A - 03 Democratisering (inclusief Bestuurlijk stelsel) (17) 00 Voordracht In

Gemeenteraad

VN2023-019835 Directie Juridische Zaken

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 11 oktober 2023

Portefeuille

Democratisering (inclusief Bestuurlijk stelsel)

Agendapunt

3

Datum besluit

18 juli 2023 Onderwerp

Instemmen met de reparatieverordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022 en de delegatie van raadsbevoegdheden aan stadsdeelcommissie naar aanleiding van het advies van Rijksuniversiteit Groningen (RUG) De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. 2.

3.

Kennis te nemen van het advies van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) inzake de delegatie en mandaat van raadsbevoegdheden aan stadsdeelcommissies in Amsterdam (bijlage 1). Vast te stellen de reparatieverordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022 (bijlage 2) met als belangrijkste punten: 2.1. de bevoegdheid van de raad tot het aanwijzen van trouwlocaties aan de stadsdeelcommissies te delegeren overeenkomstig het advies van de RUG waarmee de stadsdeelcommissies formeel als bestuurscommissie in de zin van artikel 83 van de Gemeentewet kwalificeren en daarmee worden verzekerd van de waarborgen die de Gemeentewet toekent aan bestuurscommissies 2.2. juridisch/technische correcties naar aanleiding van veranderingen in de Gemeentewet en gemeentelijke kaders onder andere op het gebied van geheimhouding. 2.3. de technische correctie van het grensgebied Weesp Zuidoost met de nieuwe kaartbijlage Kennis te nemen van het besluit van het college tot aanpassing van de bijlage 2 en 3 bij de verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022 in verband met technische correcties (Reparatiebesluit college, bijlage 3).

Wettelijke grondslag

Artikel 83 en 149 van de Gemeentewet Bestuurlijke achtergrond

Vanaf de verkiezingen in maart 2022 is het bestuurlijk stelsel gewijzigd, waartoe voorafgaand de Verordening op de stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022 (hierna: de Verordening) is vastgesteld . Bij de wijziging van het bestuurlijk stelsel is afgesproken om de mogelijkheid om bepaalde bevoegdheden van de raad naar de stadsdeelcommissies te delegeren nader te onderzoeken. Zie hier ook de brief van 12 januari 2022 over: Wijzigen verordening Stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022, waaronder taken en bevoegdheden stadsdeelbestuurders en afdoening motie 141 van de leden Vroege, Grooten, Biemond, De Grave-Verkerk, Boomsma, Yilmaz, Ceder en Veldhuyzen inzake kwalitatieve en kwantitatieve versterking van de ambtelijke ondersteuning van de stadsdeelcommissies (zie bijlage 4). Bij het raadsbesluit (in januari 2022) waarbij gevallen zijn aangewezen waarbij de raad een bindend adviesrecht krijgt in het kader van de Omgevingswet is in de raad discussie ontstaan of de Omgevingswet nog mogelijkheden biedt om raadsbevoegdheden over te dragen aan de stadsdeelcommissies. Op 26 januari 2022 heeft de raad de motie van de leden Ernsting, Boutkan en De Jager over de rol van de stadsdeelcommissie bij het bindend adviesrecht van de raad aangenomen. In de motie wordt het college verzocht om de stadsdeelcommissie de taak te geven

Gegenereerd: v1.10

1

Gemeenteraad

VN2023-019835 Directie Juridische Zaken

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 11 oktober 2023

bij een aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit het bindend advies voor de raad voor te bereiden en deze taak op te nemen in de bijlagen bij de Verordening. In de afgelopen periode is dit nader onderzocht en op basis van het advies van de RUG: Delegatie en mandaat van raadsbevoegdheden aan stadsdeelcommissies in Amsterdam, nader uitgewerkt met als uitkomst de voorliggende besluiten. Hierover zijn de lokaal bestuurders van de stadsdelen en het stadsgebied Weesp in de afgelopen periode nader geïnformeerd. Het college heeft bij besluit van 18 juli 2023 ook de Wijziging van de bijlagen 2 en 3 van de Verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022 in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vastgesteld. De raad is over dit besluit via een raadsinformatiebrief geïnformeerd (zie bijlage 5). Na behandeling in de commissie SED van 13 september is een technische wijziging doorgevoerd in de reparatieverordening (bijlage 2). Er is verduidelijkt dat het mandaat van de raad aan het college voor het aanwijzen van trouwlocaties in stand blijft voor stadsgebied Weesp en Westpoort. Onderbouwing besluit

