gegenereerd: v1.6
3