Ad 1 en 2a: Delegatie bevoegdheid aanwijzen trouwlocaties aan SDC Naar aanleiding van het advies dat is opgesteld door prof. Munneke van de RUG wordt voorgesteld om de bevoegdheid om trouwlocaties aan te wijzen te delegeren aan de stadsdeelcommissie. Voor een bestuurscommissie moet een bevoegdheid van de raad aan stadsdeelcommissie worden overgedragen (gedelegeerd), zodat bepaalde waarborgen die de Gemeentewet toekent aan bestuurscommissies in de zin van artikel 83, zoals de parlementaire onschendbaarheid, het verschoningsrecht en de openbaarheid van de vergaderingen, van toepassing zijn. Delegatie betekent dat de stadsdeelcommissie de aan haar gedelegeerde bevoegdheid op eigen naam en onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. De raad is dan niet langer bevoegd een door hem gedelegeerde bevoegdheid zelf uit te oefenen. De onder de Omgevingswet voorgestelde verzwaarde adviesbevoegdheid ten aanzien van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten leent zich noch voor delegatie noch voor mandaat, omdat de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. De centrale rol die de raad hier zelf hoort te spelen is daarbij doorslaggevend.

Wel krijgt de de stadsdeelcommissie en de bestuurscommissie van Weesp onder de Omgevingswet de taak in geval de gemeenteraad adviseur is bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit de gemeenteraad te adviseren (zie hierover bijlage 5 met de raadsinformatiebrief omgevingswet). Van de overige onderzochte bevoegdheden zoals ook aangemerkt in de raadsbrief van 12 januari 2022 wordt in het advies van prof Munneke van de RUG, geconcludeerd dat alleen omtrent het aanwijzen van trouwlocaties en de Wegenwet overdracht (delegatie) van deze raadsbevoegdheid aan de stadsdeelcommissie, mogelijk is: Conclusies in het advies t.a.v. over te dragen bevoegdheden 1.

Omgevingswet; Verzwaarde adviesbevoegdheid.

De onder de Omgevingswet voorgestelde verzwaarde adviesbevoegdheid ten aanzien van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten leent zich noch voor delegatie noch voor mandaat omdat de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. De centrale rol die de raad hier zelf hoort te spelen is daarbij doorslaggevend.

Gegenereerd: v1.10

2

Gemeenteraad

VN2023-019835 Directie Juridische Zaken

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 11 oktober 2023

Erfgoed; Het aanwijzen van stads- en dorpsgezichten als gemeentelijk stads- en dorpsgezicht en het wijzigen en intrekken daarvan (Erfgoedverordening). Deze bevoegdheden zijn nauw verbonden met andere bevoegdheden van de raad (waaronder die tot vaststelling van het bestemmingsplan en straks het Omgevingsplan). Het onderwerp leent zich niet goed voor differentiatie. Geconcludeerd wordt dat delegatie van deze bevoegdheden niet voor de hand ligt. 1.

Wegenwet; Het onttrekken van wegen aan het openbaar verkeer en besluiten omtrent gevraagde medewerking aan het geven van de bestemming openbare weg

Bij eventuele bevoegdheidsoverdracht moet rekening worden gehouden met zaken met een stadsdeeloverstijgend karakter, bijvoorbeeld wanneer de betreffende weg zich in meerdere stadsdelen bevindt. Ook gaat deze bevoegdheid over zeggenschap over het al dan niet openbaar zijn van wegen. Dit brengt juridische en financiële gevolgen voor de gemeente met zich mee. Aangezien dit raakt aan de begroting en de controle over wat binnen de verantwoordelijkheid van de gemeente valt, is delegatie van deze bevoegdheid minder geschikt. 1.

Trouwlocaties; Het aanwijzen van trouwlocaties (het ‘huis der gemeente’).

Ingevolge artikelen 108 en 147 van de Gemeentewet is de raad bevoegd tot het aanwijzen van het ‘huis der gemeente’ waar volgens artikel 1:63 BW een huwelijk in het openbaar kan worden voltrokken. Deze bevoegdheid is niet nader wettelijk geregeld. De aard van deze bevoegdheid verzet zich niet tegen delegatie waardoor deze bevoegdheid aan de stadsdeelcommissies gedelegeerd kan worden. In de reparatieverordening die voorgelegd wordt aan de raad is de delegatie van het aanwijzen van trouwlocaties aan de stadsdeelcommissie geregeld. Dat brengt mee dat de huidige mandatering van die bevoegdheid aan het college vervalt. Daardoor is het ook nodig dat de huidige ondermandatering van die bevoegdheid van het college aan Dienstverlening vervalt. Via een apart besluit zal de bevoegdheid weer door de stadsdeelcommissie aan Dienstverlening worden ondergemandateerd. Ad 2b: Juridisch/technische correcties In de verordening worden met de reparatieverordening verschillende correcties gedaan. Het gaat hierbij grotendeels om het corrigeren van spelfouten, dubbelingen, onjuiste verwijzingen en verouderde verwijzingen naar regelgeving. Zo zijn een aantal artikelen van de Gemeentewet gewijzigd of vernummerd, waardoor aanpassingen nodig zijn. Het gaat bijvoorbeeld om de wijziging van de geheimhoudingsbepalingen in de Gemeentewet.

Het oude artikel 86 dat apart de geheimhouding voor bestuurscommissies regelde, is vervallen. De verwijzingen naar het vervallen artikel zijn vervangen door verwijzingen naar de relevante artikelen van de nieuwe geheimhoudingsregeling. Artikel 12 van de verordening is aangepast naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Een aantal wijzigingen zijn opgesteld om voor een correcte werking van het stelsel. Zo wordt in verband met het amendement El Ksaihi (732.21) in artikel 4 geregeld dat ook de tussentijdse benoeming van leden van het dagelijks bestuur plaatsvindt in de gemeenteraad. Doordat het amendement het tweede lid in de conceptverordening had geschrapt, ontbrak de procedure voor tussentijdse benoeming. Dat wordt met deze wijziging hersteld. In artikel 30, vierde lid, wordt verder verduidelijkt dat de bevoegdheid van de stadsdeelcommissie voor overlegvergaderingen met het dagelijks bestuur is begrensd door aangelegenheden die het stadsdeel betreffen. Die bevoegdheid is in de huidige verordening te ruim geformuleerd. Daarnaast wordt aangevuld dat ook voor de bestuurscommissie van Weesp een gedragscode wordt vastgesteld. Dat ontbreekt

Gegenereerd: v1.10

3

Gemeenteraad

VN2023-019835 Directie Juridische Zaken

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 11 oktober 2023

in de huidige tekst, terwijl logischerwijs de gedragscode ook geldt voor de bestuurscommissie, net als voor het dagelijks bestuur van de stadsdelen en de stadsdeelcommissies. De gedragscode regeling zal hierop worden aangepast. Ook ten aanzien van de bestuurscommissie van Weesp wordt aangevuld dat de vergaderingen van de bestuurscommissie net als de overlegvergaderingen tussen de stadsdeelcommissie en het dagelijks bestuur openbaar zijn en er geluids- en beeldregistraties worden gemaakt. Ad 2c: Correctie kaartbijlage In de reparatieverordening wordt de kaartbijlage 1 met de indeling van de stadsdelen en het stadsgebied opnieuw vastgesteld, om de grens tussen stadsdeel Zuidoost en het stadsgebied Weesp (inclusief Driemond) te corrigeren. Een aantal adressen van Zuid Oost (in de overgang van Driemond naar Gaasperdam) waren in de kaartbijlage abusievelijk bij stadsgebied Weesp ingetekend. Hierover is met de bestuurders van Weesp en Zuid oost contact geweest en nader afgestemd. Met de nieuwe kaartbijlage bij deze verordening wordt de begrenzing tussen Zuid Oost en het stadsgebied Weesp (inclusief Driemond) gerepareerd.

Ad 3: Kennisname besluit tot aanpassing bijlage 2 en 3 door college Het college is bevoegd om zelfstandig wijzigingen aan te brengen in de taken die het mandateert of delegeert aan het dagelijks bestuur van de stadsdelen en de bestuurscommissie van stadsgebied Weesp (artikel 9, derde lid van de verordening). De wijzigingen in collegebevoegdheden worden dus niet vastgesteld door de raad, maar door het college zelf. Deze wijzigingen worden aan uw raad ter kennisname voorgelegd. Het college heeft enkele technische wijzigingen doorgevoerd in de bijlagen 2 en 3 van de Verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022: In bijlage 2 wordt één wijziging voorgesteld. Er waren per abuis twee omschrijvingen in bijlage 2 bij het onderwerp Sociale basis blijven staan uit de oude verordening. Die worden nu alsnog geschrapt. In bijlage 3 worden een aantal wijzigingen voorgesteld: - Er worden een aantal onjuiste verwijzingen hersteld, bijvoorbeeld verwijzingen naar de inmiddels vervallen Wet openbaarheid van bestuur en een artikel in de Gemeentewet dat gewijzigd is. - In verband met een wijziging van de Marktverordening wordt de bevoegdheid toegevoegd van het dagelijks bestuur om in mandaat besluiten te nemen over het vaststellen van een tijdstip waarvoor een ondernemer zich moet afmelden.

Ook wordt voor enkele artikelen van de Marktverordening het soort overdracht gewijzigd van mandaat naar delegatie. Het gaat namelijk om het vaststellen van algemeen verbindende voorschriften en daarvoor is mandaat niet toegestaan. - Aan de bevoegdheden van het dagelijks bestuur op het gebied van de Alcoholwet worden bevoegdheden in verband met twee nieuwe artikelen toegevoegd. Daarnaast worden voor de handhaving naast het instrument bestuurlijke boete ook de last onder bestuursdwang en de last onder dwangsom toegevoegd. In de praktijk worden deze instrumenten al gebruikt. Financiële onderbouwing Overige toelichting

Nee geen financiële consequenties Conclusie

Gegenereerd: v1.10

4

Gemeenteraad

VN2023-019835 Directie Juridische Zaken

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 11 oktober 2023

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

Nvt

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-073314

Bijlage 6C VTH taken en bevoegdheden Omgevingsdienst d.d.18 juli 2023.pdf (pdf)

AD2023-067359

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2023-067360

bijlage 1 Advies - Delegatie en mandaat van raadsbevoegdheden aan stadsdeelcommissies in Amsterdam - RUG.pdf (pdf)

AD2023-067362

bijlage 2 reparatieverordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022.docx (msw12)

AD2023-067364

bijlage 3 reparatiebesluit stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022.docx (msw12)

AD2023-067361

bijlage 4 Raadsinformatiebrief bevoegdheden stadsdeelbesturen 12012022.pdf (pdf)

AD2023-067363

bijlage 5 raadsinformatiebrief aanpassing bijlage 2 en 3 VSS ivm Omgevingswet.pdf (pdf)

AD2023-073313

bijlage 6 Gemeenteblad Wijziging bijlagen 2 en 3 Verordening op de stadsdelen en stadsgebied ivm inwerkingtreding Omgevingswet.pdf (pdf)

AD2023-073315

bijlage 6A met grenzen van stedelijke gebieden, projecten en belangen d.d. 18juli 2023.pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Claudia Kleisterlee, BMA, 06-10107597, claudia.kleisterlee@amsterdam.nl Eline van Slijpe, DJZ, 06-81935242, e.vanslijpe@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.10

5